Apollonios Dyskolos
Apollonios Dyskolos (latinisiert Apollonius Dyscolus) lebte im 2. Jahrhundert in Alexandria und wird als einer der größten griechischen Grammatiker angesehen. Er verfasste als erster ein Werk über Syntax, das die Techne grammatike des Dionysios Thrax ergänzte.
Apollonios war der Sohn von Mnesitheus und verbrachte sein gesamtes Leben in Alexandria; mehr ist über sein Leben nicht bekannt. Er trug den Beinamen Dyskolos, das heißt „kaum zufriedenzustellen“, aufgrund seiner jähzornigen und stark analytischen Persönlichkeit, und schrieb ausgiebig über das Reden. Von zwanzig Büchern, die in der Suda erwähnt sind,<ref>Suda, Stichwort {{#if: Ἀπολλώνιος| {{#if:Apollonios|Apollonios ({{#invoke:Vorlage:lang|flat}})|{{#invoke:Vorlage:lang|flat}}}}|{{#if: Apollonios|Apollonios|Apollonios Dyskolos}} }}, Adler-Nummer: alpha 3422, Suda-Online</ref> blieben vier erhalten: die über Syntax, Adverbien, Konjunktionen und Pronomen. Er hatte großen Einfluss auf nachfolgende Generationen von Grammatikern, seinen Sohn Ailios Herodianos eingeschlossen.
Er behandelt in seinem Werk die Redeteile und ihre Zusammenfügung im Satz, d. h. die syntaktische Verbindung. Unter anderem werden der Infinitiv und die Personalpronomina darin untersucht.
Ausgaben und Übersetzungen
- Jean Lallot: De la construction (syntaxe). Paris: Vrin, 1997. Text und französische Übersetzung, mit Kommentaren.
- Manuela Callipo: Verso la frase ben costruita: il primo libro della Sintassi di Apollonio Discolo. Acireale, Roma: Bonanno Editore, 2017. Kritische Ausgabe und italienische Übersetzung, mit Kommentaren.
- C. Dalimier: Traité des conjonctions. Paris: Vrin, 2001. Kritische Ausgabe und französische Übersetzung.
- Philipp Brandenburg: Über das Pronomen. München, Leipzig: K. G. Saur, 2005. Text nach der Ausgabe von Richard Schneider und deutsche Übersetzung, mit einer ausführlichen Einleitung und Erläuterungen. Rez. BMCR 2006.02.59, CR 57/1.
- Lionel Dumarty: Traité des adverbes. Paris: Vrin, 2021. Kritische Ausgabe und französische Übersetzung.
Literatur
Zur philologischen Wissenschaft in der Kaiserzeit und der Spätantike im Allgemeinen
- Stephanos Matthaios, 'Greek Scholarship in the Imperial Era and Late Antiquity'. In: Franco Montanari (Hrsg.), History of Ancient Greek Scholarship. Leiden, Boston: Brill, 2020. S. 260–373.
- Stefano Valente, Grammatik und Philologie. In: Bernhard Zimmermann (Hrsg.), Handbuch der griechischen Literatur der Antike, Band 3: Die pagane Literatur der Kaiserzeit und Spätantike. München: C. H. Beck, 2022. S. 386–413.
- Eleanor Dickey: Ancient Greek Scholarship. Oxford University Press, Oxford 2007, ISBN 978-0-19-531292-8, S. 73–75.
- Lexicon of Greek Grammarians of Antiquity.
Zu Apollonios
(Siehe auch die oben aufgeführten Ausgaben und Übersetzungen mit ihren Anmerkungen und Kommentaren, wo weitere bibliografische Informationen zu finden sind).
