Zum Inhalt springen

Francesco Calogero (Physiker)

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie
Datei:De Concini Trubowitz Calogero.jpg
Calogero (rechts) in Oberwolfach 1984, mit Corrado de Concini und Eugene Trubowitz

Francesco Calogero (* 6. Februar 1935 in Fiesole bei Florenz; † 31. Januar 2026 in Rom<ref>

{{#if:|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:Maurizio Costanzo|Maurizio Costanzo: }}{{#if:|{{#if:È morto Francesco Calogero, fisico e instancabile difensore del disarmo e della pace|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1={{{archiv-url}}}}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=È morto Francesco Calogero, fisico e instancabile difensore del disarmo e della pace}}]{{#if:| ({{{format}}})}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}|{{#if:https://www.lanazione.it/firenze/cronaca/morto-francesco-calogero-90621333%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C{{#invoke:Vorlage:Internetquelle%7CTitelFormat%7Ctitel={{#invoke:WLink%7CgetEscapedTitle%7C1=È morto Francesco Calogero, fisico e instancabile difensore del disarmo e della pace}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=https://www.lanazione.it/firenze/cronaca/morto-francesco-calogero-90621333}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1=È morto Francesco Calogero, fisico e instancabile difensore del disarmo e della pace}}}}]}}{{#if:| ({{{format}}}{{#if:lanazione.it2026-02-01{{#if: 2026-02-02 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
          | )
          | {{#if:{{#ifeq:it|de||{{#if:it|1}}}}| ; 
              | )}}}}}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}}}{{#if:https://www.lanazione.it/firenze/cronaca/morto-francesco-calogero-90621333%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=https://www.lanazione.it/firenze/cronaca/morto-francesco-calogero-90621333}}%7C%7C}}}}{{#if:È morto Francesco Calogero, fisico e instancabile difensore del disarmo e della pace|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=È morto Francesco Calogero, fisico e instancabile difensore del disarmo e della pace|lines=0}}||}}}}{{#if: lanazione.it| In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=lanazione.it}}}}{{#if: | {{{hrsg}}}{{#if: 2026-02-01|,|{{#if: 2026-02-02 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: 2026-02-01| {{#if:{{#invoke:DateTime|format|2026-02-01|noerror=1}}
            |{{#invoke:DateTime|format|2026-02-01|T._Monat JJJJ}}
            |{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum=2026-02-01|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2026-02-02 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: |,|{{#if: 2026-02-02 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| {{#if:2026-02-01|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:2160886||(?)}}}}}}{{#if: 2026-02-02|;}}}}{{#if: 2026-02-02| {{#if:2026-02-01{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2026-02-02 |ISO|noerror=1}} }}
       |4=im Jahr
       |7=im
       |10=am
       |#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2026-02-02|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2026-02-02|T._Monat JJJJ}}
    | {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:it|de||{{#if:it|1}}}}|{{#if:lanazione.it2026-02-01{{#if: 2026-02-02 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
       |  (
       | {{#if: | |  (}}
       }}{{#ifeq:{{#if:it|it|de}}|de||
          {{#invoke:Multilingual|format|it|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:it|it|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: 2026-02-01{{#if: 2026-02-02 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}it|{{#if: |: {{
 #if: 
 | {{
     #ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | Vorlage:Str trim
     | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
     }}
 | {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | „Vorlage:Str trim“
     | {{#invoke:Text|quote
         |1={{#if: 
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
         |2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
         |3=1}} }}

}}{{#if:

   |  (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if:  | :  }}{{#if:  | , deutsch: „“ }})
   | {{#if: 
       |  ({{#if:  | , deutsch: „“ }})
       | {{#if:  |  (deutsch: „“) }}
 }}

}}{{#if: {{{zitat}}}

   | {{#if: 
       | {{#if: {{{zitat}}}
           | Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
   | Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if:  | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
             | Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
             | {{{ref}}} }}

}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:||{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:

