Karl Friedrich Hensler
Karl Friedrich Hensler (auch Henseler) (* 1. Februar 1759 in Vaihingen an der Enz; † 24. November 1825 in Wien) war ein österreichischer Theaterdirektor und Theater-Schriftsteller des Alt-Wiener Volkstheaters.
Leben
In den Jahren 1790 bis 1791 gab Hensler die Zeitschrift Marinellische Schaubühne heraus. 1813 erfüllte sich Hensler mit 54 Jahren den Traum vom eigenen Theater: Er wurde der Direktor am Theater an der Wien. Das Theater in der Josefstadt leitete er in den Jahren 1814 bis 1816 als Vize-Direktor und ab 1822 als Direktor.
Als das Theater im Mai 1822 abgerissen und anschließend durch einen Neubau ersetzt wurde, schrieb Carl Meisl zur feierlichen Eröffnung des neuen Josephstädter Theaters am 3. Oktober 1823 das Festspiel Die Weihe des Hauses. Für die Bühnenmusik konnte Hensler Beethoven gewinnen. Sie bestand aus der eigens zu diesem Anlass komponierten Ouvertüre Die Weihe des Hauses op. 124 und der Schauspielmusik Die Ruinen von Athen op. 113, zu der Beethoven zusätzlich den Chor Wo sich die Pulse jugendlich jagen WoO 98 verfasste und den Marsch mit Chor Schmückt die Altäre op. 113 Nr. 6 überarbeitete (op. 114). Wenngleich der Anschlagzettel verkündete, „Herr van Beethoven wird die Ehre haben, seine Musik selbst zu dirigiren“,<ref>Abbildung in Ludwig van Beethoven, Briefwechsel. Gesamtausgabe, Band 4, hrsg. von Sieghard Brandenburg, München 1996, S. 540</ref> lag die musikalische Leitung hauptsächlich in den Händen von Franz Gläser, den Beethoven sich „zur Assistenz“ gewünscht hatte.<ref>Vgl. die Erinnerungen von Franz Gläser und Anton Schindler, in: Klaus Martin Kopitz, Rainer Cadenbach (Hrsg.) u. a.: Beethoven aus der Sicht seiner Zeitgenossen in Tagebüchern, Briefen, Gedichten und Erinnerungen. Band 1: Adamberger – Kuffner. Hrsg. von der Beethoven-Forschungsstelle an der Universität der Künste Berlin. Henle, München 2009, ISBN 978-3-87328-120-2, S. 348–350.</ref>
Henslers eigenes literarisches Schaffen steht ganz in der Tradition des Alt-Wiener Volkstheaters (Wiener Kasperl- und Zauberoper). Einige seiner Werke wurden von Wenzel Müller vertont.
Im Jahre 1782 wurde er in die Neuwieder Freimaurerloge „Caroline zu den drei Pfauen“ aufgenommen.<ref>Die Mitgliederliste der Freimaurerloge "Zur gekrönten Hoffnung" aus Mozarts Sterbejahr aufgefunden Fischer-Colbrie, Gerald Salzburg,, 1993, S. 35–36[1]</ref> In Wien schloss er sich der Loge „Zu den drei Adlern“ an.
Im Alter von 66 Jahren starb Karl Friedrich Hensler am 24. November 1825 in Wien, seine Tochter Josepha von Scheidlin folgte ihm in der Direktion des Theaters in der Josefstadt.
