Grifo
Vorlage:Hinweisbaustein Grifo, auch Grippo (* wohl 726; † 753 bei Saint-Jean-de-Maurienne) war der Sohn Karl Martells und seiner zweiten Ehefrau Swanahild. Im Jahr 741 wurde Grifo im letzten Testament Karl Martells ein Teil des Frankenreiches zugesprochen. Ab diesem Zeitpunkt führte er einen lebenslangen Kampf um den Antritt seines Erbes. Grifo wurde von seinen Halbbrüdern Pippin der Jüngere und Karlmann als illegitim dargestellt und ihm das Erbe verwehrt.
Quellen und Forschungsstand
Die beiden ausführlicher überliefernden Quellen zu Grifo sind die sogenannten Einhardannalen und die Metzer Annalen. In den Reichsannalen und der Fredegarchronik ist vom Erbe Grifos keine Rede. Dies verwundert, da der Halbbruder Karl Martells, Childebrand, die Leitung der Fredegarchronik innehatte und seinen Neffen eigentlich hätte kennen sollen. Obwohl einige Quellen aufeinander aufbauen, sind die Darstellungen sich nur in ihrer Grifofeindlichkeit einig. „Diese verschiedenen Darstellungen sind also nicht etwa auf Informationslücken zurückzuführen, sondern bewußt so gestaltet.“<ref>Matthias Becher: Eine verschleierte Krise. Die Nachfolge Karl Martells 741 und die Anfänge der karolingischen Hofgeschichtsschreibung. In: Johannes Laudage (Hrsg.): Von Fakten und Fiktionen – Mittelalterliche Geschichtsdarstellungen und ihre kritische Aufarbeitung. Köln u. a. 2003, S. 95–133, hier: S. 101</ref>
Bedeutung hat außerdem die Erwähnung von Grifos Namen im Brief des Missionserzbischofs Bonifaz, in dem er Unterstützung von den Thüringern erbat. Die Historiker sind sich zwar einig, dass die historischen Abläufe der Aufstände korrekt wiedergegeben wurden, aber keine der Quellen ist neutral, so dass eine einheitliche Interpretation der relevanten Texte immer noch nicht erreicht scheint und die Historiker bis heute beschäftigt.
Grifo wurde lange Zeit von den Historikern, den Quellen entsprechend, negativ beurteilt. Erst seit dem bekannten und noch heute vielzitierten Artikel von Mikoletzky werden Grifos Erbrechte und seine Handlungen differenzierter betrachtet. Doch auch trotz der Versuche, die Gültigkeit des Testamentes zu beweisen, diskutiert die modernere Forschung die Legitimitätsfrage und Gesamtbeurteilung Grifos zwiegespalten.
Kampf um das Erbe
Ein erster Rebellionsversuch endete damit, dass er in Klosterhaft im Kloster von Chèvremont<ref>Joachim Jahn: Ducatus Baiuvariorum: Das bairische Herzogtum der Agilolfinger, S. 178ff. (= Monographien zur Geschichte des Mittelalters). Hiersemann, Stuttgart 1991. ISBN 3-7772-9108-0.</ref> gehalten wurde. Von dort gelang ihm die Flucht und er erhielt Unterstützung durch Herzog Odilo von Baiern.
Als sein Halbbruder Pippin nach dem Verzicht Karlmanns ab 747 alleine das Hausmeieramt ausübte, ließ Pippin Grifo frei. Grifo flüchtete über das Gebiet der Thüringer im Norden Baierns zu den Sachsen und kehrte erneut nach Baiern zurück. Pippin gelang es, seinen Aufstand zu unterdrücken, zumal Grifo mit dem Tod des bairischen Herzogs Odilo im Jahr 748 seinen wichtigsten Bündnispartner verlor und sich selbst zum Herzog von Baiern aufzuschwingen versuchte. Dieser Versuch war durchaus aussichtsreich, da Grifo über seine Mutter Swanahild von der bairischen Herzogsdynastie der Agilolfinger abstammte. Pippin schenkte Grifo Grafschaften in der Mitte des Reiches und setzte Odilos siebenjährigen Sohn Tassilo III. als Herzog ein, allerdings als fränkischen Vasallen. Auf der Flucht zu dem Langobardenkönig Aistulf wurde Grifo bei Saint-Jean-de-Maurienne 753 von Pippins Grenzgraf Theodewinus gestellt. In der Schlacht fielen viele adelige Franken und auch Grifo und Theodewinus.<ref>Joachim Jahn: Ducatus Baiuvariorum: Das bairische Herzogtum der Agilolfinger, S. 279f. (= Monographien zur Geschichte des Mittelalters). Hiersemann, Stuttgart 1991. ISBN 3-7772-9108-0.</ref>
Die karolingischen erzählenden Quellen (Fortsetzung Fredegars) aus dem 8. Jahrhundert, denen es vor allem darum geht, den Herrschaftsübergang von Karl Martell auf Karlmann und Pippin als reibungslos erscheinen zu lassen, verschweigen Grifos Existenz völlig. Eine offenbar nach dem Tod Karls des Großen im 9. Jahrhundert entstandene Redaktionsstufe der Annales regni Francorum bringt jedoch einige Informationen zu Grifos Person. Demnach scheint Grifo aus einer legitimen Ehe hervorgegangen und von seinem Vater durchaus mit einem Erbteil bedacht worden zu sein. Diesen enthielten ihm seine älteren Halbbrüder Karlmann und Pippin jedoch vor.