   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.lanazione.it/firenze/cronaca/morto-francesco-calogero-90621333
       | {{#if:  | [1] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://www.lanazione.it/firenze/cronaca/morto-francesco-calogero-90621333
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.lanazione.it/firenze/cronaca/morto-francesco-calogero-90621333}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.lanazione.it/firenze/cronaca/morto-francesco-calogero-90621333 Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://www.lanazione.it/firenze/cronaca/morto-francesco-calogero-90621333
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.lanazione.it/firenze/cronaca/morto-francesco-calogero-90621333}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://www.lanazione.it/firenze/cronaca/morto-francesco-calogero-90621333 }}|{{#switch: 
   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.lanazione.it/firenze/cronaca/morto-francesco-calogero-90621333
       | {{#if:  | [2] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://www.lanazione.it/firenze/cronaca/morto-francesco-calogero-90621333
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.lanazione.it/firenze/cronaca/morto-francesco-calogero-90621333}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.lanazione.it/firenze/cronaca/morto-francesco-calogero-90621333 Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://www.lanazione.it/firenze/cronaca/morto-francesco-calogero-90621333
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.lanazione.it/firenze/cronaca/morto-francesco-calogero-90621333}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://www.lanazione.it/firenze/cronaca/morto-francesco-calogero-90621333 }} }}}}}}}}}}{{#if:|
        {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}

}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}</ref>) war ein italienischer Physiker und Hochschullehrer.

Leben

Calogeros Vater, Guido Calogero, war von den italienischen Faschisten in den 1940er Jahren auf das Dorf Scanno in den Abruzzen verbannt worden. Calogero studierte an der römischen Universität La Sapienza, wo er 1958 cum laude sein Diplom machte (Laurea). Calogero blieb an der La Sapienza und wurde dort 1976 Professor für theoretische Physik. Er war außerdem Gastprofessor und Gastwissenschaftler in Princeton, Berkeley, am Queen Mary College und am Moskauer Institut für Theoretische und Experimentelle Physik (ITEP).<ref>Biographie zu seinem Artikel Cool irrational numbers and their rather cool rational approximants, Mathematical Intelligencer, 2003, Nr. 4.</ref>

Ab 1987 war er Mitglied der Sektion mathematische Physik der IUPAP, 1990 bis 1993 deren Sekretär und 1993 bis 1996 deren Präsident. Von 1994 an war er ausländisches Mitglied der Nationalen Akademie der Wissenschaften der Ukraine.<ref> {{#if:|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:|{{{autor}}}: }}{{#if:|{{#if:Calogero Francesco|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1={{{archiv-url}}}}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Calogero Francesco}}]{{#if:| ({{{format}}})}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}|{{#if:http://www.nas.gov.ua/EN/PersonalSite/Pages/default.aspx?PersonID=0000005181%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C{{#invoke:Vorlage:Internetquelle%7CTitelFormat%7Ctitel={{#invoke:WLink%7CgetEscapedTitle%7C1=Calogero Francesco}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=http://www.nas.gov.ua/EN/PersonalSite/Pages/default.aspx?PersonID=0000005181}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1=Calogero Francesco}}}}]}}{{#if:| ({{{format}}}{{#if:{{#if: 2024-07-27 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}

          | )
          | {{#if:{{#ifeq:en|de||{{#if:en|1}}}}| ; 
              | )}}}}}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}}}{{#if:http://www.nas.gov.ua/EN/PersonalSite/Pages/default.aspx?PersonID=0000005181%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=http://www.nas.gov.ua/EN/PersonalSite/Pages/default.aspx?PersonID=0000005181}}%7C%7C}}}}{{#if:Calogero Francesco|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=Calogero Francesco|lines=0}}||}}}}{{#if: | In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{{werk}}}}}}}{{#if: | {{{hrsg}}}{{#if: |,|{{#if: 2024-07-27 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|noerror=1}}
            |{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|T._Monat JJJJ}}
            |{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum={{{datum}}}|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2024-07-27 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: |,|{{#if: 2024-07-27 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| {{#if:|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:2160886||(?)}}}}}}{{#if: 2024-07-27|;}}}}{{#if: 2024-07-27| {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2024-07-27 |ISO|noerror=1}} }}
       |4=im Jahr
       |7=im
       |10=am
       |#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2024-07-27|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2024-07-27|T._Monat JJJJ}}
    | {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:en|de||{{#if:en|1}}}}|{{#if:{{#if: 2024-07-27 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
       |  (
       | {{#if: | |  (}}
       }}{{#ifeq:{{#if:en|en|de}}|de||
          {{#invoke:Multilingual|format|en|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:en|en|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: {{#if: 2024-07-27 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}en|{{#if: |: {{
 #if: 
 | {{
     #ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | Vorlage:Str trim
     | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
     }}
 | {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | „Vorlage:Str trim“
     | {{#invoke:Text|quote
         |1={{#if: 
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
         |2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
         |3=1}} }}

