Zum Inhalt springen

David Hollaz

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie

{{#if: behandelt den lutherischen Dogmatiker. Zum Erbauungsschriftsteller siehe David Hollaz (Schriftsteller).

 | Vorlage:Hinweisbaustein 
 | {{#ifeq: 0 | 0 |}}

}}

Datei:Hollaz.jpg
David Hollaz

David Hollaz (alternative Schreibweise: Hollatz, lat. Hollatius; * 1648 in Wulkow bei Stargard, Pommern; † 17. April 1713 in Jakobshagen, Kreis Saatzig, Pommern) war ein deutscher lutherischer Theologe (Professor für Dogmatik).

Leben

Hollaz wurde als Sohn des Amtmanns Michael Hollaz geboren. Nach dem Besuch der Schulen in Stargard und Landsberg an der Warthe bezog er das Gymnasium in Erfurt sowie ab dem 17. Juni 1668 die Universität Wittenberg. Dort waren Abraham Calov, Johann Andreas Quenstedt, Georg Kaspar Kirchmaier und Johannes Meisner seine theologischen Lehrer.

1670 wurde er als Prediger in die Gemeinde Pützerlin bei Stargard berufen und 1681 übernahm er dasselbe Amt zusätzlich in Stargard. 1683 avancierte er zum Konrektor im gleichen Ort. 1683 erwarb er an der Universität Wittenberg den akademischen Grad eines Magisters. 1684 wurde er, als Nachfolger von Valerius Jasche, Rektor des Lyceums in Kolberg. 1692 erreichte Hollaz mit seiner Ernennung zum Propst in Jakobshagen den Höhepunkt seiner Karriere und verstarb dort im Alter von 65 Jahren.

Verheiratet war Hollaz in erster Ehe mit Elisabeth Tesmar, einer Tochter seines Kollegen Joachim Tesmar in Pützerlin. Die zweite Ehe schloss er mit Elisabeth Schöning, der Tochter des Propstes in Jakobshagen. Als diese 1693 starb, verehelichte sich Hollaz mit Ilse Wirbitz. Mit seinen drei Ehefrauen hatte Hollaz zusammen 13 Kinder.

Sein Sohn David Hollaz (1679–1743) wurde als Pastor und Propst in Jakobshagen der Nachfolger seines Vaters.

Sein Enkel David Hollaz (1704–1771) wirkte als Pastor in Güntersberg bei Zachan (Pommern) und stand als religiöser Schriftsteller der Herrnhuter Brüdergemeine nahe.

Werke

Für seine Schüler schrieb Hollaz 1707 sein Examen theologicum acroamaticum universam theologiam thetico-polemicam complectens. Dieses Werk, ein großes System der lutherischen Orthodoxie, hatte über fünfzig Jahre Geltung und machte Hollaz weit über seinen Wirkungskreis hinaus bekannt.

  • Examen theologicum acroamaticum. Stargard 1707; Neudruck Wissenschaftliche Buchgesellschaft, Darmstadt 1971.
  • Scrutinium veritatis in mysticorum dogmata. Wittenberg 1711.
  • Ein gottgeheiligt dreifaches Kleeblatt. 1713.

