Zum Inhalt springen

Adalgar

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie

Vorlage:Hinweisbaustein Adalgar, auch Adalger, althochdeutsch: edler Speer oder Kämpfer, († 9. Mai 909 in Bremen) war ein Heiliger und Erzbischof von Bremen und Hamburg.

Leben

Adalgar war Bruder des gleichnamigen späteren Abtes von Corvey Adalgar; sie stammten aus einem sächsischen Adelsgeschlecht. Wie dieser lebte er zunächst als Mönch im Benediktinerkloster Corvey an der Weser, wo er den Erzbischof Rimbert kennenlernte, der sich selbst, obwohl er offiziell den Titel „Erzbischof von Hamburg“ führte, als „Erzbischof von Bremen“ bezeichnete – vermutlich, weil der erzbischöfliche Amtssitz nach einem verheerenden Wikingerüberfall im Jahre 843 von Hamburg nach Bremen verlegt und das Bistum Bremen dadurch in das Erzbistum Hamburg eingegliedert worden war. Adalgar wurde Rimberts Assistent und folgte ihm nach Bremen. Er wurde zunächst Koadjutor Rimberts und folgte Rimbert nach dessen Tod als Erzbischof nach, verzichtete aber auf einen Beinamen. In diesem Amt forcierte er die Missionstätigkeit im Norden, wurde jedoch dabei durch weitere Einfälle der Normannen behindert. Auf der Synode von Trebur 895, an der auch Adalgar teilnahm, wurde über die erneute Auftrennung des Erzbistums Hamburg-Bremen und die Rückführung des Bistums Bremen in den Herrschaftsbereich des Erzbistums Köln beraten<ref>Nr. 39 – Tribur. In: Wilfried Hartmann, Isolde Schröder, Gerhard Schmitz (Hrsg.): Die Konzilien der karolingischen Teilreiche 875–911. Hahnsche Buchhandlung, Hannover 2012, ISBN 978-3-7752-5356-7, S. 319–415, hier S. 369 (= Monumenta Germaniae Historica Concilia, Band 5).</ref> – diesem gehörte das Bistum Bremen nämlich vor der päpstlich verfügten Zusammenlegung mit Hamburg im Jahr 848 an, und die Kölner hatten diesen Verlust nie verwunden. Allein, die Proteste der Kölner Erzbischöfe Hilduin (842–848/49) und Gunter (850–863) blieben in Rom ungehört. Auch Hermann I., 889/90 bis 924 Erzbischof von Köln, hatte lange daraufhin gearbeitet, konnte sich aber letztlich nicht durchsetzen. Zwar gestand Papst Formosus 893 dem Erzbistum Köln formal Ansprüche in der Angelegenheit zu, aber der spätere Nachfolger Papst Sergius III. bestätigte im Jahr 905 die bestehende Aufteilung und untrennbare Verschmelzung der beiden Bistümer zu „einer Kirche“.

Adalgar starb am 9. Mai 909 in Bremen. Nachfolgende Erzbischöfe trugen bis 1258 die Bezeichnung „Erzbischof von Hamburg-Bremen“, der Titel des „Bischof von Bremen“, seit 848 ohnehin nicht mehr besetzt, entfiel.

Der Festtag des heiligen Adalgar ist der 9. Mai (Sterbetag). Er wird in der Kunst als Erzbischof mit Pallium dargestellt.

