Zum Inhalt springen

h-Moll

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie
{{#if:h, Hm (englisch: b, Bm) || Akkordsymbol(e): {{#if:D || Paralleltonart: {{#if:Fis || Dominante: {{#if:e || Subdominante: {{#if:h - cis ^ d - e - fis ^ g - a - h || style="text-indent:2em" | Natürlich: {{#if:h - cis ^ d - e - fis ^ g -- ais ^ h || style="text-indent:2em" | Harmonisch: {{#if:h - cis ^ d - e - fis - gis - ais ^ h h - a - g ^ fis - e - d ^ cis - h || style="text-indent:2em" | Melodisch:
h-Moll
h, Hm (englisch: b, Bm) }}
D-Dur | D-Dur }} }}
Varianttonart: H-Dur | H-Dur }}
Fis-Dur | Fis-Dur}} }}
e-Moll | e-Moll}} }}
Molltonleitern:
h - cis ^ d - e - fis ^ g - a - h }}
h - cis ^ d - e - fis ^ g -- ais ^ h }}
h - cis ^ d - e - fis - gis - ais ^ h

h - a - g ^ fis - e - d ^ cis - h }}

h-Moll (englisch B minor) ist eine Tonart des Tongeschlechts Moll mit h als Grundton. Sie wird in der Notenschrift mit zwei Kreuzen (fis, cis) vorgezeichnet. Auch die entsprechende Tonleiter und der Grundakkord dieser Tonart (die Tonika h-d-fis) werden mit dem Begriff h-Moll bezeichnet.

Vorzeichen für h-Moll [[Datei:Key1{{#if:x|u|d}}{{#if:x|{{#if:x|u|d}}|d}}.png|{{#if:x||}}px|verweis=Vorlage:KlavierAkkord|alt=|C]][[Datei:Key2{{#if:x|{{#if:x|u|d}}|d}}{{#if:x|u|d}}{{#if:x|{{#if:x|u|d}}|d}}.png|{{#if:x||}}px|verweis=Vorlage:KlavierAkkord|alt=|D]][[Datei:Key3{{#if:x|{{#if:x|u|d}}|d}}{{#if:x|u|d}}.png|{{#if:x||}}px|verweis=Vorlage:KlavierAkkord|alt=|E]][[Datei:Key1{{#if:x|u|d}}{{#if:x|{{#if:x|u|d}}|d}}.png|{{#if:x||}}px|verweis=Vorlage:KlavierAkkord|alt=|F]][[Datei:Key2{{#if:x|{{#if:x|u|d}}|d}}{{#if:x|u|d}}{{#if:x|{{#if:x|u|d}}|d}}.png|{{#if:x||}}px|verweis=Vorlage:KlavierAkkord|alt=|G]][[Datei:Key2{{#if:x|{{#if:x|u|d}}|d}}{{#if:x|u|d}}{{#if:x|{{#if:x|u|d}}|d}}.png|{{#if:x||}}px|verweis=Vorlage:KlavierAkkord|alt=|A]][[Datei:Key3{{#if:x|{{#if:x|u|d}}|d}}{{#if:|u|d}}.png|{{#if:x||}}px|verweis=Vorlage:KlavierAkkord|alt=|H]][[Datei:Key1{{#if:x|u|d}}{{#if:x|{{#if:x|u|d}}|d}}.png|{{#if:x||}}px|verweis=Vorlage:KlavierAkkord|alt=|C]][[Datei:Key2{{#if:x|{{#if:x|u|d}}|d}}{{#if:|u|d}}{{#if:x|{{#if:x|u|d}}|d}}.png|{{#if:x||}}px|verweis=Vorlage:KlavierAkkord|alt=|D]][[Datei:Key3{{#if:x|{{#if:x|u|d}}|d}}{{#if:x|u|d}}.png|{{#if:x||}}px|verweis=Vorlage:KlavierAkkord|alt=|E]][[Datei:Key1{{#if:x|u|d}}{{#if:|{{#if:x|u|d}}|d}}.png|{{#if:x||}}px|verweis=Vorlage:KlavierAkkord|alt=|F]][[Datei:Key2{{#if:|{{#if:x|u|d}}|d}}{{#if:x|u|d}}{{#if:x|{{#if:x|u|d}}|d}}.png|{{#if:x||}}px|verweis=Vorlage:KlavierAkkord|alt=|G]][[Datei:Key2{{#if:x|{{#if:x|u|d}}|d}}{{#if:x|u|d}}{{#if:x|{{#if:x|u|d}}|d}}.png|{{#if:x||}}px|verweis=Vorlage:KlavierAkkord|alt=|A]][[Datei:Key3{{#if:x|{{#if:x|u|d}}|d}}{{#if:x|u|d}}.png|{{#if:x||}}px|verweis=Vorlage:KlavierAkkord|alt=|H]]}}px

