Zum Inhalt springen

Carl Friedrich August Grosse

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie

Carl Friedrich August Grosse (* 5. Juni 1768 in Magdeburg; † 15. März 1847 in Kopenhagen) war ein deutscher Schriftsteller, Übersetzer und Geologe.

Leben

Als Sohn eines Arztes geboren, besuchte Carl Friedrich August Grosse zunächst das Gymnasium. Im Jahr 1788 begann er sein Medizinstudium in Göttingen und setzte dieses in Halle fort.

Bereits im Jahr 1790 kehrte er „als stolbergischer Hof- und Forstrat, als Malteserritter, Marquis von Grosse und Graf von Vargas<ref name="Killy">Johannes Maczewski: Grosse, Karl (Friedrich August), in: Walther Killy (Hg.), Literaturlexikon, Band 4, München 1988, Seite 371f.</ref> “ nach Göttingen zurück. Nachdem er im Jahr 1791 in militärischen Diensten in Spanien gestanden hatte, diente er von 1792 bis 1809 unter dem Namen „Graf Vargas“ in Italien. Ein Großteil seines literarischen Werkes entstand in dieser Zeit.

Unter dem Namen „Graf von Vargas-Bedemar“ stand er in Kopenhagen in Diensten der dänischen Regierung, war dort mit hohen Ämtern betraut und dem König in Freundschaft verbunden. In seiner Eigenschaft als Geologe war er Mitglied mehrerer naturwissenschaftlicher Gesellschaften.

Werk

Grosse selbst sagte über sein schriftstellerisches Schaffen: „Ich bekenne, daß ich bloß für die Unterhaltung geschrieben habe.<ref name="Killy" />“, wurde aber von romantischen Schriftstellern wie Ludwig Tieck, Wilhelm Heinrich Wackenroder und E. T. A. Hoffmann sehr geschätzt. Ein Neudruck von Grosses Roman Der Genius erschien 1982 bei Zweitausendeins im Rahmen der von Arno Schmidt angeregten Reihe Haidnische Alterthümer.

Werke

  • Über das Erhabene, Göttingen/Leipzig 1788
  • Helim oder über die Seelenwanderung, Zittau 1789
  • Der Genius. Aus den Papieren des Marquis C* von G**, Halle 1790–94
  • Geschichte der Schweiz, Halle 1791
  • Die Schweiz, 4 Bände, Halle 1791
  • Kleine Romane, 4 Bände, Halle 1793–95
  • La Palinière, Halle 1793
  • Der Dolch, 4 Teile, Berlin 1794/95 (auch engl.: The dagger, 1795)
  • Spanische Novellen, 4 Teile, Berlin 1794–96
  • Morgenländische Erzählungen, Berlin 1795
  • Der Blumenkranz, 2 Teile, Zittau 1795/96
  • Chlorinde, Berlin 1796
  • Liebe und Treue, 2 Bände, Halle 1796/97
  • Decameron vom Grafen von Vargas, Berlin 1797
  • Der zerbrochene Ring, 2 Teile, Berlin 1797

Literatur

  • Günter Dammann: Nachwort. In: Carl Grosse: Der Genius. Aus den Papieren des Marquis C* von G** (Neudruck nach der ersten Ausgabe 1791–95). Frankfurt a. M. 1982, S. 725–848.
  • Vorlage:Goedeke
  • Michael Hadley: The Undiscovered Genre. A Search for the German Gothic Novel, Bern 1978.
  • {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}{{#ifeq: 0 | 0
   | {{#if: 150
       |
       | Vorlage:NDB – bitte Seitenzahl(en) angeben
     }}{{#if: 120671883
         | {{#if: {{#invoke:URIutil|isDNBvalid|120671883}}
             | {{#if: 
                 | Vorlage:NDB – Wenn GND dann kein SFZ angeben
               }}
             | Vorlage:NDB – GND unzulässig
           }}
         | {{#if: 
             | {{#if: 
                 | {{#ifeq: 1204440 | 4526413
                     |
                     | Vorlage:NDB7= ist obsolet, jetzt SFZ=
                   }}
               }}
             | {{#ifeq:  | 1
                 | 
                 | 
               }}
           }}
     }}{{#if: 
         | {{#ifeq: 1204440 | 11376103
             |
             | Vorlage:NDBWerktitel= war ein Irrtum, jetzt Werkliste=
           }}
       }}

}}{{#if:

   | {{#if: 
       |
       | 
     }}

}}

  • Else Kornerup: Graf Edouard Romeo Vargas. C. G. Eine Untersuchung ihrer Identität, Kopenhagen 1954.
  • Johannes Maczewski: Grosse, Karl (Friedrich August). In: Wilhelm Kühlmann (Hrsg.): Killy Literaturlexikon. Autoren und Werke des deutschsprachigen Kulturraumes, Band 4. 2., vollst. überarb. Aufl. De Gruyter, Berlin 2009, ISBN 3-570-04674-5, Seite 452 f.
  • Francisco Javier Muñoz Acebes: Der Ursprung des Schauerromans. Karl Grosses „Der Genius“. In: Acta Germanica. German Studies in Africa, Band 41, Heft 1, 2013, {{#invoke:URIutil|{{#ifeq:1|1|linkISSN|targetISSN}}|0065-1273|0}}{{#ifeq:1|0|[!]

