Carl Hermann Bitter
Carl Hermann Bitter (* 27. Februar 1813 in Schwedt; † 12. September 1885 in Berlin) war ein deutscher Staatsmann und Musikschriftsteller.
Leben
Er war der Sohn des preußischen Finanzbeamten in Schwedt (Oder) Ferdinand Bitter, der schon bald nach Carl Hermanns Geburt um 1814/15 als preußischer Oberfinanzrat nach Berlin berufen wurde. Sein Bruder war der 1880 in den preußischen Adelsstand erhobene Politiker Rudolf von Bitter der Ältere.
Bitter studierte ab 1830 an der Universität Berlin, später in Bonn Rechtswissenschaft und Cameralia. In Bonn wurde er 1831 Mitglied des Corps Borussia. Nach Beendigung seiner Studien eröffnete er 1833 in Berlin als Auskultator seine Beamtenkarriere, wurde 1846 in Frankfurt Regierungsrat und später nach Minden versetzt. 1856–1860 war er als preußischer Bevollmächtigter Mitglied der europäischen Donaukommission in Galatz.
1858 zum Geheimen Regierungsrat ernannt, wurde er 1860 als Oberinspektor der Rheinschifffahrt nach Mannheim berufen, 1869 zum Oberregierungsrat der Finanz-Abteilung in Posen ernannt, 1870 während des Kriegs mit Frankreich dort mit der Präfektur des Vogesendepartements betraut, 1871 Zivilkommissar in Nancy, 1872 Regierungspräsident in Schleswig, 1876 in Düsseldorf.
1877 wurde er zum Unterstaatssekretär im Ministerium des Innern, im Februar 1879 zum Vorsitzenden der auf Grund des Sozialistengesetzes gebildeten Reichskommission und am 7. Juli 1879 an Arthur Hobrechts Stelle zum preußischen Finanzminister und Mitglied des Bundesrats ernannt.
Als solcher wirkte er für die weitere Durchführung des mit der Zollgesetzgebung von 1879 eingeleiteten Steuerreformplans des Fürsten Bismarck, trat namentlich für Einführung des Tabakmonopols und Hebung der Reichseinnahmen aus dem Spiritus und der Braumalzsteuer ein, bewirkte die Einführung der Börsensteuer und den Abschluss des Vertrags mit der Stadt Hamburg wegen des Eintritts derselben in das deutsche Zollgebiet sowie die Einbeziehung der Unterelbe in den Zollverband des Deutschen Reichs. Auch die Verstaatlichung der großen Privateisenbahnen in Preußen fand an ihm einen tätigen Förderer. Im Juni 1882 nahm er seinen Abschied.
1880 heiratete Carl Hermann Bitter Clara (* 1843), Tochter des Historienmalers Wilhelm Nerenz, nach einer Verlobungszeit von fünf Tagen.<ref>Politische Rundschau: Nachricht zu Heirat, in Wöchentliche Anzeigen für das Fürstentum Ratzeburg, 1880 Nr. 76, S. 1.</ref>
Von 1879 bis 1882 gehörte Bitter neben seinem Ministeramt dem Preußischen Abgeordnetenhaus für den Wahlkreis Koblenz 4 (Kreuznach, Simmern, Zell) an.<ref>Bernhard Mann: Biographisches Handbuch für das Preußische Abgeordnetenhaus 1867–1918 (= Handbücher zur Geschichte des Parlamentarismus und der politischen Parteien. Band 3). Droste, Düsseldorf 1988, ISBN 3-7700-5146-7, S. 69.</ref>
Als großer Kenner und Liebhaber klassischer Musik rief Bitter die schleswig-holsteinischen Musikfeste ins Leben, deren erstes 1875 stattfand. Zudem veröffentlichte er einige Bücher (siehe nächsten Abschnitt).
Carl Hermann Bitter starb plötzlich am 12. September 1885 im Alter von 72 Jahren in Berlin. Die Trauerfeier, geleitet vom Theologen und Politiker Ernst Dryander, fand am 15. September in der Wohnung des Verstorbenen in der Von-der-Heydt-Straße in Berlin-Tiergarten statt. Zahlreiche hochrangige Vertreter des Staats- und Finanzministeriums, der Staatsschuldenverwaltung, der Seehandlung und der Reichsbank waren anwesend. Anschließend wurde der Sarg in einem langen Trauerzug zum Dorotheenstädtischen Friedhof an der Chausseestraße überführt und dort in einem Erbbegräbnis der Familie bestattet.<ref>Berliner Tageblatt, 15. September 1885, Abend-Ausgabe, S. 3.</ref> Seine letzte Ruhestätte ist nicht erhalten.<ref>Hans-Jürgen Mende: Lexikon Berliner Begräbnisstätten. Pharus-Plan, Berlin 2018, ISBN 978-3-86514-206-1, S. 94.</ref>
Schriften
- Johann Sebastian Bach (Berlin 1865, 2 Tle.; 2. Aufl. 1881, 4 Bde.)
