Zum Inhalt springen

Ariulf

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie

Ariulf war von 591/592 bis um 601 dux des langobardischen Herzogtums Spoleto.

Leben

Ariulf wurde nach dem Tod seines Vorgängers Faroald I. zum dux ernannt<ref name=HLiv16>Paulus Diaconus, Historia Langobardorum IV, 16.</ref> und unternahm mehrere Feldzüge gegen die Byzantiner unter anderem gegen Ravenna.<ref name=ce>Archdiocese of Spoleto, Catholic Encyclopedia</ref>

In den Jahren 591 bis 592 kämpfte er gegen die Stadt Rom und besiegte die Römer bei Camerinum. Diesen Sieg schrieb er, obwohl er selbst Heide war, dem Bischof und Märtyrer Sabinus zu, dessen Grab sich in Spoleto befand.<ref name=plre/> Er weitete sein Dukat westwärts bis an den Tiber aus während sein Verbündeter Arichis I. von Benevent Neapel bedrängte<ref name=hart102>Hartmann: Geschichte Italiens im Mittelalter Bd. II, 1, S. 102f.</ref> Papst Gregor schloss mit den Langobarden einen Separatfrieden. Der byzantinische Exarch Romanus, in diesen Frieden nicht eingeschlossen, unternahm einen Feldzug (592–593)<ref name=adb>{{ #if:Felix Dahn|Felix Dahn: |}}{{ #if:ADB:Agilulf|{{ #if:Agilulf|Agilulf|Ariulf }}|{{#ifeq: {{#switch: 45 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }} | 0 | {{ #if:Agilulf|Agilulf|Ariulf }} | [https://daten.digitale-sammlungen.de/~db/bsb000{{#switch: 45 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }}/images/index.html?seite={{#switch: 45 | 1={{ #expr: 706 + 16 }} | 2={{ #expr: 706 + 2 }} | 3={{ #expr: 706 + 2 }} | 4={{ #expr: 706 + 2 }} | 5={{ #expr: 706 + 2 }} | 6={{ #expr: 706 + 2 }} | 7={{ #expr: 706 + 2 }} | 8={{ #expr: 706 + 2 }} | 9={{#switch: 706 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 706 < 449 | {{ #expr: 706 + 2 }} | {{ #expr: 706 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 706 + 2 }} | 11={{ #expr: 706 + 2 }} | 12={{ #expr: 706 + 2 }} | 13={{ #expr: 706 + 2 }} | 14={{ #expr: 706 + 2 }} | 15={{ #expr: 706 + 2 }} | 16={{ #expr: 706 + 2 }} | 17={{ #expr: 706 + 2 }} | 18={{ #expr: 706 + 2 }} | 19={{ #expr: 706 + 2 }} | 20={{ #expr: 706 + 2 }} | 21={{ #expr: 706 + 2 }} | 22={{ #expr: 706 + 2 }} | 23={{ #expr: 706 + 2 }} | 24={{ #expr: 706 + 2 }} | 25={{ #expr: 706 + 2 }} | 26={{ #expr: 706 + 2 }} | 27={{ #expr: 706 + 2 }} | 28={{ #expr: 706 + 2 }} | 29={{ #expr: 706 + 2 }} | 30={{ #expr: 706 + 2 }} | 31={{ #expr: 706 + 2 }} | 32={{ #expr: 706 + 2 }} | 33={{ #expr: 706 + 2 }} | 34={{ #expr: 706 + 2 }} | 35={{ #expr: 706 + 2 }} | 36={{ #expr: 706 + 2 }} | 37={{ #expr: 706 + 2 }} | 38={{ #expr: 706 + 2 }} | 39={{ #expr: 706 + 2 }} | 40={{ #expr: 706 + 2 }} | 41={{ #expr: 706 + 2 }} | 42={{ #expr: 706 + 2 }} | 43={{ #expr: 706 + 2 }} | 44={{ #expr: 706 + 2 }} | 45={{ #expr: 706 + 6 }} | 46={{ #expr: 706 + 2 }} | 47={{ #expr: 706 + 2 }} | 48={{ #expr: 706 + 2 }} | 49={{ #expr: 706 + 2 }} | 50={{ #expr: 706 + 2 }} | 51={{ #expr: 706 + 2 }} | 52={{ #expr: 706 + 2 }} | 53={{ #expr: 706 + 2 }} | 54={{ #expr: 706 + 2 }} | 55={{ #expr: 706 + 3 }} | 56=706 | #default = 706 }} {{ #if:Agilulf|Agilulf|Ariulf }}] }} }}{{#ifeq:Vorlage:Str rightc|.