Zum Inhalt springen

Edvard Westermarck

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie
Datei:Edward westermarck.jpg
Edvard Westermarck (unbekannter Fotograf, vor 1920)

Edvard Alexander Westermarck (* 20. November 1862 in Helsinki; † 3. September 1939 in Tenala; Schreibweisen auch: Edward, Eduard) war ein finnischer Philosoph, Soziologe und Ethnologe. Er gilt als Begründer der finnischen Soziologie und hatte bedeutenden Einfluss auf die späteren Soziologen seines Landes. The Westermarck Society, die wissenschaftliche Gesellschaft für Soziologie in Finnland, ist nach ihm benannt.

Leben

Westermarck lehrte an der London School of Economics sowie in Helsinki. Zu seinen Schülern zählen Gunnar Landtman und Rafael Karsten.

Seine Schwester war die Künstlerin Helena Westermarck.

Westermarck-Effekt

Nach ihm ist der Westermarck-Effekt benannt. Dieser besagt, dass zwei Menschen, unabhängig davon, ob sie miteinander verwandt sind oder nicht, sich später als nicht sexuell anziehend empfinden, wenn sie längere Zeit in großer Nähe zueinander aufgewachsen sind.<ref>Edvard Westermarck: The History of Human Marriage. Macmillan, London 1891; sowie derselbe: Recent Theories of Exogamy. In: Sociological Review. Jahrgang 26, 1934, S. 22–44.</ref> Der evolutionäre Sinn des Effekts läge darin, Inzucht zwischen Geschwistern – die häufig einen großen Teil der Kindheit miteinander verbringen – zu vermeiden. Die Exogamie biete einen biologischen Selektionsvorteil, es handle sich um kein kulturelles Phänomen.

Veröffentlichungen (Auswahl)

Finnisch:

  • Siveys ja kristinusko: Esitelmä. Ylioppilasyhdistys Prometheus, Helsinki 1907.
  • Avioliiton historia. WSOY, Porvoo 1932.
  • Moraalin synty ja kehitys. WSOY, Porvoo 1933.
  • Kristinusko ja moraali. Otava, Helsinki 1984.
  • Tapojen historiaa: Kuusi akadeemista esitelmää. Pitänyt Turussa syksyllä 1911 Edward Westermarck. 2. Auflage. Helsinki 1991.

Schwedisch:

  • Minnen ur mitt liv. Stockholm 1927.
  • Freuds teori om Oedipuskomplexen i sociologisk belysning. In: Vetenskap och bildning. Band 45, Stockholm 1934.

Deutsch:

  • Ursprung und Entwickelung der Moralbegriffe. 2 Bände. Aus dem Finnischen von Leopold Katscher. Leipzig 1907 und 1909.

Westermarck schrieb für die Zeitschrift Die Neue Generation, die von der Sexualreformerin Helene Stöcker herausgegeben wurde.

  • Geschichte der menschlichen Ehe. Jena 1893.

Englisch:

  • The Belief in Spirits in Morocco. Abo Akademi/The Finnish Literary Society, Abo/Helsingfors 1920 (Acta Academiae Aboensis; Humaniora I, 1).
  • The History of Human Marriage. 2 Bände. Macmillan, London 1925 (1891).
  • Ritual and Belief in Morocco. 2 Bände. Macmillan, London 1926.
  • The Goodness of Gods. Watts, London 1926 (The Forum Series).
  • Memories of My Life. MaCauley, New York 1929 (Übersetzung der schwedischen Ausgabe von 1927).
  • Wit and Wisdom in Morocco. 1931. Digitalisat
  • Ethical Relativity. London 1932 (International Library of Psychology, Philosophy and Scientific Method).
  • Three Essays on Sex and Marriage. Macmillan, London 1934.
  • The future of marriage in western civilisation. Macmillan, London 1937.

Französisch:

  • L'origine et le développement des idées morales. 2 Bände. Aus dem Finnischen von Robert Godet. Payot, 1928–1929. Englisch: The origin and development of the moral ideas (1906)
  • Survivances païennes dans la civilisation mahométane. Aus dem Finnischen von Robert Godet. Payot, Paris 1935 (Bibliotheque Historique).

