Zum Inhalt springen

Emma Niendorf

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie
Datei:EmmavonSuckow.jpg
Emma von Suckow
Datei:Suckow Grab in Rom.jpg
Grab auf dem Nichtkatholischen (Protestantischen) Friedhof Rom

Emma Niendorf (Pseudonym von Emma von Suckow, geborene Anna Maria Eder, geadelte Emma von Calatin; * 12. Juli 1807 in Pappenheim; † 7. April 1876 in Rom) war eine deutsche Schriftstellerin.

Leben und Wirken

Die älteste der drei Töchter des königlich-bayerischen Generaladjutanten Karl Theodor Friedrich Graf und Herr zu Pappenheim aus seiner Beziehung zu der Pappenheimer Bürgerstochter Anna Maria Eder, ab 1819 eine geadelte „von Calatin“, verbrachte einen Teil ihrer Kindheit und Jugend in München. Hier heiratete sie am 29. November 1828 den 20 Jahre älteren Offizier Karl Ludwig Emil von Suckow, einen gebürtigen Mecklenburger, der ab 1807 im Dienste des württembergischen Königshauses stand, lebte mit ihm in Ulm und Ludwigsburg und seit 1837 in Stuttgart. Von ihren Kindern überlebte nur der 1828 geborene Albert, der ebenfalls die militärische Laufbahn einschlug und es bis zum württembergischen Kriegsminister brachte.

Die Bekanntschaft mit Nikolaus Lenau, dessen Biographin sie wurde, Ludwig Uhland, Karl Mayer, Gustav Schwab, Eduard Mörike und Graf Alexander von Württemberg beflügelte Emma Niendorfs schriftstellerisches Arbeiten. „Niendorf“ oder „von Niendorf“ bzw. „von Nindorf“<ref>So z. B. als Verfasserin der: Reisescenen in Bayern, Tyrol und Schwaben. Ebner & Seubert, Stuttgart 1840, Titelseite. (online).</ref> nannte sie sich nach einem Besitztum ihres Schwiegervaters. Besonders enge Beziehungen unterhielt sie zu Justinus Kerner und dessen schwäbischen Dichterkreis in Weinsberg; hier hielt sie sich ab 1838 häufig und lange auf. In Stuttgart führte sie einen literarischen Salon, in dem regelmäßig Schriftsteller verkehrten. Ausgedehnte Reisen durch Deutschland, Frankreich, England, Spanien, die Schweiz und Italien führte sie mit zahlreichen literarischen Berühmtheiten zusammen.

Emma Niendorf fasste ihre Reiseerlebnisse und -erinnerungen in zahlreichen Büchern zusammen. Nebenher publizierte sie auch in vielen Zeitschriften, z. B. in Cottas „Morgenblatt“. In Gustav Birnbaums Tageszeitung „Der Ungar. Pesth-Ofner Localblatt“ erschien 1863 in zehn Fortsetzungen ihre Erzählung „Der Mann, davongelaufen!“.

Nach dem Tod ihres Mannes im Jahr 1863 wohnte Emma Niendorf in Stuttgart, zuletzt in Baden-Baden. Ihre letzte Reise führte sie im Sommer 1875 wieder nach Italien. In Rom erlag sie am 7. April 1876 einem Herzschlag. Die Beisetzung erfolgte zwei Tage später am Palmsonntag (9. April) auf dem stadtrömischen Cimitero dei protestanti.<ref>Anzeiger zum Wochenblatt der Johanniter-Ordens-Balley Brandenburg. Jg. 17. Nr. 16, Carl Heymanns Verlag, Berlin 19. April 1876, S. (1) unter Todesanzeigen (online).</ref>

Emma Niendorf gehörte zum Seracher Dichterkreis.