Notenbeispiel Tonleiter im melodischen Moll und Grundakkord: <score vorbis="1"> \relative f' { \tempo 4 = 160 \set Score.tempoHideNote = ##t

  \key b \minor
  b cis d e | fis gis ais b | a? g? fis e | d cis b2 | << b1 d fis >> \bar "|."

} </score>

Verwendung

Viele Komponisten der Barockzeit und später (etwa Beethoven und Schubert) assoziierten diese Tonart mit Dunkelheit und Tod. Die h-Moll-Messe von J. S. Bach ist nach dieser Tonart benannt, die Bachs Zeitgenosse Johann Mattheson als „bizarre, unlustig und melancholisch“ beschreibt.<ref>Johann Mattheson: Das neu-eröffnete Orchestre. Hamburg 1713, S. 251, koelnklavier.de, abgerufen am 3. April 2020.</ref> Beethoven soll sie „schwarze Tonart“ genannt haben (er arbeitete an einer h-Moll-Sinfonie). Auch der Ton h steht oft für den Tod (Schubert: „Die schöne Müllerin“, „Winterreise“). {{#invoke:Vorlage:Siehe auch|f}}

Position der Tonart im Quintenzirkel

Tonarten und ihre Vorzeichen
Vorzeichen: 7{{#switch: ♭ b flat = ♭ 𝄫 bb doppel-b doubleflat = Doppel-b aufloesung natural = ♮ # kreuz sharp = ♯ 𝄪 ## doppelkreuz doublesharp = Doppelkreuz ganze wholenote whole semibrevis = Ganze Note halbe halfnote half minim = Halbe Note viertel quarternote quarter crotchet = Viertelnote achtel eighthnote eighth quaver = Achtelnote sechzehntel sixteenthnote sixteenth semiquaver = Sechzehntelnote viertelpause quarterrest crotchetrest = Viertelpause achtelpause eighthrest quaverrest = Achtelpause violinschluessel treble trebleclef = Violinschlüssel g-schluessel gclef = G-Schlüssel c-schluessel cclef = C-Schlüssel sopranschluessel altschluessel altoclef = Altschlüssel tenorschluessel tenorclef = Tenorschlüssel bassschluessel bassclef = Bassschlüssel f-schluessel fclef = F-Schlüssel common-time = 4/4-Takt allabreve cut-time = alla breve tonstufe scale = Tonstufe 1 #default =Vorlage:Musik – Symbol ♭ unbekannt

}}
Datei:Bemol-7.svg
+fes

6{{#switch: ♭ b flat = ♭ 𝄫 bb doppel-b doubleflat = Doppel-b aufloesung natural = ♮ # kreuz sharp = ♯ 𝄪 ## doppelkreuz doublesharp = Doppelkreuz ganze wholenote whole semibrevis = Ganze Note halbe halfnote half minim = Halbe Note viertel quarternote quarter crotchet = Viertelnote achtel eighthnote eighth quaver = Achtelnote sechzehntel sixteenthnote sixteenth semiquaver = Sechzehntelnote viertelpause quarterrest crotchetrest = Viertelpause achtelpause eighthrest quaverrest = Achtelpause violinschluessel treble trebleclef = Violinschlüssel g-schluessel gclef = G-Schlüssel c-schluessel cclef = C-Schlüssel sopranschluessel altschluessel altoclef = Altschlüssel tenorschluessel tenorclef = Tenorschlüssel bassschluessel bassclef = Bassschlüssel f-schluessel fclef = F-Schlüssel common-time = 4/4-Takt allabreve cut-time = alla breve tonstufe scale = Tonstufe 1 #default =Vorlage:Musik – Symbol ♭ unbekannt

