Zum Inhalt springen

Johann Wilhelm Simler

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie

Johann Wilhelm Simler (* 29. August 1605 in Zürich; † 14. März 1672 ebenda) war ein Schweizer Dichter der Barockzeit.

Leben

Simler entstammt einer Zürcher Akademikerfamilie. Er studierte Theologie in Zürich und promovierte 1627 in Genf. Nach einigen Bildungsreisen ins Ausland erhielt er sein erstes Pastorat in Uetikon, ging später nach Herrliberg, wo er 1631 heiratete. Der Predigerberuf sagte ihm jedoch nicht zu, so dass man ihm eine kirchliche Inspektorenstelle zuwies, die er zeitlebens innehatte. Nach einem relativ ereignislosen Leben im Familienkreis starb er in seiner Heimatstadt.

Als erster Schweizer Dichter adoptierte Simler die neuen Regeln von Martin Opitz und steht damit zugleich am Anfang der hochdeutschen Dichtung in seinem Heimatland.

Werke

  • Teutsche Gedichte. Zürich 1648 (laufend erweiterte Ausgaben: 1653, 1663, und die vollständigste 1688)

Literatur (Auswahl)

| 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }} | 0 | {{ #if:Simler, Johann Wilhelm|Simler, Johann Wilhelm|Johann Wilhelm Simler }} | [https://daten.digitale-sammlungen.de/~db/bsb000{{#switch: 34 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }}/images/index.html?seite={{#switch: 34 | 1={{ #expr: 352 + 16 }} | 2={{ #expr: 352 + 2 }} | 3={{ #expr: 352 + 2 }} | 4={{ #expr: 352 + 2 }} | 5={{ #expr: 352 + 2 }} | 6={{ #expr: 352 + 2 }} | 7={{ #expr: 352 + 2 }} | 8={{ #expr: 352 + 2 }} | 9={{#switch: 352 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 352 < 449 | {{ #expr: 352 + 2 }} | {{ #expr: 352 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 352 + 2 }} | 11={{ #expr: 352 + 2 }} | 12={{ #expr: 352 + 2 }} | 13={{ #expr: 352 + 2 }} | 14={{ #expr: 352 + 2 }} | 15={{ #expr: 352 + 2 }} | 16={{ #expr: 352 + 2 }} | 17={{ #expr: 352 + 2 }} | 18={{ #expr: 352 + 2 }} | 19={{ #expr: 352 + 2 }} | 20={{ #expr: 352 + 2 }} | 21={{ #expr: 352 + 2 }} | 22={{ #expr: 352 + 2 }} | 23={{ #expr: 352 + 2 }} | 24={{ #expr: 352 + 2 }} | 25={{ #expr: 352 + 2 }} | 26={{ #expr: 352 + 2 }} | 27={{ #expr: 352 + 2 }} | 28={{ #expr: 352 + 2 }} | 29={{ #expr: 352 + 2 }} | 30={{ #expr: 352 + 2 }} | 31={{ #expr: 352 + 2 }} | 32={{ #expr: 352 + 2 }} | 33={{ #expr: 352 + 2 }} | 34={{ #expr: 352 + 2 }} | 35={{ #expr: 352 + 2 }} | 36={{ #expr: 352 + 2 }} | 37={{ #expr: 352 + 2 }} | 38={{ #expr: 352 + 2 }} | 39={{ #expr: 352 + 2 }} | 40={{ #expr: 352 + 2 }} | 41={{ #expr: 352 + 2 }} | 42={{ #expr: 352 + 2 }} | 43={{ #expr: 352 + 2 }} | 44={{ #expr: 352 + 2 }} | 45={{ #expr: 352 + 6 }} | 46={{ #expr: 352 + 2 }} | 47={{ #expr: 352 + 2 }} | 48={{ #expr: 352 + 2 }} | 49={{ #expr: 352 + 2 }} | 50={{ #expr: 352 + 2 }} | 51={{ #expr: 352 + 2 }} | 52={{ #expr: 352 + 2 }} | 53={{ #expr: 352 + 2 }} | 54={{ #expr: 352 + 2 }} | 55={{ #expr: 352 + 3 }} | 56=352 | #default = 352 }} {{ #if:Simler, Johann Wilhelm|Simler, Johann Wilhelm|Johann Wilhelm Simler }}] }} }}{{#ifeq:Vorlage:Str rightc|.||.