Eduard Mandel
Eduard Mandel, vollständiger Name Johann August Eduard Mandel (* 15. Februar 1810 in Berlin; † 20. Oktober 1882 in Berlin) war ein deutscher Kupferstecher.
Leben
Mandels Eltern waren der Musikinstrumentenmacher Johann August Mandel und dessen Ehefrau Luise, geborene Leidel.<ref>Standesamt Berlin VI, Sterbe-Register 1882, Urkunde Nr. 1670</ref> Mit 14 Jahren wurde Mandel Schüler des Kartenstechers Johann Karl Mare (1773–1835) und wechselte zwei Jahre später in das Atelier des Kupferstechers Ludwig Buchhorn. Als Abschluss seiner dortigen Ausbildung fertigte Mandel 1830 nach eigener Vorlage ein Porträt von König Friedrich Wilhelm III. Darauf hatte er mit seinem Werke „Der Krieger und sein Kind“ (nach einem Gemälde von Theodor Hildebrandt) seinen eigenen Stil gefunden. Hochgelobt von der offiziellen Kunstkritik beauftragte ihn der Preußische Kunstverein mit mehreren Arbeiten, deren wichtigste „Die Lureley“ nach Carl Joseph Begas war. 1839 vollendete Mandel dieses Blatt und nach deren eigenem Bekunden wurden später unter anderem die Maler Karl Ferdinand Sohn und Hermann Wislicenus davon inspiriert.
1836 heiratete er in Berlin Mathilde Eichhorn (1815–1901).<ref>Jerusalem-Gemeinde Berlin, Traubuch 1835–1838, Doppelseite 00015</ref><ref>Standesamt Weimar, Sterbe-Hauptregister 1901, Urkunde Nr. 52</ref> 1837 ernannte ihn die Berliner Akademie zu ihrem Mitglied. Im Frühjahr 1840 ging Mandel an die École des Beaux-Arts in Paris und wurde dort Schüler von Louis Pierre Henriquel-Dupont und Auguste Gaspard Louis Desnoyers. Hier entstand auch eines seiner ersten Werke, der „italienische Hirtenknabe“ (nach Pollack).
1842 nach Berlin zurückgekehrt führte Mandel seine Arbeiten weiter und wurde 1844 als Dozent an die Akademie der Künste berufen und Professor an der Kupferstichschule. Als sein Schüler ist besonders Robert Trossin zu nennen. 1856 wurde Mandel zum Leiter des Ateliers für Kupferstichkunst an der Kunstakademie berufen. Als während des Deutsch-Französischen Krieges der Lehrbetrieb eingestellt wurde, legte Mandel seine Ämter nieder und zog sich ins Privatleben zurück. Als im Jahr 1875 die akademische Kupferstecherschule in ein Meisteratelier für Kupferstecher umgewandelt wurde und zur neu gegründeten Akademie der bildenden Künste gehörte, wurde er dessen Vorsteher. Sein bekanntestes Werk, das kurz vor seinem Tod entstand, ist ein Stich nach der Sixtinischen Madonna von Raphael. Mandel gilt als einer der führenden Meister der Berliner Kupferstecherkunst. Er war berühmt für seinen strengen Linienstich. So behauptete sich seine Kunst gegen die Konkurrenz modernerer Vervielfältigungsformen wie Lithographie und Photographie.<ref name="orden">Der Orden pour le merite für Wissenschaft und Künste. Die Mitglieder des Ordens, Band I (1842–1881), S. 216, Gebr. Mann-Verlag, Berlin 1975.</ref>
Er starb im Alter von 72 Jahren am 20. Oktober 1882 in Berlin, sein Grab befand sich auf dem St.-Marien- und St.-Nikolai-Friedhof I im Berliner Ortsteil Prenzlauer Berg.