}}
Datei:Bemol-6.svg
+ces

5{{#switch: ♭ b flat = ♭ 𝄫 bb doppel-b doubleflat = Doppel-b aufloesung natural = ♮ # kreuz sharp = ♯ 𝄪 ## doppelkreuz doublesharp = Doppelkreuz ganze wholenote whole semibrevis = Ganze Note halbe halfnote half minim = Halbe Note viertel quarternote quarter crotchet = Viertelnote achtel eighthnote eighth quaver = Achtelnote sechzehntel sixteenthnote sixteenth semiquaver = Sechzehntelnote viertelpause quarterrest crotchetrest = Viertelpause achtelpause eighthrest quaverrest = Achtelpause violinschluessel treble trebleclef = Violinschlüssel g-schluessel gclef = G-Schlüssel c-schluessel cclef = C-Schlüssel sopranschluessel altschluessel altoclef = Altschlüssel tenorschluessel tenorclef = Tenorschlüssel bassschluessel bassclef = Bassschlüssel f-schluessel fclef = F-Schlüssel common-time = 4/4-Takt allabreve cut-time = alla breve tonstufe scale = Tonstufe 1 #default =Vorlage:Musik – Symbol ♭ unbekannt

}}
Datei:Bemol-5.svg
+ges

4{{#switch: ♭ b flat = ♭ 𝄫 bb doppel-b doubleflat = Doppel-b aufloesung natural = ♮ # kreuz sharp = ♯ 𝄪 ## doppelkreuz doublesharp = Doppelkreuz ganze wholenote whole semibrevis = Ganze Note halbe halfnote half minim = Halbe Note viertel quarternote quarter crotchet = Viertelnote achtel eighthnote eighth quaver = Achtelnote sechzehntel sixteenthnote sixteenth semiquaver = Sechzehntelnote viertelpause quarterrest crotchetrest = Viertelpause achtelpause eighthrest quaverrest = Achtelpause violinschluessel treble trebleclef = Violinschlüssel g-schluessel gclef = G-Schlüssel c-schluessel cclef = C-Schlüssel sopranschluessel altschluessel altoclef = Altschlüssel tenorschluessel tenorclef = Tenorschlüssel bassschluessel bassclef = Bassschlüssel f-schluessel fclef = F-Schlüssel common-time = 4/4-Takt allabreve cut-time = alla breve tonstufe scale = Tonstufe 1 #default =Vorlage:Musik – Symbol ♭ unbekannt

}}
Datei:Bemol-4.svg
+des

3{{#switch: ♭ b flat = ♭ 𝄫 bb doppel-b doubleflat = Doppel-b aufloesung natural = ♮ # kreuz sharp = ♯ 𝄪 ## doppelkreuz doublesharp = Doppelkreuz ganze wholenote whole semibrevis = Ganze Note halbe halfnote half minim = Halbe Note viertel quarternote quarter crotchet = Viertelnote achtel eighthnote eighth quaver = Achtelnote sechzehntel sixteenthnote sixteenth semiquaver = Sechzehntelnote viertelpause quarterrest crotchetrest = Viertelpause achtelpause eighthrest quaverrest = Achtelpause violinschluessel treble trebleclef = Violinschlüssel g-schluessel gclef = G-Schlüssel c-schluessel cclef = C-Schlüssel sopranschluessel altschluessel altoclef = Altschlüssel tenorschluessel tenorclef = Tenorschlüssel bassschluessel bassclef = Bassschlüssel f-schluessel fclef = F-Schlüssel common-time = 4/4-Takt allabreve cut-time = alla breve tonstufe scale = Tonstufe 1 #default =Vorlage:Musik – Symbol ♭ unbekannt