Quellen
- Annales regni francorum. In: {{#ifexist:Vorlage:MGH/SSrerGerm
|{{#switch:6 | 1 = Georg Heinrich Pertz (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Abbonis de bello Parisiaco libri III. Hannover 1871
| 2 = Bernhard Schmeidler (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Adam von Bremen, Hamburgische Kirchengeschichte (Magistri Adam Bremensis Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum). Hannover 1917
| 3 = Oswald Holder-Egger (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Alberti de Bezanis abbatis S. Laurentii Cremonensis Cronica pontificum et imperatorum. Hannover 1908
| 4 = Edmund von Oefele (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Annales Altahenses maiores. Hannover 1891
| 5 = Georg Waitz (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Annales Bertiniani. Hannover 1883
| 6 = Friedrich Kurze (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Annales regni Francorum inde ab a. 741 usque ad a. 829, qui dicuntur Annales Laurissenses maiores et Einhardi. Hannover 1895
| 7 = Friedrich Kurze (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Annales Fuldenses sive Annales regni Francorum orientalis. Hannover 1891
| 8 = Georg Waitz (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Annales Hildesheimenses. Hannover 1878
| 9 = Hermann Bloch (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Annales Marbacenses qui dicuntur Anhang: Annales Alsatici breviores. Hannover 1907
| 10 = Bernhard von Simson (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Annales Mettenses priores. Hannover 1905
| 11 = Wilhelm Arndt und Richard Roepell (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Annales Poloniae. Hannover 1866
| 12 = Bernhard von Simson (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Annales Xantenses et Annales Vedastini. Hannover 1909
| 13 = Bruno Krusch (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Arbeonis episcopi Frisingensis Vitae sanctorum Haimhrammi et Corbiniani. Hannover 1920
| 14 = Johann Martin Lappenberg (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Arnoldi Chronica Slavorum. Hannover 1868
| 16 = Oswald Holder-Egger und Bernhard von Simson (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Die Chronik des Propstes Burchard von Ursberg (Burchardi praepositi Urspergensis Chronicon). Hannover 1916
| 17 = Oswald Holder-Egger (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Carmen de bello Saxonico Anhang: Conquestio Heinrici IV. imperatoris. Hannover 1889
| 18 = Georg Waitz (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Chronica regia Coloniensis (Annales maximi Colonienses). Hannover 1880
| 19 = Georg Leidinger (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Bayerische Chroniken des 14. Jahrhunderts (Chronicae Bavaricae saec. XIV). Hannover 1918
| 20 = Karl Hegel (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Chronicon Moguntinum. Hannover 1885
| 21 = Ludwig Bethmann (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Chronicon Novaliciense. Hannover 1846
| 22 = Georg Heinrich Pertz (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Cnutonis regis Gesta sive Encomium Emmae reginae auctore monacho S. Bertini. Hannover 1865
| 23 = Oswald Holder-Egger (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Iohannis Codagnelli Annales Placentini. Hannover 1901
| 24 = Karl Strecker (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Ecbasis cuiusdam captivi per tropologiam. Hannover 1935
| 25 = Oswald Holder-Egger (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Einhardi Vita Karoli Magni. Hannover 1911
| 26 = Theodor Mommsen (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Eugippii Vita Severini. Hannover 1898
| 27 = Oswald Holder-Egger (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Gesta Federici I. imperatoris in Lombardia auctore cive Mediolanensi (Annales Mediolanenses maiores) Anhang: Gesta Federici I. in expeditione sacra. Hannover 1892