Literatur

  • Juhani Ihanus: Multiple Origins. Edward Westermarck in Search of Mankind (= Europäische Studien zur Ideen- und Wissenschaftsgeschichte. Band 6). Lang, Frankfurt u. a. 1999, ISBN 3-631-34455-4 (englisch).
  • Vorlage:SvLitSällskFinland
  • David Shankland: Edward Westermarck, a Master Ethnographer, and His Monograph Ritual and Belief in Morocco (1926). In: Frederico Delgado Rosa / Han F. Vermeulen (Hrsg.): Ethnographers before Malinowski, pioneers of anthropological fieldwork, 1870–1922. Berghahn, New York, Oxford 2022, ISBN 978-1-80073-531-6, S. 117–149.
  • Kirsti Suolinna, Catherine af Hällström, Tommy Lahtinen: Portraying Morocco. Edward Westermarck’s fieldwork and photographs 1898–1913. Akademis Förl, Åbo 2000, ISBN 951-765-046-9 (englisch).
  • {{#if: Klaus-Gunther Wesseling|Klaus-Gunther Wesseling: }}Westermarck, Edvard Alexander. In: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL){{#if:25|. Band 25, Bautz, {{#switch:25

|1=Hamm 1975. 2., unveränderte Auflage. Hamm 1990, ISBN 3-88309-013-1 |2=Hamm 1990, ISBN 3-88309-032-8 |3=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-035-2 |4=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-038-7 |5=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-043-3 |6=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-044-1 |7=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-048-4 |8=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-053-0 |9=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-058-1 |10=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-062-X |11=Herzberg 1996, ISBN 3-88309-064-6 |12=Herzberg 1997, ISBN 3-88309-068-9 |13=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-072-7 |14=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-073-5 |15=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-077-8 |16=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-079-4 |17=Herzberg 2000, ISBN 3-88309-080-8 |18=Herzberg 2001, ISBN 3-88309-086-7 |19=Nordhausen 2001, ISBN 3-88309-089-1 |20=Nordhausen 2002, ISBN 3-88309-091-3 |21=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-110-3 |22=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-133-2 |23=Nordhausen 2004, ISBN 3-88309-155-3 |24=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-247-9 |25=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-332-7 |26=Nordhausen 2006, ISBN 3-88309-354-8 |27=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-393-2 |28=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-413-7 |29=Nordhausen 2008, ISBN 978-3-88309-452-6 |30=Nordhausen 2009, ISBN 978-3-88309-478-6 |31=Nordhausen 2010, ISBN 978-3-88309-544-8 |32=Nordhausen 2011, ISBN 978-3-88309-615-5 |33=Nordhausen 2012, ISBN 978-3-88309-690-2 |34=Nordhausen 2013, ISBN 978-3-88309-766-4 |35=Nordhausen 2014, ISBN 978-3-88309-882-1 |36=Nordhausen 2015, ISBN 978-3-88309-920-0 |37=Nordhausen 2016, ISBN 978-3-95948-142-7 |38=Nordhausen 2017, ISBN 978-3-95948-259-2 |39=Nordhausen 2018, ISBN 978-3-95948-350-6 |40=Nordhausen 2019, ISBN 978-3-95948-426-8 |41=Nordhausen 2020, ISBN 978-3-95948-474-9 |42=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-505-0 |43=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-536-4 |44=Nordhausen 2022, ISBN 978-3-95948-556-2 |45=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-584-5 |46=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-590-6 |47=Nordhausen 2024, ISBN 978-3-689-11006-2 |48=Nordhausen 2025, ISBN 978-3-689-11017-8 }}{{#if:|, Sp. }}{{#if:1481-1513|, Sp. {{#iferror:{{#expr:1481-1513}}|1481-1513|{{#expr:1*1481-1513*0}}–{{#expr:-(0*1481-1513*1)}}}}}}}}{{#if:|}}{{#if:https://web.archive.org/web/20070626194747/http://www.bautz.de/bbkl/w/westermarck_e_a.shtml%7C}}.{{#if: 25 | |{{#ifeq:||}}}}

Zum Westermarck-Effekt
  • Delphine De Smet, Linda Van Speybroeck, Jan Verplaetse: The Westermarck effect revisited: a psychophysiological study of sibling incest aversion in young female adults, Evolution and Human Behavior, Volume 35, Issue 1, 2014, S. 34–42, ISSN 1090-5138, {{#invoke:Vorlage:Handle|f|scheme=doi|class=plainlinks|parProblem=Problem|errCat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:DOI|errClasses=error editoronly|errHide=1|errNS=0 4 10 100}}.