||.}} In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 45, Duncker & Humblot, Leipzig {{#switch: 45 | 1=1875 | 2=1875 | 3=1876 | 4=1876 | 5=1877 | 6=1877 | 7=1877 | 8=1878 | 9=1879 | 10=1879 | 11=1880 | 12=1880 | 13=1881 | 14=1881 | 15=1882 | 16=1882 | 17=1883 | 18=1883 | 19=1884 | 20=1884 | 21=1885 | 22=1885 | 23=1886 | 24=1887 | 25=1887 | 26=1888 | 27=1888 | 28=1889 | 29=1889 | 30=1890 | 31=1890 | 32=1891 | 33=1891 | 34=1892 | 35=1893 | 36=1893 | 37=1894 | 38=1894 | 39=1895 | 40=1896 | 41=1896 | 42=1897 | 43=1898 | 44=1898 | 45=1900 | 46=1902 | 47=1903 | 48=1904 | 49=1904 | 50=1905 | 51=1906 | 52=1906 | 53=1907 | 54=1908 | 55=1910 | 56=1912 | #default = Vorlage:ADB – bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben{{#ifeq:0|0|}} }}, S. 706{{ #if:709 | {{ #ifexpr: {{#switch: 45 | 1={{ #expr: 706 + 16 }} | 2={{ #expr: 706 + 2 }} | 3={{ #expr: 706 + 2 }} | 4={{ #expr: 706 + 2 }} | 5={{ #expr: 706 + 2 }} | 6={{ #expr: 706 + 2 }} | 7={{ #expr: 706 + 2 }} | 8={{ #expr: 706 + 2 }} | 9={{#switch: 706 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 706 < 449 | {{ #expr: 706 + 2 }} | {{ #expr: 706 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 706 + 2 }} | 11={{ #expr: 706 + 2 }} | 12={{ #expr: 706 + 2 }} | 13={{ #expr: 706 + 2 }} | 14={{ #expr: 706 + 2 }} | 15={{ #expr: 706 + 2 }} | 16={{ #expr: 706 + 2 }} | 17={{ #expr: 706 + 2 }} | 18={{ #expr: 706 + 2 }} | 19={{ #expr: 706 + 2 }} | 20={{ #expr: 706 + 2 }} | 21={{ #expr: 706 + 2 }} | 22={{ #expr: 706 + 2 }} | 23={{ #expr: 706 + 2 }} | 24={{ #expr: 706 + 2 }} | 25={{ #expr: 706 + 2 }} | 26={{ #expr: 706 + 2 }} | 27={{ #expr: 706 + 2 }} | 28={{ #expr: 706 + 2 }} | 29={{ #expr: 706 + 2 }} | 30={{ #expr: 706 + 2 }} | 31={{ #expr: 706 + 2 }} | 32={{ #expr: 706 + 2 }} | 33={{ #expr: 706 + 2 }} | 34={{ #expr: 706 + 2 }} | 35={{ #expr: 706 + 2 }} | 36={{ #expr: 706 + 2 }} | 37={{ #expr: 706 + 2 }} | 38={{ #expr: 706 + 2 }} | 39={{ #expr: 706 + 2 }} | 40={{ #expr: 706 + 2 }} | 41={{ #expr: 706 + 2 }} | 42={{ #expr: 706 + 2 }} | 43={{ #expr: 706 + 2 }} | 44={{ #expr: 706 + 2 }} | 45={{ #expr: 706 + 6 }} | 46={{ #expr: 706 + 2 }} | 47={{ #expr: 706 + 2 }} | 48={{ #expr: 706 + 2 }} | 49={{ #expr: 706 + 2 }} | 50={{ #expr: 706 + 2 }} | 51={{ #expr: 706 + 2 }} | 52={{ #expr: 706 + 2 }} | 53={{ #expr: 706 + 2 }} | 54={{ #expr: 706 + 2 }} | 55={{ #expr: 706 + 3 }} | 56=706 | #default = 706 }} != {{#switch: 45 | 1={{ #expr: 709 + 16 }} | 2={{ #expr: 709 + 2 }} | 3={{ #expr: 709 + 2 }} | 4={{ #expr: 709 + 2 }} | 5={{ #expr: 709 + 2 }} | 6={{ #expr: 709 + 2 }} | 7={{ #expr: 709 + 2 }} | 8={{ #expr: 709 + 2 }} | 9={{#switch: 709 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 709 < 449 | {{ #expr: 709 + 2 }} | {{ #expr: 709 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 709 + 2 }} | 11={{ #expr: 709 + 2 }} | 12={{ #expr: 709 + 2 }} | 13={{ #expr: 709 + 2 }} | 14={{ #expr: 709 + 2 }} | 15={{ #expr: 709 + 2 }} | 16={{ #expr: 709 + 2 }} | 17={{ #expr: 709 + 2 }} | 18={{ #expr: 709 + 2 }} | 19={{ #expr: 709 + 2 }} | 20={{ #expr: 709 + 2 }} | 21={{ #expr: 709 + 2 }} | 22={{ #expr: 709 + 2 }} | 23={{ #expr: 709 + 2 }} | 24={{ #expr: 709 + 2 }} | 25={{ #expr: 709 + 2 }} | 26={{ #expr: 709 + 2 }} | 27={{ #expr: 709 + 2 }} | 28={{ #expr: 709 + 2 }} | 29={{ #expr: 709 + 2 }} | 30={{ #expr: 709 + 2 }} | 31={{ #expr: 709 + 2 }} | 32={{ #expr: 709 + 2 }} | 33={{ #expr: 709 + 2 }} | 34={{ #expr: 709 + 2 }} | 35={{ #expr: 709 + 2 }} | 36={{ #expr: 709 + 2 }} | 37={{ #expr: 709 + 2 }} | 38={{ #expr: 709 + 2 }} | 39={{ #expr: 709 + 2 }} | 40={{ #expr: 709 + 2 }} | 41={{ #expr: 709 + 2 }} | 42={{ #expr: 709 + 2 }} | 43={{ #expr: 709 + 2 }} | 44={{ #expr: 709 + 2 }} | 45={{ #expr: 709 + 6 }} | 46={{ #expr: 709 + 2 }} | 47={{ #expr: 709 + 2 }} | 48={{ #expr: 709 + 2 }} | 49={{ #expr: 709 + 2 }} | 50={{ #expr: 709 + 2 }} | 51={{ #expr: 709 + 2 }} | 52={{ #expr: 709 + 2 }} | 53={{ #expr: 709 + 2 }} | 54={{ #expr: 709 + 2 }} | 55={{ #expr: 709 + 3 }} | 56=709 | #default = 709 }} |{{ #ifexpr: {{#switch: 45 | 1={{ #expr: 709 + 16 }} | 2={{ #expr: 709 + 2 }} | 3={{ #expr: 709 + 2 }} | 4={{ #expr: 709 + 2 }} | 5={{ #expr: 709 + 2 }} | 6={{ #expr: 709 + 2 }} | 7={{ #expr: 709 + 2 }} | 8={{ #expr: 709 + 2 }} | 9={{#switch: 709 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 709 < 449 | {{ #expr: 709 + 2 }} | {{ #expr: 709 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 709 + 2 }} | 11={{ #expr: 709 + 2 }} | 12={{ #expr: 709 + 2 }} | 13={{ #expr: 709 + 2 }} | 14={{ #expr: 709 + 2 }} | 15={{ #expr: 709 + 2 }} | 16={{ #expr: 709 + 2 }} | 17={{ #expr: 709 + 2 }} | 18={{ #expr: 709 + 2 }} | 19={{ #expr: 709 + 2 }} | 20={{ #expr: 709 + 2 }} | 21={{ #expr: 709 + 2 }} | 22={{ #expr: 709 + 2 }} | 23={{ #expr: 709 + 2 }} | 24={{ #expr: 709 + 2 }} | 25={{ #expr: 709 + 2 }} | 26={{ #expr: 709 + 2 }} | 27={{ #expr: 709 + 2 }} | 28={{ #expr: 709 + 2 }} | 29={{ #expr: 709 + 2 }} | 30={{ #expr: 709 + 2 }} | 31={{ #expr: 709 + 2 }} | 32={{ #expr: 709 + 2 }} | 33={{ #expr: 709 + 2 }} | 34={{ #expr: 709 + 2 }} | 35={{ #expr: 709 + 2 }} | 36={{ #expr: 709 + 2 }} | 37={{ #expr: 709 + 2 }} | 