}} In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 34, Duncker & Humblot, Leipzig {{#switch: 34 | 1=1875 | 2=1875 | 3=1876 | 4=1876 | 5=1877 | 6=1877 | 7=1877 | 8=1878 | 9=1879 | 10=1879 | 11=1880 | 12=1880 | 13=1881 | 14=1881 | 15=1882 | 16=1882 | 17=1883 | 18=1883 | 19=1884 | 20=1884 | 21=1885 | 22=1885 | 23=1886 | 24=1887 | 25=1887 | 26=1888 | 27=1888 | 28=1889 | 29=1889 | 30=1890 | 31=1890 | 32=1891 | 33=1891 | 34=1892 | 35=1893 | 36=1893 | 37=1894 | 38=1894 | 39=1895 | 40=1896 | 41=1896 | 42=1897 | 43=1898 | 44=1898 | 45=1900 | 46=1902 | 47=1903 | 48=1904 | 49=1904 | 50=1905 | 51=1906 | 52=1906 | 53=1907 | 54=1908 | 55=1910 | 56=1912 | #default = Vorlage:ADB – bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben{{#ifeq:0|0|}} }}, S. 352{{ #if:353 | {{ #ifexpr: {{#switch: 34 | 1={{ #expr: 352 + 16 }} | 2={{ #expr: 352 + 2 }} | 3={{ #expr: 352 + 2 }} | 4={{ #expr: 352 + 2 }} | 5={{ #expr: 352 + 2 }} | 6={{ #expr: 352 + 2 }} | 7={{ #expr: 352 + 2 }} | 8={{ #expr: 352 + 2 }} | 9={{#switch: 352 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 352 < 449 | {{ #expr: 352 + 2 }} | {{ #expr: 352 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 352 + 2 }} | 11={{ #expr: 352 + 2 }} | 12={{ #expr: 352 + 2 }} | 13={{ #expr: 352 + 2 }} | 14={{ #expr: 352 + 2 }} | 15={{ #expr: 352 + 2 }} | 16={{ #expr: 352 + 2 }} | 17={{ #expr: 352 + 2 }} | 18={{ #expr: 352 + 2 }} | 19={{ #expr: 352 + 2 }} | 20={{ #expr: 352 + 2 }} | 21={{ #expr: 352 + 2 }} | 22={{ #expr: 352 + 2 }} | 23={{ #expr: 352 + 2 }} | 24={{ #expr: 352 + 2 }} | 25={{ #expr: 352 + 2 }} | 26={{ #expr: 352 + 2 }} | 27={{ #expr: 352 + 2 }} | 28={{ #expr: 352 + 2 }} | 29={{ #expr: 352 + 2 }} | 30={{ #expr: 352 + 2 }} | 31={{ #expr: 352 + 2 }} | 32={{ #expr: 352 + 2 }} | 33={{ #expr: 352 + 2 }} | 34={{ #expr: 352 + 2 }} | 35={{ #expr: 352 + 2 }} | 36={{ #expr: 352 + 2 }} | 37={{ #expr: 352 + 2 }} | 38={{ #expr: 352 + 2 }} | 39={{ #expr: 352 + 2 }} | 40={{ #expr: 352 + 2 }} | 41={{ #expr: 352 + 2 }} | 42={{ #expr: 352 + 2 }} | 43={{ #expr: 352 + 2 }} | 44={{ #expr: 352 + 2 }} | 45={{ #expr: 352 + 6 }} | 46={{ #expr: 352 + 2 }} | 47={{ #expr: 352 + 2 }} | 48={{ #expr: 352 + 2 }} | 49={{ #expr: 352 + 2 }} | 50={{ #expr: 352 + 2 }} | 51={{ #expr: 352 + 2 }} | 52={{ #expr: 352 + 2 }} | 53={{ #expr: 352 + 2 }} | 54={{ #expr: 352 + 2 }} | 55={{ #expr: 352 + 3 }} | 56=352 | #default = 352 }} != {{#switch: 34 | 1={{ #expr: 353 + 16 }} | 2={{ #expr: 353 + 2 }} | 3={{ #expr: 353 + 2 }} | 4={{ #expr: 353 + 2 }} | 5={{ #expr: 353 + 2 }} | 6={{ #expr: 353 + 2 }} | 7={{ #expr: 353 + 2 }} | 8={{ #expr: 353 + 2 }} | 9={{#switch: 353 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 353 < 449 | {{ #expr: 353 + 2 }} | {{ #expr: 353 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 353 + 2 }} | 11={{ #expr: 353 + 2 }} | 12={{ #expr: 353 + 2 }} | 13={{ #expr: 353 + 2 }} | 14={{ #expr: 353 + 2 }} | 15={{ #expr: 353 + 2 }} | 16={{ #expr: 353 + 2 }} | 17={{ #expr: 353 + 2 }} | 18={{ #expr: 353 + 2 }} | 19={{ #expr: 353 + 2 }} | 20={{ #expr: 353 + 2 }} | 21={{ #expr: 353 + 2 }} | 22={{ #expr: 353 + 2 }} | 23={{ #expr: 353 + 2 }} | 24={{ #expr: 353 + 2 }} | 25={{ #expr: 353 + 2 }} | 26={{ #expr: 353 + 2 }} | 27={{ #expr: 353 + 2 }} | 28={{ #expr: 353 + 2 }} | 29={{ #expr: 353 + 2 }} | 30={{ #expr: 353 + 2 }} | 31={{ #expr: 353 + 2 }} | 32={{ #expr: 353 + 2 }} | 33={{ #expr: 353 + 2 }} | 34={{ #expr: 353 + 2 }} | 35={{ #expr: 353 + 2 }} | 36={{ #expr: 353 + 2 }} | 37={{ #expr: 353 + 2 }} | 38={{ #expr: 353 + 2 }} | 39={{ #expr: 353 + 2 }} | 40={{ #expr: 353 + 2 }} | 41={{ #expr: 353 + 2 }} | 42={{ #expr: 353 + 2 }} | 43={{ #expr: 353 + 2 }} | 44={{ #expr: 353 + 2 }} | 45={{ #expr: 353 + 6 }} | 46={{ #expr: 353 + 2 }} | 47={{ #expr: 353 + 2 }} | 48={{ #expr: 353 + 2 }} | 49={{ #expr: 353 + 2 }} | 50={{ #expr: 353 + 2 }} | 51={{ #expr: 353 + 2 }} | 52={{ #expr: 353 + 2 }} | 53={{ #expr: 