- Mozarts Don Juan und Glucks Iphigenia in Tauris (Berlin 1866);
- Carl Philipp Emanuel Bach, Wilhelm Friedemann Bach und deren Brüder (2 Bände. Müller, Berlin 1868, Digitalisat)
- Über Gervinus' Händel und Shakespeare (Berlin 1869);
- Beiträge zur Geschichte des Oratoriums (Berlin 1872);
- Die Reform der Oper durch Gluck und Richard Wagners Kunstwerk der Zukunft (Braunschweig 1884, online)
Seine Gesammelten Schriften (Leipzig 1884) enthalten neben musikalischen Aufsätzen auch Essays über das Revolutionsjahr 1848, den Orient, über Bismarck und andere Themen.
Bitter gab auch Carl Loewes Autobiographie (Berlin 1870) heraus.
Literatur
- {{ #if:Robert Eitner|Robert Eitner: |}}{{ #if:ADB:Bitter, Karl Hermann|{{ #if:Bitter, Karl Hermann|Bitter, Karl Hermann|Carl Hermann Bitter }}|{{#ifeq: {{#switch: 47
| 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }} | 0 | {{ #if:Bitter, Karl Hermann|Bitter, Karl Hermann|Carl Hermann Bitter }} | [https://daten.digitale-sammlungen.de/~db/bsb000{{#switch: 47 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }}/images/index.html?seite={{#switch: 47 | 1={{ #expr: 2 + 16 }} | 2={{ #expr: 2 + 2 }} | 3={{ #expr: 2 + 2 }} | 4={{ #expr: 2 + 2 }} | 5={{ #expr: 2 + 2 }} | 6={{ #expr: 2 + 2 }} | 7={{ #expr: 2 + 2 }} | 8={{ #expr: 2 + 2 }} | 9={{#switch: 2 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 2 < 449 | {{ #expr: 2 + 2 }} | {{ #expr: 2 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 2 + 2 }} | 11={{ #expr: 2 + 2 }} | 12={{ #expr: 2 + 2 }} | 13={{ #expr: 2 + 2 }} | 14={{ #expr: 2 + 2 }} | 15={{ #expr: 2 + 2 }} | 16={{ #expr: 2 + 2 }} | 17={{ #expr: 2 + 2 }} | 18={{ #expr: 2 + 2 }} | 19={{ #expr: 2 + 2 }} | 20={{ #expr: 2 + 2 }} | 21={{ #expr: 2 + 2 }} | 22={{ #expr: 2 + 2 }} | 23={{ #expr: 2 + 2 }} | 24={{ #expr: 2 + 2 }} | 25={{ #expr: 2 + 2 }} | 26={{ #expr: 2 + 2 }} | 27={{ #expr: 2 + 2 }} | 28={{ #expr: 2 + 2 }} | 29={{ #expr: 2 + 2 }} | 30={{ #expr: 2 + 2 }} | 31={{ #expr: 2 + 2 }} | 32={{ #expr: 2 + 2 }} | 33={{ #expr: 2 + 2 }} | 34={{ #expr: 2 + 2 }} | 35={{ #expr: 2 + 2 }} | 36={{ #expr: 2 + 2 }} | 37={{ #expr: 2 + 2 }} | 38={{ #expr: 2 + 2 }} | 39={{ #expr: 2 + 2 }} | 40={{ #expr: 2 + 2 }} | 41={{ #expr: 2 + 2 }} | 42={{ #expr: 2 + 2 }} | 43={{ #expr: 2 + 2 }} | 44={{ #expr: 2 + 2 }} | 45={{ #expr: 2 + 6 }} | 46={{ #expr: 2 + 2 }} | 47={{ #expr: 2 + 2 }} | 48={{ #expr: 2 + 2 }} | 49={{ #expr: 2 + 2 }} | 50={{ #expr: 2 + 2 }} | 51={{ #expr: 2 + 2 }} | 52={{ #expr: 2 + 2 }} | 53={{ #expr: 2 + 2 }} | 54={{ #expr: 2 + 2 }} | 55={{ #expr: 2 + 3 }} | 56=2 | #default = 2 }} {{ #if:Bitter, Karl Hermann|Bitter, Karl Hermann|Carl Hermann Bitter }}] }} }}{{#ifeq:Vorlage:Str rightc|.||.