| 28 = Samuel Löwenfeld (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Gesta abbatum Fontanellensium. Hannover 1886
| 29 = Wilhelm Arndt (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Gisleberti Chronicon Hanoniense. Hannover 1869
| 30 = Georg Waitz (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Gotifredi Viterbiensis Gesta Friderici I. et Heinrici VI. imperatorum metrice scripta. Hannover 1870
| 31 = Leonid Arbusow und Albert Bauer (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Heinrichs Livländische Chronik (Heinrici Chronicon Livoniae). Hannover 1955
| 32 = Bernhard Schmeidler (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Helmolds Slavenchronik (Helmoldi presbyteri Bozoviensis Cronica Slavorum) Hannover 1937
| 33 = Rudolf Köpke (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Herbordi Dialogus de vita Ottonis episcopi Babenbergensis. Hannover 1868
| 34 = Paul von Winterfeld (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Hrotsvithae Opera. Hannover 1902
| 35 = Richard Salomon (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Iohannis Porta de Annoniaco Liber de coronatione Karoli IV. imperatoris. Hannover 1913
| 36,1 = Teil 1. Fedor Schneider (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Iohannis abbatis Victoriensis Liber certarum historiarum. Hannover 1909
| 36,2 = Teil 2. Fedor Schneider (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Iohannis abbatis Victoriensis Liber certarum historiarum. Hannover 1909
| 37 = Bruno Krusch (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Ionae Vitae sanctorum Columbani, Vedastis, Iohannis. Hannover 1905
| 38 = Oswald Holder-Egger (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Lamperti monachi Hersfeldensis Opera. Anhang: Annales Weissenburgenses. Hannover 1894
| 40 = Karl Strecker (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Die Cambridger Lieder (Carmina Cantabrigiensia). Hannover 1926
| 41 = Joseph Becker (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Die Werke Liudprands von Cremona (Liudprandi Opera). Hannover 1915
| 42 = Oswald Holder-Egger (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Monumenta Erphesfurtensia saec. XII. XIII. XIV. Hannover 1899
| 43 = Ludwig Weiland (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Monumenta Welforum antiqua. Hannover 1869
| 44 = Ernst Müller (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Nithardi Historiarum libri IIII Anhang: Angelberti rhythmus de pugna Fontanetica. Hannover 1907
| 45 = Adolf Hofmeister (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Ottonis episcopi Frisingensis Chronica sive Historia de duabus civitatibus. Hannover 1912
| 46 = Georg Waitz und Bernhard von Simson (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Ottonis et Rahewini Gesta Friderici I. imperatoris. Hannover 1912
| 47 = Adolf Hofmeister (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Ottonis de Sancto Blasio Chronica Anhang: Ex Chronica universali Turicensi excerpta. Hannover 1912
| 48 = Georg Waitz (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Pauli Historia Langobardorum. Hannover 1878
| 49 = Hans Droysen (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Pauli Historia Romana. Hannover 1879
| 50 = Friedrich Kurze (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Reginonis abbatis Prumiensis Chronicon cum continuatione Treverensi. Hannover 1890
| 53 = Georg Heinrich Pertz (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Ryccardi de Sancto Germano notarii Chronica. Hannover 1864
| 54 = Friedrich Kurze (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Thietmari Merseburgensis episcopi Chronicon. Hannover 1889
| 55 = Georg Waitz (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Vita Anskarii auctore Rimberto Anhang: Vita Rimberti. Hannover 1884
