Zum Inhalt springen

Christian Scriver

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie
Datei:ScriverC1780.JPG
Christian Scriver, zeitgenössischer Kupferstich

Christian Scriver (* 2. Januar 1629 in Rendsburg; † 5. April 1693 in Quedlinburg) war ein deutscher lutherischer Geistlicher, Erbauungsschriftsteller und Kirchenlieddichter.

Leben und Werk

Datei:Der lieben Sonne Licht und Pracht (BWV 446).jpg
Der lieben Sonne Licht und Pracht in Schemellis Musica­lischem Gesang­buch (Leipzig 1736) mit der Harmoni­sierung von Johann Sebastian Bach (BWV 446)
Datei:Magdeburg Wallonerkirche Epitaph Familie Scriver.jpg
1}} }} }} }}</ref>

Scriver war der jüngste Sohn des Rendsburger Kaufmanns Christian Scriver und dessen Frau Abigail, Tochter des Lübecker Kaufmanns Thomas Heben. Sein Vater und drei seiner Geschwister starben im Jahr seiner Geburt an der Pest. Seine Mutter heiratete den Rendsburger Propst Gerhard Kuhlmann, der allerdings auch schon 1635 starb, worauf sie mit ihren Kindern zu ihrem Vater zog. Er besuchte 1645 bis 1647 das Katharineum zu Lübeck und studierte dann an der Universität Rostock.<ref>Siehe dazu den Eintrag der Immatrikulation von Christian Scriver im Rostocker Matrikelportal</ref> Dort wurde Scriver 1651 zum Magister promoviert.<ref>Siehe dazu den Eintrag der Magisterpromotion von Christian Scriver im Rostocker Matrikelportal</ref> Anschließend war er zunächst Hauslehrer. 1653 wurde er zum Archidiakon an der Jakobikirche in Stendal berufen und 1667 zum Pfarrer der Jakobikirche in Magdeburg. Im Jahr 1690 wurde Scriver von Anna Dorothea von Sachsen-Weimar zum Oberhofprediger am Stift Quedlinburg berufen, wo er jedoch bald erkrankte und starb.

Als Erbauungs- und Volksschriftsteller übte er auf seine Zeitgenossen und die Nachwelt einen großen Einfluss aus. Durch seine Kritik an den Missständen und äußerlichen Verhältnissen der lutherischen Kirche seiner Zeit wurde er zu einem Wegbereiter des Pietismus, wobei er in der Lehre klar der lutherischen Orthodoxie verpflichtet blieb. Scrivers Herrlichkeit und Seligkeit der Kinder Gottes erfuhr zahlreiche Auflagen in der Bearbeitung seines Schwiegersohns Johann Heinrich Hävecker und wurde noch nach dem Tod beider 1730 und 1864 neu herausgegeben. Scrivers Seelen-Schatz, eine Sammlung seiner Wochenpredigten an der Magdeburger Sankt-Jakobi-Kirche, erlebte 1744 die zwölfte Auflage. Christian Scriver ist der Textdichter des Kirchenliedes Der lieben Sonne Licht und Pracht (EG 479).

Scriver war viermal verheiratet. Von seinen insgesamt 15 Kindern überlebten ihn nur der Sohn Michael Heinrich aus der zweiten Ehe und die jüngste Tochter Catharina Elisabeth aus der letzten Ehe mit Elisabeth Silohin.

Sein Grabmal befand sich in der Sankt-Jakobi-Kirche und wurde für ihn und seine vier Ehefrauen noch zu seinen Lebzeiten von Tobias Wilhelmi junior geschaffen. Nach dem Abriss der Kirche wurde es im Kreuzgang der Wallonerkirche aufgestellt.