353 + 2 }} | 54={{ #expr: 353 + 2 }} | 55={{ #expr: 353 + 3 }} | 56=353 | #default = 353 }} |{{ #ifexpr: {{#switch: 34 | 1={{ #expr: 353 + 16 }} | 2={{ #expr: 353 + 2 }} | 3={{ #expr: 353 + 2 }} | 4={{ #expr: 353 + 2 }} | 5={{ #expr: 353 + 2 }} | 6={{ #expr: 353 + 2 }} | 7={{ #expr: 353 + 2 }} | 8={{ #expr: 353 + 2 }} | 9={{#switch: 353 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 353 < 449 | {{ #expr: 353 + 2 }} | {{ #expr: 353 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 353 + 2 }} | 11={{ #expr: 353 + 2 }} | 12={{ #expr: 353 + 2 }} | 13={{ #expr: 353 + 2 }} | 14={{ #expr: 353 + 2 }} | 15={{ #expr: 353 + 2 }} | 16={{ #expr: 353 + 2 }} | 17={{ #expr: 353 + 2 }} | 18={{ #expr: 353 + 2 }} | 19={{ #expr: 353 + 2 }} | 20={{ #expr: 353 + 2 }} | 21={{ #expr: 353 + 2 }} | 22={{ #expr: 353 + 2 }} | 23={{ #expr: 353 + 2 }} | 24={{ #expr: 353 + 2 }} | 25={{ #expr: 353 + 2 }} | 26={{ #expr: 353 + 2 }} | 27={{ #expr: 353 + 2 }} | 28={{ #expr: 353 + 2 }} | 29={{ #expr: 353 + 2 }} | 30={{ #expr: 353 + 2 }} | 31={{ #expr: 353 + 2 }} | 32={{ #expr: 353 + 2 }} | 33={{ #expr: 353 + 2 }} | 34={{ #expr: 353 + 2 }} | 35={{ #expr: 353 + 2 }} | 36={{ #expr: 353 + 2 }} | 37={{ #expr: 353 + 2 }} | 38={{ #expr: 353 + 2 }} | 39={{ #expr: 353 + 2 }} | 40={{ #expr: 353 + 2 }} | 41={{ #expr: 353 + 2 }} | 42={{ #expr: 353 + 2 }} | 43={{ #expr: 353 + 2 }} | 44={{ #expr: 353 + 2 }} | 45={{ #expr: 353 + 6 }} | 46={{ #expr: 353 + 2 }} | 47={{ #expr: 353 + 2 }} | 48={{ #expr: 353 + 2 }} | 49={{ #expr: 353 + 2 }} | 50={{ #expr: 353 + 2 }} | 51={{ #expr: 353 + 2 }} | 52={{ #expr: 353 + 2 }} | 53={{ #expr: 353 + 2 }} | 54={{ #expr: 353 + 2 }} | 55={{ #expr: 353 + 3 }} | 56=353 | #default = 353 }} = {{ #expr: {{#switch: 34 | 1={{ #expr: 352 + 16 }} | 2={{ #expr: 352 + 2 }} | 3={{ #expr: 352 + 2 }} | 4={{ #expr: 352 + 2 }} | 5={{ #expr: 352 + 2 }} | 6={{ #expr: 352 + 2 }} | 7={{ #expr: 352 + 2 }} | 8={{ #expr: 352 + 2 }} | 9={{#switch: 352 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 352 < 449 | {{ #expr: 352 + 2 }} | {{ #expr: 352 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 352 + 2 }} | 11={{ #expr: 352 + 2 }} | 12={{ #expr: 352 + 2 }} | 13={{ #expr: 352 + 2 }} | 14={{ #expr: 352 + 2 }} | 15={{ #expr: 352 + 2 }} | 16={{ #expr: 352 + 2 }} | 17={{ #expr: 352 + 2 }} | 18={{ #expr: 352 + 2 }} | 19={{ #expr: 352 + 2 }} | 20={{ #expr: 352 + 2 }} | 21={{ #expr: 352 + 2 }} | 22={{ #expr: 352 + 2 }} | 23={{ #expr: 352 + 2 }} | 24={{ #expr: 352 + 2 }} | 25={{ #expr: 352 + 2 }} | 26={{ #expr: 352 + 2 }} | 27={{ #expr: 352 + 2 }} | 28={{ #expr: 352 + 2 }} | 29={{ #expr: 352 + 2 }} | 30={{ #expr: 352 + 2 }} | 31={{ #expr: 352 + 2 }} | 32={{ #expr: 352 + 2 }} | 33={{ #expr: 352 + 2 }} | 34={{ #expr: 352 + 2 }} | 35={{ #expr: 352 + 2 }} | 36={{ #expr: 352 + 2 }} | 37={{ #expr: 352 + 2 }} | 38={{ #expr: 352 + 2 }} | 39={{ #expr: 352 + 2 }} | 40={{ #expr: 352 + 2 }} | 41={{ #expr: 352 + 2 }} | 42={{ #expr: 352 + 2 }} | 43={{ #expr: 352 + 2 }} | 44={{ #expr: 352 + 2 }} | 45={{ #expr: 352 + 6 }} | 46={{ #expr: 352 + 2 }} | 47={{ #expr: 352 + 2 }} | 48={{ #expr: 352 + 2 }} | 49={{ #expr: 352 + 2 }} | 50={{ #expr: 352 + 2 }} | 51={{ #expr: 352 + 2 }} | 52={{ #expr: 352 + 2 }} | 53={{ #expr: 352 + 2 }} | 54={{ #expr: 352 + 2 }} | 55={{ #expr: 352 + 3 }} | 56=352 | #default = 352 }} + 1 }} | f|–353}}|}} |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{ #if:ADB:Simler, Johann Wilhelm||{{#ifeq:0|0|}}}}

