Notice: Unexpected clearActionName after getActionName already called in /var/www/html/includes/context/RequestContext.php on line 338
Daniel Chodowiecki – Wikipedia Zum Inhalt springen

Daniel Chodowiecki

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie
(Weitergeleitet von Daniel Nikolaus Chodowiecki)
Datei:Chodowiecki.jpg
Ferdinand Collmann: Daniel Nikolaus Chodowiecki, nach Johann Christoph Frisch (1790)
Datei:Signatur Daniel Chodowiecki.PNG

Daniel Nikolaus Chodowiecki ({{#invoke:Vorlage:lang|full|CODE=pl|SCRIPTING=Latn|SERVICE=polnisch}} [<templatestyles src="IPA/styles.css" />{{#if:|[}}/xɔdɔˈvjɛtski/{{#if:

    | ] <phonos file="{{{Tondatei}}}"></phonos>
  }}{{#invoke:TemplatePar|check

|all= 1= |opt= 2= Tondatei= |template=Vorlage:IPA |errNS= 0 |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:IPA |format=@@@ }}]; * 16. Oktober 1726 in Danzig; † 7. Februar 1801 in Berlin) war ein Kupferstecher, Grafiker und Illustrator des 18. Jahrhunderts. Zu seinen Vorfahren zählen Polen und Hugenotten.

Leben

Chodowieckis Vater, der Getreidegroßhändler Gottfried Chodowiecki, entstammte einer ursprünglich adligen, reformierten Familie, die um 1550 aus Großpolen nach Danzig gezogen war. Seine Mutter Marie Henriette Ayrer war eine Schweizerin hugenottischer Abstammung. Sein Großvater Christian, geboren 1655, war ebenfalls Kaufmann in Danzig.<ref>Vgl. eingehend Jochen Desel, in: Ursula Fuhrich-Grubert, Jochen Desel (Hrsg.): Daniel Chodowiecki (1726–1801), Ein hugenottischer Künstler und Menschenfreund in Berlin. Bad Karlshafen 2001, ISBN 3-930481-11-1, S. 163 ff.</ref> Der Miniaturmaler Gottfried Chodowiecki (1726–1781) war sein Bruder.

Datei:Adolf Friedrich Erdmann von Menzel 018.jpg
Adolph Menzel: Chodowiecki auf der Jannowitzbrücke, postumes Porträt, 1859

Der Vater dilettierte als Miniaturmaler. Nach dessen Tod begann Chodowiecki eine kaufmännische Lehre in einer Spezereihandlung. Im Jahr 1743 ging er zu seinem Onkel Antoine Ayrer, der in Berlin ein Geschäft für Quincaillerie betrieb und bei dem bereits sein Bruder Gottfried arbeitete. Chodowiecki zeichnete und entwarf dort Modeschmuck. Ayrer und dessen Ehefrau Justine, seine erste Zeichenlehrerin, sorgten für eine künstlerische Ausbildung und ließen ihre Neffen Daniel und Gottfried vom Augsburger Johann Jakob Haid in der Emailmalerei unterrichten. Ab 1754 machten sich die Brüder Chodowiecki als Miniatur- und Emailmaler selbstständig. In dieser Zeit war Chodowiecki Schüler der Künstler Bernhard Rode und Johann Wilhelm Meil.

Bereits ein Jahr später heiratete Chodowiecki in Berlin Johanna Marie oder Jeanne (1728–1785), die Tochter des hugenottischen Seidenstickers Jean Barez aus Amsterdam. Diese Heirat band Chodowiecki in die Französische Gemeinde ein, in der er sich engagierte. Das Paar hatte sechs Töchter und drei Söhne. Wilhelm Chodowiecki wurde Maler und Kupferstecher, Henri Isaac († 1831) wurde 1805 im Alter von 37 Jahren Pastor an der französisch-reformierten Kirche in Potsdam. Susanne Henry wurde Malerin.

1757 entstanden erste Radierungen und Ölgemälde. Nach intensiveren Naturstudien in Rötel und Bleistift unterbrach Chodowiecki jedoch seine druckgraphische Arbeit schon 1759. 1763 und 1764 nahm er sie wieder auf, arbeitete aber erst ab 1767 ununterbrochen in dieser Technik. Den Unterhalt verdiente er in diesen Jahren vor allem mit Bildnisminiaturen und Emailmalerei auf Dosen. In den Almanachen und Kalendern der Zeit konnte Chodowiecki dann als Illustrator erste Erfolge erzielen. Später machten ihn seine Kupferstiche in der ganzen Welt berühmt. Chodowiecki illustrierte nicht nur Werke von Gotthold Ephraim Lessing, Johann Wolfgang von Goethe, Friedrich Schiller oder die Titelseiten zum Kinderfreund von Christian Felix Weiße. Auch wissenschaftliche Werke, wie die von Johann Bernhard Basedow, Johann Timotheus Hermes und Christian Gotthilf Salzmann sind mit seinen Stichen bebildert. Auch in den Übersetzungen der Bestseller von Oliver Goldsmith, Miguel de Cervantes Saavedra und Tobias Smollett fanden seine Illustrationen Verwendung.

Dieses enorme Werk (2042 Radierungen<ref>Börsch-Supan in: AKL, S. 606</ref>) konnte Chodowiecki nur mit einer Werkstatt bewältigen, in der er vieles delegieren konnte. Für ihn arbeiteten einige der besten Kupferstecher, Radierer und Miniaturmaler des Landes. Die Bauplastik am Französischen Dom in Berlin geht zurück auf Entwürfe Chodowieckis. Mit seinen wenigen Gemälden hatte der Künstler nur mäßigen Erfolg.

1773 unternahm Chodowiecki eine zehnwöchige Reise zu seiner Mutter nach Danzig, über die er ein ausführliches Tagebuch führte, das zusammen mit 108 Zeichnungen – heute im Archiv der Akademie der Künste in Berlin – ein einzigartiges künstlerisches und kulturhistorisches Dokument darstellt.<ref>Helmut Börsch-Supan: Wahrheit und Dichtung. Chodowieckis Zeichnungen von seiner Danziger Reise. In: Gute Partien in Zeichnung und Kolorit. 300 Jahre Kunstsammlung der Akademie der Künste, Katalog der Ausstellung der Stiftung Archiv der Akademie der Künste, Berlin 1995, S. 29–40.</ref>

Ab 1764 war Chodowiecki Mitglied der Königlich-Preußischen Akademie der Künste, die der fast ausschließlich an französischer Kultur orientierte König Friedrich II. bis in die 1770er Jahre so gut wie für verzichtbar hielt. Chodowiecki bemühte sich energisch um Veränderungen. Beim König unterstützte er 1783 die Ernennung seines Freundes Bernhard Rode zum Direktor der Akademie, die nun zu einem angesehenen Platz im deutschen Kunstleben fand. In diesem Jahr formulierte Chodowiecki seine Vorstellungen vom Wesen der Akademie: {{

 #if: 
 | {{
     #ifeq: {{#if:de|de|de}} | de
     | Vorlage:Str trim
     | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
     }}
 | {{#ifeq: {{#if:de|de|de}} | de
     | „Vorlage:Str trim“
     | {{#invoke:Text|quote
         |1={{#if: 
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
         |2=de
         |3=1}} }}

}}{{#if:

   |  (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if:  | :  }}{{#if:  | , deutsch: „“ }})
   | {{#if: 
       |  ({{#if:  | , deutsch: „“ }})
       | {{#if:  |  (deutsch: „“) }}
 }}

}}{{#if: Academie ist ein Wort, das eine Versammlung von Künstlern bedeutet, die an einem ihnen angewiesenen Ort, zu gewissen Zeiten zusammen kommen, um sich miteinander über ihre Kunst freundschaftlich zu besprechen, sich ihre Versuche, Einsichten und Erfahrungen mitteilen, einer von dem andern zu lernen, sich mit einander der Vollkommenheit zu nähern suchen.

   | {{#if: Academie ist ein Wort, das eine Versammlung von Künstlern bedeutet, die an einem ihnen angewiesenen Ort, zu gewissen Zeiten zusammen kommen, um sich miteinander über ihre Kunst freundschaftlich zu besprechen, sich ihre Versuche, Einsichten und Erfahrungen mitteilen, einer von dem andern zu lernen, sich mit einander der Vollkommenheit zu nähern suchen.
       | {{#if: 
           | Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
   | Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if:  | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
             | Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
             | {{{ref}}} }}

