Notice: Unexpected clearActionName after getActionName already called in /var/www/html/includes/context/RequestContext.php on line 338
Bahnstrecke Gelnhausen–Langenselbold – Wikipedia Zum Inhalt springen

Bahnstrecke Gelnhausen–Langenselbold

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie
(Weitergeleitet von Freigerichter Kleinbahn)
}}{{#if: | }}{{#if: | }}{{#if: | }}{{#if: | }}{{#if: | }}{{#if: | }}{{#if: | }}{{#if: | }}{{#if: | }}{{#if: | }}{{#if: | }}{{#if: | }}{{#if: | }}{{#if: | }}{{#if: | }}{{#if: | }}{{#if: | }}{{#if: | }}{{#if: | }}{{#if: 169t (1934)
192c (1946)| }}{{#if: 20,0|

}}{{#switch: {{#invoke:Text|getPlain|1435}}

}}{{#if: | }}{{#if: | }}{{#if: | }}{{#if: | }}{{#if: | }}{{#if: | }}{{#if: | }}{{#if: | }}{{#if: | }}{{#if: | }}{{#if: | }}{{#if: | }}{{#ifeq: 0 | 0 | }}
## Gelnhausen–Langenselbold {{#if: Freigerichter Kleinbahn letzte Fahrt.jpg|
Datei:Freigerichter Kleinbahn letzte Fahrt.jpg
Vorlage:Str replace
{{#if: Die letzte Personenfahrt der Freigerichter Kleinbahn|
Die letzte Personenfahrt der Freigerichter Kleinbahn
}}
[[Datei:|zentriert|{{#invoke:FileMedia|setParSize||290px}}|alt=|class=hintergrundfarbe-datei|{{#if: ||Streckenverlauf}}]]{{#if: |
}}
{{ {{{VORLAGENPFAD_KARTE}}}|zentriert|{{#invoke:FileMedia|setParSize||290px}}|{{#if: ||Streckenverlauf}}}}{{#if: |
}}
Streckennummer (DB):{{{DE-STRECKENNR}}}{{#if:|<ref>Vorlage:BS-ORM</ref>}}
Streckennummer (ÖBB):{{{AT-STRECKENNR}}}
Streckennummer (BAV):{{{CH-STRECKENNR}}}
Streckennummer (SNCF):{{{FR-STRECKENNR}}}
Streckennummer in Ungarn:{{{HU-STRECKENNR}}}
Streckennummer (RFI):{{{IT-STRECKENNR}}}
Streckennummer:{{#if:|{{#if:|<ref>Vorlage:BS-ORM</ref>}}}}
Kursbuchstrecke (DB):{{{DE-KBS}}}
Kursbuchstrecke (ÖBB):{{{AT-KBS}}}
Fahrplanfeld:{{{CH-FPF}}}
Kursbuchstrecke (SŽ):{{{CZ-KBS}}}
Kursbuchstrecke (SNCF):{{{FR-KBS}}}
Kursbuchstrecke (IT):{{{IT-KBS}}}
Kursbuchstrecke (MÁV):{{{HU-KBS}}}
Kursbuchstrecke (PKP):{{{PL-KBS}}}
Kursbuchstrecke (CFR):{{{RO-KBS}}}
Kursbuchstrecke (ZSSK):{{{SK-KBS}}}
Kursbuchstrecke:169t (1934)
192c (1946)
Streckenlänge:20,0 km
keine nein ohne = unbekannt =
Spurweite:1435
#default =