}}
Datei:Bemol-3.svg
+as

2{{#switch: ♭ b flat = ♭ 𝄫 bb doppel-b doubleflat = Doppel-b aufloesung natural = ♮ # kreuz sharp = ♯ 𝄪 ## doppelkreuz doublesharp = Doppelkreuz ganze wholenote whole semibrevis = Ganze Note halbe halfnote half minim = Halbe Note viertel quarternote quarter crotchet = Viertelnote achtel eighthnote eighth quaver = Achtelnote sechzehntel sixteenthnote sixteenth semiquaver = Sechzehntelnote viertelpause quarterrest crotchetrest = Viertelpause achtelpause eighthrest quaverrest = Achtelpause violinschluessel treble trebleclef = Violinschlüssel g-schluessel gclef = G-Schlüssel c-schluessel cclef = C-Schlüssel sopranschluessel altschluessel altoclef = Altschlüssel tenorschluessel tenorclef = Tenorschlüssel bassschluessel bassclef = Bassschlüssel f-schluessel fclef = F-Schlüssel common-time = 4/4-Takt allabreve cut-time = alla breve tonstufe scale = Tonstufe 1 #default =Vorlage:Musik – Symbol ♭ unbekannt

}}
Datei:Bemol-2.svg
+es

1{{#switch: ♭ b flat = ♭ 𝄫 bb doppel-b doubleflat = Doppel-b aufloesung natural = ♮ # kreuz sharp = ♯ 𝄪 ## doppelkreuz doublesharp = Doppelkreuz ganze wholenote whole semibrevis = Ganze Note halbe halfnote half minim = Halbe Note viertel quarternote quarter crotchet = Viertelnote achtel eighthnote eighth quaver = Achtelnote sechzehntel sixteenthnote sixteenth semiquaver = Sechzehntelnote viertelpause quarterrest crotchetrest = Viertelpause achtelpause eighthrest quaverrest = Achtelpause violinschluessel treble trebleclef = Violinschlüssel g-schluessel gclef = G-Schlüssel c-schluessel cclef = C-Schlüssel sopranschluessel altschluessel altoclef = Altschlüssel tenorschluessel tenorclef = Tenorschlüssel bassschluessel bassclef = Bassschlüssel f-schluessel fclef = F-Schlüssel common-time = 4/4-Takt allabreve cut-time = alla breve tonstufe scale = Tonstufe 1 #default =Vorlage:Musik – Symbol ♭ unbekannt

}}
Datei:Bemol-1.svg
+b

 
Datei:No dies-bebol.svg
 
1{{#switch: ♯ b flat = ♭ 𝄫 bb doppel-b doubleflat = Doppel-b aufloesung natural = ♮ # kreuz sharp = ♯ 𝄪 ## doppelkreuz doublesharp = Doppelkreuz ganze wholenote whole semibrevis = Ganze Note halbe halfnote half minim = Halbe Note viertel quarternote quarter crotchet = Viertelnote achtel eighthnote eighth quaver = Achtelnote sechzehntel sixteenthnote sixteenth semiquaver = Sechzehntelnote viertelpause quarterrest crotchetrest = Viertelpause achtelpause eighthrest quaverrest = Achtelpause violinschluessel treble trebleclef = Violinschlüssel g-schluessel gclef = G-Schlüssel c-schluessel cclef = C-Schlüssel sopranschluessel altschluessel altoclef = Altschlüssel tenorschluessel tenorclef = Tenorschlüssel bassschluessel bassclef = Bassschlüssel f-schluessel fclef = F-Schlüssel common-time = 4/4-Takt allabreve cut-time = alla breve tonstufe scale = Tonstufe 1 #default =Vorlage:Musik – Symbol ♯ unbekannt

}}
Datei:Dies-1.svg
+fis

2{{#switch: ♯ b flat = ♭ 𝄫 bb doppel-b doubleflat = Doppel-b aufloesung natural = ♮ # kreuz sharp = ♯ 𝄪 ## doppelkreuz doublesharp = Doppelkreuz ganze wholenote whole semibrevis = Ganze Note halbe halfnote half minim = Halbe Note viertel quarternote quarter crotchet = Viertelnote achtel eighthnote eighth quaver = Achtelnote sechzehntel sixteenthnote sixteenth semiquaver = Sechzehntelnote viertelpause quarterrest crotchetrest = Viertelpause achtelpause eighthrest quaverrest = Achtelpause violinschluessel treble trebleclef = Violinschlüssel g-schluessel gclef = G-Schlüssel c-schluessel cclef = C-Schlüssel sopranschluessel altschluessel altoclef = Altschlüssel tenorschluessel tenorclef = Tenorschlüssel bassschluessel bassclef = Bassschlüssel f-schluessel fclef = F-Schlüssel common-time = 4/4-Takt allabreve cut-time = alla breve tonstufe scale = Tonstufe 1 #default =Vorlage:Musik – Symbol ♯ unbekannt