Literatur

|1=Hamm 1975. 2., unveränderte Auflage. Hamm 1990, ISBN 3-88309-013-1 |2=Hamm 1990, ISBN 3-88309-032-8 |3=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-035-2 |4=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-038-7 |5=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-043-3 |6=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-044-1 |7=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-048-4 |8=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-053-0 |9=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-058-1 |10=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-062-X |11=Herzberg 1996, ISBN 3-88309-064-6 |12=Herzberg 1997, ISBN 3-88309-068-9 |13=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-072-7 |14=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-073-5 |15=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-077-8 |16=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-079-4 |17=Herzberg 2000, ISBN 3-88309-080-8 |18=Herzberg 2001, ISBN 3-88309-086-7 |19=Nordhausen 2001, ISBN 3-88309-089-1 |20=Nordhausen 2002, ISBN 3-88309-091-3 |21=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-110-3 |22=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-133-2 |23=Nordhausen 2004, ISBN 3-88309-155-3 |24=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-247-9 |25=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-332-7 |26=Nordhausen 2006, ISBN 3-88309-354-8 |27=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-393-2 |28=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-413-7 |29=Nordhausen 2008, ISBN 978-3-88309-452-6 |30=Nordhausen 2009, ISBN 978-3-88309-478-6 |31=Nordhausen 2010, ISBN 978-3-88309-544-8 |32=Nordhausen 2011, ISBN 978-3-88309-615-5 |33=Nordhausen 2012, ISBN 978-3-88309-690-2 |34=Nordhausen 2013, ISBN 978-3-88309-766-4 |35=Nordhausen 2014, ISBN 978-3-88309-882-1 |36=Nordhausen 2015, ISBN 978-3-88309-920-0 |37=Nordhausen 2016, ISBN 978-3-95948-142-7 |38=Nordhausen 2017, ISBN 978-3-95948-259-2 |39=Nordhausen 2018, ISBN 978-3-95948-350-6 |40=Nordhausen 2019, ISBN 978-3-95948-426-8 |41=Nordhausen 2020, ISBN 978-3-95948-474-9 |42=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-505-0 |43=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-536-4 |44=Nordhausen 2022, ISBN 978-3-95948-556-2 |45=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-584-5 |46=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-590-6 |47=Nordhausen 2024, ISBN 978-3-689-11006-2 |48=Nordhausen 2025, ISBN 978-3-689-11017-8 }}{{#if:1003|, Sp. 1003}}{{#if:|, Sp. {{#iferror:{{#expr:{{{spalten}}}}}|{{{spalten}}}|{{#expr:1*{{{spalten}}}*0}}–{{#expr:-(0*{{{spalten}}}*1)}}}}}}}}{{#if:|}}{{#if:https://web.archive.org/web/20070629224006/http://www.bautz.de/bbkl/h/hollaz_da.shtml%7C}}.{{#if: 2 | |{{#ifeq:||}}}}

