Benjamin Gottlob Hoffmann
Benjamin Gottlob Hoffmann (* 4. Mai 1748 in Steinau in Schlesien; † 5. Februar 1818 in Hamburg) war ein deutscher Buchhändler und Verleger.
Leben
Benjamin Gottlob Hoffmann kam 1775 nach Hamburg und begründete 1781 eine Verlagsbuchhandlung. Als Verleger der Werke von Johann Georg Büsch oder aber der Geschichte der neueren Land- und Seereisen in 20 Bänden machte er sich bald einen Namen und war in Hamburg bald auch aufgrund seines sozialen Engagements, nicht nur als Freimaurer anerkannt.<ref>Gedächtniss-Feier für den verewigten Landes-Grossmeister in Berlin Br. J. F. von Neander und den verewigten Prov.-Grossmeister in Hamburg Br. B. G. Hoffmann am 11ten April 1818 : gehalten von der Hochw. Prov.-Loge v. Niedersachsen zu Hamburg, Provinzial-Loge von Niedersachsen <Hamburg>. - [Hamburg] : Langhoff, [1818]</ref> Die wirtschaftliche Not und die Zensur während der Hamburger Franzosenzeit führten zu einer erheblichen Beschränkung seines Geschäfts und durch eine unvorsichtige Äußerung in der von ihm verlegten französischen Grammatik von Simon Debonale geriet er unter Verfolgungsdruck der französischen Verwaltung Hamburgs.<ref>Beantwortung der Appellations-Rechtfertigung von Seiten des Sieur Benjamin Gottlob Hoffmann ... gegen Sieur Simon Debonale ... wider das Erkenntniß des provisorischen Ober-Gerichts zu Hamburg betr. die Verwertung der Rescission eines Contracts vom 5ten Julii 1811, Hamburg, gedruckt bey Johann Georg Langhoff, 1813.</ref> Dies alles zwang ihn, sich geschäftlich mit dem Buchhändler August Campe (1772–1836),<ref>Neffe des Braunschweiger Verlegers Joachim Heinrich Campe; biografische Angaben zu August von Campe in den ADB von Benjamin Gottlob Hoffmann.</ref> seinem Schwiegersohn, zu verbinden, der 1810 die Leitung des neuen Unternehmens übernahm. So entstand der heute noch bestehende Verlag Hoffmann und Campe in Hamburg, der 1823 von Julius Campe übernommen wurde, während August Campe es vorzog, fortan seinen spezielleren Buchhandelsinteressen unter eigenem Namen weiter nachzugehen.
Sowohl Hoffmann als auch Campe waren Freimaurer. Hoffmann war von 1804 bis 1818 Logenmeister der Hamburger Loge Zu den drei Rosen. Seine Tochter war die spätere Hamburger Schriftstellerin und Salonière Elisabeth Campe.
Im Bereich des Althamburgischen Gedächtnisfriedhofs des Ohlsdorfer Friedhofs wird auf dem Sammelgrabmal Verleger und Drucker an Benjamin Gottlob Hoffmann erinnert (zusammen mit u. a. August Campe, Johann Heinrich Besser, Johann Wilhelm Mauke).