Ehrungen
Mandel erhielt 1848 vom Verein der Kunstfreunde im preußischen Staat den „Preis der Seydlitz-Stiftung“ zuerkannt. Er wurde am 24. Januar 1860 in den preußischen Orden „Pour le mérite für Wissenschaften und Künste“ aufgenommen.<ref name="orden" /> Er war auch Träger des Ritterkreuzes des Belgischen Leopold-Ordens, der Französischen Ehrenlegion, des Bayerischen Michael-Ordens I. Klasse, der k. k. Österreichischen Eisernen Krone III. Klasse und des Roten Adler-Ordens III. Klasse mit Schleife. Seit 1865 war er assoziiertes Mitglied der Académie royale de Belgique (Classe des Beaux-Arts).<ref>{{#if:|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:|{{{autor}}}: }}{{#if:|{{#if:Académicien décédé: Jean Auguste Édouard Mandel|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1={{{archiv-url}}}}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Académicien décédé: Jean Auguste Édouard Mandel}}]{{#if:| ({{{format}}})}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}|{{#if:https://academieroyale.be/fr/who-who-detail/relations/jean-auguste-edouard-mandel/%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C{{#invoke:Vorlage:Internetquelle%7CTitelFormat%7Ctitel={{#invoke:WLink%7CgetEscapedTitle%7C1=Académicien décédé: Jean Auguste Édouard Mandel}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=https://academieroyale.be/fr/who-who-detail/relations/jean-auguste-edouard-mandel/}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1=Académicien décédé: Jean Auguste Édouard Mandel}}}}]}}{{#if:| ({{{format}}}{{#if:Académie royale des Sciences, des Lettres et des Beaux-Arts de Belgique{{#if: 2023-10-16 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
| )
| {{#if:{{#ifeq:fr|de||{{#if:fr|1}}}}französische Form des Vornames| ;
| )}}}}}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}}}{{#if:https://academieroyale.be/fr/who-who-detail/relations/jean-auguste-edouard-mandel/%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=https://academieroyale.be/fr/who-who-detail/relations/jean-auguste-edouard-mandel/}}%7C%7C}}}}{{#if:Académicien décédé: Jean Auguste Édouard Mandel|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=Académicien décédé: Jean Auguste Édouard Mandel|lines=0}}||}}}}{{#if: | In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{{werk}}}}}}}{{#if: Académie royale des Sciences, des Lettres et des Beaux-Arts de Belgique| Académie royale des Sciences, des Lettres et des Beaux-Arts de Belgique{{#if: |,|{{#if: 2023-10-16 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||,}}}}}}}}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|noerror=1}}
|{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|T._Monat JJJJ}}
|{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum={{{datum}}}|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2023-10-16 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: |,|{{#if: 2023-10-16 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| {{#if:Académie royale des Sciences, des Lettres et des Beaux-Arts de Belgique|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:727215||(?)}}}}}}{{#if: 2023-10-16|;}}}}{{#if: 2023-10-16| {{#if:Académie royale des Sciences, des Lettres et des Beaux-Arts de Belgique{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2023-10-16 |ISO|noerror=1}} }}