}}
Datei:Dies-2.svg
+cis

3{{#switch: ♯ b flat = ♭ 𝄫 bb doppel-b doubleflat = Doppel-b aufloesung natural = ♮ # kreuz sharp = ♯ 𝄪 ## doppelkreuz doublesharp = Doppelkreuz ganze wholenote whole semibrevis = Ganze Note halbe halfnote half minim = Halbe Note viertel quarternote quarter crotchet = Viertelnote achtel eighthnote eighth quaver = Achtelnote sechzehntel sixteenthnote sixteenth semiquaver = Sechzehntelnote viertelpause quarterrest crotchetrest = Viertelpause achtelpause eighthrest quaverrest = Achtelpause violinschluessel treble trebleclef = Violinschlüssel g-schluessel gclef = G-Schlüssel c-schluessel cclef = C-Schlüssel sopranschluessel altschluessel altoclef = Altschlüssel tenorschluessel tenorclef = Tenorschlüssel bassschluessel bassclef = Bassschlüssel f-schluessel fclef = F-Schlüssel common-time = 4/4-Takt allabreve cut-time = alla breve tonstufe scale = Tonstufe 1 #default =Vorlage:Musik – Symbol ♯ unbekannt

}}
Datei:Dies-3.svg
+gis

4{{#switch: ♯ b flat = ♭ 𝄫 bb doppel-b doubleflat = Doppel-b aufloesung natural = ♮ # kreuz sharp = ♯ 𝄪 ## doppelkreuz doublesharp = Doppelkreuz ganze wholenote whole semibrevis = Ganze Note halbe halfnote half minim = Halbe Note viertel quarternote quarter crotchet = Viertelnote achtel eighthnote eighth quaver = Achtelnote sechzehntel sixteenthnote sixteenth semiquaver = Sechzehntelnote viertelpause quarterrest crotchetrest = Viertelpause achtelpause eighthrest quaverrest = Achtelpause violinschluessel treble trebleclef = Violinschlüssel g-schluessel gclef = G-Schlüssel c-schluessel cclef = C-Schlüssel sopranschluessel altschluessel altoclef = Altschlüssel tenorschluessel tenorclef = Tenorschlüssel bassschluessel bassclef = Bassschlüssel f-schluessel fclef = F-Schlüssel common-time = 4/4-Takt allabreve cut-time = alla breve tonstufe scale = Tonstufe 1 #default =Vorlage:Musik – Symbol ♯ unbekannt

}}
Datei:Dies-4.svg
+dis

5{{#switch: ♯ b flat = ♭ 𝄫 bb doppel-b doubleflat = Doppel-b aufloesung natural = ♮ # kreuz sharp = ♯ 𝄪 ## doppelkreuz doublesharp = Doppelkreuz ganze wholenote whole semibrevis = Ganze Note halbe halfnote half minim = Halbe Note viertel quarternote quarter crotchet = Viertelnote achtel eighthnote eighth quaver = Achtelnote sechzehntel sixteenthnote sixteenth semiquaver = Sechzehntelnote viertelpause quarterrest crotchetrest = Viertelpause achtelpause eighthrest quaverrest = Achtelpause violinschluessel treble trebleclef = Violinschlüssel g-schluessel gclef = G-Schlüssel c-schluessel cclef = C-Schlüssel sopranschluessel altschluessel altoclef = Altschlüssel tenorschluessel tenorclef = Tenorschlüssel bassschluessel bassclef = Bassschlüssel f-schluessel fclef = F-Schlüssel common-time = 4/4-Takt allabreve cut-time = alla breve tonstufe scale = Tonstufe 1 #default =Vorlage:Musik – Symbol ♯ unbekannt