Literatur
- {{ #if:Otto Beneke, Ernst Kelchner|Otto Beneke, Ernst Kelchner: |}}{{ #if:ADB:Hoffmann, Benjamin Gottlob|{{ #if:Hoffmann, Benjamin Gottlob|Hoffmann, Benjamin Gottlob|Benjamin Gottlob Hoffmann }}|{{#ifeq: {{#switch: 12
| 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }} | 0 | {{ #if:Hoffmann, Benjamin Gottlob|Hoffmann, Benjamin Gottlob|Benjamin Gottlob Hoffmann }} | [https://daten.digitale-sammlungen.de/~db/bsb000{{#switch: 12 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }}/images/index.html?seite={{#switch: 12 | 1={{ #expr: 573 + 16 }} | 2={{ #expr: 573 + 2 }} | 3={{ #expr: 573 + 2 }} | 4={{ #expr: 573 + 2 }} | 5={{ #expr: 573 + 2 }} | 6={{ #expr: 573 + 2 }} | 7={{ #expr: 573 + 2 }} | 8={{ #expr: 573 + 2 }} | 9={{#switch: 573 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 573 < 449 | {{ #expr: 573 + 2 }} | {{ #expr: 573 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 573 + 2 }} | 11={{ #expr: 573 + 2 }} | 12={{ #expr: 573 + 2 }} | 13={{ #expr: 573 + 2 }} | 14={{ #expr: 573 + 2 }} | 15={{ #expr: 573 + 2 }} | 16={{ #expr: 573 + 2 }} | 17={{ #expr: 573 + 2 }} | 18={{ #expr: 573 + 2 }} | 19={{ #expr: 573 + 2 }} | 20={{ #expr: 573 + 2 }} | 21={{ #expr: 573 + 2 }} | 22={{ #expr: 573 + 2 }} | 23={{ #expr: 573 + 2 }} | 24={{ #expr: 573 + 2 }} | 25={{ #expr: 573 + 2 }} | 26={{ #expr: 573 + 2 }} | 27={{ #expr: 573 + 2 }} | 28={{ #expr: 573 + 2 }} | 29={{ #expr: 573 + 2 }} | 30={{ #expr: 573 + 2 }} | 31={{ #expr: 573 + 2 }} | 32={{ #expr: 573 + 2 }} | 33={{ #expr: 573 + 2 }} | 34={{ #expr: 573 + 2 }} | 35={{ #expr: 573 + 2 }} | 36={{ #expr: 573 + 2 }} | 37={{ #expr: 573 + 2 }} | 38={{ #expr: 573 + 2 }} | 39={{ #expr: 573 + 2 }} | 40={{ #expr: 573 + 2 }} | 41={{ #expr: 573 + 2 }} | 42={{ #expr: 573 + 2 }} | 43={{ #expr: 573 + 2 }} | 44={{ #expr: 573 + 2 }} | 45={{ #expr: 573 + 6 }} | 46={{ #expr: 573 + 2 }} | 47={{ #expr: 573 + 2 }} | 48={{ #expr: 573 + 2 }} | 49={{ #expr: 573 + 2 }} | 50={{ #expr: 573 + 2 }} | 51={{ #expr: 573 + 2 }} | 52={{ #expr: 573 + 2 }} | 53={{ #expr: 573 + 2 }} | 54={{ #expr: 573 + 2 }} | 55={{ #expr: 573 + 3 }} | 56=573 | #default = 573 }} {{ #if:Hoffmann, Benjamin Gottlob|Hoffmann, Benjamin Gottlob|Benjamin Gottlob Hoffmann }}] }} }}{{#ifeq:Vorlage:Str rightc|.||.}} In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 12, Duncker & Humblot, Leipzig {{#switch: 12 | 1=1875 | 2=1875 | 3=1876 | 4=1876 | 5=1877 | 6=1877 | 7=1877 | 8=1878 | 9=1879 | 10=1879 | 11=1880 | 12=1880 | 13=1881 | 14=1881 | 15=1882 | 16=1882 | 17=1883 | 18=1883 | 19=1884 | 20=1884 | 21=1885 | 22=1885 | 23=1886 | 24=1887 | 25=1887 | 26=1888 | 27=1888 | 28=1889 | 29=1889 | 30=1890 | 31=1890 | 32=1891 | 33=1891 | 34=1892 | 35=1893 | 36=1893 | 37=1894 | 38=1894 | 39=1895 | 40=1896 | 41=1896 | 42=1897 | 43=1898 | 44=1898 | 45=1900 | 46=1902 | 47=1903 | 48=1904 | 49=1904 | 50=1905 | 51=1906 | 52=1906 | 53=1907 | 54=1908 | 55=1910 | 56=1912 | #default = Vorlage:ADB – bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben{{#ifeq:0|0|}} }}, S. 573{{ #if:574 | {{ #ifexpr: {{#switch: 12 | 1={{ #expr: 573 + 16 }} | 2={{ #expr: 573 + 2 }} | 3={{ #expr: 573 + 2 }} | 4={{ #expr: 573 + 2 }} | 5={{ #expr: 573 + 2 }} | 6={{ #expr: 573 + 2 }} | 7={{ #expr: 573 + 2 }} | 8={{ #expr: 573 + 2 }} | 9={{#switch: 573 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 573 < 449 | {{ #expr: 573 + 2 }} | {{ #expr: 573 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 573 + 2 }} | 11={{ #expr: 573 + 2 }} | 12={{ #expr: 573 + 2 }} | 13={{ #expr: 573 + 2 }} | 14={{ #expr: 573 + 2 }} | 15={{ #expr: 573 + 2 }} | 16={{ #expr: 573 + 2 }} | 17={{ #expr: 573 + 2 }} | 18={{ #expr: 573 + 2 }} | 19={{ #expr: 573 + 2 }} | 20={{ #expr: 573 + 2 }} | 21={{ #expr: 573 + 2 }} | 22={{ #expr: 573 + 2 }} | 23={{ #expr: 573 + 2 }} | 24={{ #expr: 573 + 2 }} | 25={{ #expr: 573 + 2 }} | 26={{ #expr: 573 + 2 }} | 27={{ #expr: 573 + 2 }} | 28={{ #expr: 573 + 2 }} | 29={{ #expr: 573 + 2 }} | 30={{ #expr: 573 + 2 }} | 31={{ #expr: 573 + 2 }} | 32={{ #expr: 573 + 2 }} | 33={{ #expr: 573 + 2 }} | 34={{ #expr: 573 + 2 }} | 35={{ #expr: 573 + 2 }} | 36={{ #expr: 573 + 2 }} | 37={{ #expr: 573 + 2 }} | 38={{ #expr: 573 + 2 }} | 39={{ #expr: 573 + 2 }} | 40={{ #expr: 573 + 2 }} | 41={{ #expr: 573 + 2 }} | 42={{ #expr: 573 + 2 }} | 43={{ #expr: 573 + 2 }} | 44={{ #expr: 573 + 2 }} | 45={{ #expr: 573 + 6 }} | 46={{ #expr: 573 + 2 }} | 47={{ #expr: 573 + 2 }} | 48={{ #expr: 573 + 2 }} | 49={{ #expr: 573 + 2 }} | 50={{ #expr: 573 + 2 }} | 51={{ #expr: 573 + 2 }} | 52={{ #expr: 573 + 2 }} | 53={{ #expr: 573 + 2 }} | 54={{ #expr: 573 + 2 }} | 55={{ #expr: 573 + 3 }} | 56=573 | #default = 573 }} != {{#switch: 12 | 1={{ #expr: 574 + 16 }} | 2={{ #expr: 574 + 2 }} | 3={{ #expr: 574 + 2 }} | 4={{ #expr: 574 + 2 }} | 5={{ #expr: 574 + 2 }} | 6={{ #expr: 574 + 2 }} | 7={{ #expr: 574 + 2 }} | 8={{ #expr: 574 + 2 }} | 9={{#switch: 574 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 574 < 449 | {{ #expr: 574 + 2 }} | {{ #expr: 574 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 574 + 2 }} | 11={{ #expr: 574 + 2 }} | 12={{ #expr: 574 + 2 }} | 13={{ #expr: 574 + 2 }} | 14={{ #expr: 574 + 2 }} | 15={{ #expr: 574 + 2 }} | 16={{ #expr: 574 + 2 }} | 17={{ #expr: 574 + 2 }} | 18={{ #expr: 574 + 2 }} | 19={{ #expr: 574 + 2 }} | 20={{ #expr: 574 + 2 }} | 21={{ #expr: 574 + 2 }} | 22={{ #expr: 574 + 2 }} | 23={{ #expr: 574 + 2 }} | 24={{ #expr: 574 + 2 }} | 25={{ #expr: 574 + 2 }} | 26={{ #expr: 574 + 2 }} | 27={{ #expr: 574 + 2 }} | 28={{ #expr: 574 + 2 }} | 29={{ #expr: 574 + 2 }} | 30={{ #expr: 574 + 2 }} | 31={{ #expr: 574 + 2 }} | 32={{ #expr: 574 + 2 }} | 33={{ #expr: 574 + 2 }} | 34={{ #expr: 574 + 2 }} | 35={{ #expr: 574 + 2 }} | 36={{ #expr: 574 + 2 }} | 37={{ #expr: 574 + 2 }} | 38={{ #expr: 574 + 2 }} | 39={{ #expr: 574 + 2 }} | 40={{ #expr: 574 + 2 }} | 41={{ #expr: 574 + 2 }} | 42={{ #expr: 574 + 2 }} | 43={{ #expr: 574 + 2 }} | 44={{ #expr: 574 + 2 }} | 45={{ #expr: 574 + 6 }} | 46={{ #expr: 574 + 2 }} | 47={{ #expr: 574 + 2 }} | 48={{ #expr: 574 + 2 }} | 49={{ #expr: 574 + 2 }} | 50={{ #expr: 574 + 2 }} | 51={{ #expr: 574 + 2 }} | 52={{ #expr: 574 + 2 }} | 53={{ #expr: 574 + 2 }} | 54={{ #expr: 574 + 2 }} | 55={{ #expr: 574 + 3 }} | 56=574 | #default = 574 }} |{{ #ifexpr: {{#switch: 12 | 1={{ #expr: 574 + 16 }} | 2={{ #expr: 574 + 2 }} | 3={{ #expr: 574 + 2 }} | 4={{ #expr: 574 + 2 }} | 5={{ #expr: 574 + 2 }} | 6={{ #expr: 574 + 2 }} | 7={{ #expr: 574 + 2 }} | 8={{ #expr: 574 + 2 }} | 9={{#switch: 574 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 574 < 449 | {{ #expr: 574 + 2 }} | {{ #expr: 574 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 574 + 2 }} | 11={{ #expr: 574 + 2 }} | 12={{ #expr: 574 + 2 }} | 13={{ #expr: 574 + 2 }} | 14={{ #expr: 574 + 2 }} | 15={{ #expr: 574 + 2 }} | 16={{ #expr: 574 + 2 }} | 17={{ #expr: 574 + 2 }} | 18={{ #expr: 574 + 2 }} | 19={{ #expr: 574 + 2 }} | 20={{ #expr: 574 + 2 }} | 21={{ #expr: 574 + 2 }} | 22={{ #expr: 574 + 2 }} | 23={{ #expr: 574 + 2 }} | 24={{ #expr: 574 + 2 }} | 25={{ #expr: 574 + 2 }} | 26={{ #expr: 574 + 2 }} | 27={{ #expr: 574 + 2 }} | 28={{ #expr: 574 + 2 }} | 29={{ #expr: 574 + 2 }} | 30={{ #expr: 574 + 2 }} | 31={{ #expr: 574 + 2 }} | 32={{ #expr: 574 + 2 }} | 33={{ #expr: 574 + 2 }} | 34={{ #expr: 574 + 2 }} | 35={{ #expr: 574 + 2 }} | 36={{ #expr: 574 + 2 }} | 37={{ #expr: 574 + 2 }} | 38={{ #expr: 574 + 2 }} | 39={{ #expr: 574 + 2 }} | 40={{ #expr: 574 + 2 }} | 41={{ #expr: 574 + 2 }} | 42={{ #expr: 574 + 2 }} | 43={{ #expr: 574 + 2 }} | 44={{ #expr: 574 + 2 }} | 45={{ #expr: 574 + 6 }} | 46={{ #expr: 574 + 2 }} | 47={{ #expr: 574 + 2 }} | 48={{ #expr: 574 + 2 }} | 49={{ #expr: 574 + 2 }} | 50={{ #expr: 574 + 2 }} | 51={{ #expr: 574 + 2 }} | 52={{ #expr: 574 + 2 }} | 53={{ #expr: 574 + 2 }} | 54={{ #expr: 574 + 2 }} | 55={{ #expr: 574 + 3 }} | 56=574 | #default = 574 }} = {{ #expr: {{#switch: 12 | 1={{ #expr: 573 + 16 }} | 2={{ #expr: 573 + 2 }} | 3={{ #expr: 573 + 2 }} | 4={{ #expr: 573 + 2 }} | 5={{ #expr: 573 + 2 }} | 6={{ #expr: 573 + 2 }} | 7={{ #expr: 573 + 2 }} | 8={{ #expr: 573 + 2 }} | 9={{#switch: 573 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 573 < 449 | {{ #expr: 573 + 2 }} | {{ #expr: 573 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 573 + 2 }} | 11={{ #expr: 573 + 2 }} | 12={{ #expr: 573 + 2 }} | 13={{ #expr: 573 + 2 }} | 14={{ #expr: 