| 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }} | 0 | {{ #if:Hollaz, David|Hollaz, David|David Hollaz }} | [https://daten.digitale-sammlungen.de/~db/bsb000{{#switch: 12 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }}/images/index.html?seite={{#switch: 12 | 1={{ #expr: 754 + 16 }} | 2={{ #expr: 754 + 2 }} | 3={{ #expr: 754 + 2 }} | 4={{ #expr: 754 + 2 }} | 5={{ #expr: 754 + 2 }} | 6={{ #expr: 754 + 2 }} | 7={{ #expr: 754 + 2 }} | 8={{ #expr: 754 + 2 }} | 9={{#switch: 754 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 754 < 449 | {{ #expr: 754 + 2 }} | {{ #expr: 754 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 754 + 2 }} | 11={{ #expr: 754 + 2 }} | 12={{ #expr: 754 + 2 }} | 13={{ #expr: 754 + 2 }} | 14={{ #expr: 754 + 2 }} | 15={{ #expr: 754 + 2 }} | 16={{ #expr: 754 + 2 }} | 17={{ #expr: 754 + 2 }} | 18={{ #expr: 754 + 2 }} | 19={{ #expr: 754 + 2 }} | 20={{ #expr: 754 + 2 }} | 21={{ #expr: 754 + 2 }} | 22={{ #expr: 754 + 2 }} | 23={{ #expr: 754 + 2 }} | 24={{ #expr: 754 + 2 }} | 25={{ #expr: 754 + 2 }} | 26={{ #expr: 754 + 2 }} | 27={{ #expr: 754 + 2 }} | 28={{ #expr: 754 + 2 }} | 29={{ #expr: 754 + 2 }} | 30={{ #expr: 754 + 2 }} | 31={{ #expr: 754 + 2 }} | 32={{ #expr: 754 + 2 }} | 33={{ #expr: 754 + 2 }} | 34={{ #expr: 754 + 2 }} | 35={{ #expr: 754 + 2 }} | 36={{ #expr: 754 + 2 }} | 37={{ #expr: 754 + 2 }} | 38={{ #expr: 754 + 2 }} | 39={{ #expr: 754 + 2 }} | 40={{ #expr: 754 + 2 }} | 41={{ #expr: 754 + 2 }} | 42={{ #expr: 754 + 2 }} | 43={{ #expr: 754 + 2 }} | 44={{ #expr: 754 + 2 }} | 45={{ #expr: 754 + 6 }} | 46={{ #expr: 754 + 2 }} | 47={{ #expr: 754 + 2 }} | 48={{ #expr: 754 + 2 }} | 49={{ #expr: 754 + 2 }} | 50={{ #expr: 754 + 2 }} | 51={{ #expr: 754 + 2 }} | 52={{ #expr: 754 + 2 }} | 53={{ #expr: 754 + 2 }} | 54={{ #expr: 754 + 2 }} | 55={{ #expr: 754 + 3 }} | 56=754 | #default = 754 }} {{ #if:Hollaz, David|Hollaz, David|David Hollaz }}] }} }}{{#ifeq:Vorlage:Str rightc|.||.}} In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 12, Duncker & Humblot, Leipzig {{#switch: 12 | 1=1875 | 2=1875 | 3=1876 | 4=1876 | 5=1877 | 6=1877 | 7=1877 | 8=1878 | 9=1879 | 10=1879 | 11=1880 | 12=1880 | 13=1881 | 14=1881 | 15=1882 | 16=1882 | 17=1883 | 18=1883 | 19=1884 | 20=1884 | 21=1885 | 22=1885 | 23=1886 | 24=1887 | 25=1887 | 26=1888 | 27=1888 | 28=1889 | 29=1889 | 30=1890 | 31=1890 | 32=1891 | 33=1891 | 34=1892 | 35=1893 | 36=1893 | 37=1894 | 38=1894 | 39=1895 | 40=1896 | 41=1896 | 42=1897 | 43=1898 | 44=1898 | 45=1900 | 46=1902 | 47=1903 | 48=1904 | 49=1904 | 50=1905 | 51=1906 | 52=1906 | 53=1907 | 54=1908 | 55=1910 | 56=1912 | #default = Vorlage:ADB – bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben{{#ifeq:0|0|}} }}, S. 754{{ #if:755 | {{ #ifexpr: {{#switch: 12 | 1={{ #expr: 754 + 16 }} | 2={{ #expr: 754 + 2 }} | 3={{ #expr: 754 + 2 }} | 4={{ #expr: 754 + 2 }} | 5={{ #expr: 754 + 2 }} | 6={{ #expr: 754 + 2 }} | 7={{ #expr: 754 + 2 }} | 8={{ #expr: 754 + 2 }} | 9={{#switch: 754 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 754 < 449 | {{ #expr: 754 + 2 }} | {{ #expr: 754 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 