38={{ #expr: 709 + 2 }} | 39={{ #expr: 709 + 2 }} | 40={{ #expr: 709 + 2 }} | 41={{ #expr: 709 + 2 }} | 42={{ #expr: 709 + 2 }} | 43={{ #expr: 709 + 2 }} | 44={{ #expr: 709 + 2 }} | 45={{ #expr: 709 + 6 }} | 46={{ #expr: 709 + 2 }} | 47={{ #expr: 709 + 2 }} | 48={{ #expr: 709 + 2 }} | 49={{ #expr: 709 + 2 }} | 50={{ #expr: 709 + 2 }} | 51={{ #expr: 709 + 2 }} | 52={{ #expr: 709 + 2 }} | 53={{ #expr: 709 + 2 }} | 54={{ #expr: 709 + 2 }} | 55={{ #expr: 709 + 3 }} | 56=709 | #default = 709 }} = {{ #expr: {{#switch: 45 | 1={{ #expr: 706 + 16 }} | 2={{ #expr: 706 + 2 }} | 3={{ #expr: 706 + 2 }} | 4={{ #expr: 706 + 2 }} | 5={{ #expr: 706 + 2 }} | 6={{ #expr: 706 + 2 }} | 7={{ #expr: 706 + 2 }} | 8={{ #expr: 706 + 2 }} | 9={{#switch: 706 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 706 < 449 | {{ #expr: 706 + 2 }} | {{ #expr: 706 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 706 + 2 }} | 11={{ #expr: 706 + 2 }} | 12={{ #expr: 706 + 2 }} | 13={{ #expr: 706 + 2 }} | 14={{ #expr: 706 + 2 }} | 15={{ #expr: 706 + 2 }} | 16={{ #expr: 706 + 2 }} | 17={{ #expr: 706 + 2 }} | 18={{ #expr: 706 + 2 }} | 19={{ #expr: 706 + 2 }} | 20={{ #expr: 706 + 2 }} | 21={{ #expr: 706 + 2 }} | 22={{ #expr: 706 + 2 }} | 23={{ #expr: 706 + 2 }} | 24={{ #expr: 706 + 2 }} | 25={{ #expr: 706 + 2 }} | 26={{ #expr: 706 + 2 }} | 27={{ #expr: 706 + 2 }} | 28={{ #expr: 706 + 2 }} | 29={{ #expr: 706 + 2 }} | 30={{ #expr: 706 + 2 }} | 31={{ #expr: 706 + 2 }} | 32={{ #expr: 706 + 2 }} | 33={{ #expr: 706 + 2 }} | 34={{ #expr: 706 + 2 }} | 35={{ #expr: 706 + 2 }} | 36={{ #expr: 706 + 2 }} | 37={{ #expr: 706 + 2 }} | 38={{ #expr: 706 + 2 }} | 39={{ #expr: 706 + 2 }} | 40={{ #expr: 706 + 2 }} | 41={{ #expr: 706 + 2 }} | 42={{ #expr: 706 + 2 }} | 43={{ #expr: 706 + 2 }} | 44={{ #expr: 706 + 2 }} | 45={{ #expr: 706 + 6 }} | 46={{ #expr: 706 + 2 }} | 47={{ #expr: 706 + 2 }} | 48={{ #expr: 706 + 2 }} | 49={{ #expr: 706 + 2 }} | 50={{ #expr: 706 + 2 }} | 51={{ #expr: 706 + 2 }} | 52={{ #expr: 706 + 2 }} | 53={{ #expr: 706 + 2 }} | 54={{ #expr: 706 + 2 }} | 55={{ #expr: 706 + 3 }} | 56=706 | #default = 706 }} + 1 }} | f|–709}}|}} |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{ #if:ADB:Agilulf||{{#ifeq:0|0|}}}}</ref> bei dem er die Orte Sutrium (Sutri), Polimartium (Bomarzo), Hortas (Orte), Tuder (Todi), Ameria (Amelia), Perusia (Perugia), Luceolis (Cantiano) u. a. zurückeroberte. Nun griff auch König Agilulf ein. Er eroberte Perugia und marschierte auf Rom zu, zog sich dann aber aus unbekannten Gründen zurück. Papst Gregor versuchte erneut einen Friedensvertrag zwischen Agilulf auf der einen, Kaiser Maurikios und dem Exarchen Romanus auf der anderen Seite zu vermitteln.<ref name=HLiv8>Historia Langobardorum IV, 8.</ref>