}}{{#if:

   |  (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if:  | :  }}{{#if:  | , deutsch: „“ }})
   | {{#if: 
       |  ({{#if:  | , deutsch: „“ }})
       | {{#if:  |  (deutsch: „“) }}
 }}

}}{{#if: {{{zitat}}}

   | {{#if: 
       | {{#if: {{{zitat}}}
           | Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
   | Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if:  | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
             | Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
             | {{{ref}}} }}

}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:||{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:

   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: http://www.nas.gov.ua/EN/PersonalSite/Pages/default.aspx?PersonID=0000005181
       | {{#if:  | [3] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: http://www.nas.gov.ua/EN/PersonalSite/Pages/default.aspx?PersonID=0000005181
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|http://www.nas.gov.ua/EN/PersonalSite/Pages/default.aspx?PersonID=0000005181}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=http://www.nas.gov.ua/EN/PersonalSite/Pages/default.aspx?PersonID=0000005181 Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: http://www.nas.gov.ua/EN/PersonalSite/Pages/default.aspx?PersonID=0000005181
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|http://www.nas.gov.ua/EN/PersonalSite/Pages/default.aspx?PersonID=0000005181}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[http://www.nas.gov.ua/EN/PersonalSite/Pages/default.aspx?PersonID=0000005181 }}|{{#switch: 
   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: http://www.nas.gov.ua/EN/PersonalSite/Pages/default.aspx?PersonID=0000005181
       | {{#if:  | [4] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: http://www.nas.gov.ua/EN/PersonalSite/Pages/default.aspx?PersonID=0000005181
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|http://www.nas.gov.ua/EN/PersonalSite/Pages/default.aspx?PersonID=0000005181}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=http://www.nas.gov.ua/EN/PersonalSite/Pages/default.aspx?PersonID=0000005181 Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: http://www.nas.gov.ua/EN/PersonalSite/Pages/default.aspx?PersonID=0000005181
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|http://www.nas.gov.ua/EN/PersonalSite/Pages/default.aspx?PersonID=0000005181}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[http://www.nas.gov.ua/EN/PersonalSite/Pages/default.aspx?PersonID=0000005181 }} }}}}}}}}}}{{#if:|
        {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}

}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}</ref>

Er war in Abrüstungsfragen engagiert und war 1989 bis 1997 Sekretär der Pugwash-Konferenzen. In dieser Funktion nahm er für diese Organisation auch 1995 den Friedensnobelpreis an. 1997 bis 2001 war er Vorstand des Pugwash-Rates.<ref>Rat des Pugwash.</ref> 1982 bis 1992 war er Mitglied im Leitungsrat des SIPRI.

Für 2019 wurde Calogero der Dannie-Heineman-Preis für mathematische Physik der American Physical Society zugesprochen.

Im Januar 2026 starb er kurz vor seinem 91. Geburtstag im Alter von 90 Jahren.