Werke
- Kaspar, der Schornsteinfeger (1791)
- Kasperl, der Besenbinder (1787)
- Das Petermännchen (1794)
- Der österreichische Soldat in Kehl. Ein Vorspiel in einem Aufzug (1797) (Digitalisat)
- Das Donauweibchen (1. Teil 1792; 2. Teil 1798)
- Die Nymphe der Donau I. (1803) [Das Donauweibchen, 3. Teil]
- Sophie Romani (1790)
- Die Teufelsmühle am Wienerberg (1799)
- Die Waffenruhe in Thüringen (1802)<ref>Karl Friedrich Hensler, Die Waffenruhe in Thüringen, gedruckt von Matthias Andreas Schmidt, K.K. Hofdruckerei Wien, 1802.</ref>
Literatur
- {{
- if:Hensler, Karl Friedrich | {{
#if:8 | {{
#if: | Wurzbach: | Constantin von Wurzbach:}} {{#if:|{{#if:||Hensler, Karl Friedrich }}.|{{
#if:||Hensler, Karl Friedrich }}.}}{{#if:| Nr. .}} In: {{
#if: | Biographisches Lexikon. |Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich.}} 8. Theil. {{#if: | | {{#switch: 8
|1=Universitäts-Buchdruckerei L. C. Zamarski (vormals J. P. Sollinger) |2=Verlag der typografisch-literarisch-artistischen Anstalt (L. C. Zamarski, C. Dittmarsch & Comp.) |3 |4=Verlag der typogr.-literar.-artist. Anstalt (L. C. Zamarski, C. Dittmarsch & Comp.) |5=Verlag der typogr.-literar.-artist. Anstalt (L. C. Zamarski & C. Dittmarsch.) |6 |7 |8 |9 |10 |11 |12 |13 |14 |15 |16 |17 |18 |18 |19 |20 |21 |22 |23 |24 |25 |26 |27 |28 |29 |30 |31 |32 |33 |34 |35 |36 |37 |38 |39 |40 |41 |42 |43 |44 |45 |46 |47 |48 |49 |50 |51 |52 |53 |54 |55 |56 |57 |58 |59 |60=Kaiserlich-königliche Hof- und Staatsdruckerei }}, }} Wien {{#switch: 8 | 1=1856 | 2=1857 | 3=1858 | 4=1858 | 5=1859 | 6=1860 | 7=1861 | 8=1862 | 9=1863 | 10=1863 | 11=1864 | 12=1864 | 13=1865 | 14=1865 | 15=1866 | 16=1867 | 17=1867 | 18=1868 | 19=1868 | 20=1869 | 21=1870 | 22=1870 | 23=1872 | 24=1872 | 25=1873 | 26=1874 | 27=1874 | 28=1874 | 29=1875 | 30=1875 | 31=1876 | 32=1876 | 33=1877 | 34=1877 | 35=1877 | 36=1878 | 37=1878 | 38=1879 | 39=1879 | 40=1880 | 41=1880 | 42=1880 | 43=1881 | 44=1882 | 45=1882 | 46=1882 | 47=1883 | 48=1883 | 49=1884 | 50=1884 | 51=1885 | 52=1885 | 53=1886 | 54=1886 | 55=1887 | 56=1888 | 57=1889 | 58=1889 | 59=1890 | 60=1891 | #default = Bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben! }}{{#if:313|, S. 313{{ #if:315 | {{ #if: {{#iferror:{{#ifexpr:{{#switch: | R+ = abs | R- = -abs | Z = trunc | Z+ | N = abs trunc | Z- = -abs trunc}}( 313) = ( 313) {{#if: | round ({{{3}}}) }} | 1 }} }} | {{ #ifexpr: 313 != 315 |{{ #ifexpr: 315 = {{ #expr: 313 + 1 }}| f.|–315}}|}}|{{ #ifeq: 313 | 315 ||–315}}}}|}} (Digitalisat{{#if:|. }}).}}
| Vorlage:BLKÖ - Parameterfehler Bandnummer nicht angegeben → Hilfe }}
| Vorlage:BLKÖ - Parameterfehler Linkziel nicht angegeben → Hilfe }}