Weblinks

| {{#if: 
    | Vorlage:DNB-Portal – veraltete Parametrisierung 3=
  }}

}}.

  • Petri Liukkonen: <templatestyles src="Webarchiv/styles.css" />{{#if:20140824104612
      | {{#ifeq: 20140824104612 | *
    | Vorlage:Webarchiv/Wartung/Stern{{#if: Edvard (Alexander) Westermarck (1862–1939) | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Edvard (Alexander) Westermarck (1862–1939)}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.kirjasto.sci.fi/ewester.htm}} }} (Archivversionen)
    | {{#iferror: {{#time: j. F Y|20140824104612}}
         | {{#if:  || }}Vorlage:Webarchiv/Wartung/DatumDer Wert des Parameters {{#if: wayback | wayback | Datum }} muss ein gültiger Zeitstempel der Form YYYYMMDDHHMMSS sein!
         | {{#if: Edvard (Alexander) Westermarck (1862–1939) | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Edvard (Alexander) Westermarck (1862–1939)}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.kirjasto.sci.fi/ewester.htm}} }} {{#ifeq:  | [] | [ | ( }}Memento{{#if: {{#if:  | {{{archiv-bot}}} |  }} |  des Vorlage:Referrer }} vom {{#time: j. F Y|20140824104612}} im Internet Archive{{#if:  | ;  }}{{#ifeq:  | [] | ] | ) }}
      }}
  }}
      | {{#if:
          | {{#iferror: {{#time: j. F Y|{{{webciteID}}}}}
    | {{#switch: {{#invoke:Str|len|{{{webciteID}}}}}
       | 16= {{#if: Edvard (Alexander) Westermarck (1862–1939) | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Edvard (Alexander) Westermarck (1862–1939)}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.kirjasto.sci.fi/ewester.htm}} }} {{#ifeq:  | [] | [ | ( }}Memento{{#if: {{#if:  | {{{archiv-bot}}} |  }} |  des Vorlage:Referrer }} vom {{#time: j. F Y| 19700101000000 + {{#expr: floor {{#expr: {{#invoke:Str|sub|{{{webciteID}}}|1|10}}/86400}} }} days}} auf WebCite{{#if:  | ;  }}{{#ifeq:  | [] | ] | ) }}
       | 9 = {{#if: Edvard (Alexander) Westermarck (1862–1939) | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Edvard (Alexander) Westermarck (1862–1939)}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.kirjasto.sci.fi/ewester.htm}} }} {{#ifeq:  | [] | [ | ( }}Memento{{#if: {{#if:  | {{{archiv-bot}}} |  }} |  des Vorlage:Referrer}} vom {{#time: j. F Y| 19700101000000 + {{#expr: floor {{#expr: {{#invoke:Str|sub|{{#invoke:Expr|base62|{{{webciteID}}}}}|1|10}}/86400}} }} days}} auf WebCite{{#if:  | ;  }}{{#ifeq:  | [] | ] | ) }}
       | #default= Der Wert des Parameters {{#if: webciteID | webciteID | ID }} muss entweder ein Zeitstempel der Form YYYYMMDDHHMMSS oder ein Schüsselwert mit 9 Zeichen oder eine 16-stellige Zahl sein!Vorlage:Webarchiv/Wartung/webcitation{{#if:  || }}
      }}
    | c|{{{webciteID}}}}} {{#if: Edvard (Alexander) Westermarck (1862–1939) | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Edvard (Alexander) Westermarck (1862–1939)}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.kirjasto.sci.fi/ewester.htm}} }} (Memento{{#if: {{#if:  | {{{archiv-bot}}} |  }} |  des Vorlage:Referrer}} vom {{#time: j. F Y|{{{webciteID}}}}} auf WebCite{{#if:  | ;  }}{{#ifeq:  | [] | ] | ) }}
  }}
          | {{#if: 
              | Vorlage:Webarchiv/Today
              | {{#if:
                      | Vorlage:Webarchiv/Generisch
                      | {{#if: Edvard (Alexander) Westermarck (1862–1939) | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Edvard (Alexander) Westermarck (1862–1939)}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.kirjasto.sci.fi/ewester.htm}} }}  
                 }}}}}}}}{{#if:
    | Vorlage:Webarchiv/archiv-bot
  }}{{#invoke:TemplatePar|check
     |all      = url=
     |opt      = text= wayback= webciteID= archive-is= archive-today= archiv-url= archiv-datum= ()= archiv-bot= format= original=
     |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Webarchiv
     |errNS    = 0
     |template = Vorlage:Webarchiv
     |format   = *
     |preview  = 1
  }}{{#ifexpr: {{#if:20140824104612|1|0}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}} <> 1
