Anton Lauterbach
Anton Lauterbach (* 13. Januar 1502 in Stolpen; † 18. Juli 1569 in Pirna) war ein lutherischer Theologe und Reformator.
Leben
Lauterbach wurde als Sohn nicht unbemittelter Eltern geboren. Möglicherweise war der Bürgermeister Matthäus Lauterbach († 1542) sein Vater; seine Mutter hieß Katharina.<ref>Nach Walter Lechner: Anton Lauterbach. Pirnas Reformator. Freund Luthers; S. 8, ist der Name seines Vaters unbekannt, während seine Mutter Ursula hieß.</ref> Er studierte ab dem Sommersemester 1517 an der Universität Leipzig, wurde dort am 10. März 1519 Baccalaureus der philosophischen Fakultät. Anschließend war er vermutlich am Wohnort seiner Eltern, in Freiberg, als Lehrer tätig. In dieser Zeit muss er mit den Gedanken der Reformation in Berührung gekommen sein.
1529 nahm er erneut ein Studium auf und zwar an der Universität Wittenberg, wo er Martin Luthers Schüler wurde und zum Kreis seiner Tischgenossen und Vertrauten gehörte. Auf Empfehlung Luthers erhielt er 1533 die Stelle eines zweiten Pfarrers in Leisnig. In dieser Zeit bat er einmal Luther, sich für die durch staatliche Gewalt unterdrückten evangelischen Bürger in Mittweida einzusetzen und durch eine öffentliche Stellungnahme Milderung zu erreichen. Nach langem Streit mit dem dortigen ersten Pfarrer kehrte er 1536 nach Wittenberg zurück und wurde Diakon an der Stadtkirche Wittenberg. Im Oktober 1537 erwarb er den akademischen Grad eines Magisters an der philosophischen Fakultät. Während seines Wittenberger Aufenthaltes entstand auch eine Freundschaft zu dem Reformator, Humanisten und Pädagogen Melanchthon. Seine Eheschließung mit einer ehemaligen Nonne namens Agnes muss auch in diese Zeit fallen. Aus dieser Ehe sind eine Tochter und ein Sohn namentlich bekannt. Der Sohn starb wie einige weitere Kinder im Kleinkindalter, von der Tochter ist noch bekannt, dass sie kurz nach 1550 heiratete.
Nach dem Tod Herzog Georgs begann dessen Bruder und Nachfolger Heinrich 1539 im albertinischen Sachsen mit der Einführung die Reformation und ließ zu diesem Zweck Visitationen durchführen. In Pirna, dessen Rat sich schon im Jahr zuvor Lauterbach als evangelischen Prediger erbeten hatte, wurde Lauterbach nun in das Amt des ersten evangelischen Superintendenten gewählt. Weil es ihm schwerfiel, Wittenberg zu verlassen, erbat er sich zwei Tage Bedenkzeit, ehe er die Wahl annahm. In seine Amtszeit fiel die Vollendung der Marienkirche. Das theologische Programm der Deckenausmalung mit der starken Betonung des Gegensatzes von Gesetz und Evangelium geht wohl auf Lauterbach zurück.<ref>Walter Lechner: Anton Lauterbach. Pirnas Reformator. Freund Luthers; S. 20. 45-51</ref>
Lauterbach blieb sowohl in Leisnig als auch in Pirna mit Luther in engem persönlichen und brieflichen Kontakt und diskutierte mit ihm praktisch-theologische Fragen. Auch zu Melanchthon unterhielt er einen Briefwechsel, der auch nach Luthers Tod 1546 nicht abbrach. Lauterbachs handschriftliche Aufzeichnungen von Luthers Tischgesprächen und Predigten sowie seine Tagebücher von 1538–1539 sind eine wichtige Quelle für Luthers Lebensgeschichte und Lehre.
1548 nahm Lauterbach an Beratungen über das Augsburger Interim teil, deren Ergebnis die Leipziger Artikel waren, mit denen ein Kompromiss erwirkt werden sollte. Die Leipziger Artikel wurden jedoch von den Gnesiolutheranern abgelehnt.
In Pirna ist eine Straße in der Innenstadt nach Anton Lauterbach benannt. Sein Epitaph mit einem Brustbild befindet sich in der Pirnaer Marienkirche.
