Zum Inhalt springen

Johann von Besser

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie
Datei:Johann von Besser02.jpg
Rokoko-Porträt nach Anna Maria Werner (den Schriften von 1732 entnommen).
Datei:Johann von Besser.jpg
Johann von Besser in "Illustrierte Literaturgeschichte" (1880)
Datei:Wappen Johann von Besser.jpg
Wappen des Hofpoeten Johann von Besser aus dem Adelsbrief von 1690.

Johann von Besser (* 8. Mai 1654 in Frauenburg, Kurland, heute Saldus in Lettland; † 10. Februar 1729 in Leipzig) war ein deutscher Dichter.

Herkunft

Sein Großvater soll ein aus Ulm vertriebener Geistlicher aus der Patrizierfamilie von Besserer gewesen sein. Sein Vater Johann starb 1681 als Pfarrer in Frauenburg (Kurland). Seine Mutter Dorothea war vermutlich die Tochter des Superintendenten Paul Eichhorn und starb nach 1706.

Leben

Besser studierte in Königsberg Theologie und kam als Begleiter des kurländischen Adligen Jakob Friedrich von Maydel nach Leipzig, wo er an der dortigen Universität Jura studierte. Auf Empfehlung der Fürstin Henriette Katharina von Anhalt<ref>{{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}</ref> wurde er 1680 kurfürstlich-brandenburgischer Rat und 1681 Legationsrat. In dieser Eigenschaft war er 1684 und 1685 kurfürstlich-brandenburgischer Resident in London.

Datei:Catharina Elisabeth Besser, geb. Kühlewein (1662–1688).jpg
Ehefrau Catharina Elisabeth Besser, geb. Kühlewein (1662–1688)

König Friedrich I. von Preußen ernannte ihn 1690 zum Zeremonienmeister und Hofpoeten und erhob ihn am 14./24. Mai 1690 in den Adelsstand. 1701 wurde er Geheimer Rat und Oberzeremonienmeister. Im selben Jahr wurde er zum ordentlichen Mitglied der Preußischen Akademie der Wissenschaften gewählt.<ref>{{#if:|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:|{{{autor}}}: }}{{#if:|{{#if:Mitglieder der Vorgängerakademien|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1={{{archiv-url}}}}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Mitglieder der Vorgängerakademien}}]{{#if:| ({{{format}}})}}{{#if:Johann von Besser| Johann von Besser{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel=Johann von Besser}}}}}}|{{#if:https://www.bbaw.de/die-akademie/akademie-historische-aspekte/mitglieder-historisch/historisches-mitglied-johann-von-besser-201%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C{{#invoke:Vorlage:Internetquelle%7CTitelFormat%7Ctitel={{#invoke:WLink%7CgetEscapedTitle%7C1=Mitglieder der Vorgängerakademien}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=https://www.bbaw.de/die-akademie/akademie-historische-aspekte/mitglieder-historisch/historisches-mitglied-johann-von-besser-201}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1=Mitglieder der Vorgängerakademien}}}}]}}{{#if:| ({{{format}}}{{#if:Johann von BesserBerlin-Brandenburgische Akademie der Wissenschaften{{#if: 2015-02-22 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}

          | )
          | {{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}| ; 
              | )}}}}}}{{#if:Johann von Besser| Johann von Besser{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel=Johann von Besser}}}}}}}}{{#if:https://www.bbaw.de/die-akademie/akademie-historische-aspekte/mitglieder-historisch/historisches-mitglied-johann-von-besser-201%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=https://www.bbaw.de/die-akademie/akademie-historische-aspekte/mitglieder-historisch/historisches-mitglied-johann-von-besser-201}}%7C%7C}}}}{{#if:Mitglieder der Vorgängerakademien|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=Mitglieder der Vorgängerakademien|lines=0}}||}}}}{{#if: | In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{{werk}}}}}}}{{#if: Berlin-Brandenburgische Akademie der Wissenschaften| Berlin-Brandenburgische Akademie der Wissenschaften{{#if: |,|{{#if: 2015-02-22 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|noerror=1}}
            |{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|T._Monat JJJJ}}
            |{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum={{{datum}}}|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2015-02-22 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: |,|{{#if: 2015-02-22 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| {{#if:Berlin-Brandenburgische Akademie der Wissenschaften|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:226545||(?)}}}}}}{{#if: 2015-02-22|;}}}}{{#if: 2015-02-22| {{#if:Berlin-Brandenburgische Akademie der Wissenschaften{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2015-02-22 |ISO|noerror=1}} }}
       |4=im Jahr
       |7=im
       |10=am
       |#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2015-02-22|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2015-02-22|T._Monat JJJJ}}
    | {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}|{{#if:Johann von BesserBerlin-Brandenburgische Akademie der Wissenschaften{{#if: 2015-02-22 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
       |  (
       | {{#if: | |  (}}
       }}{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||
          {{#invoke:Multilingual|format|{{{sprache}}}|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: {{#if: 2015-02-22 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}|{{#if: |: {{
 #if: 
 | {{
     #ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | Vorlage:Str trim
     | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
     }}
 | {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | „Vorlage:Str trim“
     | {{#invoke:Text|quote
         |1={{#if: 
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
         |2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
         |3=1}} }}