    | {{#if:  || }}Vorlage:Webarchiv/Wartung/Parameter{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Genau einer der Parameter 'wayback', 'webciteID', 'archive-today', 'archive-is' oder 'archiv-url' muss angegeben werden.|1}}
  }}{{#if: 
    | {{#switch: {{#invoke:Webarchiv|getdomain|{{{archiv-url}}}}}
        | web.archive.org = 
          {{#if:  || }}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Im Parameter 'archiv-url' wurde URL von Internet Archive erkannt, bitte Parameter 'wayback' benutzen.|1}} 
        | webcitation.org = 
          {{#if:  || }}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Im Parameter 'archiv-url' wurde URL von WebCite erkannt, bitte Parameter 'webciteID' benutzen.|1}} 
        | archive.today |archive.is |archive.ph |archive.fo |archive.li |archive.md |archive.vn = 
          {{#if:  || }}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Im Parameter 'archiv-url' wurde URL von archive.today erkannt, bitte Parameter 'archive-today' benutzen.|1}}
      }}{{#if: 
         | {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}
             | {{#if:  || }}Vorlage:Webarchiv/Wartung/Parameter{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Der Wert des Parameter 'archiv-datum' ist ungültig oder hat ein ungültiges Format.|1}}
          |  }} 
         | {{#if:  || }}Vorlage:Webarchiv/Wartung/Parameter{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Der Pflichtparameter 'archiv-datum' wurde nicht angegeben.|1}}
      }}
    | {{#if: 
         | {{#if:  || }}Vorlage:Webarchiv/Wartung/Parameter{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Der Parameter 'archiv-datum' ist nur in Verbindung mit 'archiv-url' angebbar.|1}}
      }}
  }}{{#if:{{#invoke:URLutil|isHostPathResource|http://www.kirjasto.sci.fi/ewester.htm}}
    || {{#if:  || }}
  }}{{#if: Edvard (Alexander) Westermarck (1862–1939)
    | {{#if: {{#invoke:WLink|isBracketedLink|Edvard (Alexander) Westermarck (1862–1939)}}
        | {{#if:  || }}
      }}
    | {{#if:  || }}Vorlage:Webarchiv/Wartung/Linktext_fehlt
  }}{{#switch: 
    |addlarchives|addlpages= {{#if:  || }}{{#if: 1 |Vorlage:Webarchiv/Wartung/Parameter}}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: enWP-Wert im Parameter 'format'.|1}}
  }}{{#ifeq: {{#invoke:Str|find|http://www.kirjasto.sci.fi/ewester.htm%7Carchiv}} |-1
    || {{#ifeq: {{#invoke:Str|find|{{#invoke:Str|cropleft|http://www.kirjasto.sci.fi/ewester.htm%7C4}}%7Chttp}} |-1
         || {{#switch: {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.kirjasto.sci.fi/ewester.htm }}
              | abendblatt.de | daserste.ndr.de | inarchive.com | webcitation.org = 
              | #default = {{#if:  || }}{{#if: 1 |Vorlage:Webarchiv/Wartung/URL}}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Archiv-URL im Parameter 'url' anstatt URL der Originalquelle. Entferne den vor der Original-URL stehenden Mementobestandteil und setze den Archivierungszeitstempel in den Parameter 'wayback', 'webciteID', 'archive.today' oder 'archive-is' ein, sofern nicht bereits befüllt.|1}}
            }} 
       }}
  }}. 2008 (englisch)

Einzelnachweise

<references />

{{#ifeq: p | p | | {{#if: 119240572n/80/230124664373 | |

}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 119240572 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 119240572 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n/80/2301 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n/80/2301 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 24664373 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 24664373 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung

{{#if: Westermarck, Edvard | {{#if: Westermarck, Edvard Alexander (vollständiger Name) | {{#if: Begründer der finnischen Soziologie | {{#if: 20. November 1862 | {{#if: Helsinki | {{#if: 3. September 1939 | {{#if: Tenala |

Vorlage:Wikidata-Registrierung