Zum Inhalt springen

Andreas von Kreta

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie

{{#if: befasst sich mit dem Hymnendichter. Eine Beschreibung des Mönchs und Märtyrers († um 766/67), findet sich unter Andreas von Kreta (Märtyrer).

 | Vorlage:Hinweisbaustein 
 | {{#ifeq: 0 | 0 |}}

}}

Datei:Andrew of Crete.jpg
Andreas von Kreta (links) auf einer russischen Ikone
Datei:Amari Agia Anna Fresco 02.JPG
Der Heilige auf dem ältesten datierten Fresko Kretas (1225)

Andreas von Kreta (* um 660 in Damaskus; † um 740 auf Lesbos) war ein bedeutender Hymnendichter und Metropolit von Gortyn auf Kreta. Er wird von der katholischen und den orthodoxen Kirchen als Heiliger verehrt. Sein Gedenktag ist der 4. Juli.

Leben

Andreas war zunächst Mönch in Jerusalem, wo er bereits mit 15 Jahren ins dortige Kloster des Heiligen Grabes eintrat. Patriarch Theodor von Jerusalem entsandte Andreas, der damals Diakon war, im Jahre 685 zu Kaiser Konstantin IV. Pogonatus, mit dem Auftrag, diesen zur Abhaltung eines allgemeinen Konzils zu bewegen (Drittes Konzil von Konstantinopel bzw. sechstes ökumenisches Konzil). Nach erfolgreicher Mission blieb Andreas in Konstantinopel, wurde als Diakon Leiter eines Waisen- und Altenasyls und 692 zum Erzbischof (Metropoliten) von Gortyn auf Kreta ernannt.

Bedeutung

Andreas von Kreta setzte sich für die Bilderverehrung ein (siehe auch Byzantinischer Bilderstreit) und war Verfasser vieler Homilien und Hymnen in neuartiger Form. So begründete er als Dichter eine neue, das Kontakion erweiternde Gattung liturgischer Hymnen, die sogenannten Kanones. Dabei handelt es sich um Gesänge aus meist neun verschiedenen Oden. Sein bedeutendstes Werk ist der Große Kanon in 250 Strophen, ein Bußgesang, der noch heute vor Ostern am Donnerstag der fünften Fastenwoche im Gottesdienst verwendet wird. Die Hymnendichtung des Andreas wurde beispielgebend für Cosmas den Sänger, Johannes von Damaskus und andere.

Andreas gilt auch als hervorragender Vertreter der byzantinischen Redekunst. Unter seinem Namen sind 45 Predigten und Panegyriken erhalten, deren Echtheit zum Teil aber umstritten ist. Sie befassen sich thematisch mit bestimmten Sonntagen, Festen oder Heiligen.

Theologisch schwankte Andreas zwischen dem Monotheletismus und der orthodoxen Mehrheitsmeinung innerhalb der Kirche über die göttliche und menschliche Natur Christi. 712 stimmte er der monotheletischen Synode von Konstantinopel unter Kaiser Philippikos Bardanes bei, kehrte aber nach dessen Sturz 713 wieder zur Orthodoxie zurück. Dies drückte sich in seinem Gedicht Iambi in Agathonem aus, einem Gedicht in 128 Versen auf den Diakon Agatho.

Darstellung als Heiliger

Auf Ikonen und anderen bildlichen Darstellungen des Heiligen erscheint dieser in Bischofsgewändern mit Buch oder Schriftrolle und segnend erhobener rechter Hand sowie mit grauen Haaren und langem grauem Bart.

Publizierte Werke

In Migne: Patrologiae Graeca 97, 805–1444, wurden in lateinischer Sprache publiziert:

  • Orationes 1–17. 19–21
  • Homiliae variae
  • De sanctarum imaginum veneratione (Über die Verehrung der heiligen Bilder)
  • Canon in Annae conceptionem
  • Canon in Beate Mariae Virginis nativitatem
  • Canon in Lazarum
  • Canon magnus
  • Canon in medium pentecosten
  • Idiomela varia

Eine deutsche Übersetzung des Canon magnus (Großer Kanon) liegt vor in: Aleksej Maltzew: Andachtsbuch der orthodox-katholischen Kirche des Morgenlandes, 1895 (russisch und deutsch); und in: P. Kilian Kirchhoff: Die Ostkirche betet 3. Leipzig 1936, 161–197

Weitere Textausgaben:

  • Iambi in Agathonem; in: A. Heisenberg: ByZ 10 (1901) 508 ff.
  • Laudatio martyrum Cretensium; in: Basil Laourdas: Kretikà Chroniká 3 (1949), 101–117