Gedenktag

5. April im Evangelischen Namenkalender.<ref>Frieder Schulz: Das Gedächtnis der Zeugen – Vorgeschichte, Gestaltung und Bedeutung des Evangelischen Namenkalenders. In: Jahrbuch für Liturgik und Hymnologie, Band 19. Vandenhoeck & Ruprecht, Göttingen 1975, S. 69–104, Namenliste S. 93–104 (Digitalisat)</ref>

Werke (Auswahl)

  • Chrysologia catechetica. Goldpredigten über den lutherischen Katechismus. 1658. (Digitalisat und Volltext)
  • Gottholds zufällige Andachten. Leipzig 1671. (Digitalisat und Volltext)
  • Das Verlohrne und wiedergefundene Schäfflein. Magdeburg 1672. (Digitalisat und Volltext im Deutschen Textarchiv)
  • Seelen-Schatz: Darinn von der menschlichen Seelen hohen Würde/ tieffen und kläglichen Sünden-Fall/ Busse und Erneurung durch Christum/ Göttlichen heiligen Leben/ vielfältigen Creutz/ und Trost im Creutz/ seligen Abschied auß dem Leibe/ Triumphirlichen und frölichen Einzug in den Himmel/ und ewiger Freude und Seligkeit/ erbaulich und tröstlich gehandelt wird. Magdeburg 1675. (Digitalisat)
  • Die Herrlichkeit und Seligkeit der Kinder Gottes in Leben, Leiden und Sterben. 1680. (Digitalisat)
  • Gotthold’s Siech- und Siegesbett. Nürnberg 1687.