|4=im Jahr
|7=im
|10=am
|#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2023-10-16|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2023-10-16|T._Monat JJJJ}}
| {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:fr|de||{{#if:fr|1}}}}französische Form des Vornames|{{#if:Académie royale des Sciences, des Lettres et des Beaux-Arts de Belgique{{#if: 2023-10-16 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
| (
| {{#if: | | (}}
}}{{#ifeq:{{#if:fr|fr|de}}|de||
{{#invoke:Multilingual|format|fr|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: französische Form des Vornames|{{#ifeq:{{#if:fr|fr|de}}|de||, }}französische Form des Vornames}})}}{{#if: {{#if: 2023-10-16 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}frfranzösische Form des Vornames|{{#if: |: {{
#if:
| „{{
#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
| Vorlage:Str trim
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
}}“
| {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
| „Vorlage:Str trim“
| {{#invoke:Text|quote
|1={{#if:
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
|2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
|3=1}} }}
}}{{#if:
| (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if: | : }}{{#if: | , deutsch: „“ }})
| {{#if:
| ({{#if: | , deutsch: „“ }})
| {{#if: | (deutsch: „“) }}
}}
}}{{#if: {{{zitat}}}
| {{#if:
| {{#if: {{{zitat}}}
| Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
| Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if: | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
| Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
| {{{ref}}} }}
}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:||{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:
|0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://academieroyale.be/fr/who-who-detail/relations/jean-auguste-edouard-mandel/ | {{#if: | [1] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }} | (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.) }}{{#switch: |no|0|= |#default={{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |opt = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://academieroyale.be/fr/who-who-detail/relations/jean-auguste-edouard-mandel/ | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://academieroyale.be/fr/who-who-detail/relations/jean-auguste-edouard-mandel/}} || {{#if: || }} }} | {{#if: | {{#if: || }} | {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: deadurl |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://academieroyale.be/fr/who-who-detail/relations/jean-auguste-edouard-mandel/ Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. ) {{#if: | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: |no|0|= |#default= {{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |all = inline= url= |opt = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://academieroyale.be/fr/who-who-detail/relations/jean-auguste-edouard-mandel/ | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://academieroyale.be/fr/who-who-detail/relations/jean-auguste-edouard-mandel/}} || {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: deadurl |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}[https://academieroyale.be/fr/who-who-detail/relations/jean-auguste-edouard-mandel/ }}|{{#switch: |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://academieroyale.be/fr/who-who-detail/relations/jean-auguste-edouard-mandel/ | {{#if: | [2] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: | {{#if: | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }} | (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.) }}{{#switch: |no|0|= |#default={{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |opt = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://academieroyale.be/fr/who-who-detail/relations/jean-auguste-edouard-mandel/ | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://academieroyale.be/fr/who-who-detail/relations/jean-auguste-edouard-mandel/}} || {{#if: || }} }} | {{#if: | {{#if: || }} | {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://academieroyale.be/fr/who-who-detail/relations/jean-auguste-edouard-mandel/ Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. ) {{#if: | {{#if: | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: |no|0|= |#default= {{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |all = inline= url= |opt = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://academieroyale.be/fr/who-who-detail/relations/jean-auguste-edouard-mandel/ | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://academieroyale.be/fr/who-who-detail/relations/jean-auguste-edouard-mandel/}} || {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}[https://academieroyale.be/fr/who-who-detail/relations/jean-auguste-edouard-mandel/ }} }}}}}}}}}}{{#if:| {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}
}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}</ref> Außerdem war er Mitglied der Akademien zu Wien, Antwerpen, Amsterdam, Rom, Florenz und Urbino. Für seine ausgestellten Werke erhielt er die kleine goldene Medaille in Berlin sowie Medaillen in Paris und Brüssel.
Seit 1923 trägt in Berlin eine neu eingerichtete Straße im Ortsteil Prenzlauer Berg den Namen Mandelstraße.
Bekannte Schüler
Louis Jacoby, Hans Meyer, Heinrich Sachs, Robert Trossin, Karl Becker, Robert Reyher, Paul Sigmund Habelmann
Werke (Auswahl)
- König Friedrich Wilhelm III. (1830)
- Der Krieger und sein Kind (1835, nach Theodor Hildebrandt)
- Italienischer Hirtenknabe (1840, nach Leopold Pollack)
- Selbstbildnis Anthonis van Dycks (1841, nach van Dyck)
- Selbstbildnis Tizians (1843, nach Tizian)
- Die trauernde Witwe (1845, nach Ludwig Robert)
- Der Große Kurfürst (1846, nach Pieter Nason)
- Königin Elisabeth von Preußen (1846, Porträt nach Joseph Stieler)
- Kinder mit Blumen spielend (1848, nach Eduard Magnus)
- Madonna colle stelle (1848, nach Carlo Dolci)
- König Karl I. von England (1850, nach Anthonis van Dyck)
- König Friedrich der Große (1850, nach Dora Stock)
- König Friedrich Wilhelm IV. (1854, Porträt nach Johannes Samuel Otto)
- Franz Kugler (1854, Porträt nach Menzel)
- Heinrich Heine (1854, Porträt nach Franz Kugler)
- Madonna Colonna (1855, nach Raffael)
- Beethoven (1856, Porträt nach Johann Peter Lyser)
- Ecce homo (1858, nach Guido Reni)
- Mater dolorosa (1858, nach Carlo Dolce)
- Jünglingsporträt (1860, nach Raffael)
- Gretchen zur Kirche gehend und Gretchen vor dem Muttergottesbilde (1861, nach Wilhelm von Kaulbach)
- Madonna della Sedia (1865, nach Raffael)
- La Bella (1868, nach Tizian)