}} In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 47, Duncker & Humblot, Leipzig {{#switch: 47 | 1=1875 | 2=1875 | 3=1876 | 4=1876 | 5=1877 | 6=1877 | 7=1877 | 8=1878 | 9=1879 | 10=1879 | 11=1880 | 12=1880 | 13=1881 | 14=1881 | 15=1882 | 16=1882 | 17=1883 | 18=1883 | 19=1884 | 20=1884 | 21=1885 | 22=1885 | 23=1886 | 24=1887 | 25=1887 | 26=1888 | 27=1888 | 28=1889 | 29=1889 | 30=1890 | 31=1890 | 32=1891 | 33=1891 | 34=1892 | 35=1893 | 36=1893 | 37=1894 | 38=1894 | 39=1895 | 40=1896 | 41=1896 | 42=1897 | 43=1898 | 44=1898 | 45=1900 | 46=1902 | 47=1903 | 48=1904 | 49=1904 | 50=1905 | 51=1906 | 52=1906 | 53=1907 | 54=1908 | 55=1910 | 56=1912 | #default = Vorlage:ADB – bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben{{#ifeq:0|0|}} }}, S. 2{{ #if:3 | {{ #ifexpr: {{#switch: 47 | 1={{ #expr: 2 + 16 }} | 2={{ #expr: 2 + 2 }} | 3={{ #expr: 2 + 2 }} | 4={{ #expr: 2 + 2 }} | 5={{ #expr: 2 + 2 }} | 6={{ #expr: 2 + 2 }} | 7={{ #expr: 2 + 2 }} | 8={{ #expr: 2 + 2 }} | 9={{#switch: 2 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 2 < 449 | {{ #expr: 2 + 2 }} | {{ #expr: 2 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 2 + 2 }} | 11={{ #expr: 2 + 2 }} | 12={{ #expr: 2 + 2 }} | 13={{ #expr: 2 + 2 }} | 14={{ #expr: 2 + 2 }} | 15={{ #expr: 2 + 2 }} | 16={{ #expr: 2 + 2 }} | 17={{ #expr: 2 + 2 }} | 18={{ #expr: 2 + 2 }} | 19={{ #expr: 2 + 2 }} | 20={{ #expr: 2 + 2 }} | 21={{ #expr: 2 + 2 }} | 22={{ #expr: 2 + 2 }} | 23={{ #expr: 2 + 2 }} | 24={{ #expr: 2 + 2 }} | 25={{ #expr: 2 + 2 }} | 26={{ #expr: 2 + 2 }} | 27={{ #expr: 2 + 2 }} | 28={{ #expr: 2 + 2 }} | 29={{ #expr: 2 + 2 }} | 30={{ #expr: 2 + 2 }} | 31={{ #expr: 2 + 2 }} | 32={{ #expr: 2 + 2 }} | 33={{ #expr: 2 + 2 }} | 34={{ #expr: 2 + 2 }} | 35={{ #expr: 2 + 2 }} | 36={{ #expr: 2 + 2 }} | 37={{ #expr: 2 + 2 }} | 38={{ #expr: 2 + 2 }} | 39={{ #expr: 2 + 2 }} | 40={{ #expr: 2 + 2 }} | 41={{ #expr: 2 + 2 }} | 42={{ #expr: 2 + 2 }} | 43={{ #expr: 2 + 2 }} | 44={{ #expr: 2 + 2 }} | 45={{ #expr: 2 + 6 }} | 46={{ #expr: 2 + 2 }} | 47={{ #expr: 2 + 2 }} | 48={{ #expr: 2 + 2 }} | 49={{ #expr: 2 + 2 }} | 50={{ #expr: 2 + 2 }} | 51={{ #expr: 2 + 2 }} | 52={{ #expr: 2 + 2 }} | 53={{ #expr: 2 + 2 }} | 54={{ #expr: 2 + 2 }} | 55={{ #expr: 2 + 3 }} | 56=2 | #default = 2 }} != {{#switch: 47 | 1={{ #expr: 3 + 16 }} | 2={{ #expr: 3 + 2 }} | 3={{ #expr: 3 + 2 }} | 4={{ #expr: 3 + 2 }} | 5={{ #expr: 3 + 2 }} | 6={{ #expr: 3 + 2 }} | 7={{ #expr: 3 + 2 }} | 8={{ #expr: 3 + 2 }} | 9={{#switch: 3 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 3 < 449 | {{ #expr: 3 + 2 }} | {{ #expr: 3 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 3 + 2 }} | 11={{ #expr: 3 + 2 }} | 12={{ #expr: 3 + 2 }} | 13={{ #expr: 3 + 2 }} | 14={{ #expr: 3 + 2 }} | 15={{ #expr: 3 + 2 }} | 16={{ #expr: 3 + 2 }} | 17={{ #expr: 3 + 2 }} | 18={{ #expr: 3 + 2 }} | 19={{ #expr: 3 + 2 }} | 20={{ #expr: 3 + 2 }} | 21={{ #expr: 3 + 2 }} | 22={{ #expr: 3 + 2 }} | 23={{ #expr: 3 + 2 }} | 24={{ #expr: 3 + 2 }} | 25={{ #expr: 3 + 2 }} | 26={{ #expr: 3 + 2 }} | 27={{ #expr: 3 + 2 }} | 28={{ #expr: 3 + 2 }} | 29={{ #expr: 3 + 2 }} | 30={{ #expr: 3 + 2 }} | 31={{ #expr: 3 + 2 }} | 32={{ #expr: 3 + 2 }} | 33={{ #expr: 3 + 2 }} | 34={{ #expr: 3 + 2 }} | 35={{ #expr: 3 + 2 }} | 36={{ #expr: 3 + 2 }} | 37={{ #expr: 3 + 2 }} | 