- {{ #if:Leopold Cohn|Leopold Cohn: |}}{{ #if:RE:Apollonios 81|{{ #if:Apollonios (81)|Apollonios (81)|Apollonios Dyskolos }}.|{{ #if:Apollonios (81)|Apollonios (81)|Apollonios Dyskolos }}.}} In: Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft (RE). {{#switch: II,1
| S I | Suppl. I = Supplementband I | S II | Suppl. II = Supplementband II | S III | Suppl. III = Supplementband III | S IV | Suppl. IV = Supplementband IV | S V | Suppl. V = Supplementband V | S VI | Suppl. VI = Supplementband VI | S VII | Suppl. VII = Supplementband VII | S VIII | Suppl. VIII = Supplementband VIII | S IX | Suppl. IX = Supplementband IX | S X | Suppl. X = Supplementband X | S XI | Suppl. XI = Supplementband XI | S XII | Suppl. XII = Supplementband XII | S XIII | Suppl. XIII = Supplementband XIII | S XIV | Suppl. XIV = Supplementband XIV | S XV | Suppl. XV = Supplementband XV | R=Registerband | #default = Band II,1 }}, Stuttgart {{#switch: II,1 | I,1=1893 | I,2=1894 | II,1=1895 | II,2=1896 | III,1=1897 | III,2=1899 | IV,1=1900 | IV,2=1901 | V,1=1903 | V,2=1905 | VI,1=1907 | VI,2=1909 | VII,1=1910 | VII,2=1912 | VIII,1=1912 | VIII,2=1913 | IX,1=1914 | IX,2=1916 | X,1=1918 | X,2=1919 | XI,1=1921 | XI,2=1922 | XII,1=1924 | XII,2=1925 | XIII,1=1926 | XIII,2=1927 | XIV,1=1928 | XIV,2=1930 | XV,1=1931 | XV,2=1932 | XVI,1=1933 | XVI,2=1935 | XVII,1=1936 | XVII,2=1937 | XVIII,1=1939 | XVIII,2=1942 | XVIII,3=1949 | XVIII,4=1949 | XIX,1=1937 | XIX,2=1938 | XX,1=1941 | XX,2=1950 | XXI,1=1951 | XXI,2=1952 | XXII,1=1953 | XXII,2=1954 | XXIII,1=1957 | XXIII,2=1959 | XXIV=1963
| I A,1=1914 | I A,2=1920 | II A,1=1921 | II A,2=1923 | III A,1=1927 | III A,2=1929 | IV A,1=1931 | IV A,2=1932 | V A,1=1934 | V A,2=1934 | VI A,1=1936 | VI A,2=1937 | VII A,1=1939 | VII A,2=1948 | VIII A,1=1955 | VIII A,2=1958 | IX A,1=1961 | IX A,2=1967 | X A=1972
| Suppl. I=1903 | Suppl. II=1913 | Suppl. III=1918 | Suppl. IV=1924 | Suppl. V=1931 | Suppl. VI=1935 | Suppl. VII=1940 | Suppl. VIII=1956 | Suppl. IX=1962 | Suppl. X=1965 | Suppl. XI=1968 | Suppl. XII=1970 | Suppl. XIII=1973 | Suppl. XIV=1974 | Suppl. XV=1978
|S I=1903 |S II=1913 |S III=1918 |S IV=1924 |S V=1931 |S VI=1935 |S VII=1940 |S VIII=1956 |S IX=1962 |S X=1965 |S XI=1968 |S XII=1970 |S XIII=1973 |S XIV=1974 |S XV=1978 |R=1980
| #default = 1893ff. }}{{#if:136|, {{#ifeq: II,1|R|S.|Sp.}} 136{{#if:139|{{#ifexpr:136<>139|{{#ifexpr: 136+1=139| f{{#if:veraltet|.}}|–139}}}} |}}|}}{{#if:|, |}}{{#if: veraltet| (veraltet)}}.{{#invoke:TemplatePar|match |template=Vorlage:RE |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:RE |format=@@@ |1=1=+ |2=2=N>0 |3=3=n |4=4=* |5=5=* |6=6=* |7=7=* |8=Fundstelle=*}}{{#if:II,1|{{#switch: II,1 | I,1 | I,2 | II,1 | II,2 | III,1 | III,2 | IV,1 | IV,2 | V,1 | V,2 | VI,1 | VI,2 | VII,1 | VII,2 | VIII,1 | VIII,2 | IX,1 | IX,2 | X,1 | X,2 | XI,1 | XI,2 | XII,1 | XII,2 | XIII,1 | XIII,2 | XIV,1 | XIV,2 | XV,1 | XV,2 | XVI,1 | XVI,2 | XVII,1 | XVII,2 | XVIII,1 | XVIII,2 | XVIII,3 | XVIII,4 | XIX,1 | XIX,2 | XX,1 | XX,2 | XXI,1 | XXI,2 | XXII,1 | XXII,2 | XXIII,1 | XXIII,2 | XXIV