Wissenschaftliches Werk

Calogero befasste sich mit Fragen der mathematischen Physik, speziell quantenmechanischen Streuproblemen, Solitonengleichungen und quantenmechanischer Vielteilchentheorie insbesondere im Hinblick auf exakt lösbare Modelle. Ein quantenmechanisches eindimensionales Vielteilchensystem aus über abstoßende Coulombkräfte miteinander wechselwirkenden Teilchen, das er untersuchte, ist nach ihm und Jürgen Moser benannt (Calogero-Moser-Modell oder Calogero-Moser-Sutherland-Modell zusätzlich nach Bill Sutherland). Wahlweise kann noch ein äußerer harmonischer Oszillator zugeschaltet werden, um in einem Volumen eingesperrte Teilchen zu simulieren. Das Modell ist exakt lösbar, wie 1971 von Calogero im quantenmechanischen Fall nachgewiesen<ref>F. Calogero: Solution of the one-dimensional N-body problem with quadratic and/or inversely quadratic pair potentials, J. Math. Phys., Band 12, 1971, S. 419–436, Erratum, J. Math. Phys., Band 37, 1996, S. 3646. Unabhängig und etwa gleichzeitig für den Kreisfall (periodische Randbedingungen), entsprechend Wechselwirkungspotentialen in der Form inverser quadrierter Sinus-Funktionen, von Bill Sutherland, Exact results for a quantum many-body problem in one dimension, Teil 1,2 Phys. Rev. A, Band 4, 1971, S. 2019–2021, Band 5, 1972, S. 1372–1376. Die Bezeichnung Calogero-Moser-Sutherland wurde dann besonders für die Sinus-Funktions-Variante benutzt.</ref> und von Moser im klassischen Fall<ref>Moser Three integrable Hamiltonian systems connected with isospectral deformations, Adv. Math., Band 16, 1975, S. 197–220. Später wies Perelomov darauf hin, dass schon Carl Gustav Jacobi (Gesammelte Werke Band 4, 1866, S. 533) den Fall von drei Teilchen behandelt hatte.</ref>, und ein wichtiges Modellsystem der mathematischen Physik mit Anwendungen auch in der reinen Mathematik. Exakt lösbare eindimensionale Vielteilchen-Systeme mit exponentieller Wechselwirkung waren zuvor von Morikazu Toda gefunden worden.

Eine spezielle Solitonengleichung ist nach ihm, Degasperis und Athanassios Fokas benannt.<ref>Calogero-Degasperis-Fokas Gleichung bei mathworld.</ref> 1997 stellte er auch eine Interpretation der Quantenmechanik vor, die als Ursache der Quantisierungseffekte Fluktuationen der Raum-Zeit aufgrund der Gravitationswirkung ferner Massen im Universum annimmt (Vermutung von Calogero).<ref>Calogero: Cosmic origin of quantization, Phys. Lett. A, Band 228, 1997, S. 335–346. Die Theorie baut auf der stochastischen Mechanik von Edward Nelson auf.</ref>

Schriften

  • Classical many body problems amenable to exact treatments, Springer, Lecture Notes in Physics Nr. 749, 2001
  • Variable phase approach to potential scattering, Academic Press 1967 (auch ins Russische übersetzt)
  • mit Antonio Degasperis: Spectral transform and solitons, North Holland 1982 (auch ins Russische übersetzt)
  • mit Marco de Andreis: The soviet nuclear weapon legacy, Oxford 1995

Weblinks

[{{canonicalurl:Commons:Category:{{#if:Francesco Calogero (physicist)|Francesco Calogero (physicist)|Francesco Calogero (Physiker)}}|uselang=de}} Commons: {{#if:Francesco Calogero|Francesco Calogero|{{#if:Francesco Calogero (physicist)|Francesco Calogero (physicist)|{{#invoke:WLink|getArticleBase}}}}}}]{{#switch:1

|X|x= |0|-= |S|s= – Sammlung von Bildern |1|= – Sammlung von Bildern{{#if:

    | {{#switch: {{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}/{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}
        |1/=  und Videos
        |1/1=, Videos und Audiodateien
        |/1=  und Audiodateien}}
    | , Videos und Audiodateien
  }}

|#default= – }}{{#if: Francesco Calogero (physicist)

   | {{#ifeq: {{#invoke:Str|left|francesco calogero (physicist)|9}} 
       | category: 
| FEHLER: Ohne Category: angeben!}}}}
Vorlage:Wikidata-Registrierung

Einzelnachweise

<references />

{{#ifeq: p | p | | {{#if: 112739245n820108039666154260719724480007 | | }} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 112739245 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 112739245 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n82010803 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n82010803 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 9666154260719724480007 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 9666154260719724480007 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung {{#if: Calogero, Francesco | {{#if: | {{#if: italienischer Physiker | {{#if: 6. Februar 1935 | {{#if: Fiesole | {{#if: 31. Januar 2026 | {{#if: Rom | Vorlage:Wikidata-Registrierung