Spurweite:1435 mm {{#switch: {{#invoke:Text|getPlain|1435}} 1676 = (Kolonialspur) 1668 = (Iberische Spur) 1600 = (Irische Spur) 1581 = (Breitspur) 1524 1520 = (Russische Spur) 1435 = (Normalspur) 1372 = (63 mm unter Normalspur) 1291 = (4-Fuß-Spur) 1067 = (Kapspur) 1000 = (Meterspur) 950 = (ital. Meterspur) 914 = (engl. 3-Fuß-Spur) 900 = (Schmalspur) 891 = (schwed. 3-Fuß-Spur) 802 = (Schmalspur (Schweden)) 760 = (Bosnische Spur) 610 = (2-Fuß-Spur) 800 762 750 692 603 600 597 500 = (Schmalspur) 381 = (Liliputbahn) #default = }}{{#if: {{#switch: {{{SPURWEITENKATEGORIE}}} keine nein unbekannt ohne = #default = [[Kategorie:Spurweite {{{SPURWEITENKATEGORIE}}} mm]] }}|{{#ifexist:Kategorie:Spurweite 1435 mm||}}}}}}
Netzkategorie:{{{NETZKATEGORIE}}}
Streckenklasse:
Stromsystem:{{{STROMG}}} =
Stromsystem:{{{STROMW}}} ~
Stromsystem:{{{STROMD}}} 
Maximale Neigung:{{#if: |Adhäsion  
Zahnstange}}  
Minimaler Radius: m
Zahnstangensystem:{{{ZAHNSTANGE}}}
Streckengeschwindigkeit: km/h
Streckengeschwindigkeit
mit Neigetechnik:
{{{V-MAX-NT}}} km/h
Zugbeeinflussung:{{{ZSS}}}
Zweigleisigkeit:
<templatestyles src="BS/styles.css" /> {{#if:|| class="BSTo" |
[[Datei:BSicon {{#if:||}}.svg|100x20px|alt=]]
|| || ||}} {{#if:|| class="BSTu" |
[[Datei:BSicon {{#if:||}}.svg|100x20px|alt=]]
|| || ||}} {{#if:|| class="BSTo" |
[[Datei:BSicon {{#if:||}}.svg|100x20px|alt=]]
|| || ||}} {{#if:|| class="BSTu" |
[[Datei:BSicon {{#if:||}}.svg|100x20px|alt=]]
|| || ||}} {{#if:|| class="BSTo" |
[[Datei:BSicon {{#if:||}}.svg|100x20px|alt=]]
|| || ||}} {{#if:|| class="BSTu" |
[[Datei:BSicon {{#if:||}}.svg|100x20px|alt=]]
|| || ||}} {{#if:|| class="BSTo" |
[[Datei:BSicon {{#if:||}}.svg|100x20px|alt=]]
|| || ||}} {{#if:|| class="BSTu" |
[[Datei:BSicon {{#if:||}}.svg|100x20px|alt=]]
|| || ||}} {{#if:|| class="BSTo" |
[[Datei:BSicon {{#if:||}}.svg|100x20px|alt=]]
|| || ||}} {{#if:|| class="BSTu" |
[[Datei:BSicon {{#if:||}}.svg|100x20px|alt=]]
|| || ||}} {{#if:|| class="BSTo" |
[[Datei:BSicon {{#if:||}}.svg|100x20px|alt=]]
|| || ||}} {{#if:|| class="BSTu" |
[[Datei:BSicon {{#if:||}}.svg|100x20px|alt=]]
|| || ||}} {{#if:|| class="BSTo" |
[[Datei:BSicon {{#if:||}}.svg|100x20px|alt=]]
|| || ||}} {{#if:|| class="BSTu" |
[[Datei:BSicon {{#if:||}}.svg|100x20px|alt=]]
|| || ||}} {{#if:|| class="BSTo" |
[[Datei:BSicon {{#if:||}}.svg|100x20px|alt=]]
|| || ||}} {{#if:|| class="BSTu" |
[[Datei:BSicon {{#if:||}}.svg|100x20px|alt=]]
|| || ||}} {{#if:|| class="BSTo" |
[[Datei:BSicon {{#if:||}}.svg|100x20px|alt=]]
|| || ||}} {{#if:|| class="BSTu" |