Im Juni 595 nahm Ariulf Friedensverhandlungen mit Papst Gregor der Große auf, die nach dem Tod des Romanus<ref name=HLiv12>Historia Langobardorum IV, 12.</ref> im Oktober 598 dahingehend zum Abschluss kamen, dass keine weiteren Schritte gegen ihn und seinen Verbündeten Arichis I., den Herzog von Benevent, unternommen würden.<ref name=plre/>

Mit diesem Friedensschluss riskierte der Papst die Ungnade des Kaiser Maurikios, weil er eigenmächtig einen teilweisen Abzug der Langobarden aushandelte<ref>Paulus Diaconus, Historia Langobardorum IV, 8 und {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}</ref> und auf ihre Forderung nach einem jährlichen Tribut von 500 Goldpfund einging.<ref>Auctarii Havniensis extrema 22.</ref> Der Vertrag war auf ein Jahr befristet, wurde aber um ein weiteres verlängert.<ref>Hartmann: Geschichte Italiens im Mittelalter Bd. II, 1, S. 115.</ref>

Nach Ariulfs Tod um 601 kam es zu Nachfolgestreitigkeiten zwischen zwei Söhnen seines Vorgängers Faroald I. in denen sich Theudelapius durchsetzen konnte.<ref name=plre>Prosopography of the Later Roman Empire, Bd. 3 S. 119–120.</ref><ref name=HLiv16/>

Quellen

Literatur

  • Wilfried Menghin: Die Langobarden. Archäologie und Geschichte. Theiss-Verlag, Stuttgart 1985, ISBN 3-8062-0364-4 (Anzeiger des Germanischen Nationalmuseums Wissenschaftliche Beibände 4).
  • Jörg Jarnut: Geschichte der Langobarden. Kohlhammer, Stuttgart u. a. 1982, ISBN 3-17-007515-2 (Kohlhammer-Urban-Taschenbücher 339), (Storia dei Longobardi. Einaudi, Torino 1995, ISBN 88-06-13658-5 (Piccola biblioteca Einaudi 623 Geografia, storia)).

Weblinks

[[s:{{#if:la|la:}}{{#if:Historia Langobardorum|Historia Langobardorum|Ariulf}}|Wikisource: {{#if:Historia Langobardorum|Historia Langobardorum|{{#if:Historia Langobardorum|Historia Langobardorum|Ariulf}}}}]]{{#switch: 1

|1|= – Quellen und Volltexte |0|-= |X|x= |#default= –

}}{{#if: la | ({{#invoke:Multilingual|format|la|slang=!|shift=m}}) }}

{{#invoke:TemplatePar|check

  |opt= 1= 2= lang= suffix=
  |template=Vorlage:Wikisource
  |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Schwesterprojekt
  }}

Einzelnachweise

<references responsive />

  1. REDIRECT Vorlage:Personenleiste
{{#if: Ariulf | {{#if: | {{#if: Herzog, dux von Spoleto | {{#if: 6. Jahrhundert | {{#if: | {{#if: um 601 | {{#if: |

Vorlage:Wikidata-Registrierung