Literatur

| 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }} | 0 | {{ #if:Scriver, Christian|Scriver, Christian|Christian Scriver }} | [https://daten.digitale-sammlungen.de/~db/bsb000{{#switch: 33 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }}/images/index.html?seite={{#switch: 33 | 1={{ #expr: 489 + 16 }} | 2={{ #expr: 489 + 2 }} | 3={{ #expr: 489 + 2 }} | 4={{ #expr: 489 + 2 }} | 5={{ #expr: 489 + 2 }} | 6={{ #expr: 489 + 2 }} | 7={{ #expr: 489 + 2 }} | 8={{ #expr: 489 + 2 }} | 9={{#switch: 489 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 489 < 449 | {{ #expr: 489 + 2 }} | {{ #expr: 489 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 489 + 2 }} | 11={{ #expr: 489 + 2 }} | 12={{ #expr: 489 + 2 }} | 13={{ #expr: 489 + 2 }} | 14={{ #expr: 489 + 2 }} | 15={{ #expr: 489 + 2 }} | 16={{ #expr: 489 + 2 }} | 17={{ #expr: 489 + 2 }} | 18={{ #expr: 489 + 2 }} | 19={{ #expr: 489 + 2 }} | 20={{ #expr: 489 + 2 }} | 21={{ #expr: 489 + 2 }} | 22={{ #expr: 489 + 2 }} | 23={{ #expr: 489 + 2 }} | 24={{ #expr: 489 + 2 }} | 25={{ #expr: 489 + 2 }} | 26={{ #expr: 489 + 2 }} | 27={{ #expr: 489 + 2 }} | 28={{ #expr: 489 + 2 }} | 29={{ #expr: 489 + 2 }} | 30={{ #expr: 489 + 2 }} | 31={{ #expr: 489 + 2 }} | 32={{ #expr: 489 + 2 }} | 33={{ #expr: 489 + 2 }} | 34={{ #expr: 489 + 2 }} | 35={{ #expr: 489 + 2 }} | 36={{ #expr: 489 + 2 }} | 37={{ #expr: 489 + 2 }} | 38={{ #expr: 489 + 2 }} | 39={{ #expr: 489 + 2 }} | 40={{ #expr: 489 + 2 }} | 41={{ #expr: 489 + 2 }} | 42={{ #expr: 489 + 2 }} | 43={{ #expr: 489 + 2 }} | 44={{ #expr: 489 + 2 }} | 45={{ #expr: 489 + 6 }} | 46={{ #expr: 489 + 2 }} | 47={{ #expr: 489 + 2 }} | 48={{ #expr: 489 + 2 }} | 49={{ #expr: 489 + 2 }} | 50={{ #expr: 489 + 2 }} | 51={{ #expr: 489 + 2 }} | 52={{ #expr: 489 + 2 }} | 53={{ #expr: 489 + 2 }} | 54={{ #expr: 489 + 2 }} | 55={{ #expr: 489 + 3 }} | 56=489 | #default = 489 }} {{ #if:Scriver, Christian|Scriver, Christian|Christian Scriver }}] }} }}{{#ifeq:Vorlage:Str rightc|.||.}} In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 33, Duncker & Humblot, Leipzig {{#switch: 33 | 1=1875 | 2=1875 | 3=1876 | 4=1876 | 5=1877 | 6=1877 | 7=1877 | 8=1878 | 9=1879 | 10=1879 | 11=1880 | 12=1880 | 13=1881 | 14=1881 | 15=1882 | 16=1882 | 17=1883 | 18=1883 | 19=1884 | 20=1884 | 21=1885 | 22=1885 | 23=1886 | 24=1887 | 25=1887 | 26=1888 | 27=1888 | 28=1889 | 29=1889 | 30=1890 | 31=1890 | 32=1891 | 33=1891 | 34=1892 | 35=1893 | 36=1893 | 37=1894 | 38=1894 | 39=1895 | 40=1896 | 41=1896 | 42=1897 | 43=1898 | 44=1898 | 45=1900 | 46=1902 | 47=1903 | 48=1904 | 49=1904 | 50=1905 | 51=1906 | 52=1906 | 53=1907 | 54=1908 | 55=1910 | 56=1912 | #default = Vorlage:ADB – bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben{{#ifeq:0|0|}} }}, S. 489{{ #if:492 | {{ #ifexpr: {{#switch: 33 | 1={{ #expr: 489 + 16 }} | 2={{ #expr: 489 + 2 }} | 3={{ #expr: 489 + 2 }} | 4={{ #expr: 489 + 2 }} | 5={{ #expr: 489 + 2 }} | 6={{ #expr: 489 + 2 }} | 7={{ #expr: 489 + 2 }} | 8={{ #expr: 489 + 2 }} | 9={{#switch: 489 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 489 < 449 | {{ #expr: 489 + 2 }} | {{ #expr: 489 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 489 + 2 }} | 11={{ #expr: 489 + 2 }} | 12={{ #expr: 489 + 2 }} | 13={{ #expr: 489 + 2 }} | 14={{ #expr: 489 + 2 }} | 15={{ #expr: 489 + 2 }} | 16={{ #expr: 489 + 2 }} | 17={{ #expr: 489 + 2 }} | 18={{ #expr: 489 + 2 }} | 19={{ #expr: 489 + 2 }} | 20={{ #expr: 489 + 2 }} | 21={{ #expr: 489 + 2 }} | 22={{ #expr: 489 + 2 }} | 23={{ #expr: 489 + 2 }} | 24={{ #expr: 489 + 2 }} | 25={{ #expr: 489 + 2 }} | 26={{ #expr: 489 + 2 }} | 27={{ #expr: 489 + 2 }} | 28={{ #expr: 489 + 2 }} | 29={{ #expr: 489 + 2 }} | 30={{ #expr: 489 + 2 }} | 31={{ #expr: 489 + 2 }} | 32={{ #expr: 489 + 2 }} | 33={{ #expr: 489 + 2 }} | 34={{ #expr: 489 + 2 }} | 35={{ #expr: 489 + 2 }} | 36={{ #expr: 489 + 2 }} | 37={{ #expr: 489 + 2 }} | 38={{ #expr: 489 + 2 }} | 39={{ #expr: 489 + 2 }} | 40={{ #expr: 489 + 2 }} | 41={{ #expr: 489 + 2 }} | 42={{ #expr: 489 + 2 }} | 43={{ #expr: 489 + 2 }} | 44={{ #expr: 489 + 2 }} | 45={{ #expr: 489 + 6 }} | 46={{ #expr: 489 + 2 }} | 47={{ #expr: 489 + 2 }} | 48={{ #expr: 489 + 2 }} | 49={{ #expr: 489 + 2 }} | 50={{ #expr: 489 + 2 }} | 51={{ #expr: 489 + 2 }} | 52={{ #expr: 489 + 2 }} | 53={{ #expr: 489 + 2 }} | 54={{ #expr: 489 + 2 }} | 55={{ #expr: 489 + 3 }} | 56=489 | #default = 489 }} != {{#switch: 33 | 1={{ #expr: 492 + 16 }} | 2={{ #expr: 492 + 2 }} | 3={{ #expr: 492 + 2 }} | 4={{ #expr: 492 + 2 }} | 5={{ #expr: 492 + 2 }} | 6={{ #expr: 492 + 2 }} | 7={{ #expr: 492 + 2 }} | 8={{ #expr: 492 + 2 }} | 9={{#switch: 492 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 