Werke
- Tischgespräche und Tagebücher
- Trostschrift für vertriebene böhmische Prediger
Literatur
- {{ #if:Julius August Wagenmann|Julius August Wagenmann: |}}{{ #if:ADB:Lauterbach, Anton|{{ #if:Lauterbach, Anton|Lauterbach, Anton|Anton Lauterbach }}|{{#ifeq: {{#switch: 18
| 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }} | 0 | {{ #if:Lauterbach, Anton|Lauterbach, Anton|Anton Lauterbach }} | [https://daten.digitale-sammlungen.de/~db/bsb000{{#switch: 18 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }}/images/index.html?seite={{#switch: 18 | 1={{ #expr: 74 + 16 }} | 2={{ #expr: 74 + 2 }} | 3={{ #expr: 74 + 2 }} | 4={{ #expr: 74 + 2 }} | 5={{ #expr: 74 + 2 }} | 6={{ #expr: 74 + 2 }} | 7={{ #expr: 74 + 2 }} | 8={{ #expr: 74 + 2 }} | 9={{#switch: 74 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 74 < 449 | {{ #expr: 74 + 2 }} | {{ #expr: 74 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 74 + 2 }} | 11={{ #expr: 74 + 2 }} | 12={{ #expr: 74 + 2 }} | 13={{ #expr: 74 + 2 }} | 14={{ #expr: 74 + 2 }} | 15={{ #expr: 74 + 2 }} | 16={{ #expr: 74 + 2 }} | 17={{ #expr: 74 + 2 }} | 18={{ #expr: 74 + 2 }} | 19={{ #expr: 74 + 2 }} | 20={{ #expr: 74 + 2 }} | 21={{ #expr: 74 + 2 }} | 22={{ #expr: 74 + 2 }} | 23={{ #expr: 74 + 2 }} | 24={{ #expr: 74 + 2 }} | 25={{ #expr: 74 + 2 }} | 26={{ #expr: 74 + 2 }} | 27={{ #expr: 74 + 2 }} | 28={{ #expr: 74 + 2 }} | 29={{ #expr: 74 + 2 }} | 30={{ #expr: 74 + 2 }} | 31={{ #expr: 74 + 2 }} | 32={{ #expr: 74 + 2 }} | 33={{ #expr: 74 + 2 }} | 34={{ #expr: 74 + 2 }} | 35={{ #expr: 74 + 2 }} | 36={{ #expr: 74 + 2 }} | 37={{ #expr: 74 + 2 }} | 38={{ #expr: 74 + 2 }} | 39={{ #expr: 74 + 2 }} | 40={{ #expr: 74 + 2 }} | 41={{ #expr: 74 + 2 }} | 42={{ #expr: 74 + 2 }} | 43={{ #expr: 74 + 2 }} | 44={{ #expr: 74 + 2 }} | 45={{ #expr: 74 + 6 }} | 46={{ #expr: 74 + 2 }} | 47={{ #expr: 74 + 2 }} | 48={{ #expr: 74 + 2 }} | 49={{ #expr: 74 + 2 }} | 50={{ #expr: 74 + 2 }} | 51={{ #expr: 74 + 2 }} | 52={{ #expr: 74 + 2 }} | 53={{ #expr: 74 + 2 }} | 54={{ #expr: 74 + 2 }} | 55={{ #expr: 74 + 3 }} | 56=74 | #default = 74 }} {{ #if:Lauterbach, Anton|Lauterbach, Anton|Anton Lauterbach }}] }} }}{{#ifeq:Vorlage:Str rightc|.||.}} In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 18, Duncker & Humblot, Leipzig {{#switch: 18 | 1=1875 | 2=1875 | 3=1876 | 4=1876 | 5=1877 | 6=1877 | 7=1877 | 8=1878 | 9=1879 | 10=1879 | 11=1880 | 12=1880 | 13=1881 | 14=1881 | 15=1882 | 16=1882 | 17=1883 | 18=1883 | 19=1884 | 20=1884 | 21=1885 | 22=1885 | 23=1886 | 24=1887 | 25=1887 | 26=1888 | 27=1888 | 28=1889 | 29=1889 | 30=1890 | 31=1890 | 32=1891 | 33=1891 | 34=1892 | 35=1893 | 36=1893 | 37=1894 | 38=1894 | 39=1895 | 40=1896 | 41=1896 | 42=1897 | 43=1898 | 44=1898 | 45=1900 | 46=1902 | 47=1903 | 48=1904 | 49=1904 | 50=1905 | 51=1906 | 52=1906 | 53=1907 | 54=1908 | 55=1910 | 56=1912 | #default = Vorlage:ADB – bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben{{#ifeq:0|0|}} }}, S. 74{{ #if:74 | {{ #ifexpr: {{#switch: 18 | 1={{ #expr: 74 + 16 }} | 2={{ #expr: 74 + 2 }} | 3={{ #expr: 74 + 2 }} | 4={{ #expr: 74 + 2 }} | 5={{ #expr: 74 + 2 }} | 6={{ #expr: 74 + 2 }} | 7={{ #expr: 74 + 2 }} | 8={{ #expr: 74 + 2 }} | 9={{#switch: 74 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 74 < 449 | {{ #expr: 74 + 2 }} | {{ #expr: 74 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 74 + 2 }} | 11={{ #expr: 74 + 2 }} | 12={{ #expr: 74 + 2 }} | 13={{ #expr: 74 + 2 }} | 14={{ #expr: 74 + 2 }} | 15={{ #expr: 74 + 2 }} | 16={{ #expr: 74 + 2 }} | 17={{ #expr: 74 + 2 }} | 18={{ #expr: 74 + 2 }} | 19={{ #expr: 74 + 2 }} | 20={{ #expr: 74 + 2 }} | 21={{ #expr: 74 + 2 }} | 22={{ #expr: 74 + 2 }} | 23={{ #expr: 74 + 2 }} | 24={{ #expr: 74 + 2 }} | 25={{ #expr: 74 + 2 }} | 26={{ #expr: 74 + 2 }} | 27={{ #expr: 74 + 2 }} | 28={{ #expr: 74 + 2 }} | 29={{ #expr: 74 + 2 }} | 30={{ #expr: 74 + 2 }} | 31={{ #expr: 74 + 2 }} | 32={{ #expr: 74 + 2 }} | 33={{ #expr: 74 + 2 }} | 34={{ #expr: 74 + 2 }} | 35={{ #expr: 74 + 2 }} | 36={{ #expr: 74 + 2 }} | 37={{ #expr: 74 + 2 }} | 38={{ #expr: 74 + 2 }} | 39={{ #expr: 74 + 2 }} | 40={{ #expr: 74 + 2 }} | 41={{ #expr: 74 + 2 }} | 42={{ #expr: 74 + 2 }} | 43={{ #expr: 74 + 2 }} | 44={{ #expr: 74 + 2 }} | 45={{ #expr: 74 + 6 }} | 46={{ #expr: 74 + 2 }} | 47={{ #expr: 74 + 2 }} | 48={{ #expr: 74 + 2 }} | 49={{ #expr: 74 + 2 }} | 50={{ #expr: 74 + 2 }} | 51={{ #expr: 74 + 2 }} | 52={{ #expr: 74 + 2 }} | 53={{ #expr: 74 + 2 }} | 54={{ #expr: 74 + 2 }} | 55={{ #expr: 74 + 3 }} | 56=74 | #default = 74 }} != {{#switch: 18 | 1={{ #expr: 74 + 16 }} | 2={{ #expr: 74 + 2 }} | 3={{ #expr: 74 + 2 }} | 4={{ #expr: 74 + 2 }} | 5={{ #expr: 74 + 2 }} | 6={{ #expr: 74 + 2 }} | 7={{ #expr: 74 + 2 }} | 8={{ #expr: 74 + 2 }} | 9={{#switch: 74 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 74 < 449 | {{ #expr: 74 + 2 }} | {{ #expr: 74 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 74 + 2 }} | 11={{ #expr: 74 + 2 }} | 12={{ #expr: 74 + 2 }} | 13={{ #expr: 74 + 2 }} | 14={{ #expr: 74 + 2 }} | 15={{ #expr: 74 + 2 }} | 16={{ #expr: 74 + 2 }} | 17={{ #expr: 74 + 2 }} | 18={{ #expr: 74 + 2 }} | 19={{ #expr: 74 + 2 }} | 20={{ #expr: 74 + 2 }} | 21={{ #expr: 74 + 2 }} | 22={{ #expr: 74 + 2 }} | 23={{ #expr: 74 + 2 }} | 24={{ #expr: 74 + 2 }} | 25={{ #expr: 74 + 2 }} | 26={{ #expr: 74 + 2 }} | 27={{ #expr: 74 + 2 }} | 28={{ #expr: 74 + 2 }} | 29={{ #expr: 74 + 2 }} | 30={{ #expr: 74 + 2 }} | 31={{ #expr: 74 + 2 }} | 32={{ #expr: 74 + 2 }} | 33={{ #expr: 74 + 2 }} | 34={{ #expr: 74 + 2 }} | 35={{ #expr: 74 + 2 }} | 36={{ #expr: 74 + 2 }} | 37={{ #expr: 74 + 2 }} | 