}}<ref><templatestyles src="Webarchiv/styles.css" />{{#if:20050204032340

      | {{#ifeq: 20050204032340 | *
    | Vorlage:Webarchiv/Wartung/Stern{{#if: Geschichtsüberblick der Akademie der Künste Berlin. | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Geschichtsüberblick der Akademie der Künste Berlin.}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.adk.de/deutsch/aka_gesch_fst.html}} }} (Archivversionen)
    | {{#iferror: {{#time: j. F Y|20050204032340}}
         | {{#if:  || }}Vorlage:Webarchiv/Wartung/DatumDer Wert des Parameters {{#if: wayback | wayback | Datum }} muss ein gültiger Zeitstempel der Form YYYYMMDDHHMMSS sein!
         | {{#if: Geschichtsüberblick der Akademie der Künste Berlin. | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Geschichtsüberblick der Akademie der Künste Berlin.}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.adk.de/deutsch/aka_gesch_fst.html}} }} {{#ifeq:  | [] | [ | ( }}Memento{{#if: {{#if:  | {{{archiv-bot}}} |  }} |  des Vorlage:Referrer }} vom {{#time: j. F Y|20050204032340}} im Internet Archive{{#if:  | ;  }}{{#ifeq:  | [] | ] | ) }}
      }}
  }}
      | {{#if:
          | {{#iferror: {{#time: j. F Y|{{{webciteID}}}}}
    | {{#switch: {{#invoke:Str|len|{{{webciteID}}}}}
       | 16= {{#if: Geschichtsüberblick der Akademie der Künste Berlin. | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Geschichtsüberblick der Akademie der Künste Berlin.}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.adk.de/deutsch/aka_gesch_fst.html}} }} {{#ifeq:  | [] | [ | ( }}Memento{{#if: {{#if:  | {{{archiv-bot}}} |  }} |  des Vorlage:Referrer }} vom {{#time: j. F Y| 19700101000000 + {{#expr: floor {{#expr: {{#invoke:Str|sub|{{{webciteID}}}|1|10}}/86400}} }} days}} auf WebCite{{#if:  | ;  }}{{#ifeq:  | [] | ] | ) }}
       | 9 = {{#if: Geschichtsüberblick der Akademie der Künste Berlin. | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Geschichtsüberblick der Akademie der Künste Berlin.}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.adk.de/deutsch/aka_gesch_fst.html}} }} {{#ifeq:  | [] | [ | ( }}Memento{{#if: {{#if:  | {{{archiv-bot}}} |  }} |  des Vorlage:Referrer}} vom {{#time: j. F Y| 19700101000000 + {{#expr: floor {{#expr: {{#invoke:Str|sub|{{#invoke:Expr|base62|{{{webciteID}}}}}|1|10}}/86400}} }} days}} auf WebCite{{#if:  | ;  }}{{#ifeq:  | [] | ] | ) }}
       | #default= Der Wert des Parameters {{#if: webciteID | webciteID | ID }} muss entweder ein Zeitstempel der Form YYYYMMDDHHMMSS oder ein Schüsselwert mit 9 Zeichen oder eine 16-stellige Zahl sein!Vorlage:Webarchiv/Wartung/webcitation{{#if:  || }}
      }}
    | c|{{{webciteID}}}}} {{#if: Geschichtsüberblick der Akademie der Künste Berlin. | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Geschichtsüberblick der Akademie der Künste Berlin.}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.adk.de/deutsch/aka_gesch_fst.html}} }} (Memento{{#if: {{#if:  | {{{archiv-bot}}} |  }} |  des Vorlage:Referrer}} vom {{#time: j. F Y|{{{webciteID}}}}} auf WebCite{{#if:  | ;  }}{{#ifeq:  | [] | ] | ) }}
  }}
          | {{#if: 
              | Vorlage:Webarchiv/Today
              | {{#if:
                      | Vorlage:Webarchiv/Generisch
                      | {{#if: Geschichtsüberblick der Akademie der Künste Berlin. | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Geschichtsüberblick der Akademie der Künste Berlin.}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.adk.de/deutsch/aka_gesch_fst.html}} }}  
                 }}}}}}}}{{#if:
    | Vorlage:Webarchiv/archiv-bot
  }}{{#invoke:TemplatePar|check
     |all      = url=
     |opt      = text= wayback= webciteID= archive-is= archive-today= archiv-url= archiv-datum= ()= archiv-bot= format= original=
     |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Webarchiv
     |errNS    = 0
     |template = Vorlage:Webarchiv
     |format   = *
     |preview  = 1
  }}{{#ifexpr: {{#if:20050204032340|1|0}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}} <> 1
    | {{#if:  || }}Vorlage:Webarchiv/Wartung/Parameter{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Genau einer der Parameter 'wayback', 'webciteID', 'archive-today', 'archive-is' oder 'archiv-url' muss angegeben werden.|1}}
  }}{{#if: 
    | {{#switch: {{#invoke:Webarchiv|getdomain|{{{archiv-url}}}}}
        | web.archive.org = 
          {{#if:  || }}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Im Parameter 'archiv-url' wurde URL von Internet Archive erkannt, bitte Parameter 'wayback' benutzen.|1}} 
        | webcitation.org = 
          {{#if:  || }}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Im Parameter 'archiv-url' wurde URL von WebCite erkannt, bitte Parameter 'webciteID' benutzen.|1}} 
        | archive.today |archive.is |archive.ph |archive.fo |archive.li |archive.md |archive.vn = 
          {{#if:  || }}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Im Parameter 'archiv-url' wurde URL von archive.today erkannt, bitte Parameter 'archive-today' benutzen.|1}}
      }}{{#if: 
         | {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}
             | {{#if:  || }}Vorlage:Webarchiv/Wartung/Parameter{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Der Wert des Parameter 'archiv-datum' ist ungültig oder hat ein ungültiges Format.|1}}
          |  }} 
         | {{#if:  || }}Vorlage:Webarchiv/Wartung/Parameter{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Der Pflichtparameter 'archiv-datum' wurde nicht angegeben.|1}}
      }}
    | {{#if: 
         | {{#if:  || }}Vorlage:Webarchiv/Wartung/Parameter{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Der Parameter 'archiv-datum' ist nur in Verbindung mit 'archiv-url' angebbar.|1}}
      }}
  }}{{#if:{{#invoke:URLutil|isHostPathResource|http://www.adk.de/deutsch/aka_gesch_fst.html}}
    || {{#if:  || }}
  }}{{#if: Geschichtsüberblick der Akademie der Künste Berlin.
    | {{#if: {{#invoke:WLink|isBracketedLink|Geschichtsüberblick der Akademie der Künste Berlin.}}
        | {{#if:  || }}
      }}
    | {{#if:  || }}Vorlage:Webarchiv/Wartung/Linktext_fehlt
  }}{{#switch: 
    |addlarchives|addlpages= {{#if:  || }}{{#if: 1 |Vorlage:Webarchiv/Wartung/Parameter}}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: enWP-Wert im Parameter 'format'.|1}}
  }}{{#ifeq: {{#invoke:Str|find|http://www.adk.de/deutsch/aka_gesch_fst.html%7Carchiv}} |-1
    || {{#ifeq: {{#invoke:Str|find|{{#invoke:Str|cropleft|http://www.adk.de/deutsch/aka_gesch_fst.html%7C4}}%7Chttp}} |-1
         || {{#switch: {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.adk.de/deutsch/aka_gesch_fst.html }}
              | abendblatt.de | daserste.ndr.de | inarchive.com | webcitation.org = 
              | #default = {{#if:  || }}{{#if: 1 |Vorlage:Webarchiv/Wartung/URL}}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Archiv-URL im Parameter 'url' anstatt URL der Originalquelle. Entferne den vor der Original-URL stehenden Mementobestandteil und setze den Archivierungszeitstempel in den Parameter 'wayback', 'webciteID', 'archive.today' oder 'archive-is' ein, sofern nicht bereits befüllt.|1}}
            }} 
       }}
  }} Zuletzt am 8. Dezember 2004</ref> 1783 avancierte Chodowiecki zum Sekretär der Akademie und war damit für die akademischen Ausstellungen zuständig. Von 1786 bis 1789 war er Rektor, von 1789 bis 1797 Vizedirektor. An der Akademiereform von 1790 war er maßgeblich beteiligt. Von 1797 bis 1801 – nach Rodes Ableben und bis zu seinem Tod – leitete er die Akademie als Direktor.<ref>Daten aus dem Archiv der Akademie der Künste, besucht am 14. Juli 2025.</ref>

Erinnerung

Datei:Tombstone Daniel Chodowiecki.jpg
Grab in Berlin

Chodowiecki wohnte ab 1755 in der Brüderstraße (Berlin-Mitte) und später in der Behrenstraße 31. Er starb im Alter von 74 Jahren in Preußens Hauptstadt. Seine letzte Ruhestätte fand er auf dem Französischen Friedhof. Sein Grab ist ein Ehrengrab des Landes Berlin. In Berlin-Prenzlauer Berg ist die Chodowieckistraße nach ihm benannt.