492 < 449 | {{ #expr: 492 + 2 }} | {{ #expr: 492 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 492 + 2 }} | 11={{ #expr: 492 + 2 }} | 12={{ #expr: 492 + 2 }} | 13={{ #expr: 492 + 2 }} | 14={{ #expr: 492 + 2 }} | 15={{ #expr: 492 + 2 }} | 16={{ #expr: 492 + 2 }} | 17={{ #expr: 492 + 2 }} | 18={{ #expr: 492 + 2 }} | 19={{ #expr: 492 + 2 }} | 20={{ #expr: 492 + 2 }} | 21={{ #expr: 492 + 2 }} | 22={{ #expr: 492 + 2 }} | 23={{ #expr: 492 + 2 }} | 24={{ #expr: 492 + 2 }} | 25={{ #expr: 492 + 2 }} | 26={{ #expr: 492 + 2 }} | 27={{ #expr: 492 + 2 }} | 28={{ #expr: 492 + 2 }} | 29={{ #expr: 492 + 2 }} | 30={{ #expr: 492 + 2 }} | 31={{ #expr: 492 + 2 }} | 32={{ #expr: 492 + 2 }} | 33={{ #expr: 492 + 2 }} | 34={{ #expr: 492 + 2 }} | 35={{ #expr: 492 + 2 }} | 36={{ #expr: 492 + 2 }} | 37={{ #expr: 492 + 2 }} | 38={{ #expr: 492 + 2 }} | 39={{ #expr: 492 + 2 }} | 40={{ #expr: 492 + 2 }} | 41={{ #expr: 492 + 2 }} | 42={{ #expr: 492 + 2 }} | 43={{ #expr: 492 + 2 }} | 44={{ #expr: 492 + 2 }} | 45={{ #expr: 492 + 6 }} | 46={{ #expr: 492 + 2 }} | 47={{ #expr: 492 + 2 }} | 48={{ #expr: 492 + 2 }} | 49={{ #expr: 492 + 2 }} | 50={{ #expr: 492 + 2 }} | 51={{ #expr: 492 + 2 }} | 52={{ #expr: 492 + 2 }} | 53={{ #expr: 492 + 2 }} | 54={{ #expr: 492 + 2 }} | 55={{ #expr: 492 + 3 }} | 56=492 | #default = 492 }} |{{ #ifexpr: {{#switch: 33 | 1={{ #expr: 492 + 16 }} | 2={{ #expr: 492 + 2 }} | 3={{ #expr: 492 + 2 }} | 4={{ #expr: 492 + 2 }} | 5={{ #expr: 492 + 2 }} | 6={{ #expr: 492 + 2 }} | 7={{ #expr: 492 + 2 }} | 8={{ #expr: 492 + 2 }} | 9={{#switch: 492 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 492 < 449 | {{ #expr: 492 + 2 }} | {{ #expr: 492 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 492 + 2 }} | 11={{ #expr: 492 + 2 }} | 12={{ #expr: 492 + 2 }} | 13={{ #expr: 492 + 2 }} | 14={{ #expr: 492 + 2 }} | 15={{ #expr: 492 + 2 }} | 16={{ #expr: 492 + 2 }} | 17={{ #expr: 492 + 2 }} | 18={{ #expr: 492 + 2 }} | 19={{ #expr: 492 + 2 }} | 20={{ #expr: 492 + 2 }} | 21={{ #expr: 492 + 2 }} | 22={{ #expr: 492 + 2 }} | 23={{ #expr: 492 + 2 }} | 24={{ #expr: 492 + 2 }} | 25={{ #expr: 492 + 2 }} | 26={{ #expr: 492 + 2 }} | 27={{ #expr: 492 + 2 }} | 28={{ #expr: 492 + 2 }} | 29={{ #expr: 492 + 2 }} | 30={{ #expr: 492 + 2 }} | 31={{ #expr: 492 + 2 }} | 32={{ #expr: 492 + 2 }} | 33={{ #expr: 492 + 2 }} | 34={{ #expr: 492 + 2 }} | 35={{ #expr: 492 + 2 }} | 36={{ #expr: 492 + 2 }} | 37={{ #expr: 492 + 2 }} | 38={{ #expr: 492 + 2 }} | 39={{ #expr: 492 + 2 }} | 40={{ #expr: 492 + 2 }} | 41={{ #expr: 492 + 2 }} | 42={{ #expr: 492 + 2 }} | 43={{ #expr: 492 + 2 }} | 44={{ #expr: 492 + 2 }} | 45={{ #expr: 492 + 6 }} | 46={{ #expr: 492 + 2 }} | 47={{ #expr: 492 + 2 }} | 48={{ #expr: 492 + 2 }} | 49={{ #expr: 492 + 2 }} | 50={{ #expr: 492 + 2 }} | 51={{ #expr: 492 + 2 }} | 52={{ #expr: 492 + 2 }} | 53={{ #expr: 492 + 2 }} | 54={{ #expr: 492 + 2 }} | 55={{ #expr: 492 + 3 }} | 56=492 | #default = 492 }} = {{ #expr: {{#switch: 33 | 1={{ #expr: 489 + 16 }} | 2={{ #expr: 489 + 2 }} | 3={{ #expr: 489 + 2 }} | 4={{ #expr: 489 + 2 }} | 5={{ #expr: 489 + 2 }} | 6={{ #expr: 489 + 2 }} | 7={{ #expr: 489 + 2 }} | 8={{ #expr: 489 + 2 }} | 9={{#switch: 489 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 489 < 449 | {{ #expr: 489 + 2 }} | {{ #expr: 489 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 489 + 2 }} | 11={{ #expr: 489 + 2 }} | 12={{ #expr: 489 + 2 }} | 13={{ #expr: 489 + 2 }} | 14={{ #expr: 489 + 2 }} | 15={{ #expr: 489 + 2 }} | 16={{ #expr: 489 + 2 }} | 17={{ #expr: 489 + 2 }} | 18={{ #expr: 489 + 2 }} | 19={{ #expr: 489 + 2 }} | 20={{ #expr: 489 + 2 }} | 21={{ #expr: 489 + 2 }} | 22={{ #expr: 489 + 2 }} | 23={{ #expr: 489 + 2 }} | 24={{ #expr: 489 + 2 }} | 25={{ #expr: 489 + 2 }} | 26={{ #expr: 489 + 2 }} | 27={{ #expr: 489 + 2 }} | 28={{ #expr: 489 + 2 }} | 29={{ #expr: 489 + 2 }} | 30={{ #expr: 489 + 2 }} | 31={{ #expr: 489 + 2 }} | 32={{ #expr: 489 + 2 }} | 33={{ #expr: 489 + 2 }} | 34={{ #expr: 489 + 2 }} | 35={{ #expr: 489 + 2 }} | 36={{ #expr: 489 + 2 }} | 37={{ #expr: 489 + 2 }} | 38={{ #expr: 489 + 2 }} | 39={{ #expr: 489 + 2 }} | 40={{ #expr: 489 + 2 }} | 41={{ #expr: 489 + 2 }} | 42={{ #expr: 489 + 2 }} | 43={{ #expr: 489 + 2 }} | 44={{ #expr: 489 + 2 }} | 45={{ #expr: 489 + 6 }} | 46={{ #expr: 489 + 2 }} | 47={{ #expr: 489 + 2 }} | 48={{ #expr: 489 + 2 }} | 49={{ #expr: 489 + 2 }} | 50={{ #expr: 489 + 2 }} | 51={{ #expr: 489 + 2 }} | 52={{ #expr: 489 + 2 }} | 53={{ #expr: 489 + 2 }} | 54={{ #expr: 489 + 2 }} | 55={{ #expr: 489 + 3 }} | 56=489 | #default = 489 }} + 1 }} | f|–492}}|}} |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{ #if:ADB:Scriver, Christian||{{#ifeq:0|0|}}}}