}}{{#if:

   |  (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if:  | :  }}{{#if:  | , deutsch: „“ }})
   | {{#if: 
       |  ({{#if:  | , deutsch: „“ }})
       | {{#if:  |  (deutsch: „“) }}
 }}

}}{{#if: {{{zitat}}}

   | {{#if: 
       | {{#if: {{{zitat}}}
           | Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
   | Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if:  | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
             | Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
             | {{{ref}}} }}

}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:||{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:

   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.bbaw.de/die-akademie/akademie-historische-aspekte/mitglieder-historisch/historisches-mitglied-johann-von-besser-201
       | {{#if:  | [1] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://www.bbaw.de/die-akademie/akademie-historische-aspekte/mitglieder-historisch/historisches-mitglied-johann-von-besser-201
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.bbaw.de/die-akademie/akademie-historische-aspekte/mitglieder-historisch/historisches-mitglied-johann-von-besser-201}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.bbaw.de/die-akademie/akademie-historische-aspekte/mitglieder-historisch/historisches-mitglied-johann-von-besser-201 Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://www.bbaw.de/die-akademie/akademie-historische-aspekte/mitglieder-historisch/historisches-mitglied-johann-von-besser-201
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.bbaw.de/die-akademie/akademie-historische-aspekte/mitglieder-historisch/historisches-mitglied-johann-von-besser-201}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://www.bbaw.de/die-akademie/akademie-historische-aspekte/mitglieder-historisch/historisches-mitglied-johann-von-besser-201 }}|{{#switch: 
   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.bbaw.de/die-akademie/akademie-historische-aspekte/mitglieder-historisch/historisches-mitglied-johann-von-besser-201
       | {{#if:  | [2] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://www.bbaw.de/die-akademie/akademie-historische-aspekte/mitglieder-historisch/historisches-mitglied-johann-von-besser-201
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.bbaw.de/die-akademie/akademie-historische-aspekte/mitglieder-historisch/historisches-mitglied-johann-von-besser-201}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.bbaw.de/die-akademie/akademie-historische-aspekte/mitglieder-historisch/historisches-mitglied-johann-von-besser-201 Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://www.bbaw.de/die-akademie/akademie-historische-aspekte/mitglieder-historisch/historisches-mitglied-johann-von-besser-201
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.bbaw.de/die-akademie/akademie-historische-aspekte/mitglieder-historisch/historisches-mitglied-johann-von-besser-201}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://www.bbaw.de/die-akademie/akademie-historische-aspekte/mitglieder-historisch/historisches-mitglied-johann-von-besser-201 }} }}}}}}}}}}{{#if:|
        {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}

}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}</ref> Als Friedrich Wilhelm I. bei seinem Regierungsantritt 1713 alle überflüssigen Hofchargen abschaffte, verlor von Besser seine Ämter und geriet in eine bedrückende Lage, bis er 1717 als Geheimer Kriegsrat und Zeremonienmeister an den Dresdner Hof Augusts des Starken berufen wurde. Hier verblieb er bis zu seinem Tod. Sein Amtsnachfolger war der Dichter Johann Ulrich König.