}}{{#ifeq:0|1

        |{{#switch:00
                  |11= (print/online)
                  |10= (print)
                  |01= (online)
          }}

}}{{#ifeq:0|0

        |{{#ifeq:0|0
              |{{#if:{{#invoke:URIutil|isISSNvalid|1=0065-1273}}
                    |
                    |{{#invoke:TemplUtl|failure|ISSN ungültig}}}}}}

}}, S. 139–154

  • Marianne Thalmann: Die Romantik des Trivialen, München 1970.
  • {{#if: Regina-Bianca Kubitscheck|Regina-Bianca Kubitscheck: }}Carl Grosse (Friedrich August). In: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL){{#if:33|. Band 33, Bautz, {{#switch:33

|1=Hamm 1975. 2., unveränderte Auflage. Hamm 1990, ISBN 3-88309-013-1 |2=Hamm 1990, ISBN 3-88309-032-8 |3=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-035-2 |4=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-038-7 |5=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-043-3 |6=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-044-1 |7=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-048-4 |8=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-053-0 |9=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-058-1 |10=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-062-X |11=Herzberg 1996, ISBN 3-88309-064-6 |12=Herzberg 1997, ISBN 3-88309-068-9 |13=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-072-7 |14=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-073-5 |15=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-077-8 |16=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-079-4 |17=Herzberg 2000, ISBN 3-88309-080-8 |18=Herzberg 2001, ISBN 3-88309-086-7 |19=Nordhausen 2001, ISBN 3-88309-089-1 |20=Nordhausen 2002, ISBN 3-88309-091-3 |21=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-110-3 |22=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-133-2 |23=Nordhausen 2004, ISBN 3-88309-155-3 |24=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-247-9 |25=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-332-7 |26=Nordhausen 2006, ISBN 3-88309-354-8 |27=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-393-2 |28=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-413-7 |29=Nordhausen 2008, ISBN 978-3-88309-452-6 |30=Nordhausen 2009, ISBN 978-3-88309-478-6 |31=Nordhausen 2010, ISBN 978-3-88309-544-8 |32=Nordhausen 2011, ISBN 978-3-88309-615-5 |33=Nordhausen 2012, ISBN 978-3-88309-690-2 |34=Nordhausen 2013, ISBN 978-3-88309-766-4 |35=Nordhausen 2014, ISBN 978-3-88309-882-1 |36=Nordhausen 2015, ISBN 978-3-88309-920-0 |37=Nordhausen 2016, ISBN 978-3-95948-142-7 |38=Nordhausen 2017, ISBN 978-3-95948-259-2 |39=Nordhausen 2018, ISBN 978-3-95948-350-6 |40=Nordhausen 2019, ISBN 978-3-95948-426-8 |41=Nordhausen 2020, ISBN 978-3-95948-474-9 |42=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-505-0 |43=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-536-4 |44=Nordhausen 2022, ISBN 978-3-95948-556-2 |45=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-584-5 |46=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-590-6 |47=Nordhausen 2024, ISBN 978-3-689-11006-2 |48=Nordhausen 2025, ISBN 978-3-689-11017-8 }}{{#if:|, Sp. }}{{#if:550-557|, Sp. {{#iferror:{{#expr:550-557}}|550-557|{{#expr:1*550-557*0}}–{{#expr:-(0*550-557*1)}}}}}}}}{{#if:|}}{{#if:https://web.archive.org/web/20110205043232/http://www.bautz.de/bbkl/g/grosse_c.shtml%7C}}.{{#if: 33 | |{{#ifeq:||}}}}

Weblinks

[[s:{{#if:|{{{lang}}}:}}{{#if:Carl Grosse|Carl Grosse|Carl Friedrich August Grosse}}|Wikisource: {{#if:|{{{2}}}|{{#if:Carl Grosse|Carl Grosse|Carl Friedrich August Grosse}}}}]]{{#switch: 1

|1|= – Quellen und Volltexte |0|-= |X|x= |#default= –

}}{{#if: | ({{#invoke:Multilingual|format|{{{lang}}}|slang=!|shift=m}}) }}

{{#invoke:TemplatePar|check

  |opt= 1= 2= lang= suffix=
  |template=Vorlage:Wikisource
  |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Schwesterprojekt
  }}
| {{#if: 
    | Vorlage:DNB-Portal – veraltete Parametrisierung 3=
  }}

}}

Einzelnachweise

<references />

{{#ifeq: p | p | | {{#if: 120671883n8301503724667720 | |

}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 120671883 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 120671883 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n83015037 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n83015037 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 24667720 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 24667720 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung

{{#if: Grosse, Carl Friedrich August | {{#if: | {{#if: deutscher Schriftsteller, Übersetzer und Geologe | {{#if: 5. Juni 1768 | {{#if: Magdeburg | {{#if: 15. März 1847 | {{#if: Kopenhagen |

Vorlage:Wikidata-Registrierung