}}
Datei:Dies-5.svg
+ais

6{{#switch: ♯ b flat = ♭ 𝄫 bb doppel-b doubleflat = Doppel-b aufloesung natural = ♮ # kreuz sharp = ♯ 𝄪 ## doppelkreuz doublesharp = Doppelkreuz ganze wholenote whole semibrevis = Ganze Note halbe halfnote half minim = Halbe Note viertel quarternote quarter crotchet = Viertelnote achtel eighthnote eighth quaver = Achtelnote sechzehntel sixteenthnote sixteenth semiquaver = Sechzehntelnote viertelpause quarterrest crotchetrest = Viertelpause achtelpause eighthrest quaverrest = Achtelpause violinschluessel treble trebleclef = Violinschlüssel g-schluessel gclef = G-Schlüssel c-schluessel cclef = C-Schlüssel sopranschluessel altschluessel altoclef = Altschlüssel tenorschluessel tenorclef = Tenorschlüssel bassschluessel bassclef = Bassschlüssel f-schluessel fclef = F-Schlüssel common-time = 4/4-Takt allabreve cut-time = alla breve tonstufe scale = Tonstufe 1 #default =Vorlage:Musik – Symbol ♯ unbekannt

}}
Datei:Dies-6.svg
+eis

7{{#switch: ♯ b flat = ♭ 𝄫 bb doppel-b doubleflat = Doppel-b aufloesung natural = ♮ # kreuz sharp = ♯ 𝄪 ## doppelkreuz doublesharp = Doppelkreuz ganze wholenote whole semibrevis = Ganze Note halbe halfnote half minim = Halbe Note viertel quarternote quarter crotchet = Viertelnote achtel eighthnote eighth quaver = Achtelnote sechzehntel sixteenthnote sixteenth semiquaver = Sechzehntelnote viertelpause quarterrest crotchetrest = Viertelpause achtelpause eighthrest quaverrest = Achtelpause violinschluessel treble trebleclef = Violinschlüssel g-schluessel gclef = G-Schlüssel c-schluessel cclef = C-Schlüssel sopranschluessel altschluessel altoclef = Altschlüssel tenorschluessel tenorclef = Tenorschlüssel bassschluessel bassclef = Bassschlüssel f-schluessel fclef = F-Schlüssel common-time = 4/4-Takt allabreve cut-time = alla breve tonstufe scale = Tonstufe 1 #default =Vorlage:Musik – Symbol ♯ unbekannt

}}
Datei:Dies-7.svg
+his

Dur: Ces Ges Des As Es B F C G D A E H Fis Cis
Moll: as es b f c g d a e h fis cis gis dis ais

Weblinks

[{{canonicalurl:Commons:Category:{{#if:B minor|B minor|H-Moll}}|uselang=de}} Commons: {{#if:h-Moll|h-Moll|{{#if:B minor|B minor|{{#invoke:WLink|getArticleBase}}}}}}]{{#switch:1

|X|x= |0|-= |S|s= – Sammlung von Bildern |1|= – Sammlung von Bildern{{#if:

    | {{#switch: {{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}/{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}
        |1/=  und Videos
        |1/1=, Videos und Audiodateien
        |/1=  und Audiodateien}}
    | , Videos und Audiodateien
  }}

|#default= – }}{{#if: B minor

   | {{#ifeq: {{#invoke:Str|left|b minor|9}} 
       | category: 
| FEHLER: Ohne Category: angeben!}}}}

Vorlage:Wikidata-Registrierung

[[wikt:{{#if:|{{{lang}}}:}}{{#if:h-Moll|h-Moll|{{#invoke:WLink|getArticleBase}}}}|Wiktionary: {{#if:|{{{2}}}|{{#if:h-Moll|h-Moll|{{#invoke:WLink|getArticleBase}}}}}}]]{{#switch: 1

|1|= – Bedeutungserklärungen, Wortherkunft, Synonyme, Übersetzungen |0|-= |X|x= |#default= –

}}{{#if:| {{#ifeq: {{{lang}}} | de | {{#ifeq: 0 | 0 | }} | ({{#invoke:Multilingual|format|{{{lang}}}|slang=!|shift=m}}) }}}}

{{#invoke:TemplatePar|check

  |opt= 1= 2= lang= suffix=
  |template=Vorlage:Wiktionary
  |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Schwesterprojekt
  }}

Einzelnachweise

<references />