38={{ #expr: 3 + 2 }} | 39={{ #expr: 3 + 2 }} | 40={{ #expr: 3 + 2 }} | 41={{ #expr: 3 + 2 }} | 42={{ #expr: 3 + 2 }} | 43={{ #expr: 3 + 2 }} | 44={{ #expr: 3 + 2 }} | 45={{ #expr: 3 + 6 }} | 46={{ #expr: 3 + 2 }} | 47={{ #expr: 3 + 2 }} | 48={{ #expr: 3 + 2 }} | 49={{ #expr: 3 + 2 }} | 50={{ #expr: 3 + 2 }} | 51={{ #expr: 3 + 2 }} | 52={{ #expr: 3 + 2 }} | 53={{ #expr: 3 + 2 }} | 54={{ #expr: 3 + 2 }} | 55={{ #expr: 3 + 3 }} | 56=3 | #default = 3 }} |{{ #ifexpr: {{#switch: 47 | 1={{ #expr: 3 + 16 }} | 2={{ #expr: 3 + 2 }} | 3={{ #expr: 3 + 2 }} | 4={{ #expr: 3 + 2 }} | 5={{ #expr: 3 + 2 }} | 6={{ #expr: 3 + 2 }} | 7={{ #expr: 3 + 2 }} | 8={{ #expr: 3 + 2 }} | 9={{#switch: 3 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 3 < 449 | {{ #expr: 3 + 2 }} | {{ #expr: 3 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 3 + 2 }} | 11={{ #expr: 3 + 2 }} | 12={{ #expr: 3 + 2 }} | 13={{ #expr: 3 + 2 }} | 14={{ #expr: 3 + 2 }} | 15={{ #expr: 3 + 2 }} | 16={{ #expr: 3 + 2 }} | 17={{ #expr: 3 + 2 }} | 18={{ #expr: 3 + 2 }} | 19={{ #expr: 3 + 2 }} | 20={{ #expr: 3 + 2 }} | 21={{ #expr: 3 + 2 }} | 22={{ #expr: 3 + 2 }} | 23={{ #expr: 3 + 2 }} | 24={{ #expr: 3 + 2 }} | 25={{ #expr: 3 + 2 }} | 26={{ #expr: 3 + 2 }} | 27={{ #expr: 3 + 2 }} | 28={{ #expr: 3 + 2 }} | 29={{ #expr: 3 + 2 }} | 30={{ #expr: 3 + 2 }} | 31={{ #expr: 3 + 2 }} | 32={{ #expr: 3 + 2 }} | 33={{ #expr: 3 + 2 }} | 34={{ #expr: 3 + 2 }} | 35={{ #expr: 3 + 2 }} | 36={{ #expr: 3 + 2 }} | 37={{ #expr: 3 + 2 }} | 38={{ #expr: 3 + 2 }} | 39={{ #expr: 3 + 2 }} | 40={{ #expr: 3 + 2 }} | 41={{ #expr: 3 + 2 }} | 42={{ #expr: 3 + 2 }} | 43={{ #expr: 3 + 2 }} | 44={{ #expr: 3 + 2 }} | 45={{ #expr: 3 + 6 }} | 46={{ #expr: 3 + 2 }} | 47={{ #expr: 3 + 2 }} | 48={{ #expr: 3 + 2 }} | 49={{ #expr: 3 + 2 }} | 50={{ #expr: 3 + 2 }} | 51={{ #expr: 3 + 2 }} | 52={{ #expr: 3 + 2 }} | 53={{ #expr: 3 + 2 }} | 54={{ #expr: 3 + 2 }} | 55={{ #expr: 3 + 3 }} | 56=3 | #default = 3 }} = {{ #expr: {{#switch: 47 | 1={{ #expr: 2 + 16 }} | 2={{ #expr: 2 + 2 }} | 3={{ #expr: 2 + 2 }} | 4={{ #expr: 2 + 2 }} | 5={{ #expr: 2 + 2 }} | 6={{ #expr: 2 + 2 }} | 7={{ #expr: 2 + 2 }} | 8={{ #expr: 2 + 2 }} | 9={{#switch: 2 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 2 < 449 | {{ #expr: 2 + 2 }} | {{ #expr: 2 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 2 + 2 }} | 11={{ #expr: 2 + 2 }} | 12={{ #expr: 2 + 2 }} | 13={{ #expr: 2 + 2 }} | 14={{ #expr: 2 + 2 }} | 15={{ #expr: 2 + 2 }} | 16={{ #expr: 2 + 2 }} | 17={{ #expr: 2 + 2 }} | 18={{ #expr: 2 + 2 }} | 19={{ #expr: 2 + 2 }} | 20={{ #expr: 2 + 2 }} | 21={{ #expr: 2 + 2 }} | 22={{ #expr: 2 + 2 }} | 23={{ #expr: 2 + 2 }} | 24={{ #expr: 2 + 2 }} | 25={{ #expr: 2 + 2 }} | 26={{ #expr: 2 + 2 }} | 27={{ #expr: 2 + 2 }} | 28={{ #expr: 2 + 2 }} | 29={{ #expr: 2 + 2 }} | 30={{ #expr: 2 + 2 }} | 31={{ #expr: 2 + 2 }} | 32={{ #expr: 2 + 2 }} | 33={{ #expr: 2 + 2 }} | 34={{ #expr: 2 + 2 }} | 35={{ #expr: 2 + 2 }} | 36={{ #expr: 2 + 2 }} | 37={{ #expr: 2 + 2 }} | 