|1=Hamm 1975. 2., unveränderte Auflage. Hamm 1990, ISBN 3-88309-013-1 |2=Hamm 1990, ISBN 3-88309-032-8 |3=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-035-2 |4=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-038-7 |5=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-043-3 |6=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-044-1 |7=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-048-4 |8=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-053-0 |9=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-058-1 |10=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-062-X |11=Herzberg 1996, ISBN 3-88309-064-6 |12=Herzberg 1997, ISBN 3-88309-068-9 |13=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-072-7 |14=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-073-5 |15=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-077-8 |16=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-079-4 |17=Herzberg 2000, ISBN 3-88309-080-8 |18=Herzberg 2001, ISBN 3-88309-086-7 |19=Nordhausen 2001, ISBN 3-88309-089-1 |20=Nordhausen 2002, ISBN 3-88309-091-3 |21=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-110-3 |22=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-133-2 |23=Nordhausen 2004, ISBN 3-88309-155-3 |24=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-247-9 |25=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-332-7 |26=Nordhausen 2006, ISBN 3-88309-354-8 |27=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-393-2 |28=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-413-7 |29=Nordhausen 2008, ISBN 978-3-88309-452-6 |30=Nordhausen 2009, ISBN 978-3-88309-478-6 |31=Nordhausen 2010, ISBN 978-3-88309-544-8 |32=Nordhausen 2011, ISBN 978-3-88309-615-5 |33=Nordhausen 2012, ISBN 978-3-88309-690-2 |34=Nordhausen 2013, ISBN 978-3-88309-766-4 |35=Nordhausen 2014, ISBN 978-3-88309-882-1 |36=Nordhausen 2015, ISBN 978-3-88309-920-0 |37=Nordhausen 2016, ISBN 978-3-95948-142-7 |38=Nordhausen 2017, ISBN 978-3-95948-259-2 |39=Nordhausen 2018, ISBN 978-3-95948-350-6 |40=Nordhausen 2019, ISBN 978-3-95948-426-8 |41=Nordhausen 2020, ISBN 978-3-95948-474-9 |42=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-505-0 |43=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-536-4 |44=Nordhausen 2022, ISBN 978-3-95948-556-2 |45=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-584-5 |46=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-590-6 |47=Nordhausen 2024, ISBN 978-3-689-11006-2 |48=Nordhausen 2025, ISBN 978-3-689-11017-8 }}{{#if:1262–1264|, Sp. 1262–1264}}{{#if:|, Sp. {{#iferror:{{#expr:{{{spalten}}}}}|{{{spalten}}}|{{#expr:1*{{{spalten}}}*0}}–{{#expr:-(0*{{{spalten}}}*1)}}}}}}}}{{#if:|}}{{#if:https://web.archive.org/web/20070629141332/http://www.bautz.de/bbkl/s/s2/scriver_c.shtml%7C}}.{{#if: 9 | |{{#ifeq:||}}}}

