Itege
Itege ({{#invoke:Vorlage:lang|full|CODE=am |SCRIPTING=Ethi |SERVICE=amharisch}}, auch ǝte, ite, ǝtey, ǝteyye, iteyye und ǝtäge) war der Titel einer gekrönten Gemahlin des Negus Negest (Kaisers) von Äthiopien und etwa gleichbedeutend mit Kaiserliche Hoheit.<ref>{{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}</ref> Der vom Kaiser verliehene Titel konnte nur von einer einzigen Frau getragen werden und ging erst nach ihrem Tod auf eine andere über.<ref>{{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}</ref> Mitunter wurde die Kurzform Ite auch von den nächsten Verwandten des regierenden Kaisers verwendet.
Geschichte
Itege wurde am äthiopischen Kaiserhof wahrscheinlich als Ersatz für den Hauptfrauentitel Baltihat eingeführt, der mit Eleni (um 1431–1522), Frau von Zara Yaqob (reg. 1434–1468), verschwand. Der Titel ist erst im 16. Jahrhundert nachweisbar, wurde in den Quellen aber auch auf frühere Zeiten angewandt.<ref>Margaux Herman: Towards a History of Women in Medieval Ethiopia. In: Samantha Kelly (Hrsg.): A Companion to Medieval Ethiopia and Eritrea. Brill, Leiden 2020, ISBN 978-90-04-43027-3, S. 365–394, hier S. 388–389, {{#invoke:Vorlage:Handle|f|scheme=doi|class=plainlinks|parProblem=Problem|errCat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:DOI|errClasses=error editoronly|errHide=1|errNS=0 4 10 100}}.</ref>
Gemäß der Hofordnung nahm die Itege rechts neben dem Kaiserthron auf einem kleinen Thron Platz. Der Tradition nach wurde sie drei Tage nach dem Kaiser gekrönt. Die Krönung von Menelik II. und Taytu Betul im Jahr 1889 fand zum ersten Mal gleichzeitig statt.
Die einzige äthiopische Monarchin suo jure, Kaiserin Zauditu (reg. 1916–1930) trug den Titel Negiste Negest („Königin der Könige“).<ref>{{#if:|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:Jakob Zollmann|Jakob Zollmann: }}{{#if:|{{#if:Ethiopia|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1={{{archiv-url}}}}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Ethiopia}}]{{#if:| ({{{format}}})}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}|{{#if:https://encyclopedia.1914-1918-online.net/article/ethiopia/%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C{{#invoke:Vorlage:Internetquelle%7CTitelFormat%7Ctitel={{#invoke:WLink%7CgetEscapedTitle%7C1=Ethiopia}}}}%7C[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=https://encyclopedia.1914-1918-online.net/article/ethiopia/}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1=Ethiopia}}}}]}}{{#if:| ({{{format}}}{{#if:1914-1918-online. International Encyclopedia of the First World War2020-08-26{{#if: 2025-09-20 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
| )
| {{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}| ;
| )}}}}}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}}}{{#if:https://encyclopedia.1914-1918-online.net/article/ethiopia/%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=https://encyclopedia.1914-1918-online.net/article/ethiopia/}}%7C%7C}}}}{{#if:Ethiopia|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=Ethiopia|lines=0}}||}}}}{{#if: 1914-1918-online. International Encyclopedia of the First World War| In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=1914-1918-online. International Encyclopedia of the First World War}}}}{{#if: | {{{hrsg}}}{{#if: 2020-08-26|,|{{#if: 2025-09-20 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||,}}}}}}}}{{#if: 2020-08-26| {{#if:{{#invoke:DateTime|format|2020-08-26|noerror=1}}
|{{#invoke:DateTime|format|2020-08-26|T._Monat JJJJ}}
|{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum=2020-08-26|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2025-09-20 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: |,|{{#if: 2025-09-20 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| {{#if:2020-08-26|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:588502||(?)}}}}}}{{#if: 2025-09-20|;}}}}{{#if: 2025-09-20| {{#if:2020-08-26{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2025-09-20 |ISO|noerror=1}} }}
|4=im Jahr
|7=im
|10=am
|#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2025-09-20|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2025-09-20|T._Monat JJJJ}}
| {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}|{{#if:1914-1918-online. International Encyclopedia of the First World War2020-08-26{{#if: 2025-09-20 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
| (
| {{#if: | | (}}
}}{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||
{{#invoke:Multilingual|format|{{{sprache}}}|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: 2020-08-26{{#if: 2025-09-20 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}|{{#if: |: {{
#if:
| „{{
#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
| Vorlage:Str trim
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
}}“
| {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
| „Vorlage:Str trim“
| {{#invoke:Text|quote
|1={{#if:
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