Auszeichnungen

          | )
          | {{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:de|1}}}}| ; 
              | )}}}}}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}}}{{#if:https://www.domino1.stuttgart.de/web/ksd/KSDRedSystem.nsf/0/11ADD38F4C0329ECC12582BB00267935/$File/9C244D6C150758BBC12582A3002B3758.pdf%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=https://www.domino1.stuttgart.de/web/ksd/KSDRedSystem.nsf/0/11ADD38F4C0329ECC12582BB00267935/$File/9C244D6C150758BBC12582A3002B3758.pdf}}%7C%7C}}}}{{#if:Straßenbenennungen|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=Straßenbenennungen|lines=0}}||}}}}{{#if: | In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{{werk}}}}}}}{{#if: Stadt Stuttgart| Stadt Stuttgart{{#if: 2018-06-27|,|{{#if: 2022-09-07 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: 2018-06-27| {{#if:{{#invoke:DateTime|format|2018-06-27|noerror=1}}
            |{{#invoke:DateTime|format|2018-06-27|T._Monat JJJJ}}
            |{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum=2018-06-27|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2022-09-07 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: |,|{{#if: 2022-09-07 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| {{#if:2018-06-27Stadt Stuttgart|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:568964||(?)}}}}}}{{#if: 2022-09-07|;}}}}{{#if: 2022-09-07| {{#if:2018-06-27Stadt Stuttgart{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2022-09-07 |ISO|noerror=1}} }}
       |4=im Jahr
       |7=im
       |10=am
       |#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2022-09-07|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2022-09-07|T._Monat JJJJ}}
    | {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:de|1}}}}|{{#if:Stadt Stuttgart2018-06-27{{#if: 2022-09-07 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
       |  (
       | {{#if:PDF | |  (}}
       }}{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||
          {{#invoke:Multilingual|format|de|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: 2018-06-27{{#if: 2022-09-07 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}de|{{#if: |: {{
 #if: 
 | {{
     #ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | Vorlage:Str trim
     | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
     }}
 | {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | „Vorlage:Str trim“
     | {{#invoke:Text|quote
         |1={{#if: 
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
         |2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
         |3=1}} }}

}}{{#if:

   |  (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if:  | :  }}{{#if:  | , deutsch: „“ }})
   | {{#if: 
       |  ({{#if:  | , deutsch: „“ }})
       | {{#if:  |  (deutsch: „“) }}
 }}

}}{{#if: {{{zitat}}}

   | {{#if: 
       | {{#if: {{{zitat}}}
           | Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
   | Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if:  | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
             | Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
             | {{{ref}}} }}

}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:||{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:

   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.domino1.stuttgart.de/web/ksd/KSDRedSystem.nsf/0/11ADD38F4C0329ECC12582BB00267935/$File/9C244D6C150758BBC12582A3002B3758.pdf
       | {{#if:  | [1] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://www.domino1.stuttgart.de/web/ksd/KSDRedSystem.nsf/0/11ADD38F4C0329ECC12582BB00267935/$File/9C244D6C150758BBC12582A3002B3758.pdf
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.domino1.stuttgart.de/web/ksd/KSDRedSystem.nsf/0/11ADD38F4C0329ECC12582BB00267935/$File/9C244D6C150758BBC12582A3002B3758.pdf}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.domino1.stuttgart.de/web/ksd/KSDRedSystem.nsf/0/11ADD38F4C0329ECC12582BB00267935/$File/9C244D6C150758BBC12582A3002B3758.pdf Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://www.domino1.stuttgart.de/web/ksd/KSDRedSystem.nsf/0/11ADD38F4C0329ECC12582BB00267935/$File/9C244D6C150758BBC12582A3002B3758.pdf
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.domino1.stuttgart.de/web/ksd/KSDRedSystem.nsf/0/11ADD38F4C0329ECC12582BB00267935/$File/9C244D6C150758BBC12582A3002B3758.pdf}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://www.domino1.stuttgart.de/web/ksd/KSDRedSystem.nsf/0/11ADD38F4C0329ECC12582BB00267935/$File/9C244D6C150758BBC12582A3002B3758.pdf }}|{{#switch: 
   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.domino1.stuttgart.de/web/ksd/KSDRedSystem.nsf/0/11ADD38F4C0329ECC12582BB00267935/$File/9C244D6C150758BBC12582A3002B3758.pdf
       | {{#if:  | [2] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://www.domino1.stuttgart.de/web/ksd/KSDRedSystem.nsf/0/11ADD38F4C0329ECC12582BB00267935/$File/9C244D6C150758BBC12582A3002B3758.pdf
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.domino1.stuttgart.de/web/ksd/KSDRedSystem.nsf/0/11ADD38F4C0329ECC12582BB00267935/$File/9C244D6C150758BBC12582A3002B3758.pdf}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.domino1.stuttgart.de/web/ksd/KSDRedSystem.nsf/0/11ADD38F4C0329ECC12582BB00267935/$File/9C244D6C150758BBC12582A3002B3758.pdf Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://www.domino1.stuttgart.de/web/ksd/KSDRedSystem.nsf/0/11ADD38F4C0329ECC12582BB00267935/$File/9C244D6C150758BBC12582A3002B3758.pdf
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.domino1.stuttgart.de/web/ksd/KSDRedSystem.nsf/0/11ADD38F4C0329ECC12582BB00267935/$File/9C244D6C150758BBC12582A3002B3758.pdf}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://www.domino1.stuttgart.de/web/ksd/KSDRedSystem.nsf/0/11ADD38F4C0329ECC12582BB00267935/$File/9C244D6C150758BBC12582A3002B3758.pdf }} }}}}}}}}}}{{#if:|
        {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}