{{#invoke:Vorlage:Siehe auch|f}}

Wertschätzung

Johann Wolfgang von Goethe schätzte den Künstler sehr, trotz einer gewissen thematischen Beschränktheit seines Könnens, und beschrieb ihn in seinen Maximen und Reflexionen wie folgt: „Chodowiecki ist ein sehr respektabler und wir sagen idealer Künstler. Seine guten Werke zeugen durchaus von Geist und Geschmack. Mehr Ideales war in dem Kreise, in dem er arbeitete, nicht zu fordern.“<ref>{{#invoke:Vorlage:Literatur|f}} – Mit kleineren Abweichungen: {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}} – Seine Einschätzung von Chodowieckis Talent, aber auch thematischer Beschränktheit wiederholte Goethe 1823, wie Johann Peter Eckermann überliefert: „Wenn er in seinem Kreise blieb und nicht über sein Vermögen hinausging, so machte Kotzebue in der Regel etwas Gutes. Es ging ihm wie Chodowiecky [sic!]; die bürgerlichen Szenen gelangen auch diesem vollkommen, wollte er aber römische oder griechische Helden zeichnen, so ward es nichts.“ – {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}</ref> In Dichtung und Wahrheit heißt es aus Anlass der Nicolaischen Parodie Freuden des jungen Werthers: {{

 #if: 
 | {{
     #ifeq: {{#if:de|de|de}} | de
     | Vorlage:Str trim
     | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
     }}
 | {{#ifeq: {{#if:de|de|de}} | de
     | „Vorlage:Str trim“
     | {{#invoke:Text|quote
         |1={{#if: 
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
         |2=de
         |3=1}} }}

}}{{#if:

   |  (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if:  | :  }}{{#if:  | , deutsch: „“ }})
   | {{#if: 
       |  ({{#if:  | , deutsch: „“ }})
       | {{#if:  |  (deutsch: „“) }}
 }}

}}{{#if: Jene Broschüre kam uns bald in die Hände. Die höchst zarte Vignette von Chodowiecki machte mir viel Vergnügen, wie ich denn diesen Künstler über die Maßen verehrte.

   | {{#if: Jene Broschüre kam uns bald in die Hände. Die höchst zarte Vignette von Chodowiecki machte mir viel Vergnügen, wie ich denn diesen Künstler über die Maßen verehrte.
       | {{#if: 
           | Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
   | Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if:  | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
             | Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
             | {{{ref}}} }}

}}<ref>{{#invoke:Vorlage:Literatur|f}} – {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}</ref><ref>Erna Arnhold: Goethes Berliner Beziehungen. 1925, S. 4 (Digitalisat).</ref>

Johann Caspar Lavater schrieb über dessen Physiognomie in seiner Schrift Physiognomische Fragmente, zur Beförderung der Menschenkenntniß und Menschenliebe:

{{#ifeq: {{{vor}}}@@-@@{{{nach}}} | -@@-@@- | {{#if:trim|Vollkommen die idealste Physiognomie eines wohlbeobachtenden, fertigen, fleißigen, witzreichen, fruchtbaren Zeichnergenies! Auch das Künstlerauge (das freilich viele Künstler nicht haben) scheint das Porträt des um mein Werk so verdienten Künstlers zu sein.}} | {{#ifeq: {{#if:|{{{vor}}}|@#@}}{{#if:|{{{nach}}}|@#@}} | @#@@#@ | {{#ifeq: de | de | „{{#if:trim|Vollkommen die idealste Physiognomie eines wohlbeobachtenden, fertigen, fleißigen, witzreichen, fruchtbaren Zeichnergenies! Auch das Künstlerauge (das freilich viele Künstler nicht haben) scheint das Porträt des um mein Werk so verdienten Künstlers zu sein.}}“ | {{#invoke:Text|quoteUnquoted| Vollkommen die idealste Physiognomie eines wohlbeobachtenden, fertigen, fleißigen, witzreichen, fruchtbaren Zeichnergenies! Auch das Künstlerauge (das freilich viele Künstler nicht haben) scheint das Porträt des um mein Werk so verdienten Künstlers zu sein. | {{{lang}}} }} }} | {{#ifeq: {{#if:|{{{vor}}}|-}} | - | | {{{vor}}} }}{{#if:trim|Vollkommen die idealste Physiognomie eines wohlbeobachtenden, fertigen, fleißigen, witzreichen, fruchtbaren Zeichnergenies! Auch das Künstlerauge (das freilich viele Künstler nicht haben) scheint das Porträt des um mein Werk so verdienten Künstlers zu sein.}}{{ #ifeq: {{#if:|{{{nach}}}|-}} | - | | {{{nach}}} }} }} }}{{ #if: Lavater || }}

{{#if:

|

„{{{Latn}}}“{{#if: Lavater || }}

}}{{#if:

|

„{{{de}}}“{{#if: Lavater || }}

}}
{{#if: Lavater |
– <templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if:|{{{4}}} |}}{{#if:|{{{2}}} |}}{{#if:| {{{3}}} |}}{{#if:| „{{{6}}}“ |}}{{#if:trim|Lavater}}{{#if:| {{{5}}}|}}{{#if: | : {{#if:trim|}} }}
|{{#if: 
|
{{#if:trim|}}
}}
}}

{{#if: |

{{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}

        | }} }}{{#if: Vollkommen die idealste Physiognomie eines wohlbeobachtenden, fertigen, fleißigen, witzreichen, fruchtbaren Zeichnergenies! Auch das Künstlerauge (das freilich viele Künstler nicht haben) scheint das Porträt des um mein Werk so verdienten Künstlers zu sein. | {{
   #if: Vollkommen die idealste Physiognomie eines wohlbeobachtenden, fertigen, fleißigen, witzreichen, fruchtbaren Zeichnergenies! Auch das Künstlerauge (das freilich viele Künstler nicht haben) scheint das Porträt des um mein Werk so verdienten Künstlers zu sein. | {{#if:  |
   Vorlage:Zitat: Doppelangabe 1=Text=}}

}}| }}{{#if: Lavater | {{#if: |

   Vorlage:Zitat: Doppelangabe 2=Autor=}}

}}{{#if: | {{#if: |

   Vorlage:Zitat: Doppelangabe 3=Quelle=}}

}}{{#if: | {{#if: |

   Vorlage:Zitat: Doppelangabe Umschrift=Latn=}}

}}{{#if: | {{#if: |

   Vorlage:Zitat: Doppelangabe Sprache=lang=}}

}}{{#if: | {{#if: |

   Vorlage:Zitat: Doppelangabe Übersetzung=de=}}

}}

Eine kurze Animation mit dem Titel Chodowiecki, basierend auf Chodowieckis Leben und Werk, wurde 2020 vom polnischen Regisseur Jakub Paczek produziert. Alle Szenen im Film bestehen aus Chodowiecki-Grafiken, die digitalisiert und zu diesem Zweck animiert wurden. Der Film wird kostenlos zur Verfügung gestellt.<ref>{{#if:|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:Paweł Gzyl|Paweł Gzyl: }}{{#if:|{{#if:„Chodowiecki“ – pomysłowa opowieść krakowskiego reżysera o wybitnym malarzu i rysowniku|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1={{{archiv-url}}}}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=„Chodowiecki“ – pomysłowa opowieść krakowskiego reżysera o wybitnym malarzu i rysowniku}}]{{#if:| ({{{format}}})}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}|{{#if:https://krakow.naszemiasto.pl/chodowiecki-pomyslowa-opowiesc-krakowskiego-rezysera-o/ar/c13-7933809%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C{{#invoke:Vorlage:Internetquelle%7CTitelFormat%7Ctitel={{#invoke:WLink%7CgetEscapedTitle%7C1=„Chodowiecki“ – pomysłowa opowieść krakowskiego reżysera o wybitnym malarzu i rysowniku}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=https://krakow.naszemiasto.pl/chodowiecki-pomyslowa-opowiesc-krakowskiego-rezysera-o/ar/c13-7933809}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1=„Chodowiecki“ – pomysłowa opowieść krakowskiego reżysera o wybitnym malarzu i rysowniku}}}}]}}{{#if:| ({{{format}}}{{#if:Krakau Nasze Miasto2020-10-07{{#if: 2020-10-19 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}