38={{ #expr: 74 + 2 }} | 39={{ #expr: 74 + 2 }} | 40={{ #expr: 74 + 2 }} | 41={{ #expr: 74 + 2 }} | 42={{ #expr: 74 + 2 }} | 43={{ #expr: 74 + 2 }} | 44={{ #expr: 74 + 2 }} | 45={{ #expr: 74 + 6 }} | 46={{ #expr: 74 + 2 }} | 47={{ #expr: 74 + 2 }} | 48={{ #expr: 74 + 2 }} | 49={{ #expr: 74 + 2 }} | 50={{ #expr: 74 + 2 }} | 51={{ #expr: 74 + 2 }} | 52={{ #expr: 74 + 2 }} | 53={{ #expr: 74 + 2 }} | 54={{ #expr: 74 + 2 }} | 55={{ #expr: 74 + 3 }} | 56=74 | #default = 74 }} |{{ #ifexpr: {{#switch: 18 | 1={{ #expr: 74 + 16 }} | 2={{ #expr: 74 + 2 }} | 3={{ #expr: 74 + 2 }} | 4={{ #expr: 74 + 2 }} | 5={{ #expr: 74 + 2 }} | 6={{ #expr: 74 + 2 }} | 7={{ #expr: 74 + 2 }} | 8={{ #expr: 74 + 2 }} | 9={{#switch: 74 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 74 < 449 | {{ #expr: 74 + 2 }} | {{ #expr: 74 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 74 + 2 }} | 11={{ #expr: 74 + 2 }} | 12={{ #expr: 74 + 2 }} | 13={{ #expr: 74 + 2 }} | 14={{ #expr: 74 + 2 }} | 15={{ #expr: 74 + 2 }} | 16={{ #expr: 74 + 2 }} | 17={{ #expr: 74 + 2 }} | 18={{ #expr: 74 + 2 }} | 19={{ #expr: 74 + 2 }} | 20={{ #expr: 74 + 2 }} | 21={{ #expr: 74 + 2 }} | 22={{ #expr: 74 + 2 }} | 23={{ #expr: 74 + 2 }} | 24={{ #expr: 74 + 2 }} | 25={{ #expr: 74 + 2 }} | 26={{ #expr: 74 + 2 }} | 27={{ #expr: 74 + 2 }} | 28={{ #expr: 74 + 2 }} | 29={{ #expr: 74 + 2 }} | 30={{ #expr: 74 + 2 }} | 31={{ #expr: 74 + 2 }} | 32={{ #expr: 74 + 2 }} | 33={{ #expr: 74 + 2 }} | 34={{ #expr: 74 + 2 }} | 35={{ #expr: 74 + 2 }} | 36={{ #expr: 74 + 2 }} | 37={{ #expr: 74 + 2 }} | 38={{ #expr: 74 + 2 }} | 39={{ #expr: 74 + 2 }} | 40={{ #expr: 74 + 2 }} | 41={{ #expr: 74 + 2 }} | 42={{ #expr: 74 + 2 }} | 43={{ #expr: 74 + 2 }} | 44={{ #expr: 74 + 2 }} | 45={{ #expr: 74 + 6 }} | 46={{ #expr: 74 + 2 }} | 47={{ #expr: 74 + 2 }} | 48={{ #expr: 74 + 2 }} | 49={{ #expr: 74 + 2 }} | 50={{ #expr: 74 + 2 }} | 51={{ #expr: 74 + 2 }} | 52={{ #expr: 74 + 2 }} | 53={{ #expr: 74 + 2 }} | 54={{ #expr: 74 + 2 }} | 55={{ #expr: 74 + 3 }} | 56=74 | #default = 74 }} = {{ #expr: {{#switch: 18 | 1={{ #expr: 74 + 16 }} | 2={{ #expr: 74 + 2 }} | 3={{ #expr: 74 + 2 }} | 4={{ #expr: 74 + 2 }} | 5={{ #expr: 74 + 2 }} | 6={{ #expr: 74 + 2 }} | 7={{ #expr: 74 + 2 }} | 8={{ #expr: 74 + 2 }} | 9={{#switch: 74 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 74 < 449 | {{ #expr: 74 + 2 }} | {{ #expr: 74 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 74 + 2 }} | 11={{ #expr: 74 + 2 }} | 12={{ #expr: 74 + 2 }} | 13={{ #expr: 74 + 2 }} | 14={{ #expr: 74 + 2 }} | 15={{ #expr: 74 + 2 }} | 16={{ #expr: 74 + 2 }} | 17={{ #expr: 74 + 2 }} | 18={{ #expr: 74 + 2 }} | 19={{ #expr: 74 + 2 }} | 20={{ #expr: 74 + 2 }} | 21={{ #expr: 74 + 2 }} | 22={{ #expr: 74 + 2 }} | 23={{ #expr: 74 + 2 }} | 24={{ #expr: 74 + 2 }} | 25={{ #expr: 74 + 2 }} | 26={{ #expr: 74 + 2 }} | 27={{ #expr: 74 + 2 }} | 28={{ #expr: 74 + 2 }} | 29={{ #expr: 74 + 2 }} | 30={{ #expr: 74 + 2 }} | 31={{ #expr: 74 + 2 }} | 32={{ #expr: 74 + 2 }} | 33={{ #expr: 74 + 2 }} | 34={{ #expr: 74 + 2 }} | 35={{ #expr: 74 + 2 }} | 36={{ #expr: 74 + 2 }} | 37={{ #expr: 74 + 2 }} | 38={{ #expr: 74 + 2 }} | 39={{ #expr: 74 + 2 }} | 40={{ #expr: 74 + 2 }} | 41={{ #expr: 74 + 2 }} | 42={{ #expr: 74 + 2 }} | 43={{ #expr: 74 + 2 }} | 44={{ #expr: 74 + 2 }} | 45={{ #expr: 74 + 6 }} | 46={{ #expr: 74 + 2 }} | 47={{ #expr: 74 + 2 }} | 48={{ #expr: 74 + 2 }} | 49={{ #expr: 74 + 2 }} | 50={{ #expr: 74 + 2 }} | 51={{ #expr: 74 + 2 }} | 52={{ #expr: 74 + 2 }} | 53={{ #expr: 74 + 2 }} | 54={{ #expr: 74 + 2 }} | 55={{ #expr: 74 + 3 }} | 56=74 | #default = 74 }} + 1 }} | f|–74}}|}} |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{ #if:ADB:Lauterbach, Anton||{{#ifeq:0|0|}}}}
- Johann Karl Seidemann: M. Anton Lauterbach’s Diaconi zu Wittenberg, Tagebuch auf das Jahr 1538, die Hauptquelle der Tischreden Luther’s. Dresden 1872.
- {{#if: {{#iferror:{{#ifexpr:{{#switch:
| R+ = abs | R- = -abs | Z = trunc | Z+ | N = abs trunc | Z- = -abs trunc}}(613 ) = (613 ) {{#if: | round ({{{3}}}) }} | 1 }} }} |Lauterbach, Anton. |Lauterbach, Anton.}} In: {{#if: | Zedler. |{{#ifeq: Anton Lauterbach | Grosses vollständiges Universal-Lexicon Aller Wissenschafften und Künste |Universal-Lexicon.|{{#ifeq: Anton Lauterbach | Johann Heinrich Zedler | |Johann Heinrich Zedler:}} Grosses vollständiges Universal-Lexicon Aller Wissenschafften und Künste.}}}} {{#switch:16
|s1 =Supplement 1
|s2 =Supplement 2
|s3 =Supplement 3
|s4 =Supplement 4
|Band 16}}{{#if: 16
|, {{#if: | | Leipzig}} 17{{#switch: 16 | 1 |01 | 2 |02 = 32 | 3 |03 | 4 |04 | 5 |05 | 6 |06 = 33 | 7 |07 | 8 |08 = 34 | 9 |09 |10 |11 |12 |13 |14 = 35 |15 |16 = 37 |17 |18 = 38 |19 |20 |21 |22 = 39 |23 |24 |25 |26 = 40 |27 |28 |29 |30 = 41 |31 |32 |33 |34 = 42 |35 |36 |37 |38 = 43 |39 |40 |41 |42 = 44 |43 |44 |45 |46 = 45 |47 |48 |49 |50 = 46 |51 |52 |53 |54 = 47 |55 |56 |57 |58 = 48 |59 |60 |61 |62 = 49 |63 |64 = 50 |s1 |s2 |65 |66 = 51 |s3 |67 = 52 |s4 |68 = 54 | #default = {{!!! FEHLER! Ungültige Bandnummer (16)}}}}}}{{#if: {{#iferror:{{#ifexpr:{{#switch: | R+ = abs | R- = -abs | Z = trunc | Z+ | N = abs trunc | Z- = -abs trunc}}(1203 ) = (1203 ) {{#if: | round ({{{3}}}) }} | 1 }} }}
|, Sp. 1203
|{{#if: {{#iferror:{{#ifexpr:{{#switch:
| R+ = abs | R- = -abs | Z = trunc | Z+ | N = abs trunc | Z- = -abs trunc}}(613 ) = (613 ) {{#if: | round ({{{3}}}) }} | 1 }} }} |, Blatt 613}}}}{{#if: 1203
| {{ #ifexpr: 1203 != 1203
|{{ #ifexpr: 1203 = {{ #expr: 1203 + 1 }} | f|–1203}}|}}}}{{#if:
| ({{{Kommentar}}})}}.
- Veronika Albrecht-Birkner: Pfarrerbuch der Kirchenprovinz Sachsen. Leipzig 2007, Bd. 5, S. 302.