}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}</ref>

Werke

Literatur

| 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }} | 0 | {{ #if:Suckow, Emma von|Suckow, Emma von|Emma Niendorf }} | [https://daten.digitale-sammlungen.de/~db/bsb000{{#switch: 37 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }}/images/index.html?seite={{#switch: 37 | 1={{ #expr: 109 + 16 }} | 2={{ #expr: 109 + 2 }} | 3={{ #expr: 109 + 2 }} | 4={{ #expr: 109 + 2 }} | 5={{ #expr: 109 + 2 }} | 6={{ #expr: 109 + 2 }} | 7={{ #expr: 109 + 2 }} | 8={{ #expr: 109 + 2 }} | 9={{#switch: 109 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 109 < 449 | {{ #expr: 109 + 2 }} | {{ #expr: 109 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 109 + 2 }} | 11={{ #expr: 109 + 2 }} | 12={{ #expr: 109 + 2 }} | 13={{ #expr: 109 + 2 }} | 14={{ #expr: 109 + 2 }} | 15={{ #expr: 109 + 2 }} | 16={{ #expr: 109 + 2 }} | 17={{ #expr: 109 + 2 }} | 18={{ #expr: 109 + 2 }} | 19={{ #expr: 109 + 2 }} | 20={{ #expr: 109 + 2 }} | 21={{ #expr: 109 + 2 }} | 22={{ #expr: 109 + 2 }} | 23={{ #expr: 109 + 2 }} | 24={{ #expr: 109 + 2 }} | 25={{ #expr: 109 + 2 }} | 26={{ #expr: 109 + 2 }} | 27={{ #expr: 109 + 2 }} | 28={{ #expr: 109 + 2 }} | 29={{ #expr: 109 + 2 }} | 30={{ #expr: 109 + 2 }} | 31={{ #expr: 109 + 2 }} | 32={{ #expr: 109 + 2 }} | 33={{ #expr: 109 + 2 }} | 34={{ #expr: 109 + 2 }} | 35={{ #expr: 109 + 2 }} | 36={{ #expr: 109 + 2 }} | 37={{ #expr: 109 + 2 }} | 38={{ #expr: 109 + 2 }} | 39={{ #expr: 109 + 2 }} | 40={{ #expr: 109 + 2 }} | 41={{ #expr: 109 + 2 }} | 42={{ #expr: 109 + 2 }} | 43={{ #expr: 109 + 2 }} | 44={{ #expr: 109 + 2 }} | 45={{ #expr: 109 + 6 }} | 46={{ #expr: 109 + 2 }} | 47={{ #expr: 109 + 2 }} | 48={{ #expr: 109 + 2 }} | 49={{ #expr: 109 + 2 }} | 50={{ #expr: 109 + 2 }} | 51={{ #expr: 109 + 2 }} | 52={{ #expr: 109 + 2 }} | 53={{ #expr: 109 + 2 }} | 54={{ #expr: 109 + 2 }} | 55={{ #expr: 109 + 3 }} | 56=109 | #default = 109 }} {{ #if:Suckow, Emma von|Suckow, Emma von|Emma Niendorf }}] }} }}{{#ifeq:Vorlage:Str rightc|.||.