          | )
          | {{#if:{{#ifeq:pl|de||{{#if:pl|1}}}}| ; 
              | )}}}}}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}}}{{#if:https://krakow.naszemiasto.pl/chodowiecki-pomyslowa-opowiesc-krakowskiego-rezysera-o/ar/c13-7933809%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=https://krakow.naszemiasto.pl/chodowiecki-pomyslowa-opowiesc-krakowskiego-rezysera-o/ar/c13-7933809}}%7C%7C}}}}{{#if:„Chodowiecki“ – pomysłowa opowieść krakowskiego reżysera o wybitnym malarzu i rysowniku|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=„Chodowiecki“ – pomysłowa opowieść krakowskiego reżysera o wybitnym malarzu i rysowniku|lines=0}}||}}}}{{#if: Krakau Nasze Miasto| In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Krakau Nasze Miasto}}}}{{#if: | {{{hrsg}}}{{#if: 2020-10-07|,|{{#if: 2020-10-19 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: 2020-10-07| {{#if:{{#invoke:DateTime|format|2020-10-07|noerror=1}}
            |{{#invoke:DateTime|format|2020-10-07|T._Monat JJJJ}}
            |{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum=2020-10-07|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2020-10-19 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: |,|{{#if: 2020-10-19 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| {{#if:2020-10-07|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:23230||(?)}}}}}}{{#if: 2020-10-19|;}}}}{{#if: 2020-10-19| {{#if:2020-10-07{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2020-10-19 |ISO|noerror=1}} }}
       |4=im Jahr
       |7=im
       |10=am
       |#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2020-10-19|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2020-10-19|T._Monat JJJJ}}
    | {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:pl|de||{{#if:pl|1}}}}|{{#if:Krakau Nasze Miasto2020-10-07{{#if: 2020-10-19 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
       |  (
       | {{#if: | |  (}}
       }}{{#ifeq:{{#if:pl|pl|de}}|de||
          {{#invoke:Multilingual|format|pl|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:pl|pl|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: 2020-10-07{{#if: 2020-10-19 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}pl|{{#if: |: {{
 #if: 
 | {{
     #ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | Vorlage:Str trim
     | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
     }}
 | {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | „Vorlage:Str trim“
     | {{#invoke:Text|quote
         |1={{#if: 
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
         |2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
         |3=1}} }}

}}{{#if:

   |  (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if:  | :  }}{{#if:  | , deutsch: „“ }})
   | {{#if: 
       |  ({{#if:  | , deutsch: „“ }})
       | {{#if:  |  (deutsch: „“) }}
 }}

}}{{#if: {{{zitat}}}

   | {{#if: 
       | {{#if: {{{zitat}}}
           | Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
   | Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if:  | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
             | Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
             | {{{ref}}} }}

}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:||{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:

   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://krakow.naszemiasto.pl/chodowiecki-pomyslowa-opowiesc-krakowskiego-rezysera-o/ar/c13-7933809
       | {{#if:  | [1] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://krakow.naszemiasto.pl/chodowiecki-pomyslowa-opowiesc-krakowskiego-rezysera-o/ar/c13-7933809
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://krakow.naszemiasto.pl/chodowiecki-pomyslowa-opowiesc-krakowskiego-rezysera-o/ar/c13-7933809}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://krakow.naszemiasto.pl/chodowiecki-pomyslowa-opowiesc-krakowskiego-rezysera-o/ar/c13-7933809 Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://krakow.naszemiasto.pl/chodowiecki-pomyslowa-opowiesc-krakowskiego-rezysera-o/ar/c13-7933809
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://krakow.naszemiasto.pl/chodowiecki-pomyslowa-opowiesc-krakowskiego-rezysera-o/ar/c13-7933809}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://krakow.naszemiasto.pl/chodowiecki-pomyslowa-opowiesc-krakowskiego-rezysera-o/ar/c13-7933809 }}|{{#switch: 
   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://krakow.naszemiasto.pl/chodowiecki-pomyslowa-opowiesc-krakowskiego-rezysera-o/ar/c13-7933809
       | {{#if:  | [2] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://krakow.naszemiasto.pl/chodowiecki-pomyslowa-opowiesc-krakowskiego-rezysera-o/ar/c13-7933809
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://krakow.naszemiasto.pl/chodowiecki-pomyslowa-opowiesc-krakowskiego-rezysera-o/ar/c13-7933809}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://krakow.naszemiasto.pl/chodowiecki-pomyslowa-opowiesc-krakowskiego-rezysera-o/ar/c13-7933809 Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://krakow.naszemiasto.pl/chodowiecki-pomyslowa-opowiesc-krakowskiego-rezysera-o/ar/c13-7933809
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://krakow.naszemiasto.pl/chodowiecki-pomyslowa-opowiesc-krakowskiego-rezysera-o/ar/c13-7933809}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://krakow.naszemiasto.pl/chodowiecki-pomyslowa-opowiesc-krakowskiego-rezysera-o/ar/c13-7933809 }} }}}}}}}}}}{{#if:|
        {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}

}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }} bzw. auf Youtube</ref><ref>{{#if:|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:|{{{autor}}}: }}{{#if:|{{#if:Daniel Chodowiecki|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1={{{archiv-url}}}}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Daniel Chodowiecki}}]{{#if:| ({{{format}}})}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}|{{#if:http://www.chodowiecki.com/%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C{{#invoke:Vorlage:Internetquelle%7CTitelFormat%7Ctitel={{#invoke:WLink%7CgetEscapedTitle%7C1=Daniel Chodowiecki}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=http://www.chodowiecki.com/}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1=Daniel Chodowiecki}}}}]}}{{#if:| ({{{format}}}{{#if:chodowiecki.com2020{{#if: 2020-10-19 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}

          | )
          | {{#if:{{#ifeq:pl|de||{{#if:pl|1}}}}| ; 
              | )}}}}}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}}}{{#if:http://www.chodowiecki.com/%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=http://www.chodowiecki.com/}}%7C%7C}}}}{{#if:Daniel Chodowiecki|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=Daniel Chodowiecki|lines=0}}||}}}}{{#if: chodowiecki.com| In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=chodowiecki.com}}}}{{#if: | {{{hrsg}}}{{#if: 2020|,|{{#if: 2020-10-19 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: 2020| {{#if:{{#invoke:DateTime|format|2020|noerror=1}}
            |{{#invoke:DateTime|format|2020|T._Monat JJJJ}}
            |{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum=2020|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2020-10-19 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: |,|{{#if: 2020-10-19 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| {{#if:2020|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:23230||(?)}}}}}}{{#if: 2020-10-19|;}}}}{{#if: 2020-10-19| {{#if:2020{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2020-10-19 |ISO|noerror=1}} }}
       |4=im Jahr
       |7=im
       |10=am
       |#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2020-10-19|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2020-10-19|T._Monat JJJJ}}
    | {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:pl|de||{{#if:pl|1}}}}|{{#if:chodowiecki.com2020{{#if: 2020-10-19 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
       |  (
       | {{#if: | |  (}}
       }}{{#ifeq:{{#if:pl|pl|de}}|de||
          {{#invoke:Multilingual|format|pl|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:pl|pl|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: 2020{{#if: 2020-10-19 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}pl|{{#if: |: {{
 #if: 
 | {{
     #ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | Vorlage:Str trim
     | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
     }}
 | {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | „Vorlage:Str trim“
     | {{#invoke:Text|quote
         |1={{#if: 
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
         |2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
         |3=1}} }}

}}{{#if:

   |  (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if:  | :  }}{{#if:  | , deutsch: „“ }})
   | {{#if: 
       |  ({{#if:  | , deutsch: „“ }})
       | {{#if:  |  (deutsch: „“) }}
 }}

}}{{#if: {{{zitat}}}

   | {{#if: 
       | {{#if: {{{zitat}}}
           | Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
   | Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if:  | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
             | Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
             | {{{ref}}} }}

}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:||{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:

   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: http://www.chodowiecki.com/
       | {{#if:  | [3] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: http://www.chodowiecki.com/
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|http://www.chodowiecki.com/}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=http://www.chodowiecki.com/ Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: http://www.chodowiecki.com/
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|http://www.chodowiecki.com/}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[http://www.chodowiecki.com/ }}|{{#switch: 
   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: http://www.chodowiecki.com/
       | {{#if:  | [4] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: http://www.chodowiecki.com/
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|http://www.chodowiecki.com/}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=http://www.chodowiecki.com/ Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: http://www.chodowiecki.com/
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|http://www.chodowiecki.com/}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[http://www.chodowiecki.com/ }} }}}}}}}}}}{{#if:|
        {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}

}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}</ref>

Werke

Das Kunstforum Ostdeutsche Galerie in Regensburg verwahrt über 2500 Druckgrafiken und 14 Zeichnungen von Chodowiecki.