573 + 2 }} | 15={{ #expr: 573 + 2 }} | 16={{ #expr: 573 + 2 }} | 17={{ #expr: 573 + 2 }} | 18={{ #expr: 573 + 2 }} | 19={{ #expr: 573 + 2 }} | 20={{ #expr: 573 + 2 }} | 21={{ #expr: 573 + 2 }} | 22={{ #expr: 573 + 2 }} | 23={{ #expr: 573 + 2 }} | 24={{ #expr: 573 + 2 }} | 25={{ #expr: 573 + 2 }} | 26={{ #expr: 573 + 2 }} | 27={{ #expr: 573 + 2 }} | 28={{ #expr: 573 + 2 }} | 29={{ #expr: 573 + 2 }} | 30={{ #expr: 573 + 2 }} | 31={{ #expr: 573 + 2 }} | 32={{ #expr: 573 + 2 }} | 33={{ #expr: 573 + 2 }} | 34={{ #expr: 573 + 2 }} | 35={{ #expr: 573 + 2 }} | 36={{ #expr: 573 + 2 }} | 37={{ #expr: 573 + 2 }} | 38={{ #expr: 573 + 2 }} | 39={{ #expr: 573 + 2 }} | 40={{ #expr: 573 + 2 }} | 41={{ #expr: 573 + 2 }} | 42={{ #expr: 573 + 2 }} | 43={{ #expr: 573 + 2 }} | 44={{ #expr: 573 + 2 }} | 45={{ #expr: 573 + 6 }} | 46={{ #expr: 573 + 2 }} | 47={{ #expr: 573 + 2 }} | 48={{ #expr: 573 + 2 }} | 49={{ #expr: 573 + 2 }} | 50={{ #expr: 573 + 2 }} | 51={{ #expr: 573 + 2 }} | 52={{ #expr: 573 + 2 }} | 53={{ #expr: 573 + 2 }} | 54={{ #expr: 573 + 2 }} | 55={{ #expr: 573 + 3 }} | 56=573 | #default = 573 }} + 1 }} | f|–574}}|}} |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{ #if:ADB:Hoffmann, Benjamin Gottlob||{{#ifeq:0|0|}}}}
Einzelnachweise
<references />
{{#ifeq: p | p | | {{#if: 116950781no/2007/6910734616078 | |
}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 116950781 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 116950781 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: no/2007/69107 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: no/2007/69107 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 34616078 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 34616078 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung
{{#if: Hoffmann, Benjamin Gottlob | {{#if: | {{#if: deutscher Buchhändler und Verleger | {{#if: 4. Mai 1748 | {{#if: Steinau in Schlesien | {{#if: 5. Februar 1818 | {{#if: Hamburg || Personendaten | |
|---|---|
| NAME | Hoffmann, Benjamin Gottlob
}} |
| ALTERNATIVNAMEN |
}} |
| KURZBESCHREIBUNG | deutscher Buchhändler und Verleger
}} |
| GEBURTSDATUM | 4. Mai 1748
}} |
| GEBURTSORT | Steinau in Schlesien
}} |
| STERBEDATUM | 5. Februar 1818
}} |
| STERBEORT | Hamburg
}} |
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:ADB
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:ADB/ohne Wikisource-Link
- Wikipedia:GND fehlt
- Wikipedia:Normdaten-TYP falsch oder fehlend
- Wikipedia:GND in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:GND in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Buchhändler
- Verleger (18. Jahrhundert)
- Verleger (19. Jahrhundert)
- Verleger (Hamburg)
- Freimaurer (19. Jahrhundert)
- Freimaurer (Deutschland)
- Deutscher
- Geboren 1748
- Gestorben 1818
- Mann