}} In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 37, Duncker & Humblot, Leipzig {{#switch: 37 | 1=1875 | 2=1875 | 3=1876 | 4=1876 | 5=1877 | 6=1877 | 7=1877 | 8=1878 | 9=1879 | 10=1879 | 11=1880 | 12=1880 | 13=1881 | 14=1881 | 15=1882 | 16=1882 | 17=1883 | 18=1883 | 19=1884 | 20=1884 | 21=1885 | 22=1885 | 23=1886 | 24=1887 | 25=1887 | 26=1888 | 27=1888 | 28=1889 | 29=1889 | 30=1890 | 31=1890 | 32=1891 | 33=1891 | 34=1892 | 35=1893 | 36=1893 | 37=1894 | 38=1894 | 39=1895 | 40=1896 | 41=1896 | 42=1897 | 43=1898 | 44=1898 | 45=1900 | 46=1902 | 47=1903 | 48=1904 | 49=1904 | 50=1905 | 51=1906 | 52=1906 | 53=1907 | 54=1908 | 55=1910 | 56=1912 | #default = Vorlage:ADB – bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben{{#ifeq:0|0|}} }}, S. 109{{ #if:110 | {{ #ifexpr: {{#switch: 37 | 1={{ #expr: 109 + 16 }} | 2={{ #expr: 109 + 2 }} | 3={{ #expr: 109 + 2 }} | 4={{ #expr: 109 + 2 }} | 5={{ #expr: 109 + 2 }} | 6={{ #expr: 109 + 2 }} | 7={{ #expr: 109 + 2 }} | 8={{ #expr: 109 + 2 }} | 9={{#switch: 109 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 109 < 449 | {{ #expr: 109 + 2 }} | {{ #expr: 109 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 109 + 2 }} | 11={{ #expr: 109 + 2 }} | 12={{ #expr: 109 + 2 }} | 13={{ #expr: 109 + 2 }} | 14={{ #expr: 109 + 2 }} | 15={{ #expr: 109 + 2 }} | 16={{ #expr: 109 + 2 }} | 17={{ #expr: 109 + 2 }} | 18={{ #expr: 109 + 2 }} | 19={{ #expr: 109 + 2 }} | 20={{ #expr: 109 + 2 }} | 21={{ #expr: 109 + 2 }} | 22={{ #expr: 109 + 2 }} | 23={{ #expr: 109 + 2 }} | 24={{ #expr: 109 + 2 }} | 25={{ #expr: 109 + 2 }} | 26={{ #expr: 109 + 2 }} | 27={{ #expr: 109 + 2 }} | 28={{ #expr: 109 + 2 }} | 29={{ #expr: 109 + 2 }} | 30={{ #expr: 109 + 2 }} | 31={{ #expr: 109 + 2 }} | 32={{ #expr: 109 + 2 }} | 33={{ #expr: 109 + 2 }} | 34={{ #expr: 109 + 2 }} | 35={{ #expr: 109 + 2 }} | 36={{ #expr: 109 + 2 }} | 37={{ #expr: 109 + 2 }} | 38={{ #expr: 109 + 2 }} | 39={{ #expr: 109 + 2 }} | 40={{ #expr: 109 + 2 }} | 41={{ #expr: 109 + 2 }} | 42={{ #expr: 109 + 2 }} | 43={{ #expr: 109 + 2 }} | 44={{ #expr: 109 + 2 }} | 45={{ #expr: 109 + 6 }} | 46={{ #expr: 109 + 2 }} | 47={{ #expr: 109 + 2 }} | 48={{ #expr: 109 + 2 }} | 49={{ #expr: 109 + 2 }} | 50={{ #expr: 109 + 2 }} | 51={{ #expr: 109 + 2 }} | 52={{ #expr: 109 + 2 }} | 53={{ #expr: 109 + 2 }} | 54={{ #expr: 109 + 2 }} | 55={{ #expr: 109 + 3 }} | 56=109 | #default = 109 }} != {{#switch: 37 | 1={{ #expr: 110 + 16 }} | 2={{ #expr: 110 + 2 }} | 3={{ #expr: 110 + 2 }} | 4={{ #expr: 110 + 2 }} | 5={{ #expr: 110 + 2 }} | 6={{ #expr: 110 + 2 }} | 7={{ #expr: 110 + 2 }} | 8={{ #expr: 110 + 2 }} | 9={{#switch: 110 