- Madonna Panshanger (1872, nach Raffael)
- Christian Rauch (1872, Porträt nach Vorlage von Gottfried Schadow)
- Maria und Johannes (nach Bernhard Plockhorst)
- Die Ehebrecherin (nach Bernhard Plockhorst)
- Sixtinische Madonna (Raffael)
Literatur
- {{ #if:Lionel von Donop|Lionel von Donop: |}}{{ #if:ADB:Mandel, Eduard|{{ #if:Mandel, Eduard|Mandel, Eduard|Eduard Mandel }}|{{#ifeq: {{#switch: 20
| 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }} | 0 | {{ #if:Mandel, Eduard|Mandel, Eduard|Eduard Mandel }} | [https://daten.digitale-sammlungen.de/~db/bsb000{{#switch: 20 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }}/images/index.html?seite={{#switch: 20 | 1={{ #expr: 166 + 16 }} | 2={{ #expr: 166 + 2 }} | 3={{ #expr: 166 + 2 }} | 4={{ #expr: 166 + 2 }} | 5={{ #expr: 166 + 2 }} | 6={{ #expr: 166 + 2 }} | 7={{ #expr: 166 + 2 }} | 8={{ #expr: 166 + 2 }} | 9={{#switch: 166 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 166 < 449 | {{ #expr: 166 + 2 }} | {{ #expr: 166 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 166 + 2 }} | 11={{ #expr: 166 + 2 }} | 12={{ #expr: 166 + 2 }} | 13={{ #expr: 166 + 2 }} | 14={{ #expr: 166 + 2 }} | 15={{ #expr: 166 + 2 }} | 16={{ #expr: 166 + 2 }} | 17={{ #expr: 166 + 2 }} | 18={{ #expr: 166 + 2 }} | 19={{ #expr: 166 + 2 }} | 20={{ #expr: 166 + 2 }} | 21={{ #expr: 166 + 2 }} | 22={{ #expr: 166 + 2 }} | 23={{ #expr: 166 + 2 }} | 24={{ #expr: 166 + 2 }} | 25={{ #expr: 166 + 2 }} | 26={{ #expr: 166 + 2 }} | 27={{ #expr: 166 + 2 }} | 28={{ #expr: 166 + 2 }} | 29={{ #expr: 166 + 2 }} | 30={{ #expr: 166 + 2 }} | 31={{ #expr: 166 + 2 }} | 32={{ #expr: 166 + 2 }} | 33={{ #expr: 166 + 2 }} | 34={{ #expr: 166 + 2 }} | 35={{ #expr: 166 + 2 }} | 36={{ #expr: 166 + 2 }} | 37={{ #expr: 166 + 2 }} | 38={{ #expr: 166 + 2 }} | 39={{ #expr: 166 + 2 }} | 40={{ #expr: 166 + 2 }} | 41={{ #expr: 166 + 2 }} | 42={{ #expr: 166 + 2 }} | 43={{ #expr: 166 + 2 }} | 44={{ #expr: 166 + 2 }} | 45={{ #expr: 166 + 6 }} | 46={{ #expr: 166 + 2 }} | 47={{ #expr: 166 + 2 }} | 48={{ #expr: 166 + 2 }} | 49={{ #expr: 166 + 2 }} | 50={{ #expr: 166 + 2 }} | 51={{ #expr: 166 + 2 }} | 52={{ #expr: 166 + 2 }} | 53={{ #expr: 166 + 2 }} | 54={{ #expr: 166 + 2 }} | 55={{ #expr: 166 + 3 }} | 56=166 | #default = 166 }} {{ #if:Mandel, Eduard|Mandel, Eduard|Eduard Mandel }}] }} }}{{#ifeq:Vorlage:Str rightc|.||.}} In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 20, Duncker & Humblot, Leipzig {{#switch: 20 | 1=1875 | 2=1875 | 3=1876 | 4=1876 | 5=1877 | 6=1877 | 7=1877 | 8=1878 | 9=1879 | 10=1879 | 11=1880 | 12=1880 | 13=1881 | 14=1881 | 15=1882 | 16=1882 | 17=1883 | 18=1883 | 19=1884 | 20=1884 | 21=1885 | 22=1885 | 23=1886 | 24=1887 | 25=1887 | 26=1888 | 27=1888 | 28=1889 | 29=1889 | 30=1890 | 31=1890 | 32=1891 | 33=1891 | 34=1892 | 35=1893 | 36=1893 | 37=1894 | 38=1894 | 39=1895 | 40=1896 | 41=1896 | 42=1897 | 43=1898 | 44=1898 | 45=1900 | 46=1902 | 47=1903 | 48=1904 | 49=1904 | 50=1905 | 51=1906 | 52=1906 | 53=1907 | 54=1908 | 55=1910 | 56=1912 | #default = Vorlage:ADB – bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben{{#ifeq:0|0|}} }}, S. 166{{ #if:170 | {{ #ifexpr: {{#switch: 20 | 1={{ #expr: 166 + 16 }} | 2={{ #expr: 166 + 2 }} | 3={{ #expr: 166 + 2 }} | 4={{ #expr: 166 + 2 }} | 5={{ #expr: 166 + 2 }} | 6={{ #expr: 166 + 2 }} | 7={{ #expr: 166 + 2 }} | 8={{ #expr: 166 + 2 }} | 9={{#switch: 166 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 166 < 449 | {{ #expr: 166 + 2 }} | {{ #expr: 166 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 166 + 2 }} | 11={{ #expr: 166 + 2 }} | 12={{ #expr: 166 + 2 }} | 13={{ #expr: 166 + 2 }} | 14={{ #expr: 166 + 2 }} | 15={{ #expr: 166 + 2 }} | 16={{ #expr: 166 + 2 }} | 17={{ #expr: 166 + 2 }} | 18={{ #expr: 166 + 2 }} | 19={{ #expr: 166 + 2 }} | 20={{ #expr: 166 + 2 }} | 21={{ #expr: 166 + 2 }} | 22={{ #expr: 166 + 2 }} | 23={{ #expr: 166 + 2 }} | 24={{ #expr: 166 + 2 }} | 25={{ #expr: 166 + 2 }} | 26={{ #expr: 166 + 2 }} | 27={{ #expr: 166 + 2 }} | 28={{ #expr: 166 + 2 }} | 29={{ #expr: 166 + 2 }} | 30={{ #expr: 166 + 2 }} | 31={{ #expr: 166 + 2 }} | 32={{ #expr: 166 + 2 }} | 33={{ #expr: 166 + 2 }} | 34={{ #expr: 166 + 2 }} | 35={{ #expr: 166 + 2 }} | 36={{ #expr: 166 + 2 }} | 37={{ #expr: 166 + 2 }} | 38={{ #expr: 166 + 2 }} | 39={{ #expr: 166 + 2 }} | 40={{ #expr: 166 + 2 }} | 41={{ #expr: 166 + 2 }} | 42={{ #expr: 166 + 2 }} | 43={{ #expr: 166 + 2 }} | 44={{ #expr: 166 + 2 }} | 45={{ #expr: 166 + 6 }} | 46={{ #expr: 166 + 2 }} | 47={{ #expr: 166 + 2 }} | 48={{ #expr: 166 + 2 }} | 49={{ #expr: 166 + 2 }} | 50={{ #expr: 166 + 2 }} | 51={{ #expr: 166 + 2 }} | 52={{ #expr: 166 + 2 }} | 53={{ #expr: 166 + 2 }} | 54={{ #expr: 166 + 2 }} | 55={{ #expr: 166 + 3 }} | 56=166 | #default = 166 }} != {{#switch: 20 | 1={{ #expr: 170 + 16 }} | 2={{ #expr: 170 + 2 }} | 3={{ #expr: 170 + 2 }} | 4={{ #expr: 170 + 2 }} | 5={{ #expr: 170 + 2 }} | 6={{ #expr: 170 + 2 }} | 7={{ #expr: 170 + 2 }} | 8={{ #expr: 170 + 2 }} | 9={{#switch: 170 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 170 < 449 | {{ #expr: 170 + 2 }} | {{ #expr: 170 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 170 + 2 }} | 11={{ #expr: 170 + 2 }} | 12={{ #expr: 170 + 2 }} | 13={{ #expr: 170 + 2 }} | 14={{ #expr: 170 + 2 }} | 15={{ #expr: 170 + 2 }} | 16={{ #expr: 170 + 2 }} | 17={{ #expr: 170 + 2 }} | 18={{ #expr: 170 + 2 }} | 19={{ #expr: 170 + 2 }} | 20={{ #expr: 170 + 2 }} | 21={{ #expr: 170 + 2 }} | 22={{ #expr: 170 + 2 }} | 23={{ #expr: 170 + 2 }} | 24={{ #expr: 170 + 2 }} | 25={{ #expr: 170 + 2 }} | 26={{ #expr: 170 + 2 }} | 27={{ #expr: 170 + 2 }} | 28={{ #expr: 170 + 2 }} | 29={{ #expr: 170 + 2 }} | 30={{ #expr: 170 + 2 }} | 31={{ #expr: 170 + 2 }} | 32={{ #expr: 170 + 2 }} | 33={{ #expr: 170 + 2 }} | 34={{ #expr: 170 + 2 }} | 35={{ #expr: 170 + 2 }} | 36={{ #expr: 170 + 2 }} | 37={{ #expr: 170 + 2 }} | 38={{ #expr: 170 + 2 }} | 39={{ #expr: 170 + 2 }} | 40={{ #expr: 170 + 2 }} | 41={{ #expr: 170 + 2 }} | 42={{ #expr: 170 + 2 }} | 43={{ #expr: 170 + 2 }} | 44={{ #expr: 170 + 2 }} | 45={{ #expr: 170 + 6 }} | 46={{ #expr: 170 + 2 }} | 47={{ #expr: 170 + 2 }} | 48={{ #expr: 170 + 2 }} | 49={{ #expr: 170 + 2 }} | 50={{ #expr: 170 + 2 }} | 51={{ #expr: 170 + 2 }} | 52={{ #expr: 170 + 2 }} | 53={{ #expr: 170 + 2 }} | 54={{ #expr: 170 + 2 }} | 55={{ #expr: 170 + 3 }} | 56=170 | #default = 170 }} |{{ #ifexpr: {{#switch: 20 | 1={{ #expr: 170 + 16 }} | 2={{ #expr: 170 + 2 }} | 3={{ #expr: 170 + 2 }} | 4={{ #expr: 170 + 2 }} | 5={{ #expr: 170 + 2 }} | 6={{ #expr: 170 + 2 }} | 7={{ #expr: 170 + 2 }} | 8={{ #expr: 170 + 2 }} | 9={{#switch: 170 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 