Denkmal

Der Berliner Bildhauer Martin Müller schuf eine Marmorstatue Chodowieckis, die 1930 in der Vorhalle des Alten Museums in Berlin aufgestellt wurde.

Literatur

  • David Jacoby: Chodowiecki’s Werke, oder, Verzeichniss sämtlicher Kupferstiche, welche der verstorbene Herr Daniel Chodowiecki, Direktor der Königl. Preuss. Academie der Künste, von 1758 bis 1800 verfertigt, und nach der Zeitfolge geordnet hat. Berlin 1808 (Digitalisat).
  • Christoph Andreas Nilson: Über deutsche Kunst: oder biographisch-technische Nachrichten von den … Jenisch und Stage’schen Verlagsbuchhandlung, Augsburg/Leipzig 1833, S. 73–78 (Digitalisat).
  • Wilhelm Engelmann: Daniel Chodowieckis sämmtliche Kupferstiche. Engelmann, Leipzig 1857 (Digitalisat).
    • dazu: Robert Hirsch: Nachträge und Berichtigungen zu Daniel Chodowieckis sämtliche Kupferstiche, beschrieben von Wilhelm Engelmann. Verzeichnis der nach Chodowieckis Zeichnungen von andern Künstlern angefertigten Kupferstiche und Verzeichnis der Kupferstiche Gottfried und Wilhelm Chodowieckis. Engelmann, Leipzig 1906 (Reprint Olms, Hildesheim 1969; Standardwerk).
  • {{ #if:Alfred Woltmann|Alfred Woltmann: |}}{{ #if:ADB:Chodowiecki, Daniel|{{ #if:Chodowiecki, Daniel|Chodowiecki, Daniel|Daniel Chodowiecki }}|{{#ifeq: {{#switch: 4