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 110 < 449 | {{ #expr: 110 + 2 }} | {{ #expr: 110 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 110 + 2 }} | 11={{ #expr: 110 + 2 }} | 12={{ #expr: 110 + 2 }} | 13={{ #expr: 110 + 2 }} | 14={{ #expr: 110 + 2 }} | 15={{ #expr: 110 + 2 }} | 16={{ #expr: 110 + 2 }} | 17={{ #expr: 110 + 2 }} | 18={{ #expr: 110 + 2 }} | 19={{ #expr: 110 + 2 }} | 20={{ #expr: 110 + 2 }} | 21={{ #expr: 110 + 2 }} | 22={{ #expr: 110 + 2 }} | 23={{ #expr: 110 + 2 }} | 24={{ #expr: 110 + 2 }} | 25={{ #expr: 110 + 2 }} | 26={{ #expr: 110 + 2 }} | 27={{ #expr: 110 + 2 }} | 28={{ #expr: 110 + 2 }} | 29={{ #expr: 110 + 2 }} | 30={{ #expr: 110 + 2 }} | 31={{ #expr: 110 + 2 }} | 32={{ #expr: 110 + 2 }} | 33={{ #expr: 110 + 2 }} | 34={{ #expr: 110 + 2 }} | 35={{ #expr: 110 + 2 }} | 36={{ #expr: 110 + 2 }} | 37={{ #expr: 110 + 2 }} | 38={{ #expr: 110 + 2 }} | 39={{ #expr: 110 + 2 }} | 40={{ #expr: 110 + 2 }} | 41={{ #expr: 110 + 2 }} | 42={{ #expr: 110 + 2 }} | 43={{ #expr: 110 + 2 }} | 44={{ #expr: 110 + 2 }} | 45={{ #expr: 110 + 6 }} | 46={{ #expr: 110 + 2 }} | 47={{ #expr: 110 + 2 }} | 48={{ #expr: 110 + 2 }} | 49={{ #expr: 110 + 2 }} | 50={{ #expr: 110 + 2 }} | 51={{ #expr: 110 + 2 }} | 52={{ #expr: 110 + 2 }} | 53={{ #expr: 110 + 2 }} | 54={{ #expr: 110 + 2 }} | 55={{ #expr: 110 + 3 }} | 56=110 | #default = 110 }} |{{ #ifexpr: {{#switch: 37 | 1={{ #expr: 110 + 16 }} | 2={{ #expr: 110 + 2 }} | 3={{ #expr: 110 + 2 }} | 4={{ #expr: 110 + 2 }} | 5={{ #expr: 110 + 2 }} | 6={{ #expr: 110 + 2 }} | 7={{ #expr: 110 + 2 }} | 8={{ #expr: 110 + 2 }} | 9={{#switch: 110 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 110 < 449 | {{ #expr: 110 + 2 }} | {{ #expr: 110 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 110 + 2 }} | 11={{ #expr: 110 + 2 }} | 12={{ #expr: 110 + 2 }} | 13={{ #expr: 110 + 2 }} | 14={{ #expr: 110 + 2 }} | 15={{ #expr: 110 + 2 }} | 16={{ #expr: 110 + 2 }} | 17={{ #expr: 110 + 2 }} | 18={{ #expr: 110 + 2 }} | 19={{ #expr: 110 + 2 }} | 20={{ #expr: 110 + 2 }} | 21={{ #expr: 110 + 2 }} | 22={{ #expr: 110 + 2 }} | 23={{ #expr: 110 + 2 }} | 24={{ #expr: 110 + 2 }} | 25={{ #expr: 110 + 2 }} | 26={{ #expr: 110 + 2 }} | 27={{ #expr: 110 + 2 }} | 28={{ #expr: 110 + 2 }} | 29={{ #expr: 110 + 2 }} | 30={{ #expr: 110 + 2 }} | 31={{ #expr: 110 + 2 }} | 32={{ #expr: 110 + 2 }} | 33={{ #expr: 