170 < 449 | {{ #expr: 170 + 2 }} | {{ #expr: 170 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 170 + 2 }} | 11={{ #expr: 170 + 2 }} | 12={{ #expr: 170 + 2 }} | 13={{ #expr: 170 + 2 }} | 14={{ #expr: 170 + 2 }} | 15={{ #expr: 170 + 2 }} | 16={{ #expr: 170 + 2 }} | 17={{ #expr: 170 + 2 }} | 18={{ #expr: 170 + 2 }} | 19={{ #expr: 170 + 2 }} | 20={{ #expr: 170 + 2 }} | 21={{ #expr: 170 + 2 }} | 22={{ #expr: 170 + 2 }} | 23={{ #expr: 170 + 2 }} | 24={{ #expr: 170 + 2 }} | 25={{ #expr: 170 + 2 }} | 26={{ #expr: 170 + 2 }} | 27={{ #expr: 170 + 2 }} | 28={{ #expr: 170 + 2 }} | 29={{ #expr: 170 + 2 }} | 30={{ #expr: 170 + 2 }} | 31={{ #expr: 170 + 2 }} | 32={{ #expr: 170 + 2 }} | 33={{ #expr: 170 + 2 }} | 34={{ #expr: 170 + 2 }} | 35={{ #expr: 170 + 2 }} | 36={{ #expr: 170 + 2 }} | 37={{ #expr: 170 + 2 }} | 38={{ #expr: 170 + 2 }} | 39={{ #expr: 170 + 2 }} | 40={{ #expr: 170 + 2 }} | 41={{ #expr: 170 + 2 }} | 42={{ #expr: 170 + 2 }} | 43={{ #expr: 170 + 2 }} | 44={{ #expr: 170 + 2 }} | 45={{ #expr: 170 + 6 }} | 46={{ #expr: 170 + 2 }} | 47={{ #expr: 170 + 2 }} | 48={{ #expr: 170 + 2 }} | 49={{ #expr: 170 + 2 }} | 50={{ #expr: 170 + 2 }} | 51={{ #expr: 170 + 2 }} | 52={{ #expr: 170 + 2 }} | 53={{ #expr: 170 + 2 }} | 54={{ #expr: 170 + 2 }} | 55={{ #expr: 170 + 3 }} | 56=170 | #default = 170 }} = {{ #expr: {{#switch: 20 | 1={{ #expr: 166 + 16 }} | 2={{ #expr: 166 + 2 }} | 3={{ #expr: 166 + 2 }} | 4={{ #expr: 166 + 2 }} | 5={{ #expr: 166 + 2 }} | 6={{ #expr: 166 + 2 }} | 7={{ #expr: 166 + 2 }} | 8={{ #expr: 166 + 2 }} | 9={{#switch: 166 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 166 < 449 | {{ #expr: 166 + 2 }} | {{ #expr: 166 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 166 + 2 }} | 11={{ #expr: 166 + 2 }} | 12={{ #expr: 166 + 2 }} | 13={{ #expr: 166 + 2 }} | 14={{ #expr: 166 + 2 }} | 15={{ #expr: 166 + 2 }} | 16={{ #expr: 166 + 2 }} | 17={{ #expr: 166 + 2 }} | 18={{ #expr: 166 + 2 }} | 19={{ #expr: 166 + 2 }} | 20={{ #expr: 166 + 2 }} | 21={{ #expr: 166 + 2 }} | 22={{ #expr: 166 + 2 }} | 23={{ #expr: 166 + 2 }} | 24={{ #expr: 166 + 2 }} | 25={{ #expr: 166 + 2 }} | 26={{ #expr: 166 + 2 }} | 27={{ #expr: 166 + 2 }} | 28={{ #expr: 166 + 2 }} | 29={{ #expr: 166 + 2 }} | 30={{ #expr: 166 + 2 }} | 31={{ #expr: 166 + 2 }} | 32={{ #expr: 166 + 2 }} | 33={{ #expr: 166 + 2 }} | 34={{ #expr: 166 + 2 }} | 35={{ #expr: 166 + 2 }} | 36={{ #expr: 166 + 2 }} | 37={{ #expr: 166 + 2 }} | 38={{ #expr: 166 + 2 }} | 39={{ #expr: 166 + 2 }} | 40={{ #expr: 166 + 2 }} | 41={{ #expr: 166 + 2 }} | 42={{ #expr: 166 + 2 }} | 43={{ #expr: 166 + 2 }} | 44={{ #expr: 166 + 2 }} | 45={{ #expr: 166 + 6 }} | 46={{ #expr: 166 + 2 }} | 47={{ #expr: 166 + 2 }} | 48={{ #expr: 166 + 2 }} | 49={{ #expr: 166 + 2 }} | 50={{ #expr: 166 + 2 }} | 51={{ #expr: 166 + 2 }} | 52={{ #expr: 166 + 2 }} | 53={{ #expr: 166 + 2 }} | 54={{ #expr: 166 + 2 }} | 55={{ #expr: 166 + 3 }} | 56=166 | #default = 166 }} + 1 }} | f|–170}}|}} |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{ #if:ADB:Mandel, Eduard||{{#ifeq:0|0|}}}}
- Sylva van der Heyden: Mandel, (Johann August) Eduard. In: Bénédicte Savoy, France Nerlich, France (Hrsg.): Pariser Lehrjahre. Ein Lexikon zur Ausbildung deutscher Maler in der französischen Hauptstadt. Band 1: 1793–1843. Berlin/Boston 2013, S. 190–193.