| 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }} | 0 | {{ #if:Chodowiecki, Daniel|Chodowiecki, Daniel|Daniel Chodowiecki }} | [https://daten.digitale-sammlungen.de/~db/bsb000{{#switch: 4 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }}/images/index.html?seite={{#switch: 4 | 1={{ #expr: 132 + 16 }} | 2={{ #expr: 132 + 2 }} | 3={{ #expr: 132 + 2 }} | 4={{ #expr: 132 + 2 }} | 5={{ #expr: 132 + 2 }} | 6={{ #expr: 132 + 2 }} | 7={{ #expr: 132 + 2 }} | 8={{ #expr: 132 + 2 }} | 9={{#switch: 132 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 132 < 449 | {{ #expr: 132 + 2 }} | {{ #expr: 132 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 132 + 2 }} | 11={{ #expr: 132 + 2 }} | 12={{ #expr: 132 + 2 }} | 13={{ #expr: 132 + 2 }} | 14={{ #expr: 132 + 2 }} | 15={{ #expr: 132 + 2 }} | 16={{ #expr: 132 + 2 }} | 17={{ #expr: 132 + 2 }} | 18={{ #expr: 132 + 2 }} | 19={{ #expr: 132 + 2 }} | 20={{ #expr: 132 + 2 }} | 21={{ #expr: 132 + 2 }} | 22={{ #expr: 132 + 2 }} | 23={{ #expr: 132 + 2 }} | 24={{ #expr: 132 + 2 }} | 25={{ #expr: 132 + 2 }} | 26={{ #expr: 132 + 2 }} | 27={{ #expr: 132 + 2 }} | 28={{ #expr: 132 + 2 }} | 29={{ #expr: 132 + 2 }} | 30={{ #expr: 132 + 2 }} | 31={{ #expr: 132 + 2 }} | 32={{ #expr: 132 + 2 }} | 33={{ #expr: 132 + 2 }} | 34={{ #expr: 132 + 2 }} | 35={{ #expr: 132 + 2 }} | 36={{ #expr: 132 + 2 }} | 37={{ #expr: 132 + 2 }} | 38={{ #expr: 132 + 2 }} | 39={{ #expr: 132 + 2 }} | 40={{ #expr: 132 + 2 }} | 41={{ #expr: 132 + 2 }} | 42={{ #expr: 132 + 2 }} | 43={{ #expr: 132 + 2 }} | 44={{ #expr: 132 + 2 }} | 45={{ #expr: 132 + 6 }} | 46={{ #expr: 132 + 2 }} | 47={{ #expr: 132 + 2 }} | 48={{ #expr: 132 + 2 }} | 49={{ #expr: 132 + 2 }} | 50={{ #expr: 132 + 2 }} | 51={{ #expr: 132 + 2 }} | 52={{ #expr: 132 + 2 }} | 53={{ #expr: 132 + 2 }} | 54={{ #expr: 132 + 2 }} | 55={{ #expr: 132 + 3 }} | 56=132 | #default = 132 }} {{ #if:Chodowiecki, Daniel|Chodowiecki, Daniel|Daniel Chodowiecki }}] }} }}{{#ifeq:Vorlage:Str rightc|.||.}} In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 4, Duncker & Humblot, Leipzig {{#switch: 4 | 1=1875 | 2=1875 | 3=1876 | 4=1876 | 5=1877 | 6=1877 | 7=1877 | 8=1878 | 9=1879 | 10=1879 | 11=1880 | 12=1880 | 13=1881 | 14=1881 | 15=1882 | 16=1882 | 17=1883 | 18=1883 | 19=1884 | 20=1884 | 21=1885 | 22=1885 | 23=1886 | 24=1887 | 25=1887 | 26=1888 | 27=1888 | 28=1889 | 29=1889 | 30=1890 | 31=1890 | 32=1891 | 33=1891 | 34=1892 | 35=1893 | 36=1893 | 37=1894 | 38=1894 | 39=1895 | 40=1896 | 41=1896 | 42=1897 | 43=1898 | 44=1898 | 45=1900 | 46=1902 | 47=1903 | 48=1904 | 49=1904 | 50=1905 | 51=1906 | 52=1906 | 53=1907 | 54=1908 | 55=1910 | 56=1912 | #default = Vorlage:ADB – bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben{{#ifeq:0|0|}} }}, S. 132{{ #if:135 | {{ #ifexpr: {{#switch: 4 | 1={{ #expr: 132 + 16 }} | 2={{ #expr: 132 + 2 }} | 3={{ #expr: 132 + 2 }} | 4={{ #expr: 132 + 2 }} | 5={{ #expr: 132 + 2 }} | 6={{ #expr: 132 + 2 }} | 7={{ #expr: 132 + 2 }} | 8={{ #expr: 132 + 2 }} | 9={{#switch: 132 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 132 < 449 | {{ #expr: 132 + 2 }} | {{ #expr: 132 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 132 + 2 }} | 11={{ #expr: 132 + 2 }} | 12={{ #expr: 132 + 2 }} | 13={{ #expr: 132 + 2 }} | 14={{ #expr: 132 + 2 }} | 15={{ #expr: 132 + 2 }} | 16={{ #expr: 132 + 2 }} | 17={{ #expr: 132 + 2 }} | 18={{ #expr: 132 + 2 }} | 19={{ #expr: 132 + 2 }} | 20={{ #expr: 132 + 2 }} | 21={{ #expr: 132 + 2 }} | 22={{ #expr: 132 + 2 }} | 23={{ #expr: 132 + 2 }} | 24={{ #expr: 132 + 2 }} | 25={{ #expr: 132 + 2 }} | 26={{ #expr: 132 + 2 }} | 27={{ #expr: 132 + 2 }} | 28={{ #expr: 132 + 2 }} | 29={{ #expr: 132 + 2 }} | 30={{ #expr: 132 + 2 }} | 31={{ #expr: 132 + 2 }} | 32={{ #expr: 132 + 2 }} | 33={{ #expr: 132 + 2 }} | 34={{ #expr: 132 + 2 }} | 35={{ #expr: 132 + 2 }} | 36={{ #expr: 132 + 2 }} | 37={{ #expr: 132 + 2 }} | 38={{ #expr: 132 + 2 }} | 39={{ #expr: 132 + 2 }} | 40={{ #expr: 132 + 2 }} | 41={{ #expr: 132 + 2 }} | 42={{ #expr: 132 + 2 }} | 43={{ #expr: 132 + 2 }} | 44={{ #expr: 132 + 2 }} | 45={{ #expr: 132 + 6 }} | 46={{ #expr: 132 + 2 }} | 47={{ #expr: 132 + 2 }} | 48={{ #expr: 132 + 2 }} | 49={{ #expr: 132 + 2 }} | 50={{ #expr: 132 + 2 }} | 51={{ #expr: 132 + 2 }} | 52={{ #expr: 132 + 2 }} | 53={{ #expr: 132 + 2 }} | 54={{ #expr: 132 + 2 }} | 55={{ #expr: 132 + 3 }} | 56=132 | #default = 132 }} != {{#switch: 4 | 1={{ #expr: 135 + 16 }} | 2={{ #expr: 135 + 2 }} | 3={{ #expr: 135 + 2 }} | 4={{ #expr: 135 + 2 }} | 5={{ #expr: 135 + 2 }} | 6={{ #expr: 135 + 2 }} | 7={{ #expr: 135 + 2 }} | 8={{ #expr: 135 + 2 }} | 9={{#switch: 135 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 135 < 449 | {{ #expr: 135 + 2 }} | {{ #expr: 135 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 135 + 2 }} | 11={{ #expr: 135 + 2 }} | 12={{ #expr: 135 + 2 }} | 13={{ #expr: 135 + 2 }} | 14={{ #expr: 135 + 2 }} | 15={{ #expr: 135 + 2 }} | 16={{ #expr: 135 + 2 }} | 17={{ #expr: 135 + 2 }} | 18={{ #expr: 135 + 2 }} | 19={{ #expr: 135 + 2 }} | 20={{ #expr: 135 + 2 }} | 21={{ #expr: 135 + 2 }} | 22={{ #expr: 135 + 2 }} | 23={{ #expr: 135 + 2 }} | 24={{ #expr: 135 + 2 }} | 25={{ #expr: 135 + 2 }} | 26={{ #expr: 135 + 2 }} | 27={{ #expr: 135 + 2 }} | 28={{ #expr: 135 + 2 }} | 29={{ #expr: 135 + 2 }} | 30={{ #expr: 135 + 2 }} | 31={{ #expr: 135 + 2 }} | 32={{ #expr: 135 + 2 }} | 33={{ #expr: 135 + 2 }} | 34={{ #expr: 135 + 2 }} | 35={{ #expr: 135 + 2 }} | 36={{ #expr: 135 + 2 }} | 37={{ #expr: 135 + 2 }} | 38={{ #expr: 135 + 2 }} | 39={{ #expr: 135 + 2 }} | 40={{ #expr: 135 + 2 }} | 41={{ #expr: 135 + 2 }} | 42={{ #expr: 135 + 2 }} | 43={{ #expr: 135 + 2 }} | 44={{ #expr: 135 + 2 }} | 45={{ #expr: 135 + 6 }} | 46={{ #expr: 135 + 2 }} | 47={{ #expr: 135 + 2 }} | 48={{ #expr: 135 + 2 }} | 49={{ #expr: 135 + 2 }} | 50={{ #expr: 135 + 2 }} | 51={{ #expr: 135 + 2 }} | 52={{ #expr: 135 + 2 }} | 53={{ #expr: 135 + 2 }} | 54={{ #expr: 135 + 2 }} | 55={{ #expr: 135 + 3 }} | 56=135 | #default = 135 }} |{{ #ifexpr: {{#switch: 4 | 1={{ #expr: 135 + 16 }} | 2={{ #expr: 135 + 2 }} | 3={{ #expr: 135 + 2 }} | 4={{ #expr: 135 + 2 }} | 5={{ #expr: 135 + 2 }} | 6={{ #expr: 135 + 2 }} | 7={{ #expr: 135 + 2 }} | 8={{ #expr: 135 + 2 }} | 9={{#switch: 135 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 135 < 449 | {{ #expr: 135 + 2 }} | {{ #expr: 135 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 135 + 2 }} | 11={{ #expr: 135 + 2 }} | 12={{ #expr: 135 + 2 }} | 13={{ #expr: 135 + 2 }} | 14={{ #expr: 135 + 2 }} | 15={{ #expr: 135 + 2 }} | 16={{ #expr: 135 + 2 }} | 17={{ #expr: 135 + 2 }} | 18={{ #expr: 135 + 2 }} | 19={{ #expr: 135 + 2 }} | 20={{ #expr: 135 + 2 }} | 21={{ #expr: 135 + 2 }} | 22={{ #expr: 135 + 2 }} | 23={{ #expr: 135 + 2 }} | 24={{ #expr: 135 + 2 }} | 25={{ #expr: 135 + 2 }} | 26={{ #expr: 135 + 2 }} | 27={{ #expr: 135 + 2 }} | 28={{ #expr: 135 + 2 }} | 29={{ #expr: 135 + 2 }} | 30={{ #expr: 135 + 2 }} | 31={{ #expr: 135 + 2 }} | 32={{ #expr: 135 + 2 }} | 33={{ #expr: 135 + 2 }} | 34={{ #expr: 135 + 2 }} | 35={{ #expr: 135 + 2 }} | 36={{ #expr: 135 + 2 }} | 37={{ #expr: 135 + 2 }} | 38={{ #expr: 135 + 2 }} | 39={{ #expr: 135 + 2 }} | 40={{ #expr: 135 + 2 }} | 41={{ #expr: 135 + 2 }} | 42={{ #expr: 135 + 2 }} | 43={{ #expr: 135 + 2 }} | 44={{ #expr: 135 + 2 }} | 45={{ #expr: 135 + 6 }} | 46={{ #expr: 135 + 2 }} | 47={{ #expr: 135 + 2 }} | 48={{ #expr: 135 + 2 }} | 49={{ #expr: 135 + 2 }} | 50={{ #expr: 135 + 2 }} | 51={{ #expr: 135 + 2 }} | 52={{ #expr: 135 + 2 }} | 53={{ #expr: 135 + 2 }} | 54={{ #expr: 135 + 2 }} | 55={{ #expr: 135 + 3 }} | 56=135 | #default = 135 }} = {{ #expr: {{#switch: 4 | 1={{ #expr: 132 + 16 }} | 2={{ #expr: 132 + 2 }} | 3={{ #expr: 132 + 2 }} | 4={{ #expr: 132 + 2 }} | 5={{ #expr: 132 + 2 }} | 6={{ #expr: 132 + 2 }} | 7={{ #expr: 132 + 2 }} | 8={{ #expr: 132 + 2 }} | 9={{#switch: 132 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 132 < 449 | {{ #expr: 132 + 2 }} | {{ #expr: 132 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 132 + 2 }} | 11={{ #expr: 132 + 2 }} | 12={{ #expr: 132 + 2 }} | 13={{ #expr: 132 + 2 }} | 14={{ #expr: 132 + 2 }} | 15={{ #expr: 132 + 2 }} | 16={{ #expr: 132 + 2 }} | 17={{ #expr: 132 + 2 }} | 18={{ #expr: 132 + 2 }} | 19={{ #expr: 132 + 2 }} | 20={{ #expr: 132 + 2 }} | 21={{ #expr: 132 + 2 }} | 22={{ #expr: 132 + 2 }} | 23={{ #expr: 132 + 2 }} | 24={{ #expr: 132 + 2 }} | 25={{ #expr: 132 + 2 }} | 26={{ #expr: 132 + 2 }} | 27={{ #expr: 132 + 2 }} | 28={{ #expr: 132 + 2 }} | 29={{ #expr: 132 + 2 }} | 30={{ #expr: 132 + 2 }} | 31={{ #expr: 132 + 2 }} | 32={{ #expr: 132 + 2 }} | 33={{ #expr: 132 + 2 }} | 34={{ #expr: 132 + 2 }} | 35={{ #expr: 132 + 2 }} | 36={{ #expr: 132 + 2 }} | 37={{ #expr: 132 + 2 }} | 38={{ #expr: 132 + 2 }} | 39={{ #expr: 132 + 2 }} | 40={{ #expr: 132 + 2 }} | 41={{ #expr: 132 + 2 }} | 42={{ #expr: 132 + 2 }} | 43={{ #expr: 132 + 2 }} | 44={{ #expr: 132 + 2 }} | 45={{ #expr: 132 + 6 }} | 46={{ #expr: 132 + 2 }} | 47={{ #expr: 132 + 2 }} | 48={{ #expr: 132 + 2 }} | 49={{ #expr: 132 + 2 }} | 50={{ #expr: 132 + 2 }} | 51={{ #expr: 132 + 2 }} | 52={{ #expr: 132 + 2 }} | 53={{ #expr: 132 + 2 }} | 54={{ #expr: 132 + 2 }} | 55={{ #expr: 132 + 3 }} | 56=132 | #default = 132 }} + 1 }} | f|–135}}|}} |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{ #if:ADB:Chodowiecki, Daniel||{{#ifeq:0|0|}}}}

|all= Band= |opt= Autor= Lemma= Seite= SeiteBis= SeiteEnde= Kommentar= |cat= Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:ThiemeBecker |template= Vorlage:ThiemeBecker }}