754 + 2 }} | 11={{ #expr: 754 + 2 }} | 12={{ #expr: 754 + 2 }} | 13={{ #expr: 754 + 2 }} | 14={{ #expr: 754 + 2 }} | 15={{ #expr: 754 + 2 }} | 16={{ #expr: 754 + 2 }} | 17={{ #expr: 754 + 2 }} | 18={{ #expr: 754 + 2 }} | 19={{ #expr: 754 + 2 }} | 20={{ #expr: 754 + 2 }} | 21={{ #expr: 754 + 2 }} | 22={{ #expr: 754 + 2 }} | 23={{ #expr: 754 + 2 }} | 24={{ #expr: 754 + 2 }} | 25={{ #expr: 754 + 2 }} | 26={{ #expr: 754 + 2 }} | 27={{ #expr: 754 + 2 }} | 28={{ #expr: 754 + 2 }} | 29={{ #expr: 754 + 2 }} | 30={{ #expr: 754 + 2 }} | 31={{ #expr: 754 + 2 }} | 32={{ #expr: 754 + 2 }} | 33={{ #expr: 754 + 2 }} | 34={{ #expr: 754 + 2 }} | 35={{ #expr: 754 + 2 }} | 36={{ #expr: 754 + 2 }} | 37={{ #expr: 754 + 2 }} | 38={{ #expr: 754 + 2 }} | 39={{ #expr: 754 + 2 }} | 40={{ #expr: 754 + 2 }} | 41={{ #expr: 754 + 2 }} | 42={{ #expr: 754 + 2 }} | 43={{ #expr: 754 + 2 }} | 44={{ #expr: 754 + 2 }} | 45={{ #expr: 754 + 6 }} | 46={{ #expr: 754 + 2 }} | 47={{ #expr: 754 + 2 }} | 48={{ #expr: 754 + 2 }} | 49={{ #expr: 754 + 2 }} | 50={{ #expr: 754 + 2 }} | 51={{ #expr: 754 + 2 }} | 52={{ #expr: 754 + 2 }} | 53={{ #expr: 754 + 2 }} | 54={{ #expr: 754 + 2 }} | 55={{ #expr: 754 + 3 }} | 56=754 | #default = 754 }} != {{#switch: 12 | 1={{ #expr: 755 + 16 }} | 2={{ #expr: 755 + 2 }} | 3={{ #expr: 755 + 2 }} | 4={{ #expr: 755 + 2 }} | 5={{ #expr: 755 + 2 }} | 6={{ #expr: 755 + 2 }} | 7={{ #expr: 755 + 2 }} | 8={{ #expr: 755 + 2 }} | 9={{#switch: 755 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 755 < 449 | {{ #expr: 755 + 2 }} | {{ #expr: 755 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 755 + 2 }} | 11={{ #expr: 755 + 2 }} | 12={{ #expr: 755 + 2 }} | 13={{ #expr: 755 + 2 }} | 14={{ #expr: 755 + 2 }} | 15={{ #expr: 755 + 2 }} | 16={{ #expr: 755 + 2 }} | 17={{ #expr: 755 + 2 }} | 18={{ #expr: 755 + 2 }} | 19={{ #expr: 755 + 2 }} | 20={{ #expr: 755 + 2 }} | 21={{ #expr: 755 + 2 }} | 22={{ #expr: 755 + 2 }} | 23={{ #expr: 755 + 2 }} | 24={{ #expr: 755 + 2 }} | 25={{ #expr: 755 + 2 }} | 26={{ #expr: 755 + 2 }} | 27={{ #expr: 755 + 2 }} | 28={{ #expr: 755 + 2 }} | 29={{ #expr: 755 + 2 }} | 30={{ #expr: 755 + 2 }} | 31={{ #expr: 755 + 2 }} | 32={{ #expr: 755 + 2 }} | 33={{ #expr: 755 + 2 }} | 34={{ #expr: 755 + 2 }} | 35={{ #expr: 755 + 2 }} | 36={{ #expr: 755 + 2 }} | 37={{ #expr: 755 + 2 }} | 38={{ #expr: 755 + 2 }} | 39={{ #expr: 755 + 2 }} | 40={{ #expr: 755 + 2 }} | 41={{ #expr: 755 + 2 }} | 42={{ #expr: 755 + 2 }} | 43={{ #expr: 755 + 2 }} | 44={{ #expr: 755 + 2 }} | 45={{ #expr: 755 + 6 }} | 46={{ #expr: 755 + 2 }} | 47={{ #expr: 755 + 2 }} | 48={{ #expr: 755 + 2 }} | 49={{ #expr: 755 + 2 }} | 50={{ #expr: 755 + 2 }} | 51={{ #expr: 755 + 2 }} | 52={{ #expr: 755 + 2 }} | 53={{ #expr: 755 + 2 }} | 54={{ #expr: 755 + 2 }} | 55={{ #expr: 755 + 3 }} | 56=755 | #default = 755 }} |{{ #ifexpr: {{#switch: 12 | 1={{ #expr: 755 + 16 }} | 2={{ #expr: 755 + 2 }} | 3={{ #expr: 755 + 2 }} | 4={{ #expr: 755 + 2 }} | 5={{ #expr: 755 + 2 }} | 6={{ #expr: 755 + 2 }} | 7={{ #expr: 755 + 2 }} | 8={{ #expr: 755 + 2 }} | 9={{#switch: 755 