  • Holger Müller: Seelsorge und Tröstung. Christian Scriver (1629–1693) Erbauungsschriftsteller und Seelsorger. Heidelberg, Univ., Dissertation 2003 (Internetausgabe)

Weblinks

[{{canonicalurl:Commons:Category:{{#if:|{{{1}}}|Christian Scriver}}|uselang=de}} Commons: {{#if:|{{{2}}}|{{#if:|{{{1}}}|{{#invoke:WLink|getArticleBase}}}}}}]{{#switch:1

|X|x= |0|-= |S|s= – Sammlung von Bildern |1|= – Sammlung von Bildern{{#if:

    | {{#switch: {{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}/{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}
        |1/=  und Videos
        |1/1=, Videos und Audiodateien
        |/1=  und Audiodateien}}
    | , Videos und Audiodateien
  }}

|#default= – }}{{#if:

   | {{#ifeq: {{#invoke:Str|left||9}} 
       | category: 
| FEHLER: Ohne Category: angeben!}}}}

Vorlage:Wikidata-Registrierung

| {{#if: 
    | Vorlage:DNB-Portal – veraltete Parametrisierung 3=
  }}

}}

Einzelnachweise

<references />

{{#ifeq: p | p | | {{#if: 118612433no9901434622132102 | |

}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 118612433 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 118612433 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: no99014346 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: no99014346 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 22132102 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 22132102 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung

{{#if: Scriver, Christian | {{#if: | {{#if: deutscher lutherischer Geistlicher, Erbauungsschriftsteller und Kirchenlieddichter | {{#if: 2. Januar 1629 | {{#if: Rendsburg | {{#if: 5. April 1693 | {{#if: Quedlinburg |

Vorlage:Wikidata-Registrierung