  • {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}{{#ifeq: 0 | 0
   | {{#if: 212
       |
       | Vorlage:NDB – bitte Seitenzahl(en) angeben
     }}{{#if: 118520512
         | {{#if: {{#invoke:URIutil|isDNBvalid|118520512}}
             | {{#if: 
                 | Vorlage:NDB – Wenn GND dann kein SFZ angeben
               }}
             | Vorlage:NDB – GND unzulässig
           }}
         | {{#if: 
             | {{#if: 
                 | {{#ifeq: 23227 | 4526413
                     |
                     | Vorlage:NDB7= ist obsolet, jetzt SFZ=
                   }}
               }}
             | {{#ifeq:  | 1
                 | 
                 | 
               }}
           }}
     }}{{#if: 
         | {{#ifeq: 23227 | 11376103
             |
             | Vorlage:NDBWerktitel= war ein Irrtum, jetzt Werkliste=
           }}
       }}

}}{{#if:

   | {{#if: 
       |
       | 
     }}

}}

  • Jens-Heiner Bauer: Daniel Nikolaus Chodowiecki Danzig 1726–1801 Berlin. Das druckgraphische Werk. Die Sammlung Wilhelm Burggraf zu Dohna-Schlobitten. Kunstbuchverlag Galerie J. H. Bauer, Hannover 1982.
    • dazu: Elisabeth Wormsbächer: Daniel Nikolaus Chodowiecki. Erklärungen und Erläuterungen zu seinen Radierungen. Ein Ergänzungsband zum Werkverzeichnis der Druckgraphik. Kunstbuchverlag Galerie J. H. Bauer, Hannover 1988, ISBN 978-3-923348-03-9
  • Klaus Rothe (Hrsg.): Chodowiecki und die Kunst der Aufklärung in Polen und Preußen. Böhlau, Köln 1986, ISBN 3-412-03186-0.
  • Willi Geismeier: Daniel Chodowiecki. Seemann, Leipzig 1993, ISBN 3-363-00576-8
  • Willi Geismeier (Hrsg.): Daniel Chodowiecki. Die Reise von Berlin nach Danzig. Nicolai, Berlin 1994, Band 1: Das Tagebuch. Aus dem Französischen übers. von Claude Keisch, ISBN 3-87584-525-0, Band 2: Die Bilder. ISBN 3-87584-504-8.
  • Ernst Hinrichs, Klaus Zernack: Daniel Chodowiecki (1726–1801): Kupferstecher, Illustrator, Kaufmann. Tübingen 1997, ISBN 3-484-17522-2.
  • Jutta Reisinger-Weber: Daniel Chodowiecki. Direktor der Berliner Akademie. Ausstellung vom 11. Oktober 1997 bis 11. Januar 1998 (= Schriftenreihe des Westpreußischen Landesmuseums. Ausstellungskatalog Nr. 52). 1997, ISBN 3-927111-30-9.
  • {{ #if:Helmut Börsch-Supan|Helmut Börsch-Supan: |}}{{ #if:Daniel Nikolaus Chodowiecki|Daniel Nikolaus Chodowiecki|Daniel Chodowiecki }}. In: Allgemeines Künstlerlexikon. Die Bildenden Künstler aller Zeiten und Völker (AKL). {{ #if:18|{{#if:{{#iferror:{{#ifexpr:{{#switch:

| R+ = abs | R- = -abs | Z = trunc | Z+ | N = abs trunc | Z- = -abs trunc}}(18) = (18) {{#if: | round ({{{3}}}) }} | 1 }} }}|Band 18, {{ #ifexpr: 18 < 5|Seemann, Leipzig|{{ #ifexpr: 18 < 66|Saur, München u. a.|De Gruyter, Berlin}} }}|18, Saur, München}} {{#switch: 18 |1=1983, ISBN 3-598-22741-8 |2=1986, ISBN 3-363-00115-0 |3=1990, ISBN 3-363-00116-9 |4=1990, ISBN 3-598-22744-2 |5=1992, ISBN 3-598-22745-0 |6=1992, ISBN 3-598-22746-9 |7=1993, ISBN 3-598-22747-7 |8=1993, ISBN 3-598-22748-5 |9=1994, ISBN 3-598-22749-3

|10=1994, ISBN 3-598-22750-7 |11=1995, ISBN 3-598-22751-5 |12=1995, ISBN 3-598-22752-3 |13=1996, ISBN 3-598-22753-1 |14=1996, ISBN 3-598-22754-X |15=1996, ISBN 3-598-22755-8 |16=1997, ISBN 3-598-22756-6 |17=1997, ISBN 3-598-22757-4 |18=1997, ISBN 3-598-22758-2 |19=1998, ISBN 3-598-22759-0

|20=1998, ISBN 3-598-22760-4 |21=1998, ISBN 3-598-22761-2 |22=1999, ISBN 3-598-22762-0 |23=1999, ISBN 3-598-22763-9 |24=1999, ISBN 3-598-22764-7 |25=2000, ISBN 3-598-22765-5 |26=2000, ISBN 3-598-22766-3 |27=2000, ISBN 3-598-22767-1 |28=2000, ISBN 3-598-22768-X |29=2001, ISBN 3-598-22769-8

|30=2001, ISBN 3-598-22770-1 |31=2001, ISBN 3-598-22771-X |32=2002, ISBN 3-598-22772-8 |33=2002, ISBN 3-598-22773-6 |34=2002, ISBN 3-598-22774-4 |35=2002, ISBN 3-598-22775-2 |36=2003, ISBN 3-598-22776-0 |37=2003, ISBN 3-598-22777-9 |38=2003, ISBN 3-598-22778-7 |39=2004, ISBN 3-598-22779-5

|40=2004, ISBN 3-598-22780-9 |41=2004, ISBN 3-598-22781-7 |42=2004, ISBN 3-598-22782-5 |43=2004, ISBN 3-598-22783-3 |44=2005, ISBN 3-598-22784-1 |45=2005, ISBN 3-598-22785-X |46=2005, ISBN 3-598-22786-8 |47=2005, ISBN 3-598-22787-6 |48=2006, ISBN 3-598-22788-4 |49=2006, ISBN 3-598-22789-2

|50=2006, ISBN 3-598-22790-6 |51=2006, ISBN 3-598-22791-4 |52=2006, ISBN 3-598-22792-2 |53=2007, ISBN 978-3-598-22793-6 |54=2007, ISBN 978-3-598-22794-3 |55=2007, ISBN 978-3-598-22795-0 |56=2007, ISBN 978-3-598-22796-7 |57=2008, ISBN 978-3-598-22797-4 |58=2008, ISBN 978-3-598-22798-1 |59=2008, ISBN 978-3-598-22799-8

|60=2008, ISBN 978-3-598-22800-1 |61=2009, ISBN 978-3-598-23028-8 |62=2009, ISBN 978-3-598-23029-5 |63=2009, ISBN 978-3-598-23030-1 |64=2009, ISBN 978-3-598-23031-8 |65=2009, ISBN 978-3-598-23032-5 |66=2010, ISBN 978-3-598-23033-2 |67=2010, ISBN 978-3-598-23034-9 |68=2010, ISBN 978-3-598-23035-6 |69=2010, ISBN 978-3-598-23036-3