Besser schrieb Lob- und Heldengedichte auf Fürsten, Liebes- und Studentenlieder, Festgedichte, Singspiele, Texte von Maskenfesten (sog. „Wirtschaften“) und Epigramme. Als zeitgeschichtliches Dokument interessant ist seine Preußische Krönungsgeschichte aus dem Jahre 1712.

Familie

Er heiratete im November 1681 Catharina Elisabeth Kühlewein (1662–1688) eine Tochter des ersten Bürgermeisters von Leipzig Friedrich Kühlewein und der Anna Catharina Trojer. Das Paar hatte einen Sohn und eine Tochter.

Werke (Auswahl)

  • Caeremoniale, 1695, Digitalisat
  • S[eine]r Churfürstl[ichen] Durchl[aucht] zu Brandenburg Fridrich des Dritten ... Geheimtester Staats-Minister Eberhard Freyherr v. Danckelmann, 1692, Digitalisat
  • Preussische Krönungs-Geschichte […] Liebpert, Cölln/Spree 1702 u.ö. (Nachdruck: Berlin 1901)
  • Des Herrn von Besser Schrifften, beydes in gebundener und ungebundener Rede […] Johann Friedrich Gleditsch, Leipzig 1711 u. ö. Die dritte Ausgabe von 1732 ist die maßgebliche, „Einzig vollständige neu bearb. Sammelausgabe“ (Dünnhaupt I, 536, 2.3). Digitalisat

Literatur (Auswahl)

  • Gerhard Dünnhaupt: Johann von Besser (1654–1729). In: Personalbibliographien zu den Drucken des Barock. Band 1. Hiersemann, Stuttgart 1990, ISBN 3-7772-9013-0, S. 534–543 (Werk- und Literaturverzeichnis)
  • {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}{{#ifeq: 0 | 0
   | {{#if: 182
       |
       | Vorlage:NDB – bitte Seitenzahl(en) angeben
     }}{{#if: 11851024X
         | {{#if: {{#invoke:URIutil|isDNBvalid|11851024X}}
             | {{#if: 
                 | Vorlage:NDB – Wenn GND dann kein SFZ angeben
               }}
             | Vorlage:NDB – GND unzulässig
           }}
         | {{#if: 
             | {{#if: 
                 | {{#ifeq: 226542 | 4526413
                     |
                     | Vorlage:NDB7= ist obsolet, jetzt SFZ=
                   }}
               }}
             | {{#ifeq:  | 1
                 | 
                 | 
               }}
           }}
     }}{{#if: 
         | {{#ifeq: 226542 | 11376103
             |
             | Vorlage:NDBWerktitel= war ein Irrtum, jetzt Werkliste=
           }}
       }}

}}{{#if:

   | {{#if: 
       |
       | 
     }}

}}

  • Friedrich Konrad Gadebusch: Livländische Bibliothek nach alphabetischer Ordnung. Riga 1777, S. 57–65 (Digitalisat)
  • {{#ifexist:Vorlage:bibISBN/{{#invoke:URIutil|plainISBN|9783110193381}}

| {{bibISBN/{{#invoke:URIutil|plainISBN|9783110193381}}

  |record = Vorlage:bibISBN/{{#invoke:URIutil|plainISBN|9783110193381}}
  |format = Literatur
  |Autor = 
  |Titel = 
  |TitelErg = 
  |Band = 
  |Auflage = 
  |Kommentar= 
  |Kapitel = 
  |Seite = 
  |Seiten = 226–232
  |Spalten = 
  |ArtikelNr = 
  |Fundstelle = 
  |DOI = 
  |Online = 
  |URL = 
  |Linktext = 
  |Format = 
  |KBytes = 
  |Abruf = 
  |Typ = 

}}{{#ifeq: 0 | 0

   | {{#invoke:TemplatePar|check
       |all= 1=
       |opt= 2= format= Autor= Titel= TitelErg= Hrsg= Sammelwerk= WerkErg= Band= Nummer= Auflage= Datum= Sprache= NummerReihe= BandReihe= HrsgReihe= Kommentar= Kapitel= Seite= Seiten= Spalten= ArtikelNr= Fundstelle= DOI= Online= URL= Linktext= Format= KBytes= Abruf= Typ=

|template=Vorlage:bibISBN |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:BibISBN}}