110 + 2 }} | 34={{ #expr: 110 + 2 }} | 35={{ #expr: 110 + 2 }} | 36={{ #expr: 110 + 2 }} | 37={{ #expr: 110 + 2 }} | 38={{ #expr: 110 + 2 }} | 39={{ #expr: 110 + 2 }} | 40={{ #expr: 110 + 2 }} | 41={{ #expr: 110 + 2 }} | 42={{ #expr: 110 + 2 }} | 43={{ #expr: 110 + 2 }} | 44={{ #expr: 110 + 2 }} | 45={{ #expr: 110 + 6 }} | 46={{ #expr: 110 + 2 }} | 47={{ #expr: 110 + 2 }} | 48={{ #expr: 110 + 2 }} | 49={{ #expr: 110 + 2 }} | 50={{ #expr: 110 + 2 }} | 51={{ #expr: 110 + 2 }} | 52={{ #expr: 110 + 2 }} | 53={{ #expr: 110 + 2 }} | 54={{ #expr: 110 + 2 }} | 55={{ #expr: 110 + 3 }} | 56=110 | #default = 110 }} = {{ #expr: {{#switch: 37 | 1={{ #expr: 109 + 16 }} | 2={{ #expr: 109 + 2 }} | 3={{ #expr: 109 + 2 }} | 4={{ #expr: 109 + 2 }} | 5={{ #expr: 109 + 2 }} | 6={{ #expr: 109 + 2 }} | 7={{ #expr: 109 + 2 }} | 8={{ #expr: 109 + 2 }} | 9={{#switch: 109 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 109 < 449 | {{ #expr: 109 + 2 }} | {{ #expr: 109 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 109 + 2 }} | 11={{ #expr: 109 + 2 }} | 12={{ #expr: 109 + 2 }} | 13={{ #expr: 109 + 2 }} | 14={{ #expr: 109 + 2 }} | 15={{ #expr: 109 + 2 }} | 16={{ #expr: 109 + 2 }} | 17={{ #expr: 109 + 2 }} | 18={{ #expr: 109 + 2 }} | 19={{ #expr: 109 + 2 }} | 20={{ #expr: 109 + 2 }} | 21={{ #expr: 109 + 2 }} | 22={{ #expr: 109 + 2 }} | 23={{ #expr: 109 + 2 }} | 24={{ #expr: 109 + 2 }} | 25={{ #expr: 109 + 2 }} | 26={{ #expr: 109 + 2 }} | 27={{ #expr: 109 + 2 }} | 28={{ #expr: 109 + 2 }} | 29={{ #expr: 109 + 2 }} | 30={{ #expr: 109 + 2 }} | 31={{ #expr: 109 + 2 }} | 32={{ #expr: 109 + 2 }} | 33={{ #expr: 109 + 2 }} | 34={{ #expr: 109 + 2 }} | 35={{ #expr: 109 + 2 }} | 36={{ #expr: 109 + 2 }} | 37={{ #expr: 109 + 2 }} | 38={{ #expr: 109 + 2 }} | 39={{ #expr: 109 + 2 }} | 40={{ #expr: 109 + 2 }} | 41={{ #expr: 109 + 2 }} | 42={{ #expr: 109 + 2 }} | 43={{ #expr: 109 + 2 }} | 44={{ #expr: 109 + 2 }} | 45={{ #expr: 109 + 6 }} | 46={{ #expr: 109 + 2 }} | 47={{ #expr: 109 + 2 }} | 48={{ #expr: 109 + 2 }} | 49={{ #expr: 109 + 2 }} | 50={{ #expr: 109 + 2 }} | 51={{ #expr: 109 + 2 }} | 52={{ #expr: 109 + 2 }} | 53={{ #expr: 109 + 2 }} | 54={{ #expr: 109 + 2 }} | 55={{ #expr: 109 + 3 }} | 56=109 | #default = 109 }} + 1 }} | f|–110}}|}} |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{ #if:ADB:Suckow, Emma von||{{#ifeq:0|0|}}}}