[[Datei:BSicon {{#if:||}}.svg|100x20px|alt=]]
|| || ||}} {{#if:|| class="BSTo" |
[[Datei:BSicon {{#if:||}}.svg|100x20px|alt=]]
|| || ||}} {{#if:|| class="BSTu" |
[[Datei:BSicon {{#if:||}}.svg|100x20px|alt=]]
|| || ||}} {{#if:|| class="BSTo" |
[[Datei:BSicon {{#if:||}}.svg|100x20px|alt=]]
|| || ||}} {{#if:|| class="BSTu" |
[[Datei:BSicon {{#if:||}}.svg|100x20px|alt=]]
|| || ||}} {{#if:|| class="BSTo" |
[[Datei:BSicon {{#if:||}}.svg|100x20px|alt=]]
|| || ||}} {{#if:|| class="BSTu" |
[[Datei:BSicon {{#if:||}}.svg|100x20px|alt=]]
|| || ||}} {{#if:|| class="BSTo" |
[[Datei:BSicon {{#if:||}}.svg|100x20px|alt=]]
|| || ||}} {{#if:|| class="BSTu" |
[[Datei:BSicon {{#if:||}}.svg|100x20px|alt=]]
|| || ||}} {{#if:|| class="BSTo" |
[[Datei:BSicon {{#if:||}}.svg|100x20px|alt=]]
|| || ||}} {{#if:|| class="BSTu" |
[[Datei:BSicon {{#if:||}}.svg|100x20px|alt=]]
|| || ||}} {{#if:|| class="BSTo" |
[[Datei:BSicon {{#if:|{{{To1}}}|}}.svg|100x20px]][[Datei:BSicon {{#if:|{{{To2}}}|}}.svg|100x20px]]
|| || ||}} {{#if:|| class="BSTu" |
[[Datei:BSicon {{#if:|{{{Tu1}}}|}}.svg|100x20px]][[Datei:BSicon {{#if:|{{{Tu2}}}|}}.svg|100x20px]]
|| || ||}} {{#if:|| class="BSTo" |
[[Datei:BSicon {{#if:|{{{To1}}}|}}.svg|100x20px]][[Datei:BSicon {{#if:|{{{To2}}}|}}.svg|100x20px]]
|| || ||}} {{#if:|| class="BSTu" |
[[Datei:BSicon {{#if:|{{{Tu1}}}|}}.svg|100x20px]][[Datei:BSicon {{#if:|{{{Tu2}}}|}}.svg|100x20px]]
|| || ||}} {{#if:|| class="BSTo" |
[[Datei:BSicon {{#if:||}}.svg|100x20px]][[Datei:BSicon {{#if:||}}.svg|100x20px]]
|| || ||}} {{#if:|| class="BSTu" |
[[Datei:BSicon {{#if:||}}.svg|100x20px]][[Datei:BSicon {{#if:||}}.svg|100x20px]]
|| || ||}} {{#if:|| class="BSTo" |
[[Datei:BSicon {{#if:|{{{To1}}}|}}.svg|100x20px]][[Datei:BSicon {{#if:|{{{To2}}}|}}.svg|100x20px]]
|| || ||}} {{#if:|| class="BSTu" |
[[Datei:BSicon {{#if:|{{{Tu1}}}|}}.svg|100x20px]][[Datei:BSicon {{#if:|{{{Tu2}}}|}}.svg|100x20px]]
|| || ||}} {{#if:|| class="BSTo" |
[[Datei:BSicon {{#if:|{{{To}}}|{{{T}}}}}.svg|100x20px|alt=]]
|| || ||}} {{#if:|| class="BSTu" |
[[Datei:BSicon {{#if:|{{{Tu}}}|{{{T}}}}}.svg|100x20px|alt=]]
|| || ||}}
[[{{#if:exSTR|Datei:BSicon_exSTR.svg|Datei:BSicon_.svg}}|100x20px|alt={{#invoke:Vorlage:BS/Alt-Text|get|exSTR}}]]
crop|{{#invoke:Str|cropleft 1}}" | {{#if: |{{{km}}}|}} class="BSM-txt" {{#if: Anschluss von Staatsbahn und Spessartbahn