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 755 < 449 | {{ #expr: 755 + 2 }} | {{ #expr: 755 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 755 + 2 }} | 11={{ #expr: 755 + 2 }} | 12={{ #expr: 755 + 2 }} | 13={{ #expr: 755 + 2 }} | 14={{ #expr: 755 + 2 }} | 15={{ #expr: 755 + 2 }} | 16={{ #expr: 755 + 2 }} | 17={{ #expr: 755 + 2 }} | 18={{ #expr: 755 + 2 }} | 19={{ #expr: 755 + 2 }} | 20={{ #expr: 755 + 2 }} | 21={{ #expr: 755 + 2 }} | 22={{ #expr: 755 + 2 }} | 23={{ #expr: 755 + 2 }} | 24={{ #expr: 755 + 2 }} | 25={{ #expr: 755 + 2 }} | 26={{ #expr: 755 + 2 }} | 27={{ #expr: 755 + 2 }} | 28={{ #expr: 755 + 2 }} | 29={{ #expr: 755 + 2 }} | 30={{ #expr: 755 + 2 }} | 31={{ #expr: 755 + 2 }} | 32={{ #expr: 755 + 2 }} | 33={{ #expr: 755 + 2 }} | 34={{ #expr: 755 + 2 }} | 35={{ #expr: 755 + 2 }} | 36={{ #expr: 755 + 2 }} | 37={{ #expr: 755 + 2 }} | 38={{ #expr: 755 + 2 }} | 39={{ #expr: 755 + 2 }} | 40={{ #expr: 755 + 2 }} | 41={{ #expr: 755 + 2 }} | 42={{ #expr: 755 + 2 }} | 43={{ #expr: 755 + 2 }} | 44={{ #expr: 755 + 2 }} | 45={{ #expr: 755 + 6 }} | 46={{ #expr: 755 + 2 }} | 47={{ #expr: 755 + 2 }} | 48={{ #expr: 755 + 2 }} | 49={{ #expr: 755 + 2 }} | 50={{ #expr: 755 + 2 }} | 51={{ #expr: 755 + 2 }} | 52={{ #expr: 755 + 2 }} | 53={{ #expr: 755 + 2 }} | 54={{ #expr: 755 + 2 }} | 55={{ #expr: 755 + 3 }} | 56=755 | #default = 755 }} = {{ #expr: {{#switch: 12 | 1={{ #expr: 754 + 16 }} | 2={{ #expr: 754 + 2 }} | 3={{ #expr: 754 + 2 }} | 4={{ #expr: 754 + 2 }} | 5={{ #expr: 754 + 2 }} | 6={{ #expr: 754 + 2 }} | 7={{ #expr: 754 + 2 }} | 8={{ #expr: 754 + 2 }} | 9={{#switch: 754 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 754 < 449 | {{ #expr: 754 + 2 }} | {{ #expr: 754 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 754 + 2 }} | 11={{ #expr: 754 + 2 }} | 12={{ #expr: 754 + 2 }} | 13={{ #expr: 754 + 2 }} | 14={{ #expr: 754 + 2 }} | 15={{ #expr: 754 + 2 }} | 16={{ #expr: 754 + 2 }} | 17={{ #expr: 754 + 2 }} | 18={{ #expr: 754 + 2 }} | 19={{ #expr: 754 + 2 }} | 20={{ #expr: 754 + 2 }} | 21={{ #expr: 754 + 2 }} | 22={{ #expr: 754 + 2 }} | 23={{ #expr: 754 + 2 }} | 24={{ #expr: 754 + 2 }} | 25={{ #expr: 754 + 2 }} | 26={{ #expr: 754 + 2 }} | 27={{ #expr: 754 + 2 }} | 28={{ #expr: 754 + 2 }} | 29={{ #expr: 754 + 2 }} | 30={{ #expr: 754 + 2 }} | 31={{ #expr: 754 + 2 }} | 32={{ #expr: 754 + 2 }} | 33={{ #expr: 754 + 2 }} | 34={{ #expr: 754 + 2 }} | 35={{ #expr: 754 + 2 }} | 36={{ #expr: 754 + 2 }} | 37={{ #expr: 754 + 2 }} | 38={{ #expr: 754 + 2 }} | 39={{ #expr: 754 + 2 }} | 40={{ #expr: 754 + 2 }} | 41={{ #expr: 754 + 2 }} | 42={{ #expr: 754 + 2 }} | 43={{ #expr: 754 + 2 }} | 44={{ #expr: 754 + 2 }} | 45={{ #expr: 754 + 6 }} | 46={{ #expr: 754 + 2 }} | 47={{ #expr: 754 + 2 }} | 48={{ #expr: 754 + 2 }} | 49={{ #expr: 754 + 2 }} | 50={{ #expr: 754 + 2 }} | 51={{ #expr: 754 + 2 }} | 52={{ #expr: 754 + 2 }} | 53={{ #expr: 754 + 2 }} | 54={{ #expr: 754 + 2 }} | 55={{ #expr: 754 + 3 }} | 56=754 | #default = 754 }} + 1 }} | f|–755}}|}} |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{ #if:ADB:Hollaz, David (lutherischer Dogmatiker)||{{#ifeq:0|0|}}}}