| 56 = Harry Bresslau (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Vita Bennonis II. episcopi Osnabrugensis auctore Nortberto abbate Iburgensi. Hannover 1902
| 57 = Wilhelm Levison (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Vitae sancti Bonifatii archiepiscopi Moguntini. Hannover 1905
| 58 = Wilhelm Eberhard (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Vita Heinrici IV. imperatoris. Hannover 1899
| 59 = Franz Tenckhoff (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Das Leben des Bischofs Meinwerk von Paderborn (Vita Meinwerci episcopi Patherbrunnensis). Hannover 1921
| 60 = Paul Hirsch (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Die Sachsengeschichte des Widukind von Korvei (Widukindi monachi Corbeiensis Rerum gestarum Saxonicarum libri III). Hannover 1935
| 61 = Harry Bresslau (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Die Werke Wipos (Wiponis Opera). Hannover 1915
| 62 = Irene Schmale-Ott (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Carmen de gestis Frederici I. imperatoris in Lombardia. Hannover 1965
| 63 = Erwin Assmann (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Gunther der Dichter: Ligurinus. Anhang: Solimarius (Fragment). Hannover 1987
| 64 = Ernst Tremp (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Thegan, Die Taten Kaiser Ludwigs (Gesta Hludowici imperatoris). Astronomus, Das Leben Kaiser Ludwigs (Vita Hludowici imperatoris). Hannover 1995
| 65 = Hans Seyffert (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Benzo von Alba, Sieben Bücher an Kaiser Heinrich IV. (Ad Heinricum IV. imperatorem libri VII). Hannover 1996
| 66 = Bernd Schütte (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Die Lebensbeschreibungen der Königin Mathilde (Vita Mathildis reginae antiquior . Vita Mathildis reginae posterior). Hannover 1994
| 67 = Claudia Zey (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Arnulf von Mailand, Liber gestorum recentium. Hannover 1994
| 68 = Johannes Staub (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Iotsald von Saint-Claude, Vita des Abtes Odilo von Cluny. Hannover 1999
| 69 = Marcus Stumpf (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Die Vita sancti Heinrici regis et confessoris und ihre Bearbeitung durch den Bamberger Diakon Adelbert. Hannover 1999
| 70 = Hans-Georg Krause (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Die Touler Vita Leos IX. Hannover 2007
| 71 = Jürgen Petersohn (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Die Prüfeninger Vita Bischof Ottos I. von Bamberg nach der Fassung des Großen Österreichischen Legendars. Hannover 1999
| 72 = Martina Giese (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Die Annales Quedlinburgenses. Hannover 2004
| 73 = Bernhard Vogel (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Lantbert von Deutz, Vita Heriberti. Miracula Heriberti. Gedichte. Liturgische Texte. Hannover 2001
| 74 = Gerlinde Niemeyer und Ingrid Ehlers-Kisseler (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Die Viten Gottfrieds von Cappenberg. Hannover 2005
| 75 = Hannes Steiner (Hrsg.): {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} 6: Ratpert, St. Galler Klostergeschichten (Casus sancti Galli). Hannover 2002
| 76–83 = sind noch hier einzutragen | #default = Dieser Band der Reihe {{#switch:SSrerGerm
| AuctAnt = Auctores antiquissimi | SS = Scriptores (in Folio) | SSrerGermNS = Scriptores rerum Germanicarum, Nova series | SSrerGerm = Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi | EppKaiserzeit = Die Briefe der deutschen Kaiserzeit | DD = Diplomata | SSrerMerov = Scriptores rerum Merovingicarum | SSrerLangob = Scriptores rerum Langobardicarum et Italicarum | LL = Leges (in Folio) | GestaPontifRom = Gesta pontificum Romanorum | EppSaecXIII = Epistolae saeculi XIII e regestis pontificum Romanorum selectae | DtChron = Deutsche Chroniken und andere Geschichtsbücher des Mittelalters | Ldl = Libelli de lite imperatorum et pontificum saeculis XI. et XII. conscripti | Staatsschriften = Staatsschriften des späteren Mittelalters | Poetae = Poetae Latini medii aevi | Epp = Epistolae (in Quart) | EppSpaetMA = Die Briefe des späteren Mittelalters }} existiert nicht