{{#if: || class="BSM-ele" | |}}

[[{{#if:exBHF|Datei:BSicon_exBHF.svg|Datei:BSicon_.svg}}|100x20px|alt={{#invoke:Vorlage:BS/Alt-Text|get|exBHF}}]]
crop|{{#invoke:Str|cropleft 1}}" | {{#if: |{{{km}}}|0,0}} class="BSM-txt" {{#if: Gelnhausen Kreisbahnhof

{{#if: || class="BSM-ele" | |}}

[[{{#if:exBHF|Datei:BSicon_exBHF.svg|Datei:BSicon_.svg}}|100x20px|alt={{#invoke:Vorlage:BS/Alt-Text|get|exBHF}}]]
crop|{{#invoke:Str|cropleft 1}}" | {{#if: |{{{km}}}|2,6}} class="BSM-txt" {{#if: Hailer

{{#if: || class="BSM-ele" | |}}

[[{{#if:exBHF|Datei:BSicon_exBHF.svg|Datei:BSicon_.svg}}|100x20px|alt={{#invoke:Vorlage:BS/Alt-Text|get|exBHF}}]]
crop|{{#invoke:Str|cropleft 1}}" | {{#if: |{{{km}}}|3,8}} class="BSM-txt" {{#if: Meerholz Kreisbahnhof

{{#if: || class="BSM-ele" | |}}

[[{{#if:exBHF|Datei:BSicon_exBHF.svg|Datei:BSicon_.svg}}|100x20px|alt={{#invoke:Vorlage:BS/Alt-Text|get|exBHF}}]]
crop|{{#invoke:Str|cropleft 1}}" | {{#if: |{{{km}}}|6,0}} class="BSM-txt" {{#if: Niedermittlau Kreisbahnhof

{{#if: || class="BSM-ele" | |}}

[[{{#if:exBHF|Datei:BSicon_exBHF.svg|Datei:BSicon_.svg}}|100x20px|alt={{#invoke:Vorlage:BS/Alt-Text|get|exBHF}}]]
crop|{{#invoke:Str|cropleft 1}}" | {{#if: |{{{km}}}|7,4}} class="BSM-txt" {{#if: Bernbach

{{#if: || class="BSM-ele" | |}}

[[{{#if:exBHF|Datei:BSicon_exBHF.svg|Datei:BSicon_.svg}}|100x20px|alt={{#invoke:Vorlage:BS/Alt-Text|get|exBHF}}]]
crop|{{#invoke:Str|cropleft 1}}" | {{#if: |{{{km}}}|8,5}} class="BSM-txt" {{#if: Altenmittlau

{{#if: || class="BSM-ele" | |}}

[[{{#if:exBHF|Datei:BSicon_exBHF.svg|Datei:BSicon_.svg}}|100x20px|alt={{#invoke:Vorlage:BS/Alt-Text|get|exBHF}}]]
crop|{{#invoke:Str|cropleft 1}}" | {{#if: |{{{km}}}|10,0}} class="BSM-txt" {{#if: Horbach

{{#if: || class="BSM-ele" | |}}

[[{{#if:exhKRZWae|Datei:BSicon_exhKRZWae.svg|Datei:BSicon_.svg}}|100x20px|alt={{#invoke:Vorlage:BS/Alt-Text|get|exhKRZWae}}]]
crop|{{#invoke:Str|cropleft 1}}" | {{#if: |{{{km}}}|}} class="BSM-txt" {{#if: Birkigsbach

{{#if: || class="BSM-ele" | |}}

[[{{#if:exBHF|Datei:BSicon_exBHF.svg|Datei:BSicon_.svg}}|100x20px|alt={{#invoke:Vorlage:BS/Alt-Text|get|exBHF}}]]
crop|{{#invoke:Str|cropleft 1}}" | {{#if: |{{{km}}}|11,9}} class="BSM-txt" {{#if: Neuses

{{#if: || class="BSM-ele" | |}}

[[{{#if:exBHF|Datei:BSicon_exBHF.svg|Datei:BSicon_.svg}}|100x20px|alt={{#invoke:Vorlage:BS/Alt-Text|get|exBHF}}]]
crop|{{#invoke:Str|cropleft 1}}" | {{#if: |{{{km}}}|14,5}} class="BSM-txt" {{#if: Somborn

{{#if: || class="BSM-ele" | |}}

[[{{#if:exhKRZWae|Datei:BSicon_exhKRZWae.svg|Datei:BSicon_.svg}}|100x20px|alt={{#invoke:Vorlage:BS/Alt-Text|get|exhKRZWae}}]]
crop|{{#invoke:Str|cropleft 1}}" | {{#if: |{{{km}}}|}} class="BSM-txt" {{#if: Hasselbach

{{#if: || class="BSM-ele" | |}}

[[{{#if:exBHF|Datei:BSicon_exBHF.svg|Datei:BSicon_.svg}}|100x20px|alt={{#invoke:Vorlage:BS/Alt-Text|get|exBHF}}]]
crop|{{#invoke:Str|cropleft 1}}" | {{#if: |{{{km}}}|16,2}} class="BSM-txt" {{#if: Gondsroth