  • {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}{{#ifeq: 0 | 0
   | {{#if: 540
       |
       | Vorlage:NDB – bitte Seitenzahl(en) angeben
     }}{{#if: 131640879
         | {{#if: {{#invoke:URIutil|isDNBvalid|131640879}}
             | {{#if: 
                 | Vorlage:NDB – Wenn GND dann kein SFZ angeben
               }}
             | Vorlage:NDB – GND unzulässig
           }}
         | {{#if: 
             | {{#if: 
                 | {{#ifeq: 158053 | 4526413
                     |
                     | Vorlage:NDB7= ist obsolet, jetzt SFZ=
                   }}
               }}
             | {{#ifeq:  | 1
                 | 
                 | 
               }}
           }}
     }}{{#if: 
         | {{#ifeq: 158053 | 11376103
             |
             | Vorlage:NDBWerktitel= war ein Irrtum, jetzt Werkliste=
           }}
       }}

}}{{#if:

   | {{#if: 
       |
       | 
     }}

}}

    |[https://archive.org/{{#switch:
    |DL=download
    |DS=stream
    |#default=details}}/{{#if:trim|realencyklopdie28casegoog }}{{#if:  | /{{{Fragment}}} | {{#if: n290 | /page/n290/mode/{{#if:{{#if:|{{#invoke:TemplUtl|faculty|{{{doppelseitig}}}}}}}|2|1}}up{{#if:|/search/%7B%7B%7BHervorhebung%7D%7D%7D}} | {{#ifeq: {{#if:  | {{{Ausgabe}}} | ST}}@{{#if:  | {{{Typ}}} | T}} | ST@T | /mode/1up }} }} }} {{#if:|{{#if:trim|{{{2}}}}}|{{#if:n290| {{#if:|{{{Fundstelle}}}|Textarchiv – Internet Archive}} | archive.org}}}}]{{#if:| ({{#if: 
           | {{#switch: {{{FORMAT}}}
               |PDF=PDF
               |DJVU=DjVu
               |MP3=MP3
               |MP4=MP4
               |OGG=Ogg
               |#default={{{Format}}}}};  }}{{{KBytes}}} kB)}}{{#if: | im {{#switch:-
    |A=Audioarchiv – Internet Archive
    |B
    |I=Bildarchiv – Internet Archive
    |F
    |M=Videoarchiv – Internet Archive
    |S=Softwarearchiv – Internet Archive
    |T=Textarchiv – Internet Archive
    |-=
    |#default=Unbekannter Parameterwert Typ={{{Typ}}}  }} |{{#if:| – Internet Archive| }} }} }}{{#invoke:TemplatePar|match
    |1=1=/[^#%s]+/
    |2=2=*
    |3=Typ=/[TABIFMS%-]?/
    |4=Fragment=/[^#%s]*/
    |5=Blatt=/[^#%s]*/
    |6=Hervorhebung=*
    |7=Ausgabe=/[DSds]?[TSLto]?%l*/
    |8=Fundstelle=/%d*/
    |9=doppelseitig=/%a*/
    |10=Format=/%u*/
    |11=KBytes=/%d*/
    |format=
    |template=Vorlage:archive.org
    |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:archive.org
    |errNS=0
  }}).

Weblinks

| {{#if: 
    | Vorlage:DNB-Portal – veraltete Parametrisierung 3=
  }}

}}

{{#ifeq: p | p | | {{#if: 13164087952826892 | |

}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 131640879 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 131640879 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 52826892 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 52826892 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung

{{#if: Hollaz, David | {{#if: | {{#if: deutscher protestantischer Theologe (Lutherischer Dogmatiker) | {{#if: 1648 | {{#if: Wulkow bei Stargard (Pommern) | {{#if: 17. April 1713 | {{#if: Jakobshagen, Kreis Saatzig (Pommern) |

Vorlage:Wikidata-Registrierung