}}{{#if:|{{#ifeq:|0||, S. }}|}}{{#if:|{{#ifeq:|0||–}}|}} (Monumenta Germaniae Historica, Digitalisat) | Diese Reihe der Monumenta Germaniae Historica ist nicht bekannt }}
Literatur
- {{ #if:Albrecht|Albrecht: |}}{{ #if:ADB:Grifo|{{ #if:Grifo|Grifo|Grifo }}|{{#ifeq: {{#switch: 9
| 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }} | 0 | {{ #if:Grifo|Grifo|Grifo }} | [https://daten.digitale-sammlungen.de/~db/bsb000{{#switch: 9 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }}/images/index.html?seite={{#switch: 9 | 1={{ #expr: 671 + 16 }} | 2={{ #expr: 671 + 2 }} | 3={{ #expr: 671 + 2 }} | 4={{ #expr: 671 + 2 }} | 5={{ #expr: 671 + 2 }} | 6={{ #expr: 671 + 2 }} | 7={{ #expr: 671 + 2 }} | 8={{ #expr: 671 + 2 }} | 9={{#switch: 671 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 671 < 449 | {{ #expr: 671 + 2 }} | {{ #expr: 671 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 671 + 2 }} | 11={{ #expr: 671 + 2 }} | 12={{ #expr: 671 + 2 }} | 13={{ #expr: 671 + 2 }} | 14={{ #expr: 671 + 2 }} | 15={{ #expr: 671 + 2 }} | 16={{ #expr: 671 + 2 }} | 17={{ #expr: 671 + 2 }} | 18={{ #expr: 671 + 2 }} | 19={{ #expr: 671 + 2 }} | 20={{ #expr: 671 + 2 }} | 21={{ #expr: 671 + 2 }} | 22={{ #expr: 671 + 2 }} | 23={{ #expr: 671 + 2 }} | 24={{ #expr: 671 + 2 }} | 25={{ #expr: 671 + 2 }} | 26={{ #expr: 671 + 2 }} | 27={{ #expr: 671 + 2 }} | 28={{ #expr: 671 + 2 }} | 29={{ #expr: 671 + 2 }} | 30={{ #expr: 671 + 2 }} | 31={{ #expr: 671 + 2 }} | 32={{ #expr: 671 + 2 }} | 33={{ #expr: 671 + 2 }} | 34={{ #expr: 671 + 2 }} | 35={{ #expr: 671 + 2 }} | 36={{ #expr: 671 + 2 }} | 37={{ #expr: 671 + 2 }} | 38={{ #expr: 671 + 2 }} | 39={{ #expr: 671 + 2 }} | 40={{ #expr: 671 + 2 }} | 41={{ #expr: 671 + 2 }} | 42={{ #expr: 671 + 2 }} | 43={{ #expr: 671 + 2 }} | 44={{ #expr: 671 + 2 }} | 45={{ #expr: 671 + 6 }} | 46={{ #expr: 671 + 2 }} | 47={{ #expr: 671 + 2 }} | 48={{ #expr: 671 + 2 }} | 49={{ #expr: 671 + 2 }} | 50={{ #expr: 671 + 2 }} | 51={{ #expr: 671 + 2 }} | 52={{ #expr: 671 + 2 }} | 53={{ #expr: 671 + 2 }} | 54={{ #expr: 671 + 2 }} | 55={{ #expr: 671 + 3 }} | 56=671 | #default = 671 }} {{ #if:Grifo|Grifo|Grifo }}] }} }}{{#ifeq:Vorlage:Str rightc|.||.}} In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 9, Duncker & Humblot, Leipzig {{#switch: 9 | 1=1875 | 2=1875 | 3=1876 | 4=1876 | 5=1877 | 6=1877 | 7=1877 | 8=1878 | 9=1879 | 10=1879 | 11=1880 | 12=1880 | 13=1881 | 14=1881 | 15=1882 | 16=1882 | 17=1883 | 18=1883 | 19=1884 | 20=1884 | 21=1885 | 22=1885 | 23=1886 | 24=1887 | 25=1887 | 26=1888 | 27=1888 | 28=1889 | 29=1889 | 30=1890 | 31=1890 | 32=1891 | 33=1891 | 34=1892 | 35=1893 | 36=1893 | 37=1894 | 38=1894 | 39=1895 | 40=1896 | 41=1896 | 42=1897 | 43=1898 | 44=1898 | 45=1900 | 46=1902 | 47=1903 | 48=1904 | 49=1904 | 50=1905 | 51=1906 | 52=1906 | 53=1907 | 54=1908 | 55=1910 | 56=1912 | #default = Vorlage:ADB – bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben{{#ifeq:0|0|}} }}, S. 671{{ #if:671 | {{ #ifexpr: {{#switch: 9 | 1={{ #expr: 671 + 16 }} | 2={{ #expr: 671 + 2 }} | 3={{ #expr: 671 + 2 }} | 4={{ #expr: 671 + 2 }} | 5={{ #expr: 671 + 2 }} | 6={{ #expr: 671 + 2 }} | 7={{ #expr: 671 + 2 }} | 8={{ #expr: 671 + 2 }} | 9={{#switch: 671 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 671 < 449 | {{ #expr: 671 + 2 }} | {{ #expr: 671 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 671 + 2 }} | 11={{ #expr: 671 + 2 }} | 12={{ #expr: 671 + 2 }} | 13={{ #expr: 671 + 2 }} | 14={{ #expr: 671 + 2 }} | 15={{ #expr: 671 + 2 }} | 