Literatur

| S I | Suppl. I = Supplementband I | S II | Suppl. II = Supplementband II | S III | Suppl. III = Supplementband III | S IV | Suppl. IV = Supplementband IV | S V | Suppl. V = Supplementband V | S VI | Suppl. VI = Supplementband VI | S VII | Suppl. VII = Supplementband VII | S VIII | Suppl. VIII = Supplementband VIII | S IX | Suppl. IX = Supplementband IX | S X | Suppl. X = Supplementband X | S XI | Suppl. XI = Supplementband XI | S XII | Suppl. XII = Supplementband XII | S XIII | Suppl. XIII = Supplementband XIII | S XIV | Suppl. XIV = Supplementband XIV | S XV | Suppl. XV = Supplementband XV | R=Registerband | #default = Band I,2 }}, Stuttgart {{#switch: I,2 | I,1=1893 | I,2=1894 | II,1=1895 | II,2=1896 | III,1=1897 | III,2=1899 | IV,1=1900 | IV,2=1901 | V,1=1903 | V,2=1905 | VI,1=1907 | VI,2=1909 | VII,1=1910 | VII,2=1912 | VIII,1=1912 | VIII,2=1913 | IX,1=1914 | IX,2=1916 | X,1=1918 | X,2=1919 | XI,1=1921 | XI,2=1922 | XII,1=1924 | XII,2=1925 | XIII,1=1926 | XIII,2=1927 | XIV,1=1928 | XIV,2=1930 | XV,1=1931 | XV,2=1932 | XVI,1=1933 | XVI,2=1935 | XVII,1=1936 | XVII,2=1937 | XVIII,1=1939 | XVIII,2=1942 | XVIII,3=1949 | XVIII,4=1949 | XIX,1=1937 | XIX,2=1938 | XX,1=1941 | XX,2=1950 | XXI,1=1951 | XXI,2=1952 | XXII,1=1953 | XXII,2=1954 | XXIII,1=1957 | XXIII,2=1959 | XXIV=1963

| I A,1=1914 | I A,2=1920 | II A,1=1921 | II A,2=1923 | III A,1=1927 | III A,2=1929 | IV A,1=1931 | IV A,2=1932 | V A,1=1934 | V A,2=1934 | VI A,1=1936 | VI A,2=1937 | VII A,1=1939 | VII A,2=1948 | VIII A,1=1955 | VIII A,2=1958 | IX A,1=1961 | IX A,2=1967 | X A=1972

| Suppl. I=1903 | Suppl. II=1913 | Suppl. III=1918 | Suppl. IV=1924 | Suppl. V=1931 | Suppl. VI=1935 | Suppl. VII=1940 | Suppl. VIII=1956 | Suppl. IX=1962 | Suppl. X=1965 | Suppl. XI=1968 | Suppl. XII=1970 | Suppl. XIII=1973 | Suppl. XIV=1974 | Suppl. XV=1978

|S I=1903 |S II=1913 |S III=1918 |S IV=1924 |S V=1931 |S VI=1935 |S VII=1940 |S VIII=1956 |S IX=1962 |S X=1965 |S XI=1968 |S XII=1970 |S XIII=1973 |S XIV=1974 |S XV=1978 |R=1980

| #default = 1893ff. }}{{#if:2135|, {{#ifeq: I,2|R|S.|Sp.}} 2135{{#if:2136|{{#ifexpr:2135<>2136|{{#ifexpr: 2135+1=2136| f{{#if:|.}}|–2136}}}} |}}|}}{{#if:|, |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{#invoke:TemplatePar|match |template=Vorlage:RE |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:RE |format=@@@ |1=1=+ |2=2=N>0 |3=3=n |4=4=* |5=5=* |6=6=* |7=7=* |8=Fundstelle=*}}{{#if:I,2|{{#switch: I,2 | I,1 | I,2 | II,1 | II,2 | III,1 | III,2 | IV,1 | IV,2 | V,1 | V,2 | VI,1 | VI,2 | VII,1 | VII,2 | VIII,1 | VIII,2 | IX,1 | IX,2 | X,1 | X,2 | XI,1 | XI,2 | XII,1 | XII,2 | XIII,1 | XIII,2 | XIV,1 | XIV,2 | XV,1 | XV,2 | XVI,1 | XVI,2 | XVII,1 | XVII,2 | XVIII,1 | XVIII,2 | XVIII,3 | XVIII,4 | XIX,1 | XIX,2 | XX,1 | XX,2 | XXI,1 | XXI,2 | XXII,1 | XXII,2 | XXIII,1 | XXIII,2 | XXIV

| I A,1 | I A,2 | II A,1 | II A,2 | III A,1 | III A,2 | IV A,1 | IV A,2 | V A,1 | V A,2 | VI A,1 | VI A,2 | VII A,1 | VII A,2 | VIII A,1 | VIII A,2 | IX A,1 | IX A,2 | X A

| Suppl. I | Suppl. II | Suppl. III | Suppl. IV | Suppl. V | Suppl. VI | Suppl. VII | Suppl. VIII | Suppl. IX | Suppl. X | Suppl. XI | Suppl. XII | Suppl. XIII | Suppl. XIV | Suppl. XV

