Zum Inhalt springen

Flavius Saturninus

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie

Flavius Saturninus (* vor 377; † nach 400) war ein spätrömischer Offizier, der im 4. Jahrhundert n. Chr. lebte.

Saturninus war offenbar Christ. Es ist belegt, dass er einen Bischof beherbergte, ein Kloster stiftete und mit Gregor von Nazianz in Briefkontakt stand.<ref>Quellen bei {{ #if:Adolf Lippold|Adolf Lippold: |}}{{ #if:Saturninus 4|Saturninus 4|Flavius Saturninus }}. In: Der Kleine Pauly (KlP). Band 4, Stuttgart {{#switch: 4 | 1 = 1964 | 2 = 1967 | 3 = 1969 | 4 = 1972 | 5 = 1975 }}{{#if:1570|, Sp. 1570{{#if:|{{#ifexpr: <>1570|{{#ifexpr: 1570+1=| f{{#if:|.}}|–}}}} |}}|}}{{#if:|, {{{Fundstelle}}}}}{{#if: | ({{{6}}})}}.{{#invoke:TemplatePar|match |template=Vorlage:KlP |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:KlP |format=@@@ |1=1=N>0 |2=1=<=5 |3=2=n |4=3=n |5=4=* |6=5=* |7=6=* |8=Fundstelle=*}}</ref> Er machte im Militär Karriere und kämpfte 377/78 im Krieg gegen die Goten. Als magister militum per Thracias schloss er Anfang Oktober 382 im Auftrag des Kaisers im Osten, Theodosius I., einen Vertrag mit den Goten ab, der ihnen Land an der unteren Donau zuwies, wofür sie im Kriegsfall als foederati dienen sollten.<ref>Zum Vertrag vgl. Hartmut Leppin: Theodosius der Große. Wissenschaftliche Buchgesellschaft, Darmstadt 2003, S. 45ff.</ref>

Zum Dank für seine Leistungen durfte er im Jahr 383 das Konsulat bekleiden. Tatsächlich stellt dieser Akt einen enormen Gunstbeweis seitens des Kaisers dar, da dieser eigentlich zu seinem vierjährigen Regierungsjubiläum selbst als Konsul hätte fungieren sollen. Zu diesem Anlass hielt der berühmte Rhetor Themistios eine Lobrede, in der er Saturninus und Kaiser Theodosius panegyrisch pries. Themistios war zudem Saturninus verpflichtet, da dieser ein Förderer des Redners gewesen war.<ref>Zur Rede (or. 16) siehe Themistios: Staatsreden. Übersetzung, Einführung und Erläuterungen von Hartmut Leppin und Werner Portmann. Hiersemann, Stuttgart 1998, ISBN 3-7772-9809-3, S. 265 ff.</ref>

Da er im Bürgerkrieg gegen den Usurpator Magnus Maximus nicht erwähnt wird, scheint er nach 383 vom Heermeisteramt zurückgetreten oder abberufen worden zu sein.<ref>{{ #if:Alexander Demandt|Alexander Demandt: |}}{{ #if:RE:Magister 5a|{{ #if:Magister militum|Magister militum|Flavius Saturninus }}.|{{ #if:Magister militum|Magister militum|Flavius Saturninus }}.}} In: Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft (RE). {{#switch: Suppl. XII | S I | Suppl. I = Supplementband I | S II | Suppl. II = Supplementband II | S III | Suppl. III = Supplementband III | S IV | Suppl. IV = Supplementband IV | S V | Suppl. V = Supplementband V | S VI | Suppl. VI = Supplementband VI | S VII | Suppl. VII = Supplementband VII | S VIII | Suppl. VIII = Supplementband VIII | S IX | Suppl. IX = Supplementband IX | S X | Suppl. X = Supplementband X | S XI | Suppl. XI = Supplementband XI | S XII | Suppl. XII = Supplementband XII | S XIII | Suppl. XIII = Supplementband XIII | S XIV | Suppl. XIV = Supplementband XIV | S XV | Suppl. XV = Supplementband XV | R=Registerband | #default = Band Suppl. XII }}, Stuttgart {{#switch: Suppl. XII | I,1=1893 | I,2=1894 | II,1=1895 | II,2=1896 | III,1=1897 | III,2=1899 | IV,1=1900 | IV,2=1901 | V,1=1903 | V,2=1905 | VI,1=1907 | VI,2=1909 | VII,1=1910 | VII,2=1912 | VIII,1=1912 | VIII,2=1913 | IX,1=1914 | IX,2=1916 | X,1=1918 | X,2=1919 | XI,1=1921 | XI,2=1922 | XII,1=1924 | XII,2=1925 | XIII,1=1926 | XIII,2=1927 | XIV,1=1928 | XIV,2=1930 | XV,1=1931 | XV,2=1932 | XVI,1=1933 | XVI,2=1935 | XVII,1=1936 | XVII,2=1937 | XVIII,1=1939 | XVIII,2=1942 | XVIII,3=1949 | XVIII,4=1949 | XIX,1=1937 | XIX,2=1938 | XX,1=1941 | XX,2=1950 | XXI,1=1951 | XXI,2=1952 | XXII,1=1953 | XXII,2=1954 | XXIII,1=1957 | XXIII,2=1959 | XXIV=1963

| I A,1=1914 | I A,2=1920 | II A,1=1921 | II A,2=1923 | III A,1=1927 | III A,2=1929 | IV A,1=1931 | IV A,2=1932 | V A,1=1934 | V A,2=1934 | VI A,1=1936 | VI A,2=1937 | VII A,1=1939 | VII A,2=1948 | VIII A,1=1955 | VIII A,2=1958 | IX A,1=1961 | IX A,2=1967 | X A=1972