16={{ #expr: 671 + 2 }} | 17={{ #expr: 671 + 2 }} | 18={{ #expr: 671 + 2 }} | 19={{ #expr: 671 + 2 }} | 20={{ #expr: 671 + 2 }} | 21={{ #expr: 671 + 2 }} | 22={{ #expr: 671 + 2 }} | 23={{ #expr: 671 + 2 }} | 24={{ #expr: 671 + 2 }} | 25={{ #expr: 671 + 2 }} | 26={{ #expr: 671 + 2 }} | 27={{ #expr: 671 + 2 }} | 28={{ #expr: 671 + 2 }} | 29={{ #expr: 671 + 2 }} | 30={{ #expr: 671 + 2 }} | 31={{ #expr: 671 + 2 }} | 32={{ #expr: 671 + 2 }} | 33={{ #expr: 671 + 2 }} | 34={{ #expr: 671 + 2 }} | 35={{ #expr: 671 + 2 }} | 36={{ #expr: 671 + 2 }} | 37={{ #expr: 671 + 2 }} | 38={{ #expr: 671 + 2 }} | 39={{ #expr: 671 + 2 }} | 40={{ #expr: 671 + 2 }} | 41={{ #expr: 671 + 2 }} | 42={{ #expr: 671 + 2 }} | 43={{ #expr: 671 + 2 }} | 44={{ #expr: 671 + 2 }} | 45={{ #expr: 671 + 6 }} | 46={{ #expr: 671 + 2 }} | 47={{ #expr: 671 + 2 }} | 48={{ #expr: 671 + 2 }} | 49={{ #expr: 671 + 2 }} | 50={{ #expr: 671 + 2 }} | 51={{ #expr: 671 + 2 }} | 52={{ #expr: 671 + 2 }} | 53={{ #expr: 671 + 2 }} | 54={{ #expr: 671 + 2 }} | 55={{ #expr: 671 + 3 }} | 56=671 | #default = 671 }} != {{#switch: 9 | 1={{ #expr: 671 + 16 }} | 2={{ #expr: 671 + 2 }} | 3={{ #expr: 671 + 2 }} | 4={{ #expr: 671 + 2 }} | 5={{ #expr: 671 + 2 }} | 6={{ #expr: 671 + 2 }} | 7={{ #expr: 671 + 2 }} | 8={{ #expr: 671 + 2 }} | 9={{#switch: 671 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 671 < 449 | {{ #expr: 671 + 2 }} | {{ #expr: 671 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 671 + 2 }} | 11={{ #expr: 671 + 2 }} | 12={{ #expr: 671 + 2 }} | 13={{ #expr: 671 + 2 }} | 14={{ #expr: 671 + 2 }} | 15={{ #expr: 671 + 2 }} | 16={{ #expr: 671 + 2 }} | 17={{ #expr: 671 + 2 }} | 18={{ #expr: 671 + 2 }} | 19={{ #expr: 671 + 2 }} | 20={{ #expr: 671 + 2 }} | 21={{ #expr: 671 + 2 }} | 22={{ #expr: 671 + 2 }} | 23={{ #expr: 671 + 2 }} | 24={{ #expr: 671 + 2 }} | 25={{ #expr: 671 + 2 }} | 26={{ #expr: 671 + 2 }} | 27={{ #expr: 671 + 2 }} | 28={{ #expr: 671 + 2 }} | 29={{ #expr: 671 + 2 }} | 30={{ #expr: 671 + 2 }} | 31={{ #expr: 671 + 2 }} | 32={{ #expr: 671 + 2 }} | 33={{ #expr: 671 + 2 }} | 34={{ #expr: 671 + 2 }} | 35={{ #expr: 671 + 2 }} | 36={{ #expr: 671 + 2 }} | 37={{ #expr: 671 + 2 }} | 38={{ #expr: 671 + 2 }} | 39={{ #expr: 671 + 2 }} | 40={{ #expr: 671 + 2 }} | 41={{ #expr: 671 + 2 }} | 42={{ #expr: 671 + 2 }} | 43={{ #expr: 671 + 2 }} | 44={{ #expr: 671 + 2 }} | 45={{ #expr: 671 + 6 }} | 46={{ #expr: 671 + 2 }} | 47={{ #expr: 671 + 2 }} | 48={{ #expr: 671 + 2 }} | 49={{ #expr: 671 + 2 }} | 50={{ #expr: 671 + 2 }} | 51={{ #expr: 671 + 2 }} | 52={{ #expr: 671 + 2 }} | 53={{ #expr: 671 + 2 }} | 54={{ #expr: 671 + 2 }} | 55={{ #expr: 671 + 3 }} | 56=671 | #default = 671 }} |{{ #ifexpr: {{#switch: 9 | 1={{ #expr: 671 + 16 }} | 2={{ #expr: 671 + 2 }} | 3={{ #expr: 671 + 2 }} | 4={{ #expr: 671 + 2 }} | 5={{ #expr: 671 + 2 }} | 6={{ #expr: 671 + 2 }} | 7={{ #expr: 671 + 2 }} | 8={{ #expr: 671 + 2 }} | 9={{#switch: 671 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 671 < 449 | {{ #expr: 671 + 2 }} | {{ #expr: 671 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 671 + 2 }} | 11={{ #expr: 671 + 2 }} | 12={{ #expr: 671 + 2 }} | 13={{ #expr: 671 + 2 }} | 14={{ #expr: 671 + 2 }} | 15={{ #expr: 671 + 2 }} | 16={{ #expr: 671 + 2 }} | 17={{ #expr: 671 + 2 }} | 18={{ #expr: 671 + 2 }} | 19={{ #expr: 671 + 2 }} | 20={{ #expr: 671 + 2 }} | 21={{ #expr: 671 + 2 }} | 22={{ #expr: 671 + 2 }} | 23={{ #expr: 671 + 2 }} | 24={{ #expr: 671 + 2 }} | 25={{ #expr: 671 + 2 }} | 26={{ #expr: 671 + 2 }} | 27={{ #expr: 671 + 2 }} | 28={{ #expr: 671 + 2 }} | 29={{ #expr: 671 + 2 }} | 30={{ #expr: 671 + 2 }} | 31={{ #expr: 671 + 2 }} | 32={{ #expr: 671 + 2 }} | 33={{ #expr: 671 + 2 }} | 34={{ #expr: 671 + 2 }} | 35={{ #expr: 671 + 2 }} | 36={{ #expr: 671 + 2 }} | 37={{ #expr: 671 + 2 }} | 38={{ #expr: 671 + 2 }} | 39={{ #expr: 671 + 2 }} | 40={{ #expr: 671 + 2 }} | 41={{ #expr: 