Literatur

|1=Hamm 1975. 2., unveränderte Auflage. Hamm 1990, ISBN 3-88309-013-1 |2=Hamm 1990, ISBN 3-88309-032-8 |3=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-035-2 |4=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-038-7 |5=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-043-3 |6=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-044-1 |7=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-048-4 |8=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-053-0 |9=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-058-1 |10=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-062-X |11=Herzberg 1996, ISBN 3-88309-064-6 |12=Herzberg 1997, ISBN 3-88309-068-9 |13=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-072-7 |14=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-073-5 |15=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-077-8 |16=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-079-4 |17=Herzberg 2000, ISBN 3-88309-080-8 |18=Herzberg 2001, ISBN 3-88309-086-7 |19=Nordhausen 2001, ISBN 3-88309-089-1 |20=Nordhausen 2002, ISBN 3-88309-091-3 |21=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-110-3 |22=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-133-2 |23=Nordhausen 2004, ISBN 3-88309-155-3 |24=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-247-9 |25=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-332-7 |26=Nordhausen 2006, ISBN 3-88309-354-8 |27=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-393-2 |28=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-413-7 |29=Nordhausen 2008, ISBN 978-3-88309-452-6 |30=Nordhausen 2009, ISBN 978-3-88309-478-6 |31=Nordhausen 2010, ISBN 978-3-88309-544-8 |32=Nordhausen 2011, ISBN 978-3-88309-615-5 |33=Nordhausen 2012, ISBN 978-3-88309-690-2 |34=Nordhausen 2013, ISBN 978-3-88309-766-4 |35=Nordhausen 2014, ISBN 978-3-88309-882-1 |36=Nordhausen 2015, ISBN 978-3-88309-920-0 |37=Nordhausen 2016, ISBN 978-3-95948-142-7 |38=Nordhausen 2017, ISBN 978-3-95948-259-2 |39=Nordhausen 2018, ISBN 978-3-95948-350-6 |40=Nordhausen 2019, ISBN 978-3-95948-426-8 |41=Nordhausen 2020, ISBN 978-3-95948-474-9 |42=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-505-0 |43=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-536-4 |44=Nordhausen 2022, ISBN 978-3-95948-556-2 |45=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-584-5 |46=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-590-6 |47=Nordhausen 2024, ISBN 978-3-689-11006-2 |48=Nordhausen 2025, ISBN 978-3-689-11017-8 }}{{#if:28|, Sp. 28}}{{#if:|, Sp. {{#iferror:{{#expr:{{{spalten}}}}}|{{{spalten}}}|{{#expr:1*{{{spalten}}}*0}}–{{#expr:-(0*{{{spalten}}}*1)}}}}}}}}{{#if:|}}{{#if:https://web.archive.org/web/20070625092151/http://www.bautz.de/bbkl/a/adalgar_v_h.shtml%7C}}.{{#if: 1 | |{{#ifeq:||}}}}

  • {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}
  • {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}{{#ifeq: 0 | 0
   | {{#if: 48
       |
       | Vorlage:NDB – bitte Seitenzahl(en) angeben
     }}{{#if: 135668344
         | {{#if: {{#invoke:URIutil|isDNBvalid|135668344}}
             | {{#if: 
                 | Vorlage:NDB – Wenn GND dann kein SFZ angeben
               }}
             | Vorlage:NDB – GND unzulässig
           }}
         | {{#if: 
             | {{#if: 
                 | {{#ifeq: 1207850 | 4526413
                     |
                     | Vorlage:NDB7= ist obsolet, jetzt SFZ=
                   }}
               }}
             | {{#ifeq:  | 1
                 | 
                 | 
               }}
           }}
     }}{{#if: 
         | {{#ifeq: 1207850 | 11376103
             |
             | Vorlage:NDBWerktitel= war ein Irrtum, jetzt Werkliste=
           }}
       }}

}}{{#if:

   | {{#if: 
       |
       | 
     }}

}}

Einzelnachweise

<references/>

Vorlage:Personenleiste

{{#ifeq: p | p | | {{#if: 13566834447984390 | |

}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 135668344 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 135668344 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 47984390 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 47984390 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung

{{#if: Adalgar | {{#if: | {{#if: Erzbischof von Hamburg-Bremen (888–909) | {{#if: 9. Jahrhundert | {{#if: | {{#if: 9. Mai 909 | {{#if: Bremen |

Vorlage:Wikidata-Registrierung