|S I |S II |S III |S IV |S V |S VI |S VII |S VIII |S IX |S X |S XI |S XII |S XIII |S XIV |S XV |R= | #default = Vorlage:RE: Ungültige Bandnummer. }}|}}

|1=Hamm 1975. 2., unveränderte Auflage. Hamm 1990, ISBN 3-88309-013-1 |2=Hamm 1990, ISBN 3-88309-032-8 |3=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-035-2 |4=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-038-7 |5=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-043-3 |6=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-044-1 |7=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-048-4 |8=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-053-0 |9=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-058-1 |10=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-062-X |11=Herzberg 1996, ISBN 3-88309-064-6 |12=Herzberg 1997, ISBN 3-88309-068-9 |13=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-072-7 |14=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-073-5 |15=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-077-8 |16=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-079-4 |17=Herzberg 2000, ISBN 3-88309-080-8 |18=Herzberg 2001, ISBN 3-88309-086-7 |19=Nordhausen 2001, ISBN 3-88309-089-1 |20=Nordhausen 2002, ISBN 3-88309-091-3 |21=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-110-3 |22=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-133-2 |23=Nordhausen 2004, ISBN 3-88309-155-3 |24=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-247-9 |25=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-332-7 |26=Nordhausen 2006, ISBN 3-88309-354-8 |27=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-393-2 |28=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-413-7 |29=Nordhausen 2008, ISBN 978-3-88309-452-6 |30=Nordhausen 2009, ISBN 978-3-88309-478-6 |31=Nordhausen 2010, ISBN 978-3-88309-544-8 |32=Nordhausen 2011, ISBN 978-3-88309-615-5 |33=Nordhausen 2012, ISBN 978-3-88309-690-2 |34=Nordhausen 2013, ISBN 978-3-88309-766-4 |35=Nordhausen 2014, ISBN 978-3-88309-882-1 |36=Nordhausen 2015, ISBN 978-3-88309-920-0 |37=Nordhausen 2016, ISBN 978-3-95948-142-7 |38=Nordhausen 2017, ISBN 978-3-95948-259-2 |39=Nordhausen 2018, ISBN 978-3-95948-350-6 |40=Nordhausen 2019, ISBN 978-3-95948-426-8 |41=Nordhausen 2020, ISBN 978-3-95948-474-9 |42=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-505-0 |43=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-536-4 |44=Nordhausen 2022, ISBN 978-3-95948-556-2 |45=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-584-5 |46=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-590-6 |47=Nordhausen 2024, ISBN 978-3-689-11006-2 |48=Nordhausen 2025, ISBN 978-3-689-11017-8 }}{{#if:169|, Sp. 169}}{{#if:|, Sp. {{#iferror:{{#expr:{{{spalten}}}}}|{{{spalten}}}|{{#expr:1*{{{spalten}}}*0}}–{{#expr:-(0*{{{spalten}}}*1)}}}}}}}}{{#if:|}}{{#if:https://web.archive.org/web/20070630014745/http://www.bautz.de/bbkl/a/andreas_v_kre.shtml%7C}}.{{#if: 1 | |{{#ifeq:||}}}} mit fehlerhaften Angaben

Weblinks

[{{canonicalurl:Commons:Category:{{#if:Andrew of Crete|Andrew of Crete|Andreas von Kreta}}|uselang=de}} Commons: {{#if:Andreas von Kreta|Andreas von Kreta|{{#if:Andrew of Crete|Andrew of Crete|{{#invoke:WLink|getArticleBase}}}}}}]{{#switch:1

|X|x= |0|-= |S|s= – Sammlung von Bildern |1|= – Sammlung von Bildern{{#if:

    | {{#switch: {{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}/{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}
        |1/=  und Videos
        |1/1=, Videos und Audiodateien
        |/1=  und Audiodateien}}
    | , Videos und Audiodateien
  }}

|#default= – }}{{#if: Andrew of Crete

   | {{#ifeq: {{#invoke:Str|left|andrew of crete|9}} 
       | category: 
| FEHLER: Ohne Category: angeben!}}}}

Vorlage:Wikidata-Registrierung

| {{#if: 
    | Vorlage:DNB-Portal – veraltete Parametrisierung 3=
  }}

}}

{{#ifeq: p | p | | {{#if: 11882919Xn/79/7604210044124 | |

}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 11882919X | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 11882919X | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n/79/76042 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n/79/76042 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 10044124 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 10044124 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung

{{#if: Andreas von Kreta | {{#if: Andreas von Jerusalem | {{#if: byzantinischer Hymnendichter, Theologe und Erzbischof von Gortyn | {{#if: um 660 | {{#if: Damaskus | {{#if: um 740 | {{#if: Lesbos |

Vorlage:Wikidata-Registrierung