671 + 2 }} | 42={{ #expr: 671 + 2 }} | 43={{ #expr: 671 + 2 }} | 44={{ #expr: 671 + 2 }} | 45={{ #expr: 671 + 6 }} | 46={{ #expr: 671 + 2 }} | 47={{ #expr: 671 + 2 }} | 48={{ #expr: 671 + 2 }} | 49={{ #expr: 671 + 2 }} | 50={{ #expr: 671 + 2 }} | 51={{ #expr: 671 + 2 }} | 52={{ #expr: 671 + 2 }} | 53={{ #expr: 671 + 2 }} | 54={{ #expr: 671 + 2 }} | 55={{ #expr: 671 + 3 }} | 56=671 | #default = 671 }} = {{ #expr: {{#switch: 9 | 1={{ #expr: 671 + 16 }} | 2={{ #expr: 671 + 2 }} | 3={{ #expr: 671 + 2 }} | 4={{ #expr: 671 + 2 }} | 5={{ #expr: 671 + 2 }} | 6={{ #expr: 671 + 2 }} | 7={{ #expr: 671 + 2 }} | 8={{ #expr: 671 + 2 }} | 9={{#switch: 671 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 671 < 449 | {{ #expr: 671 + 2 }} | {{ #expr: 671 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 671 + 2 }} | 11={{ #expr: 671 + 2 }} | 12={{ #expr: 671 + 2 }} | 13={{ #expr: 671 + 2 }} | 14={{ #expr: 671 + 2 }} | 15={{ #expr: 671 + 2 }} | 16={{ #expr: 671 + 2 }} | 17={{ #expr: 671 + 2 }} | 18={{ #expr: 671 + 2 }} | 19={{ #expr: 671 + 2 }} | 20={{ #expr: 671 + 2 }} | 21={{ #expr: 671 + 2 }} | 22={{ #expr: 671 + 2 }} | 23={{ #expr: 671 + 2 }} | 24={{ #expr: 671 + 2 }} | 25={{ #expr: 671 + 2 }} | 26={{ #expr: 671 + 2 }} | 27={{ #expr: 671 + 2 }} | 28={{ #expr: 671 + 2 }} | 29={{ #expr: 671 + 2 }} | 30={{ #expr: 671 + 2 }} | 31={{ #expr: 671 + 2 }} | 32={{ #expr: 671 + 2 }} | 33={{ #expr: 671 + 2 }} | 34={{ #expr: 671 + 2 }} | 35={{ #expr: 671 + 2 }} | 36={{ #expr: 671 + 2 }} | 37={{ #expr: 671 + 2 }} | 38={{ #expr: 671 + 2 }} | 39={{ #expr: 671 + 2 }} | 40={{ #expr: 671 + 2 }} | 41={{ #expr: 671 + 2 }} | 42={{ #expr: 671 + 2 }} | 43={{ #expr: 671 + 2 }} | 44={{ #expr: 671 + 2 }} | 45={{ #expr: 671 + 6 }} | 46={{ #expr: 671 + 2 }} | 47={{ #expr: 671 + 2 }} | 48={{ #expr: 671 + 2 }} | 49={{ #expr: 671 + 2 }} | 50={{ #expr: 671 + 2 }} | 51={{ #expr: 671 + 2 }} | 52={{ #expr: 671 + 2 }} | 53={{ #expr: 671 + 2 }} | 54={{ #expr: 671 + 2 }} | 55={{ #expr: 671 + 3 }} | 56=671 | #default = 671 }} + 1 }} | f|–671}}|}} |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{ #if:ADB:Grifo||{{#ifeq:0|0|}}}}
- Matthias Becher: Eine verschleierte Krise. Die Nachfolge Karl Martells 741 und die Anfänge der karolingischen Hofgeschichtsschreibung. In: Johannes Laudage (Hrsg.): Von Fakten und Fiktionen – Mittelalterliche Geschichtsdarstellungen und ihre kritische Aufarbeitung. Köln u. a. 2003, ISBN 3-412-17202-2, S. 95–133.
- Matthias Becher: Drogo und die Königserhebung Pippins. In: Frühmittelalterliche Studien 23, 1989, S. 131–152.
- Karl Brunner: Oppositionelle Gruppen im Karolingerreich. Wien 1979.
- {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}{{#if:
| {{#invoke:TemplatePar|match
|template=Vorlage:LexMA
|cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:LexMA
|format=@@@
|1=Band=N>0
|2=Band=n<=9
|3=Spalte=N>0
|4=SpalteBis=n
|5=Lemma=*
|6=Autor=*
|7=Kommentar=*
|8=Fundstelle=*}}
| {{#invoke:TemplatePar|match
|template=Vorlage:LexMA
|cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:LexMA
|format=@@@
|1=1=N>0
|2=1=n<=9
|3=2=N>0
|4=3=n
|5=4=*
|6=5=*
|7=6=*
|8=Fundstelle=*}}
}}
- {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}{{#ifeq: 0 | 0
| {{#if: 67
|
| Vorlage:NDB – bitte Seitenzahl(en) angeben
}}{{#if: 133689131
| {{#if: {{#invoke:URIutil|isDNBvalid|133689131}}
| {{#if:
| Vorlage:NDB – Wenn GND dann kein SFZ angeben
}}
| Vorlage:NDB – GND unzulässig
}}
| {{#if:
| {{#if:
| {{#ifeq: 315408 | 4526413
|
| Vorlage:NDB – 7= ist obsolet, jetzt SFZ=
}}
}}
| {{#ifeq: | 1
|
|
}}
}}
}}{{#if:
| {{#ifeq: 315408 | 11376103
|
| Vorlage:NDB – Werktitel= war ein Irrtum, jetzt Werkliste=
}}
}}
}}{{#if:
| {{#if:
|
|
}}
}}
- Eduard Hlawitschka: Die Vorfahren Karls des Großen. In: Helmut Beumann (Hrsg.): Karl der Große – Lebenswerk und Nachleben. Bd. 1: Persönlichkeit und Geschichte. 3. Auflage, Düsseldorf 1967, S. 51–82.