|2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
|3=1}} }}
}}{{#if:
| (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if: | : }}{{#if: | , deutsch: „“ }})
| {{#if:
| ({{#if: | , deutsch: „“ }})
| {{#if: | (deutsch: „“) }}
}}
}}{{#if: {{{zitat}}}
| {{#if:
| {{#if: {{{zitat}}}
| Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
| Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if: | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
| Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
| {{{ref}}} }}
}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:||{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:
|0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://encyclopedia.1914-1918-online.net/article/ethiopia/ | {{#if: | [1] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }} | (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.) }}{{#switch: |no|0|= |#default={{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |opt = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://encyclopedia.1914-1918-online.net/article/ethiopia/ | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://encyclopedia.1914-1918-online.net/article/ethiopia/}} || {{#if: || }} }} | {{#if: | {{#if: || }} | {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: deadurl |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://encyclopedia.1914-1918-online.net/article/ethiopia/ Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. ) {{#if: | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: |no|0|= |#default= {{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |all = inline= url= |opt = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://encyclopedia.1914-1918-online.net/article/ethiopia/ | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://encyclopedia.1914-1918-online.net/article/ethiopia/}} || {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: deadurl |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}[https://encyclopedia.1914-1918-online.net/article/ethiopia/ }}|{{#switch: |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://encyclopedia.1914-1918-online.net/article/ethiopia/ | {{#if: | [2] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: | {{#if: | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }} | (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.) }}{{#switch: |no|0|= |#default={{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |opt = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://encyclopedia.1914-1918-online.net/article/ethiopia/ | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://encyclopedia.1914-1918-online.net/article/ethiopia/}} || {{#if: || }} }} | {{#if: | {{#if: || }} | {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://encyclopedia.1914-1918-online.net/article/ethiopia/ Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. ) {{#if: | {{#if: | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: |no|0|= |#default= {{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |all = inline= url= |opt = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://encyclopedia.1914-1918-online.net/article/ethiopia/ | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://encyclopedia.1914-1918-online.net/article/ethiopia/}} || {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}[https://encyclopedia.1914-1918-online.net/article/ethiopia/ }} }}}}}}}}}}{{#if:| {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}
}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}</ref> Jedoch sind Fälle überliefert, in denen die Gemahlin des Kaisers nach dessen Tod mit dem Titel Itege regierte – etwa Mentewab (um 1706–1773), die Mitregentin ihres Sohnes Iyasu II. (reg. 1730–1755) und ihres Enkels Iyoas I. (reg. 1755–1769) war.<ref>{{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}</ref>
Etymologie
Das Wort Itege setzt sich aus dem etymologisch unerschlossenen Bestandteil It, dem Personalsuffix -e, das ansonsten Würdenträger des Kaisers kennzeichnet, und dem suffigierten Element -ge („Ort, Platz“) zusammen, das semantische Ähnlichkeit zu arabischen Titelformen aufweist.<ref>{{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}</ref> Joseph-Émile Baeteman gibt in seinem Dictionnaire Amarigna-Français (1929) als Wortherkunft Vorlage:GezS an.<ref>{{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}</ref>
Trägerinnen (Auswahl)
- Mentewab (um 1706–1773), Frau von Asma Sagad
- Taytu Betul (um 1851–1918), vierte Frau von Menelik II. (Itege seit 1889)
- Menen Asfaw (1889–1962), zweite Frau von Haile Selassie
Siehe auch
Literatur
- {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}
Einzelnachweise
<references />
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:URL
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:Linktext
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:Datum
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:"
- Wikipedia:Weblink offline fix-attempted
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link/URL fehlt
- Äthiopischer Titel
- Frauentitel