| I A,1 | I A,2 | II A,1 | II A,2 | III A,1 | III A,2 | IV A,1 | IV A,2 | V A,1 | V A,2 | VI A,1 | VI A,2 | VII A,1 | VII A,2 | VIII A,1 | VIII A,2 | IX A,1 | IX A,2 | X A
| Suppl. I | Suppl. II | Suppl. III | Suppl. IV | Suppl. V | Suppl. VI | Suppl. VII | Suppl. VIII | Suppl. IX | Suppl. X | Suppl. XI | Suppl. XII | Suppl. XIII | Suppl. XIV | Suppl. XV
|S I |S II |S III |S IV |S V |S VI |S VII |S VIII |S IX |S X |S XI |S XII |S XIII |S XIV |S XV |R= | #default = Vorlage:RE: Ungültige Bandnummer. }}|}}
Weblinks
|1|= – Quellen und Volltexte |0|-= |X|x= |#default= –
}}{{#if: | ({{#invoke:Multilingual|format|{{{lang}}}|slang=!|shift=m}}) }}{{#invoke:TemplatePar|check
|opt= 1= 2= lang= suffix= |template=Vorlage:Wikisource |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Schwesterprojekt }}
- }} Literatur von und über {{#invoke:WLink|getArticleBase}} im Katalog der {{#ifeq: Apollonios Dyskolos | Deutsche Nationalbibliothek | DNB | Deutschen Nationalbibliothek}}{{#ifeq: 0 | 0
| {{#if:
| Vorlage:DNB-Portal – veraltete Parametrisierung 3=
}}
}}
Anmerkungen
<references />
{{#ifeq: p | p | | {{#if: 118645471n/82/5498372187489 | |
}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 118645471 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 118645471 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n/82/54983 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n/82/54983 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 72187489 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 72187489 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung
{{#if: Apollonios Dyskolos | {{#if: Apollonius Dyscolus | {{#if: griechischer Grammatiker | {{#if: 1. Jahrhundert oder 2. Jahrhundert | {{#if: | {{#if: 2. Jahrhundert | {{#if: || Personendaten | |
|---|---|
| NAME | Apollonios Dyskolos
}} |
| ALTERNATIVNAMEN | Apollonius Dyscolus
}} |
| KURZBESCHREIBUNG | griechischer Grammatiker
}} |
| GEBURTSDATUM | 1. Jahrhundert oder 2. Jahrhundert
}} |
| GEBURTSORT |
}} |
| STERBEDATUM | 2. Jahrhundert
}} |
| STERBEORT |
}} |
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:RE
- Seiten mit defekten Dateilinks
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:DNB-Portal/ohne GND
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:DNB-Portal
- Wikipedia:GND fehlt
- Wikipedia:Normdaten-TYP falsch oder fehlend
- Wikipedia:GND in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:GND in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Grieche (Antike)
- Philologe der Antike
- Geboren im 1. oder 2. Jahrhundert
- Gestorben im 2. Jahrhundert
- Mann