- Walter Lechner: Anton Lauterbach. Pirnas Reformator. Freund Luthers. Pirna 2004.
- Heinz Scheible, Corinna Schneider: Melanchthons Briefwechsel (MBW), Band 13: Personen L–Q. Stuttgart-Bad Cannstatt 2008.
Weblinks
|X|x= |0|-= |S|s= – Sammlung von Bildern |1|= – Sammlung von Bildern{{#if:
| {{#switch: {{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}/{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}
|1/= und Videos
|1/1=, Videos und Audiodateien
|/1= und Audiodateien}}
| , Videos und Audiodateien
}}
|#default= – }}{{#if: Anton Lauterbach
| {{#ifeq: {{#invoke:Str|left|anton lauterbach|9}}
| category:
| FEHLER: Ohne Category: angeben!}}}}Vorlage:Wikidata-Registrierung
- {{#if:Vorlage:Str match||{{#if: Person||#default |Person=person/gnd|Institution=organization|Objekt=item}}/{{#if: 128708441|128708441|Pflichtangabe
2Identifier fehlt}} {{#ifeq:Person|Person|{{#if:| |Werke von und über }}}}{{#invoke:WLink|getArticleBase}}|Pflichtangabe1KategoriePerson,InstitutionoderObjektfehlt}} }}{{#if: |{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|0}}| in der Deutschen Digitalen Bibliothek|}}| in der Deutschen Digitalen Bibliothek}}
Einzelnachweise
<references />
{{#ifeq: p | p | | {{#if: 128708441n/85/5696957671974 | |
}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 128708441 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 128708441 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n/85/56969 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n/85/56969 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 57671974 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 57671974 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung
{{#if: Lauterbach, Anton | {{#if: | {{#if: deutscher lutherischer Theologe, Superintendent in Pirna | {{#if: 13. Januar 1502 | {{#if: Stolpen | {{#if: 18. Juli 1569 | {{#if: Pirna || Personendaten | |
|---|---|
| NAME | Lauterbach, Anton
}} |
| ALTERNATIVNAMEN |
}} |
| KURZBESCHREIBUNG | deutscher lutherischer Theologe, Superintendent in Pirna
}} |
| GEBURTSDATUM | 13. Januar 1502
}} |
| GEBURTSORT | Stolpen
}} |
| STERBEDATUM | 18. Juli 1569
}} |
| STERBEORT | Pirna
}} |
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:ADB
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:ADB/ohne Wikisource-Link
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Schwesterprojekt
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:DDB
- Wikipedia:GND fehlt
- Wikipedia:Normdaten-TYP falsch oder fehlend
- Wikipedia:GND in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:GND in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Lutherischer Theologe (16. Jahrhundert)
- Reformator
- Person des Christentums (Pirna)
- Person (Stolpen)
- Deutscher
- Geboren 1502
- Gestorben 1569
- Mann