- {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}
- {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}
- Vorlage:ThiemeBecker/core
|all= Band= |opt= Autor= Lemma= Seite= SeiteBis= SeiteEnde= Kommentar= |cat= Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:ThiemeBecker |template= Vorlage:ThiemeBecker }}
- Eduard|schlagwort.html?werk=Meyers{{#if:11|&bandnr=11}}{{#if:180|&seitenr=0180}}{{#if:Mandel, Eduard|&wort=Mandel%2C+Eduard}}}} Mandel, Eduard. In: {{#if:|Meyers.|Meyers Konversations-Lexikon.}} 4. Auflage. Band 11, {{#if:||Verlag des Bibliographischen Instituts, Leipzig/Wien 1885–1892, }} S. 180{{#if:|–{{{3}}}}}.{{#if:| – {{{bemerkung}}}}}
Weblinks
|X|x= |0|-= |S|s= – Sammlung von Bildern |1|= – Sammlung von Bildern{{#if: 00
| {{#switch: {{#invoke:TemplUtl|faculty|0}}/{{#invoke:TemplUtl|faculty|0}}
|1/= und Videos
|1/1=, Videos und Audiodateien
|/1= und Audiodateien}}
| , Videos und Audiodateien
}}
|#default= – }}{{#if:
| {{#ifeq: {{#invoke:Str|left||9}}
| category:
| FEHLER: Ohne Category: angeben!}}}}Vorlage:Wikidata-Registrierung
- 11 Werke im Graphikportal. Abgerufen am 4. Oktober 2025
Einzelnachweise
<references />
{{#ifeq: p | p | | {{#if: 116727365n840776026805150325593210090004 | |
}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 116727365 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 116727365 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n84077602 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n84077602 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 6805150325593210090004 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 6805150325593210090004 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung
{{#if: Mandel, Eduard | {{#if: Mandel, Johann August Eduard (vollständiger Name) | {{#if: deutscher Kupferstecher | {{#if: 15. Februar 1810 | {{#if: Berlin | {{#if: 20. Oktober 1882 | {{#if: Berlin || Personendaten | |
|---|---|
| NAME | Mandel, Eduard
}} |
| ALTERNATIVNAMEN | Mandel, Johann August Eduard (vollständiger Name)
}} |
| KURZBESCHREIBUNG | deutscher Kupferstecher
}} |
| GEBURTSDATUM | 15. Februar 1810
}} |
| GEBURTSORT | Berlin
}} |
| STERBEDATUM | 20. Oktober 1882
}} |
| STERBEORT | Berlin
}} |
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:URL
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:Linktext
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:Datum
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:"
- Wikipedia:Weblink offline fix-attempted
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link/URL fehlt
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:ADB
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:ADB/ohne Wikisource-Link
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Schwesterprojekt
- Wikipedia:GND fehlt
- Wikipedia:Normdaten-TYP falsch oder fehlend
- Wikipedia:GND in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:GND in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Kupferstecher (Deutschland)
- Träger des Pour le Mérite (Friedensklasse)
- Träger des Leopoldsordens (Ritter)
- Mitglied der Ehrenlegion (Ritter)
- Mitglied des Ritterordens vom Heiligen Michael
- Träger des Roten Adlerordens 3. Klasse
- Mitglied der Königlichen Akademie der Wissenschaften und Schönen Künste von Belgien
- Deutscher
- Hochschullehrer (Preußische Akademie der Künste)
- Hochschullehrer (Akademische Hochschule für die bildenden Künste)
- Geboren 1810
- Gestorben 1882
- Mann