  • Joachim Schumacher: J. W. Simler. Die Rezeption des Opitz-Barocks in der deutschen Schweiz. Diss. Heidelberg 1933
  • James Charles Thomas: Johann Wilhelm Simler: ein Zürcher Dichter des Barock. In: Zürcher Taschenbuch, Band 92. 1972. S. 48–56 (Digitalisat).
  • Jakob Zollinger: Der Übergang Zürichs zur neuhochdeutschen Schriftsprache. Diss. Freiburg/Breisgau 1920

Werk- und Literaturverzeichnis

  • Gerhard Dünnhaupt: "Johann Wilhelm Simler (1605-1672)", in: Personalbibliographien zu den Drucken des Barock, Bd. 5. Stuttgart: Hiersemann 1991, S. 3905–08. ISBN 3-7772-9133-1

Weblinks

| {{#if: 
    | Vorlage:DNB-Portal – veraltete Parametrisierung 3=
  }}

}}

|cat= Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:HLS |errNS= 0 |template= Vorlage:HLS |format= |preview= 1 }}{{#invoke:TemplatePar|check |all= 1= Autor= |opt= 2= Datum= Zugriff= Abruf= |cat= {{#ifeq:0 | 0 |Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:HLS}} |errNS= 0 |template= Vorlage:HLS |format= |preview= 1 }}

{{#ifeq: p | p | | {{#if: 119151693no200205931274656878 | |

}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 119151693 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 119151693 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: no2002059312 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: no2002059312 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 74656878 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 74656878 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung

{{#if: Simler, Johann Wilhelm | {{#if: | {{#if: Schweizer Dichter der Barockzeit | {{#if: 29. August 1605 | {{#if: Zürich | {{#if: 14. März 1672 | {{#if: Zürich |

Vorlage:Wikidata-Registrierung