     }}

| {{#if:||{{#if:{{#invoke:URIutil|plainISBN|9783110193381}}|Der BibISBN-Eintrag [[Vorlage:BibISBN/{{#invoke:URIutil|plainISBN|9783110193381}}]] ist nicht vorhanden. Bitte prüfe die ISBN und lege ggf. einen {{#ifeq:Vorlage:bibISBN/{{#invoke:URIutil|plainISBN|9783110193381}}|Johann von Besser|{{#switch:{{{LINK}}}|JA=|NEIN=}}}}[[[:Vorlage:Neuer Abschnitt/URL]] neuen Eintrag] an.|Die angegebene ISBN „9783110193381“ ist fehlerhaft. Bitte prüfe und korrigiere die ISBN.}}{{#ifeq: 0 | 0 | }}}}}}

| 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }} | 0 | {{ #if:Besser, Johann von|Besser, Johann von|Johann von Besser }} | [https://daten.digitale-sammlungen.de/~db/bsb000{{#switch: 2 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }}/images/index.html?seite={{#switch: 2 | 1={{ #expr: 570 + 16 }} | 2={{ #expr: 570 + 2 }} | 3={{ #expr: 570 + 2 }} | 4={{ #expr: 570 + 2 }} | 5={{ #expr: 570 + 2 }} | 6={{ #expr: 570 + 2 }} | 7={{ #expr: 570 + 2 }} | 8={{ #expr: 570 + 2 }} | 9={{#switch: 570 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 570 < 449 | {{ #expr: 570 + 2 }} | {{ #expr: 570 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 570 + 2 }} | 11={{ #expr: 570 + 2 }} | 12={{ #expr: 570 + 2 }} | 13={{ #expr: 570 + 2 }} | 14={{ #expr: 570 + 2 }} | 15={{ #expr: 570 + 2 }} | 16={{ #expr: 570 + 2 }} | 17={{ #expr: 570 + 2 }} | 18={{ #expr: 570 + 2 }} | 19={{ #expr: 570 + 2 }} | 20={{ #expr: 570 + 2 }} | 21={{ #expr: 570 + 2 }} | 22={{ #expr: 570 + 2 }} | 23={{ #expr: 570 + 2 }} | 24={{ #expr: 570 + 2 }} | 25={{ #expr: 570 + 2 }} | 26={{ #expr: 570 + 2 }} | 27={{ #expr: 570 + 2 }} | 28={{ #expr: 570 + 2 }} | 29={{ #expr: 570 + 2 }} | 30={{ #expr: 570 + 2 }} | 31={{ #expr: 570 + 2 }} | 32={{ #expr: 570 + 2 }} | 33={{ #expr: 570 + 2 }} | 34={{ #expr: 570 + 2 }} | 35={{ #expr: 570 + 2 }} | 36={{ #expr: 570 + 2 }} | 37={{ #expr: 570 + 2 }} | 38={{ #expr: 570 + 2 }} | 39={{ #expr: 570 + 2 }} | 40={{ #expr: 570 + 2 }} | 41={{ #expr: 570 + 2 }} | 42={{ #expr: 570 + 2 }} | 43={{ #expr: 570 + 2 }} | 44={{ #expr: 570 + 2 }} | 45={{ #expr: 570 + 6 }} | 46={{ #expr: 570 + 2 }} | 47={{ #expr: 570 + 2 }} | 48={{ #expr: 570 + 2 }} | 49={{ #expr: 570 + 2 }} | 50={{ #expr: 570 + 2 }} | 51={{ #expr: 570 + 2 }} | 52={{ #expr: 570 + 2 }} | 53={{ #expr: 570 + 2 }} | 54={{ #expr: 570 + 2 }} | 55={{ #expr: 570 + 3 }} | 56=570 | #default = 570 }} {{ #if:Besser, Johann von|Besser, Johann von|Johann von Besser }}] }} }}{{#ifeq:Vorlage:Str rightc|.||.