|70=2011, ISBN 978-3-11-023175-5 |71=2011, ISBN 978-3-11-023176-2 |72=2011, ISBN 978-3-11-023177-9 |73=2011, ISBN 978-3-11-023178-6 |74=2012, ISBN 978-3-11-023179-3 |75=2012, ISBN 978-3-11-023180-9 |76=2013, ISBN 978-3-11-023181-6 |77=2013, ISBN 978-3-11-023182-3 |78=2013, ISBN 978-3-11-023183-0 |79=2013, ISBN 978-3-11-023184-7

|80=2014, ISBN 978-3-11-023185-4 |81=2014, ISBN 978-3-11-023186-1 |82=2014, ISBN 978-3-11-023187-8 |83=2014, ISBN 978-3-11-023188-5 |84=2014, ISBN 978-3-11-023189-2 |85=2014, ISBN 978-3-11-023190-8 |86=2015, ISBN 978-3-11-023252-3 |87=2015, ISBN 978-3-11-023253-0 |88=2016, ISBN 978-3-11-023254-7 |89=2016, ISBN 978-3-11-023255-4

|90=2016, ISBN 978-3-11-023256-1 |91=2016, ISBN 978-3-11-023257-8 |92=2016, ISBN 978-3-11-023258-5 |93=2017, ISBN 978-3-11-023259-2 |94=2017, ISBN 978-3-11-023260-8 |95=2017, ISBN 978-3-11-023261-5 |96=2017, ISBN 978-3-11-023262-2 |97=2018, ISBN 978-3-11-023264-6 |98=2018, ISBN 978-3-11-023263-9 |99=2018, ISBN 978-3-11-023265-3

|100=2018, ISBN 978-3-11-023266-0 |101=2018, ISBN 978-3-11-023267-7 |102=2019, ISBN 978-3-11-023268-4 |103=2019, ISBN 978-3-11-023269-1 |104=2019, ISBN 978-3-11-023270-7 |105=2019, ISBN 978-3-11-023271-4 |106=2020, ISBN 978-3-11-023272-1 |107=2020, ISBN 978-3-11-023273-8 |108=2020, ISBN 978-3-11-023274-5 |109=2020, ISBN 978-3-11-023275-2 |110=2021, ISBN 978-3-11-023276-9 |111=2021, ISBN 978-3-11-055059-7 |112=2021, ISBN 978-3-11-055058-0 |113=2021, ISBN 978-3-11-055062-7 |114=2022, ISBN 978-3-11-055065-8 |115=2022, ISBN 978-3-11-055066-5 |116=2022, ISBN 978-3-11-077593-8 |117=2022, ISBN 978-3-11-077601-0 |118=2023, ISBN 978-3-11-077604-1 |119=2023, ISBN 978-3-11-099800-9

|Nachtrag 1=2005, ISBN 3-598-22861-9 |Nachtrag 2=2007, ISBN 978-3-598-22862-9 |Nachtrag 3=2008, ISBN 978-3-598-22863-6 |Nachtrag 4=2010, ISBN 978-3-598-22864-3 |Nachtrag 5=2013, ISBN 978-3-11-025443-3 |Nachtrag 6=[?] |Nachtrag 7=[?] |Nachtrag 8=[?] |Nachtrag 9=[?]

| #default = [?] }}|Saur, München 1992 ff}}{{#if:605|, S. 605{{ #if:608 | {{ #ifexpr: 605 != 608 | {{ #ifexpr: 608 = {{ #expr: 605 + 1 }} |  f | –608 }} |}} |}} |}}.

  • Christina Florack-Kröll: „Das Publikum wollte, dass ich Radierer sei“. Daniel Chodowiecki. Seine Kunst und seine Zeit. Herausgegeben von Ursula Mildner. Arachne, Gelsenkirchen 2000, ISBN 3-932005-09-0.
  • Ursula Fuhrich-Grubert, Jochen Desel (Hrsg.): Daniel Chodowiecki (1726–1801). Ein hugenottischer Künstler und Menschenfreund in Berlin. Bad Karlshafen 2001, ISBN 3-930481-11-1
  • Melanie Ehler: Daniel Nikolaus Chodowiecki. „Le petit Maitre" als großer Illustrator“. Lukas, Berlin 2003, ISBN 3-931836-51-7
  • Helmut Bernt: Eine Berliner Künstlerkarriere im 18. Jahrhundert: Daniel Nikolaus Chodowiecki; vom Kaufmannslehrling zum Medienstar (= Grazer Universitätsverlag: Reihe Habilitationen, Dissertationen und Diplomarbeiten, Band 39; Sonderband der Forschungsstelle Kunstgeschichte Steiermark). Leykam, Graz 2013, ISBN 978-3-7011-0268-6 (Dissertation Universität Graz 2013).
Briefwechsel
  • Charlotte Steinbrucker (Hrsg.): Daniel Chodowiecki, Briefwechsel zwischen ihm und seinen Zeitgenossen. Band 1: 1726–1801. Duncker, Berlin 1919
  • Charlotte Steinbrucker (Hrsg.): Briefe Daniel Chodowieckis an Anton Graff. Vereinigung wissenschaftlicher Verleger, Berlin/Leipzig 1921.
  • Charlotte Steinbrucker (Hrsg.): Briefe Daniel Chodowieckis an die Gräfin Christiane von Solms-Laubach (= Studien zur deutschen Kunstgeschichte Heft 250). Heitz, Straßburg 1928.

Weblinks

[{{canonicalurl:Commons:{{#if:|{{{1}}}|{{#invoke:WLink|getArticleBase}}}}|uselang=de}} Commons: {{#if:|{{{2}}}|{{#if:|{{{1}}}|{{#invoke:WLink|getArticleBase}}}}}}]{{#switch:1

|0|-= |X|x= |1|=  – {{#ifeq:0|14|Sammlung von|Album mit}} Bildern{{#if: 00

    | {{#switch: {{#invoke:TemplUtl|faculty|{{#if:0|0|1}}}}/{{#invoke:TemplUtl|faculty|{{#if:0|0|1}}}}
        |1/=  und Videos
        |1/1=, Videos und Audiodateien
        |/1=  und Audiodateien}}
    | , Videos und Audiodateien
  }}

|#default=  – {{{suffix}}} }}{{#invoke:TemplatePar|check

  |opt= 1= 2= suffix= audio= video=
  |template=Vorlage:Commons
  |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Schwesterprojekt
}}
[{{canonicalurl:Commons:Category:{{#if:|{{{1}}}|Daniel Chodowiecki}}|uselang=de}} Commons: {{#if:|{{{2}}}|{{#if:|{{{1}}}|{{#invoke:WLink|getArticleBase}}}}}}]{{#switch:1

|X|x= |0|-= |S|s= – Sammlung von Bildern |1|= – Sammlung von Bildern{{#if:

    | {{#switch: {{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}/{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}
        |1/=  und Videos
        |1/1=, Videos und Audiodateien
        |/1=  und Audiodateien}}
    | , Videos und Audiodateien
  }}

|#default= – }}{{#if:

   | {{#ifeq: {{#invoke:Str|left||9}} 
       | category: 
| FEHLER: Ohne Category: angeben!}}}}

Vorlage:Wikidata-Registrierung

[[s:{{#if:|{{{lang}}}:}}{{#if:|{{{1}}}|Daniel Chodowiecki}}|Wikisource: {{#if:|{{{2}}}|{{#if:|{{{1}}}|Daniel Chodowiecki}}}}]]{{#switch: 1

|1|= – Quellen und Volltexte |0|-= |X|x= |#default= –

}}{{#if: | ({{#invoke:Multilingual|format|{{{lang}}}|slang=!|shift=m}}) }}

{{#invoke:TemplatePar|check

  |opt= 1= 2= lang= suffix=
  |template=Vorlage:Wikisource
  |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Schwesterprojekt
  }}
| {{#if: 
    | Vorlage:DNB-Portal – veraltete Parametrisierung 3=
  }}

}}

Einzelnachweise

<references />

{{#ifeq: p | p | | {{#if: 118520512n5003818759092320 | |

}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 118520512 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 118520512 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n50038187 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n50038187 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 59092320 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 59092320 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung

{{#if: Chodowiecki, Daniel | {{#if: Chodowiecki, Daniel Nikolaus (vollständiger Name) | {{#if: deutscher Kupferstecher, Grafiker und Illustrator | {{#if: 16. Oktober 1726 | {{#if: Danzig | {{#if: 7. Februar 1801 | {{#if: Berlin |

Vorlage:Wikidata-Registrierung