38={{ #expr: 2 + 2 }} | 39={{ #expr: 2 + 2 }} | 40={{ #expr: 2 + 2 }} | 41={{ #expr: 2 + 2 }} | 42={{ #expr: 2 + 2 }} | 43={{ #expr: 2 + 2 }} | 44={{ #expr: 2 + 2 }} | 45={{ #expr: 2 + 6 }} | 46={{ #expr: 2 + 2 }} | 47={{ #expr: 2 + 2 }} | 48={{ #expr: 2 + 2 }} | 49={{ #expr: 2 + 2 }} | 50={{ #expr: 2 + 2 }} | 51={{ #expr: 2 + 2 }} | 52={{ #expr: 2 + 2 }} | 53={{ #expr: 2 + 2 }} | 54={{ #expr: 2 + 2 }} | 55={{ #expr: 2 + 3 }} | 56=2 | #default = 2 }} + 1 }} | f|–3}}|}} |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{ #if:ADB:Bitter, Karl Hermann||{{#ifeq:0|0|}}}}
- {{#if: Friedrich Wilhelm Bautz|Friedrich Wilhelm Bautz: }}BITTER, Karl Heinrich. In: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL){{#if:1|. Band 1, Bautz, {{#switch:1
|1=Hamm 1975. 2., unveränderte Auflage. Hamm 1990, ISBN 3-88309-013-1 |2=Hamm 1990, ISBN 3-88309-032-8 |3=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-035-2 |4=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-038-7 |5=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-043-3 |6=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-044-1 |7=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-048-4 |8=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-053-0 |9=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-058-1 |10=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-062-X |11=Herzberg 1996, ISBN 3-88309-064-6 |12=Herzberg 1997, ISBN 3-88309-068-9 |13=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-072-7 |14=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-073-5 |15=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-077-8 |16=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-079-4 |17=Herzberg 2000, ISBN 3-88309-080-8 |18=Herzberg 2001, ISBN 3-88309-086-7 |19=Nordhausen 2001, ISBN 3-88309-089-1 |20=Nordhausen 2002, ISBN 3-88309-091-3 |21=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-110-3 |22=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-133-2 |23=Nordhausen 2004, ISBN 3-88309-155-3 |24=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-247-9 |25=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-332-7 |26=Nordhausen 2006, ISBN 3-88309-354-8 |27=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-393-2 |28=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-413-7 |29=Nordhausen 2008, ISBN 978-3-88309-452-6 |30=Nordhausen 2009, ISBN 978-3-88309-478-6 |31=Nordhausen 2010, ISBN 978-3-88309-544-8 |32=Nordhausen 2011, ISBN 978-3-88309-615-5 |33=Nordhausen 2012, ISBN 978-3-88309-690-2 |34=Nordhausen 2013, ISBN 978-3-88309-766-4 |35=Nordhausen 2014, ISBN 978-3-88309-882-1 |36=Nordhausen 2015, ISBN 978-3-88309-920-0 |37=Nordhausen 2016, ISBN 978-3-95948-142-7 |38=Nordhausen 2017, ISBN 978-3-95948-259-2 |39=Nordhausen 2018, ISBN 978-3-95948-350-6 |40=Nordhausen 2019, ISBN 978-3-95948-426-8 |41=Nordhausen 2020, ISBN 978-3-95948-474-9 |42=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-505-0 |43=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-536-4 |44=Nordhausen 2022, ISBN 978-3-95948-556-2 |45=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-584-5 |46=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-590-6 |47=Nordhausen 2024, ISBN 978-3-689-11006-2 |48=Nordhausen 2025, ISBN 978-3-689-11017-8 }}{{#if:|, Sp. }}{{#if:604-605|, Sp. {{#iferror:{{#expr:604-605}}|604-605|{{#expr:1*604-605*0}}–{{#expr:-(0*604-605*1)}}}}}}}}{{#if:|}}{{#if:https://web.archive.org/web/20070613092549/http://www.bautz.de/bbkl/b/bittner_k_h.shtml%7C}}.{{#if: 1 | |{{#ifeq:||}}}}
- Bitter, Karl Hermann. In: Alfons Friderichs (Hrsg.): Persönlichkeiten des Kreises Cochem-Zell. Kliomedia, Trier 2004, ISBN 3-89890-084-3, S. 48.
- Mindener Museum für Geschichte, Landes- und Volkskunde / Heinz-Peter Mielke (Hrsg.): Karl Hermann Bitter: Stationen eines Staatsmannes (Kunstgeschichtliche Reihe, Heft 2, 1981).
Weblinks
- }} Literatur von und über {{#invoke:WLink|getArticleBase}} im Katalog der {{#ifeq: Carl Hermann Bitter | Deutsche Nationalbibliothek | DNB | Deutschen Nationalbibliothek}}{{#ifeq: 0 | 0
| {{#if:
| Vorlage:DNB-Portal – veraltete Parametrisierung 3=
}}
}}
- {{#if:Vorlage:Str match||{{#if: Person||#default |Person=person/gnd|Institution=organization|Objekt=item}}/{{#if: 118511394|118511394|Pflichtangabe
2Identifier fehlt}} {{#ifeq:Person|Person|{{#if:| |Werke von und über }}}}{{#invoke:WLink|getArticleBase}}|Pflichtangabe1KategoriePerson,InstitutionoderObjektfehlt}} }}{{#if: |{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|0}}| in der Deutschen Digitalen Bibliothek|}}| in der Deutschen Digitalen Bibliothek}} - Bitter, Karl Hermann in: Rheinland-Pfälzische Personendatenbank, abgerufen am 30. August 2021
Einzelnachweise
<references />
<templatestyles src="BoxenVerschmelzen/styles.css" />
{{#if:Navigationsleiste Regierungspräsidenten des Regierungsbezirks Düsseldorf |{{safesubst:#ifeq:0|10| {{#switch: Carl Hermann Bitter |Navigationsleiste|NaviBlock|0=|#default= Vorlage:Templatetransclusioncheck Vorlage:Dokumentation/ruler }}}}Vorlage:Klappleiste/Anfang {{#if: Wappen von Nordrhein-Westfalen
|Königreich Preußen:
Philipp von Pestel (1816–1831) |
Franz Edmund Josef von Schmitz-Grollenburg (1831–1834) |
Anton zu Stolberg-Wernigerode (1834–1837) |
Adolph von Spiegel-Borlinghausen (1837–1848) |
Friedrich von Spankeren (1849–1850) |
Leo von Massenbach (1850–1866) |
Friedrich von Kühlwetter (1866–1871) |
Alexander von Götz und Schwanenflies (1871) |
August von Ende (1872–1876) |
Carl Hermann Bitter (1876–1877) |
Robert Eduard von Hagemeister (1877–1883) |
Hans Hermann von Berlepsch (1883–1889) |
Eberhard von der Recke von der Horst (1889–1895) |
Georg von Rheinbaben (1896–1899) |
Hans Dietrich von Holleuffer (1899–1902) |
Arthur Schreiber (1903–1909) |
Francis Kruse (1909–1919)
Freistaat Preußen:
Hugo Landé (1919) |
Walther Grützner (1920–1923) |
Karl Bergemann (1924–1933)
NS-Staat:
Carl Christian Schmid (1933–1938) |
Herbert Fuchs (1938–1939) |
Eggert Reeder (1939–1940) |