- Jörg Jarnut: Untersuchungen zur Herkunft Swanahilds, der Gattin Karl Martells. In: Matthias Becher unter Mitarbeit von Stefanie Dick und Nicola Karthaus (Hrsg.): Herrschaft und Ethnogenese im Frühmittelalter. Gesammelte Aufsätze von Jörg Jarnut. Festgabe zum 60. Geburtstag. Scriptorium, Münster 2002, ISBN 3-932610-19-9, S. 101–105.
- Hanns Leo Mikoletzky: Karl Martell und Grifo. In: Festschrift Edmund Ernst Stengel zum 70. Geburtstag am 24. Dezember 1949 dargebracht von Freunden, Fachgenossen und Schülern. Münster u. a. 1952, S. 130–156.
- Engelbert Mühlbacher: Deutsche Geschichte unter den Karolingern. Stuttgart 1886 (Neudruck Darmstadt 1980).
- {{#if:Rudolf Reiser| {{#switch: Rudolf Reiser
|Ay = Karl-Ludwig Ay |Bl = Werner K. Blessing |Bo = Erika Bosl |Br = Markus Brantl |RvB = Rüdiger vom Bruch |Ch = Günter Christ |Fr = Jutta Franke |Gr = Walter Grasser |Hö = Manfred Hörner |Ja = Joachim Jahn |Ka = Hatto Kallfelz |Kl = Lieselotte Klemmer |Kr = Alfred Krinner |La = Hannes Lambacher |Mai = Lorenz Maier |Ma = Kurt Malisch |MM = Marion Maurer |RAM = Rainer Albert Müller |Mü = Winfried Müller |M-L = Elisabeth Müller-Luckner |Na = Erwin Naimer |Pa = Ina-Ulrike Paul |Pu = Uwe Puschner |Ra = Wolfgang Rappel |rr = Rudolf Reiser |Ri = Elisabeth Richter |S = Detlev Schröder |Za = Ulrich Zangenfeind |Rudolf Reiser }}: }}{{#if:Grifo|Grifo|Grifo}}. In: Karl Bosl (Hrsg.): Bosls bayerische Biographie. {{#switch: 1 |1=Pustet, Regensburg 1983, ISBN 3-7917-0792-2, |2=Ergänzungsband. 1000 Persönlichkeiten aus 15 Jahrhunderten. Pustet, Regensburg 1988, ISBN 3-7917-1153-9, }} S. 274{{ #if:274 | {{ #ifexpr: 274 != 274 |{{ #ifexpr: 274 = {{ #expr: 274 + 1 }} | f.|–274}}|}}}} (#expr: 274 + 16 }}&band=1 Digitalisat{{#if:
|, Stand: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}
}}{{#if:
|, abgerufen am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{Abruf}}}}}
}}).
- Rudolf Schieffer: Die Karolinger. 5., aktualisierte Auflage. Kohlhammer, Stuttgart u. a. 2014, ISBN 978-3-17-023383-6.
- Karl Ferdinand Werner: Die Ursprünge Frankreichs bis zum Jahr 1000. Deutscher Taschenbuch Verlag, München 1995, ISBN 3-423-04653-8.
- Gunther Wolf: Grifos Erbe, die Einsetzung Childerichs III. und der Kampf um die Macht – zugleich Bemerkungen zur karolingischen „Hofhistiographie“. In: Archiv für Diplomatik 38, 1992, S. 1–16.
Anmerkungen
<references />
{{#ifeq: p | p | | {{#if: 1336891316129814 | |
}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 133689131 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 133689131 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 6129814 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 6129814 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung
{{#if: Grifo | {{#if: | {{#if: Karolinger, Usurpator | {{#if: um 726 | {{#if: | {{#if: 753 | {{#if: Saint-Jean-de-Maurienne || Personendaten | |
|---|---|
| NAME | Grifo
}} |
| ALTERNATIVNAMEN |
}} |
| KURZBESCHREIBUNG | Karolinger, Usurpator
}} |
| GEBURTSDATUM | um 726
}} |
| GEBURTSORT |
}} |
| STERBEDATUM | 753
}} |
| STERBEORT | Saint-Jean-de-Maurienne
}} |
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:ADB
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:ADB/ohne Wikisource-Link
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:NDB
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:NDB/GND fehlt der NDB
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:NDB/ohne GND
- Wikipedia:GND fehlt
- Wikipedia:Normdaten-TYP falsch oder fehlend
- Wikipedia:GND in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:GND in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Familienmitglied der Karolinger
- Geboren im 8. Jahrhundert
- Gestorben 753
- Mann