| Suppl. I=1903 | Suppl. II=1913 | Suppl. III=1918 | Suppl. IV=1924 | Suppl. V=1931 | Suppl. VI=1935 | Suppl. VII=1940 | Suppl. VIII=1956 | Suppl. IX=1962 | Suppl. X=1965 | Suppl. XI=1968 | Suppl. XII=1970 | Suppl. XIII=1973 | Suppl. XIV=1974 | Suppl. XV=1978

|S I=1903 |S II=1913 |S III=1918 |S IV=1924 |S V=1931 |S VI=1935 |S VII=1940 |S VIII=1956 |S IX=1962 |S X=1965 |S XI=1968 |S XII=1970 |S XIII=1973 |S XIV=1974 |S XV=1978 |R=1980

| #default = 1893ff. }}{{#if:553|, {{#ifeq: Suppl. XII|R|S.|Sp.}} 553{{#if:790|{{#ifexpr:553<>790|{{#ifexpr: 553+1=790| f{{#if:hier Sp. 717 f.Digitalisat|.}}|–790}}}} |}}|}}{{#if:hier Sp. 717 f.|, hier Sp. 717 f.|}}{{#if: Digitalisat| (Digitalisat)}}.{{#invoke:TemplatePar|match |template=Vorlage:RE |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:RE |format=@@@ |1=1=+ |2=2=N>0 |3=3=n |4=4=* |5=5=* |6=6=* |7=7=* |8=Fundstelle=*}}{{#if:Suppl. XII|{{#switch: Suppl. XII | I,1 | I,2 | II,1 | II,2 | III,1 | III,2 | IV,1 | IV,2 | V,1 | V,2 | VI,1 | VI,2 | VII,1 | VII,2 | VIII,1 | VIII,2 | IX,1 | IX,2 | X,1 | X,2 | XI,1 | XI,2 | XII,1 | XII,2 | XIII,1 | XIII,2 | XIV,1 | XIV,2 | XV,1 | XV,2 | XVI,1 | XVI,2 | XVII,1 | XVII,2 | XVIII,1 | XVIII,2 | XVIII,3 | XVIII,4 | XIX,1 | XIX,2 | XX,1 | XX,2 | XXI,1 | XXI,2 | XXII,1 | XXII,2 | XXIII,1 | XXIII,2 | XXIV

| I A,1 | I A,2 | II A,1 | II A,2 | III A,1 | III A,2 | IV A,1 | IV A,2 | V A,1 | V A,2 | VI A,1 | VI A,2 | VII A,1 | VII A,2 | VIII A,1 | VIII A,2 | IX A,1 | IX A,2 | X A

| Suppl. I | Suppl. II | Suppl. III | Suppl. IV | Suppl. V | Suppl. VI | Suppl. VII | Suppl. VIII | Suppl. IX | Suppl. X | Suppl. XI | Suppl. XII | Suppl. XIII | Suppl. XIV | Suppl. XV

|S I |S II |S III |S IV |S V |S VI |S VII |S VIII |S IX |S X |S XI |S XII |S XIII |S XIV |S XV |R= | #default = Vorlage:RE: Ungültige Bandnummer. }}|}}</ref> Nach dem Tod des Theodosius im Jahr 395 verblieb Saturninus als ex magistro (ehemaliger Heermeister) im Osten bei Kaiser Arcadius, wo er 396 dem Hochverratsverfahren gegen den Heermeister Timasius vorstand. Im Jahr 400 wurde er jedoch durch den mächtigen magister militum Gainas entmachtet und verbannt, einige Zeit darauf ist er wohl verstorben.

Felix Dahn hat Saturninus zu einer Hauptfigur seines Romans Bissula gemacht.

Literatur

  • Hartmut Leppin: Theodosius der Große. Wissenschaftliche Buchgesellschaft, Darmstadt 2003, ISBN 3-534-15431-2, S. 275 (Index, siehe dort Saturninus).
  • {{ #if:Adolf Lippold|Adolf Lippold: |}}{{ #if:Saturninus 4|Saturninus 4|Flavius Saturninus }}. In: Der Kleine Pauly (KlP). Band 4, Stuttgart {{#switch: 4

| 1 = 1964 | 2 = 1967 | 3 = 1969 | 4 = 1972 | 5 = 1975 }}{{#if:1570|, Sp. 1570{{#if:|{{#ifexpr: <>1570|{{#ifexpr: 1570+1=| f{{#if:|.}}|–}}}} |}}|}}{{#if:|, {{{Fundstelle}}}}}{{#if: | ({{{6}}})}}.{{#invoke:TemplatePar|match |template=Vorlage:KlP |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:KlP |format=@@@ |1=1=N>0 |2=1=<=5 |3=2=n |4=3=n |5=4=* |6=5=* |7=6=* |8=Fundstelle=*}}

Anmerkungen

<references />

{{#ifeq: p | p | | {{#if: | |

}} }}{{#ifeq:||{{#if: 2022-08-18 | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|2022-08-18|7}}]] }}{{#if: ja | {{#if: 2022-08-18 | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung

{{#if: Saturninus, Flavius | {{#if: | {{#if: spätrömischer Offizier und Konsul (383) | {{#if: vor 377 | {{#if: | {{#if: nach 400 | {{#if: |

Vorlage:Wikidata-Registrierung