Wilhelm Burandt (1941–1944) |
Eggert Reeder (1944–1945)
Provinz Nordrhein:
Eduard Sträter (1945–1946) |
Kurt Necker (1946–1947)
Land Nordrhein-Westfalen:
Kurt Baurichter (1947–1967) |
Hans Otto Bäumer (1967–1975) |
Achim Rohde (1975–1983) |
Hermann Strich (1983–1986) |
Fritz Behrens (1986–1995) |
Jürgen Büssow (1995–2010) |
Annemarie Lütkes (2010–2017) |
Birgitta Radermacher (2017–2022) |
Thomas Schürmann (seit 2022)
|
Königreich Preußen:
Philipp von Pestel (1816–1831) |
Franz Edmund Josef von Schmitz-Grollenburg (1831–1834) |
Anton zu Stolberg-Wernigerode (1834–1837) |
Adolph von Spiegel-Borlinghausen (1837–1848) |
Friedrich von Spankeren (1849–1850) |
Leo von Massenbach (1850–1866) |
Friedrich von Kühlwetter (1866–1871) |
Alexander von Götz und Schwanenflies (1871) |
August von Ende (1872–1876) |
Carl Hermann Bitter (1876–1877) |
Robert Eduard von Hagemeister (1877–1883) |
Hans Hermann von Berlepsch (1883–1889) |
Eberhard von der Recke von der Horst (1889–1895) |
Georg von Rheinbaben (1896–1899) |
Hans Dietrich von Holleuffer (1899–1902) |
Arthur Schreiber (1903–1909) |
Francis Kruse (1909–1919)
Freistaat Preußen:
Hugo Landé (1919) |
Walther Grützner (1920–1923) |
Karl Bergemann (1924–1933)
NS-Staat:
Carl Christian Schmid (1933–1938) |
Herbert Fuchs (1938–1939) |
Eggert Reeder (1939–1940) |
Wilhelm Burandt (1941–1944) |
Eggert Reeder (1944–1945)
Provinz Nordrhein:
Eduard Sträter (1945–1946) |
Kurt Necker (1946–1947)
Land Nordrhein-Westfalen:
Kurt Baurichter (1947–1967) |
Hans Otto Bäumer (1967–1975) |
Achim Rohde (1975–1983) |
Hermann Strich (1983–1986) |
Fritz Behrens (1986–1995) |
Jürgen Büssow (1995–2010) |
Annemarie Lütkes (2010–2017) |
Birgitta Radermacher (2017–2022) |
Thomas Schürmann (seit 2022)
}}
Vorlage:Klappleiste/Ende}}{{#if:Navigationsleiste Preußische Finanzminister
|{{safesubst:#ifeq:0|10| {{#switch: Carl Hermann Bitter |Navigationsleiste|NaviBlock|0=|#default=
Vorlage:Templatetransclusioncheck
Vorlage:Dokumentation/ruler
}}}}Vorlage:Klappleiste/Anfang
{{#if: Datei:Wappen Deutsches Reich - Königreich Preussen (Grosses).png
Hans von Bülow | Wilhelm Anton von Klewiz | Friedrich von Motz | Karl Georg Maaßen | Albrecht von Alvensleben | Ernst von Bodelschwingh der Ältere | Eduard von Flottwell | Franz von Duesberg | David Hansemann | Gustav von Bonin | Rudolf von Rabe | Carl von Bodelschwingh | Robert von Patow | August von der Heydt | Carl von Bodelschwingh | August von der Heydt | Otto von Camphausen | Arthur Hobrecht | Karl Hermann Bitter | Adolf von Scholz | Johannes von Miquel | Georg von Rheinbaben | August Lentze | Oskar Hergt | Albert Südekum | Hugo Simon | Albert Südekum | Hermann Lüdemann | Moritz Saemisch | Ernst von Richter | Otto Braun | Hermann Höpker-Aschoff | Walther Schreiber | Otto Klepper | Franz Schleusener (Reichskommissar) | Johannes Popitz (Reichskommissar) {{#invoke:Vorlage:Siehe auch|f}}
|