{{#if: || class="BSM-ele" | |}}

[[{{#if:exBHF|Datei:BSicon_exBHF.svg|Datei:BSicon_.svg}}|100x20px|alt={{#invoke:Vorlage:BS/Alt-Text|get|exBHF}}]]
crop|{{#invoke:Str|cropleft 1}}" | {{#if: |{{{km}}}|17,3}} class="BSM-txt" {{#if: Neuenhaßlau

{{#if: || class="BSM-ele" | |}}

[[{{#if:exBS2+l|{{#ifexist: Media:BSicon_exBS2+l.svg|Datei:BSicon_exBS2+l.svg|Datei:BSicon_none.svg}}|Datei:BSicon_.svg}}|100x20px|alt={{#invoke:Vorlage:BS/Alt-Text|get|exBS2+l}}]][[{{#if:exBS2c4|{{#ifexist: Media:BSicon_exBS2c4.svg|Datei:BSicon_exBS2c4.svg|Datei:BSicon_none.svg}}|Datei:BSicon_.svg}}|100x20px|alt={{#invoke:Vorlage:BS/Alt-Text|get|exBS2c4}}]]
crop|{{#invoke:Str|cropleft 1}}" | {{#if: |{{{km}}}|}} class="BSM-txt" {{#if:

{{#if: || class="BSM-ele" | {{{6}}}|}}

[[{{#if:xKRZo|{{#ifexist: Media:BSicon_xKRZo.svg|Datei:BSicon_xKRZo.svg|Datei:BSicon_none.svg}}|Datei:BSicon_.svg}}|100x20px|alt={{#invoke:Vorlage:BS/Alt-Text|get|xKRZo}}]][[{{#if:STR+r|{{#ifexist: Media:BSicon_STR+r.svg|Datei:BSicon_STR+r.svg|Datei:BSicon_none.svg}}|Datei:BSicon_.svg}}|100x20px|alt={{#invoke:Vorlage:BS/Alt-Text|get|STR+r}}]]
crop|{{#invoke:Str|cropleft 1}}" | {{#if: |{{{km}}}|}} class="BSM-txt" {{#if: Viadukt über die Kinzigtalbahn

{{#if: || class="BSM-ele" | {{{6}}}|}}

[[{{#if:exBHF|{{#ifexist: Media:BSicon_exBHF.svg|Datei:BSicon_exBHF.svg|Datei:BSicon_none.svg}}|Datei:BSicon_.svg}}|100x20px|alt={{#invoke:Vorlage:BS/Alt-Text|get|exBHF}}]][[{{#if:STR|{{#ifexist: Media:BSicon_STR.svg|Datei:BSicon_STR.svg|Datei:BSicon_none.svg}}|Datei:BSicon_.svg}}|100x20px|alt={{#invoke:Vorlage:BS/Alt-Text|get|STR}}]]
crop|{{#invoke:Str|cropleft 1}}" | {{#if: |{{{km}}}|20,0}} class="BSM-txt" {{#if: Langenselbold Kreisbahnhof

{{#if: || class="BSM-ele" | |}}

[[{{#if:eBS2l|{{#ifexist: Media:BSicon_eBS2l.svg|Datei:BSicon_eBS2l.svg|Datei:BSicon_none.svg}}|Datei:BSicon_.svg}}|100x20px|alt={{#invoke:Vorlage:BS/Alt-Text|get|eBS2l}}]][[{{#if:BS2r|{{#ifexist: Media:BSicon_BS2r.svg|Datei:BSicon_BS2r.svg|Datei:BSicon_none.svg}}|Datei:BSicon_.svg}}|100x20px|alt={{#invoke:Vorlage:BS/Alt-Text|get|BS2r}}]]
crop|{{#invoke:Str|cropleft 1}}" | {{#if: |{{{km}}}|}} class="BSM-txt" {{#if:

{{#if: || class="BSM-ele" | {{{6}}}|}}

[[{{#if:BHF|Datei:BSicon_BHF.svg|Datei:BSicon_.svg}}|100x20px|alt={{#invoke:Vorlage:BS/Alt-Text|get|BHF}}]]
crop|{{#invoke:Str|cropleft 1}}" | {{#if: |{{{km}}}|}} class="BSM-txt" {{#if: Langenselbold Staatsbahnhof

{{#if: || class="BSM-ele" | {{{5}}}|}}

Die Bahnstrecke Gelnhausen–Langenselbold war zwischen 1904 und 1963 in Betrieb und erschloss das Freigericht in einer großen, u-förmigen Schleife. Erbaut und betrieben wurde sie von der Freigerichter Kleinbahn AG.