}} In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 2, Duncker & Humblot, Leipzig {{#switch: 2 | 1=1875 | 2=1875 | 3=1876 | 4=1876 | 5=1877 | 6=1877 | 7=1877 | 8=1878 | 9=1879 | 10=1879 | 11=1880 | 12=1880 | 13=1881 | 14=1881 | 15=1882 | 16=1882 | 17=1883 | 18=1883 | 19=1884 | 20=1884 | 21=1885 | 22=1885 | 23=1886 | 24=1887 | 25=1887 | 26=1888 | 27=1888 | 28=1889 | 29=1889 | 30=1890 | 31=1890 | 32=1891 | 33=1891 | 34=1892 | 35=1893 | 36=1893 | 37=1894 | 38=1894 | 39=1895 | 40=1896 | 41=1896 | 42=1897 | 43=1898 | 44=1898 | 45=1900 | 46=1902 | 47=1903 | 48=1904 | 49=1904 | 50=1905 | 51=1906 | 52=1906 | 53=1907 | 54=1908 | 55=1910 | 56=1912 | #default = Vorlage:ADB – bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben{{#ifeq:0|0|}} }}, S. 570{{ #if:571 | {{ #ifexpr: {{#switch: 2 | 1={{ #expr: 570 + 16 }} | 2={{ #expr: 570 + 2 }} | 3={{ #expr: 570 + 2 }} | 4={{ #expr: 570 + 2 }} | 5={{ #expr: 570 + 2 }} | 6={{ #expr: 570 + 2 }} | 7={{ #expr: 570 + 2 }} | 8={{ #expr: 570 + 2 }} | 9={{#switch: 570 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 570 < 449 | {{ #expr: 570 + 2 }} | {{ #expr: 570 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 570 + 2 }} | 11={{ #expr: 570 + 2 }} | 12={{ #expr: 570 + 2 }} | 13={{ #expr: 570 + 2 }} | 14={{ #expr: 570 + 2 }} | 15={{ #expr: 570 + 2 }} | 16={{ #expr: 570 + 2 }} | 17={{ #expr: 570 + 2 }} | 18={{ #expr: 570 + 2 }} | 19={{ #expr: 570 + 2 }} | 20={{ #expr: 570 + 2 }} | 21={{ #expr: 570 + 2 }} | 22={{ #expr: 570 + 2 }} | 23={{ #expr: 570 + 2 }} | 24={{ #expr: 570 + 2 }} | 25={{ #expr: 570 + 2 }} | 26={{ #expr: 570 + 2 }} | 27={{ #expr: 570 + 2 }} | 28={{ #expr: 570 + 2 }} | 29={{ #expr: 570 + 2 }} | 30={{ #expr: 570 + 2 }} | 31={{ #expr: 570 + 2 }} | 32={{ #expr: 570 + 2 }} | 33={{ #expr: 570 + 2 }} | 34={{ #expr: 570 + 2 }} | 35={{ #expr: 570 + 2 }} | 36={{ #expr: 570 + 2 }} | 37={{ #expr: 570 + 2 }} | 38={{ #expr: 570 + 2 }} | 39={{ #expr: 570 + 2 }} | 40={{ #expr: 570 + 2 }} | 41={{ #expr: 570 + 2 }} | 42={{ #expr: 570 + 2 }} | 43={{ #expr: 570 + 2 }} | 44={{ #expr: 570 + 2 }} | 45={{ #expr: 570 + 6 }} | 46={{ #expr: 570 + 2 }} | 47={{ #expr: 570 + 2 }} | 48={{ #expr: 570 + 2 }} | 49={{ #expr: 570 + 2 }} | 50={{ #expr: 570 + 2 }} | 51={{ #expr: 570 + 2 }} | 52={{ #expr: 570 + 2 }} | 53={{ #expr: 570 + 2 }} | 54={{ #expr: 570 + 2 }} | 55={{ #expr: 570 + 3 }} | 56=570 | #default = 570 }} != {{#switch: 2 | 1={{ #expr: 571 + 16 }} | 2={{ #expr: 571 + 2 }} | 3={{ #expr: 571 + 2 }} | 4={{ #expr: 571 + 2 }} | 5={{ #expr: 571 + 2 }} | 6={{ #expr: 571 + 2 }} | 7={{ #expr: 571 + 2 }} | 8={{ #expr: 571 + 2 }} | 9={{#switch: 571 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 571 < 449 | {{ #expr: 571 + 2 }} | {{ #expr: 571 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 571 + 2 }} | 11={{ #expr: 571 + 2 }} | 12={{ #expr: 571 + 2 }} | 13={{ #expr: 571 + 2 }} | 14={{ #expr: 571 + 2 }} | 15={{ #expr: 571 + 2 }} | 16={{ #expr: 571 + 2 }} | 17={{ #expr: 571 + 2 }} | 18={{ #expr: 571 + 2 }} | 19={{ #expr: 571 + 2 }} | 20={{ #expr: 571 + 2 }} | 21={{ #expr: 571 + 2 }} | 22={{ #expr: 571 + 2 }} | 23={{ #expr: 571 + 2 }} | 24={{ #expr: 571 + 2 }} | 25={{ #expr: 571 + 2 }} | 26={{ #expr: 571 + 2 }} | 27={{ #expr: 571 + 2 }} | 28={{ #expr: 571 + 2 }} | 29={{ #expr: 571 + 2 }} | 30={{ #expr: 571 + 2 }} | 31={{ #expr: 571 + 2 }} | 32={{ #expr: 571 + 2 }} | 33={{ #expr: 571 + 2 }} | 34={{ #expr: 571 + 2 }} | 35={{ #expr: 571 + 2 }} | 36={{ #expr: 571 + 2 }} | 37={{ #expr: 571 + 2 }} | 38={{ #expr: 571 + 2 }} | 39={{ #expr: 571 + 2 }} | 40={{ #expr: 571 + 2 }} | 41={{ #expr: 571 + 2 }} | 42={{ #expr: 571 + 2 }} | 43={{ #expr: 571 + 2 }} | 44={{ #expr: 571 + 2 }} | 45={{ #expr: 571 + 6 }} | 46={{ #expr: 571 + 2 }} | 47={{ #expr: 571 + 2 }} | 48={{ #expr: 571 + 2 }} | 49={{ #expr: 571 + 2 }} | 50={{ #expr: 571 + 2 }} | 51={{ #expr: 571 + 2 }} | 52={{ #expr: 571 + 2 }} | 53={{ #expr: 571 + 2 }} | 54={{ #expr: 571 + 2 }} | 55={{ #expr: 571 + 3 }} | 56=571 | #default = 571 }} |{{ #ifexpr: {{#switch: 2 | 1={{ #expr: 571 + 16 }} | 2={{ #expr: 571 + 2 }} | 3={{ #expr: 571 + 2 }} | 4={{ #expr: 571 + 2 }} | 5={{ #expr: 571 + 2 }} | 6={{ #expr: 571 + 2 }} | 7={{ #expr: 571 + 2 }} | 8={{ #expr: 571 + 2 }} | 9={{#switch: 571 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 571 < 449 | {{ #expr: 571 + 2 }} | {{ #expr: 571 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 571 + 2 }} | 11={{ #expr: 571 + 2 }} | 12={{ #expr: 571 + 2 }} | 13={{ #expr: 571 + 2 }} | 14={{ #expr: 571 + 2 }} | 15={{ #expr: 571 + 2 }} | 16={{ #expr: 571 + 2 }} | 17={{ #expr: 571 + 2 }} | 18={{ #expr: 571 + 2 }} | 19={{ #expr: 571 + 2 }} | 20={{ #expr: 571 + 2 }} | 21={{ #expr: 571 + 2 }} | 22={{ #expr: 571 + 2 }} | 23={{ #expr: 571 + 2 }} | 24={{ #expr: 571 + 2 }} | 25={{ #expr: 571 + 2 }} | 26={{ #expr: 571 + 2 }} | 27={{ #expr: 571 + 2 }} | 28={{ #expr: 571 + 2 }} | 29={{ #expr: 571 + 2 }} | 30={{ #expr: 571 + 2 }} | 31={{ #expr: 571 + 2 }} | 32={{ #expr: 571 + 2 }} | 33={{ #expr: 571 + 2 }} | 34={{ #expr: 571 + 2 }} | 35={{ #expr: 571 + 2 }} | 36={{ #expr: 571 + 2 }} | 37={{ #expr: 571 + 2 }} | 38={{ #expr: 571 + 2 }} | 39={{ #expr: 571 + 2 }} | 40={{ #expr: 571 + 2 }} | 41={{ #expr: 571 + 2 }} | 42={{ #expr: 571 + 2 }} | 43={{ #expr: 571 + 2 }} | 44={{ #expr: 571 + 2 }} | 45={{ #expr: 571 + 6 }} | 46={{ #expr: 571 + 2 }} | 47={{ #expr: 571 + 2 }} | 48={{ #expr: 571 + 2 }} | 49={{ #expr: 571 + 2 }} | 50={{ #expr: 571 + 2 }} | 51={{ #expr: 571 + 2 }} | 52={{ #expr: 571 + 2 }} | 53={{ #expr: 571 + 2 }} | 54={{ #expr: 571 + 2 }} | 55={{ #expr: 571 + 3 }} | 56=571 | #default = 571 }} = {{ #expr: {{#switch: 2 | 1={{ #expr: 570 + 16 }} | 2={{ #expr: 570 + 2 }} | 3={{ #expr: 570 + 2 }} | 4={{ #expr: 570 + 2 }} | 5={{ #expr: 570 + 2 }} | 6={{ #expr: 570 + 2 }} | 7={{ #expr: 570 + 2 }} | 8={{ #expr: 570 + 2 }} | 9={{#switch: 570 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 570 < 449 | {{ #expr: 570 + 2 }} | {{ #expr: 570 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 570 + 2 }} | 11={{ #expr: 570 + 2 }} | 12={{ #expr: 570 + 2 }} | 13={{ #expr: 570 + 2 }} | 14={{ #expr: 570 + 2 }} | 15={{ #expr: 570 + 2 }} | 16={{ #expr: 570 + 2 }} | 17={{ #expr: 570 + 2 }} | 18={{ #expr: 570 + 2 }} | 19={{ #expr: 570 + 2 }} | 20={{ #expr: 570 + 2 }} | 21={{ #expr: 570 + 2 }} | 22={{ #expr: 570 + 2 }} | 23={{ #expr: 570 + 2 }} | 24={{ #expr: 570 + 2 }} | 25={{ #expr: 570 + 2 }} | 26={{ #expr: 570 + 2 }} | 27={{ #expr: 570 + 2 }} | 28={{ #expr: 570 + 2 }} | 29={{ #expr: 570 + 2 }} | 30={{ #expr: 570 + 2 }} | 31={{ #expr: 570 + 2 }} | 32={{ #expr: 570 + 2 }} | 33={{ #expr: 570 + 2 }} | 34={{ #expr: 570 + 2 }} | 35={{ #expr: 570 + 2 }} | 36={{ #expr: 570 + 2 }} | 37={{ #expr: 570 + 2 }} | 38={{ #expr: 570 + 2 }} | 39={{ #expr: 570 + 2 }} | 40={{ #expr: 570 + 2 }} | 41={{ #expr: 570 + 2 }} | 42={{ #expr: 570 + 2 }} | 43={{ #expr: 570 + 2 }} | 44={{ #expr: 570 + 2 }} | 45={{ #expr: 570 + 6 }} | 46={{ #expr: 570 + 2 }} | 47={{ #expr: 570 + 2 }} | 48={{ #expr: 570 + 2 }} | 49={{ #expr: 570 + 2 }} | 50={{ #expr: 570 + 2 }} | 51={{ #expr: 570 + 2 }} | 52={{ #expr: 570 + 2 }} | 53={{ #expr: 570 + 2 }} | 54={{ #expr: 570 + 2 }} | 55={{ #expr: 570 + 3 }} | 56=570 | #default = 570 }} + 1 }} | f|–571}}|}} |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{ #if:ADB:Besser, Johann von||{{#ifeq:0|0|}}}}

Weblinks

| {{#if: 
    | Vorlage:DNB-Portal – veraltete Parametrisierung 3=
  }}

}}

}}

Einzelnachweise

<references />

{{#ifeq: p | p | | {{#if: 11851024Xno200203173267256426 | |

}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 11851024X | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 11851024X | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: no2002031732 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: no2002031732 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 67256426 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 67256426 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung

{{#if: Besser, Johann von | {{#if: | {{#if: deutscher Dichter und Hofbeamter | {{#if: 8. Mai 1654 | {{#if: Frauenburg, Kurland, heute Saldus, Lettland | {{#if: 10. Februar 1729 | {{#if: Leipzig |

Vorlage:Wikidata-Registrierung