Hans von Bülow | Wilhelm Anton von Klewiz | Friedrich von Motz | Karl Georg Maaßen | Albrecht von Alvensleben | Ernst von Bodelschwingh der Ältere | Eduard von Flottwell | Franz von Duesberg | David Hansemann | Gustav von Bonin | Rudolf von Rabe | Carl von Bodelschwingh | Robert von Patow | August von der Heydt | Carl von Bodelschwingh | August von der Heydt | Otto von Camphausen | Arthur Hobrecht | Karl Hermann Bitter | Adolf von Scholz | Johannes von Miquel | Georg von Rheinbaben | August Lentze | Oskar Hergt | Albert Südekum | Hugo Simon | Albert Südekum | Hermann Lüdemann | Moritz Saemisch | Ernst von Richter | Otto Braun | Hermann Höpker-Aschoff | Walther Schreiber | Otto Klepper | Franz Schleusener (Reichskommissar) | Johannes Popitz (Reichskommissar) {{#invoke:Vorlage:Siehe auch|f}} }}
Vorlage:Klappleiste/Ende}}{{#if:|{{{{{3}}}}}}}{{#if:|{{{{{4}}}}}}}{{#if:|{{{{{5}}}}}}}{{#if:|{{{{{6}}}}}}}{{#if:|{{{{{7}}}}}}}{{#if:|{{{{{8}}}}}}}{{#if:|{{{{{9}}}}}}}{{#if:|{{{{{10}}}}}}}{{#if:|{{{{{11}}}}}}}{{#if:|{{{{{12}}}}}}}{{#if:|{{{{{13}}}}}}}{{#if:|{{{{{14}}}}}}}{{#if:|{{{{{15}}}}}}}{{#if:|{{{{{16}}}}}}}{{#if:|{{{{{17}}}}}}}{{#if:|{{{{{18}}}}}}}{{#if:|{{{{{19}}}}}}}{{#if:|{{{{{20}}}}}}}{{#if:|Vorlage:Hinweisbaustein{{#ifeq:0|0|}}
{{#ifeq: p | p | | {{#if: 118511394nr9303353584306801 | |
}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 118511394 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 118511394 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: nr93033535 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: nr93033535 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 84306801 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 84306801 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung
{{#if: Bitter, Carl Hermann | {{#if: Bitter, Karl Hermann | {{#if: deutscher Staatsmann und Musikschriftsteller | {{#if: 27. Februar 1813 | {{#if: Schwedt | {{#if: 12. September 1885 | {{#if: Berlin || Personendaten | |
|---|---|
| NAME | Bitter, Carl Hermann
}} |
| ALTERNATIVNAMEN | Bitter, Karl Hermann
}} |
| KURZBESCHREIBUNG | deutscher Staatsmann und Musikschriftsteller
}} |
| GEBURTSDATUM | 27. Februar 1813
}} |
| GEBURTSORT | Schwedt
}} |
| STERBEDATUM | 12. September 1885
}} |
| STERBEORT | Berlin
}} |
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:ADB
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:ADB/ohne Wikisource-Link
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:BBKL
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:DNB-Portal/ohne GND
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:DNB-Portal
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:DDB
- Wikipedia:Meyers
- Wikipedia:GND fehlt
- Wikipedia:Normdaten-TYP falsch oder fehlend
- Wikipedia:GND in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:GND in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Finanzminister (Preußen)
- Musikwissenschaftler
- Mitglied des Preußischen Abgeordnetenhauses
- Regierungspräsident (Düsseldorf)
- Corpsstudent (19. Jahrhundert)
- Deutscher
- Geboren 1813
- Gestorben 1885
- Mann