  • Irmgard Scheitler: Emma von Niendorf als Reiseschriftstellerin. In: Sammelblatt des Historischen Vereins Eichstätt e. V. (Gegr. 1886), 84. Jahrgang, Eichstätt 1991, S. 143–169.
  • Elisa Müller-Adams: „Das gigantische England und meine kleine Feder“. Gender und Nation in Englandreiseberichten von Fanny Lewald und Emma Niendorf. In: Christina Ujma: Wege in die Moderne. Reiseliteratur von Schriftstellerinnen und Schriftstellern des Vormärz. Aisthesis, Bielefeld 2009, ISBN 978-3-89528-728-2.

Weblinks

[{{canonicalurl:Commons:Category:{{#if:|{{{1}}}|Emma Niendorf}}|uselang=de}} Commons: {{#if:|{{{2}}}|{{#if:|{{{1}}}|{{#invoke:WLink|getArticleBase}}}}}}]{{#switch:1

|X|x= |0|-= |S|s= – Sammlung von Bildern |1|= – Sammlung von Bildern{{#if:

    | {{#switch: {{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}/{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}
        |1/=  und Videos
        |1/1=, Videos und Audiodateien
        |/1=  und Audiodateien}}
    | , Videos und Audiodateien
  }}

|#default= – }}{{#if:

   | {{#ifeq: {{#invoke:Str|left||9}} 
       | category: 
| FEHLER: Ohne Category: angeben!}}}}

Vorlage:Wikidata-Registrierung

[[s:{{#if:|{{{lang}}}:}}{{#if:|{{{1}}}|Emma Niendorf}}|Wikisource: {{#if:|{{{2}}}|{{#if:|{{{1}}}|Emma Niendorf}}}}]]{{#switch: 1

|1|= – Quellen und Volltexte |0|-= |X|x= |#default= –

}}{{#if: | ({{#invoke:Multilingual|format|{{{lang}}}|slang=!|shift=m}}) }}

{{#invoke:TemplatePar|check

  |opt= 1= 2= lang= suffix=
  |template=Vorlage:Wikisource
  |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Schwesterprojekt
  }}
| {{#if: 
    | Vorlage:DNB-Portal – veraltete Parametrisierung 3=
  }}

}}

Einzelnachweise

<references />

{{#ifeq: p | p | | {{#if: 116146095no200205906535200702 | |

}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 116146095 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 116146095 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: no2002059065 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: no2002059065 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 35200702 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 35200702 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung

{{#if: Niendorf, Emma | {{#if: Niendorf, Emma von; Nindorf, Emma von; Anna Maria Eder (Geburtsname); Calatin, Emma von (Adelsname vor der Ehe); Suckow, Emma von (Ehename) | {{#if: deutsche Schriftstellerin | {{#if: 12. Juli 1807 | {{#if: Pappenheim | {{#if: 7. April 1876 | {{#if: Rom |

Vorlage:Wikidata-Registrierung