Ausstattung

Die 20 km lange, normalspurige Kleinbahn verband eine Reihe von Gemeinden am Nordrand des Spessarts. Sie war an ihren beiden Endpunkten in Gelnhausen und Langenselbold an die Kinzigtalbahn angebunden. Die Kilometrierung wurde während des Bestehens der Bahn gewechselt: Noch 1926 wurde diese von Langenselbold (0,0 km) nach Gelnhausen (20,0 km) gezählt,<ref>Thomé</ref> zum Zeitpunkt der Betriebsaufgabe jedoch in umgekehrter Richtung.<ref>Eisenbahnatlas, S. 77 f.</ref>

Träger

Die Freigerichter Kleinbahn AG wurde am 19. November 1903 in Gelnhausen gegründet. An ihr beteiligten sich der Preußische Staat, der Landkreis Gelnhausen und die Provinz Hessen-Nassau zu je einem Drittel. Die Konzession der Bahn stammte bereits vom 9. Oktober 1903 und lautete auf 99 Jahre. Am 16. Oktober 1904 wurde der Betrieb aufgenommen. Die Betriebsleitung befand sich in Wächtersbach.

1937 wurde die Bahn mit drei weiteren Bahnen, an denen der Kreis Gelnhausen maßgeblich beteiligt war, der Bad Orber Kleinbahn AG, der Spessartbahn AG und der Wächtersbach-Birsteiner Kleinbahn, in einer gemeinsamen Verwaltung zusammengeführt, da alle vier Bahnen große wirtschaftliche Probleme hatten. Er bildete den Eigenbetrieb „Gelnhäuser Kreisbahnen“, der später Teil der Kreiswerke Gelnhausen wurde.

Verkehr

Die Bahn war von rein lokaler Bedeutung. Nach dem Zweiten Weltkrieg verlor sie gegen den wachsenden Straßenverkehr rasch an Bedeutung. Trotz des starken Berufsverkehrs in das Rhein-Main-Gebiet wurde der Personenverkehr schon am 22. Mai 1955 eingestellt<ref>Vorlage:HessAmtsBL</ref> und einem privaten Busunternehmen übertragen. Der Güterverkehr endete am 30. September 1963.

Literatur

  • Eisenbahnatlas Deutschland. Ausgabe 2009/2010, Eupen 2009, ISBN 978-3-89494-139-0.
  • Thomé: Führer über die Linien des Bezirks der Reichsbahndirektion Frankfurt (Main). Neubearbeitung 1926. Hrsg.: Reichsbahndirektion Frankfurt (Main), S. 140 f.
  • {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}
  • Arnold Hufnagel: Die Freigerichter Kleinbahn. Heimat- und Geschichtsverein Freigericht e. V. 1976, Heimatblatt Nr. 23, 2. Auflage von 2013.

Weblinks

[{{canonicalurl:Commons:Category:{{#if:Freigerichter Kleinbahn|Freigerichter Kleinbahn|Bahnstrecke Gelnhausen–Langenselbold}}|uselang=de}} Commons: {{#if:|{{{2}}}|{{#if:Freigerichter Kleinbahn|Freigerichter Kleinbahn|{{#invoke:WLink|getArticleBase}}}}}}]{{#switch:1

|X|x= |0|-= |S|s= – Sammlung von Bildern |1|= – Sammlung von Bildern{{#if:

    | {{#switch: {{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}/{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}
        |1/=  und Videos
        |1/1=, Videos und Audiodateien
        |/1=  und Audiodateien}}
    | , Videos und Audiodateien
  }}

|#default= – }}{{#if: Freigerichter Kleinbahn

   | {{#ifeq: {{#invoke:Str|left|freigerichter kleinbahn|9}} 
       | category: 
| FEHLER: Ohne Category: angeben!}}}}

Vorlage:Wikidata-Registrierung

Einzelnachweise

<references />