- {{ #if:Joseph Kürschner; J. Hartmann|Joseph Kürschner; J. Hartmann: |}}{{ #if:ADB:Hensler, Karl Friedrich|{{ #if:Hensler, Karl Friedrich|Hensler, Karl Friedrich|Karl Friedrich Hensler }}|{{#ifeq: {{#switch: 12
| 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }} | 0 | {{ #if:Hensler, Karl Friedrich|Hensler, Karl Friedrich|Karl Friedrich Hensler }} | [https://daten.digitale-sammlungen.de/~db/bsb000{{#switch: 12 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }}/images/index.html?seite={{#switch: 12 | 1={{ #expr: 7 + 16 }} | 2={{ #expr: 7 + 2 }} | 3={{ #expr: 7 + 2 }} | 4={{ #expr: 7 + 2 }} | 5={{ #expr: 7 + 2 }} | 6={{ #expr: 7 + 2 }} | 7={{ #expr: 7 + 2 }} | 8={{ #expr: 7 + 2 }} | 9={{#switch: 7 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 7 < 449 | {{ #expr: 7 + 2 }} | {{ #expr: 7 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 7 + 2 }} | 11={{ #expr: 7 + 2 }} | 12={{ #expr: 7 + 2 }} | 13={{ #expr: 7 + 2 }} | 14={{ #expr: 7 + 2 }} | 15={{ #expr: 7 + 2 }} | 16={{ #expr: 7 + 2 }} | 17={{ #expr: 7 + 2 }} | 18={{ #expr: 7 + 2 }} | 19={{ #expr: 7 + 2 }} | 20={{ #expr: 7 + 2 }} | 21={{ #expr: 7 + 2 }} | 22={{ #expr: 7 + 2 }} | 23={{ #expr: 7 + 2 }} | 24={{ #expr: 7 + 2 }} | 25={{ #expr: 7 + 2 }} | 26={{ #expr: 7 + 2 }} | 27={{ #expr: 7 + 2 }} | 28={{ #expr: 7 + 2 }} | 29={{ #expr: 7 + 2 }} | 30={{ #expr: 7 + 2 }} | 31={{ #expr: 7 + 2 }} | 32={{ #expr: 7 + 2 }} | 33={{ #expr: 7 + 2 }} | 34={{ #expr: 7 + 2 }} | 35={{ #expr: 7 + 2 }} | 36={{ #expr: 7 + 2 }} | 37={{ #expr: 7 + 2 }} | 38={{ #expr: 7 + 2 }} | 39={{ #expr: 7 + 2 }} | 40={{ #expr: 7 + 2 }} | 41={{ #expr: 7 + 2 }} | 42={{ #expr: 7 + 2 }} | 43={{ #expr: 7 + 2 }} | 44={{ #expr: 7 + 2 }} | 45={{ #expr: 7 + 6 }} | 46={{ #expr: 7 + 2 }} | 47={{ #expr: 7 + 2 }} | 48={{ #expr: 7 + 2 }} | 49={{ #expr: 7 + 2 }} | 50={{ #expr: 7 + 2 }} | 51={{ #expr: 7 + 2 }} | 52={{ #expr: 7 + 2 }} | 53={{ #expr: 7 + 2 }} | 54={{ #expr: 7 + 2 }} | 55={{ #expr: 7 + 3 }} | 56=7 | #default = 7 }} {{ #if:Hensler, Karl Friedrich|Hensler, Karl Friedrich|Karl Friedrich Hensler }}] }} }}{{#ifeq:Vorlage:Str rightc|.||.}} In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 12, Duncker & Humblot, Leipzig {{#switch: 12 | 1=1875 | 2=1875 | 3=1876 | 4=1876 | 5=1877 | 6=1877 | 7=1877 | 8=1878 | 9=1879 | 10=1879 | 11=1880 | 12=1880 | 13=1881 | 14=1881 | 15=1882 | 16=1882 | 17=1883 | 18=1883 | 19=1884 | 20=1884 | 21=1885 | 22=1885 | 23=1886 | 24=1887 | 25=1887 | 26=1888 | 27=1888 | 28=1889 | 29=1889 | 30=1890 | 31=1890 | 32=1891 | 33=1891 | 34=1892 | 35=1893 | 36=1893 | 37=1894 | 38=1894 | 39=1895 | 40=1896 | 41=1896 | 42=1897 | 43=1898 | 44=1898 | 45=1900 | 46=1902 | 47=1903 | 48=1904 | 49=1904 | 50=1905 | 51=1906 | 52=1906 | 53=1907 | 54=1908 | 55=1910 | 56=1912 | #default = Vorlage:ADB – bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben{{#ifeq:0|0|}} }}, S. 7{{ #if:7 | {{ #ifexpr: {{#switch: 12 | 1={{ #expr: 7 + 16 }} | 2={{ #expr: 7 + 2 }} | 3={{ #expr: 7 + 2 }} | 4={{ #expr: 7 + 2 }} | 5={{ #expr: 7 + 2 }} | 6={{ #expr: 7 + 2 }} | 7={{ #expr: 7 + 2 }} | 8={{ #expr: 7 + 2 }} | 9={{#switch: 7 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 7 < 449 | {{ #expr: 7 + 2 }} | {{ #expr: 7 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 7 + 2 }} | 11={{ #expr: 7 + 2 }} | 12={{ #expr: 7 + 2 }} | 13={{ #expr: 7 + 2 }} | 14={{ #expr: 7 + 2 }} | 15={{ #expr: 7 + 2 }} | 16={{ #expr: 7 + 2 }} | 17={{ #expr: 7 + 2 }} | 18={{ #expr: 7 + 2 }} | 19={{ #expr: 7 + 2 }} | 20={{ #expr: 7 + 2 }} | 21={{ #expr: 7 + 2 }} | 22={{ #expr: 7 + 2 }} | 23={{ #expr: 7 + 2 }} | 24={{ #expr: 7 + 2 }} | 25={{ #expr: 7 + 2 }} | 26={{ #expr: 7 + 2 }} | 27={{ #expr: 7 + 2 }} | 28={{ #expr: 7 + 2 }} | 29={{ #expr: 7 + 2 }} | 30={{ #expr: 7 + 2 }} | 31={{ #expr: 7 + 2 }} | 32={{ #expr: 7 + 2 }} | 33={{ #expr: 7 + 2 }} | 34={{ #expr: 7 + 2 }} | 35={{ #expr: 7 + 2 }} | 36={{ #expr: 7 + 2 }} | 37={{ #expr: 7 + 2 }} | 38={{ #expr: 7 + 2 }} | 39={{ #expr: 7 + 2 }} | 40={{ #expr: 7 + 2 }} | 41={{ #expr: 7 + 2 }} | 42={{ #expr: 7 + 2 }} | 43={{ #expr: 7 + 2 }} | 44={{ #expr: 7 + 2 }} | 45={{ #expr: 7 + 6 }} | 46={{ #expr: 7 + 2 }} | 47={{ #expr: 7 + 2 }} | 48={{ #expr: 7 + 2 }} | 49={{ #expr: 7 + 2 }} | 50={{ #expr: 7 + 2 }} | 51={{ #expr: 7 + 2 }} | 52={{ #expr: 7 + 2 }} | 53={{ #expr: 7 + 2 }} | 54={{ #expr: 7 + 2 }} | 55={{ #expr: 7 + 3 }} | 56=7 | #default = 7 }} != {{#switch: 12 | 1={{ #expr: 7 + 16 }} | 2={{ #expr: 7 + 2 }} | 3={{ #expr: 7 + 2 }} | 4={{ #expr: 7 + 2 }} | 5={{ #expr: 7 + 2 }} | 6={{ #expr: 7 + 2 }} | 7={{ #expr: 7 + 2 }} | 8={{ #expr: 7 + 2 }} | 9={{#switch: 7 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 7 < 449 | {{ #expr: 7 + 2 }} | {{ #expr: 7 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 7 + 2 }} | 11={{ #expr: 7 + 2 }} | 12={{ #expr: 7 + 2 }} | 13={{ #expr: 7 + 2 }} | 14={{ #expr: 7 + 2 }} | 15={{ #expr: 7 + 2 }} | 16={{ #expr: 7 + 2 }} | 17={{ #expr: 7 + 2 }} | 18={{ #expr: 7 + 2 }} | 19={{ #expr: 7 + 2 }} | 20={{ #expr: 7 + 2 }} | 21={{ #expr: 7 + 2 }} | 22={{ #expr: 7 + 2 }} | 23={{ #expr: 7 + 2 }} | 24={{ #expr: 7 + 2 }} | 25={{ #expr: 7 + 2 }} | 26={{ #expr: 7 + 2 }} | 27={{ #expr: 7 + 2 }} | 28={{ #expr: 7 + 2 }} | 29={{ #expr: 7 + 2 }} | 30={{ #expr: 7 + 2 }} | 31={{ #expr: 7 + 2 }} | 32={{ #expr: 7 + 2 }} | 33={{ #expr: 7 + 2 }} | 34={{ #expr: 7 + 2 }} | 35={{ #expr: 7 + 2 }} | 36={{ #expr: 7 + 2 }} | 37={{ #expr: 7 + 2 }} | 38={{ #expr: 7 + 2 }} | 39={{ #expr: 7 + 2 }} | 40={{ #expr: 7 + 2 }} | 41={{ #expr: 7 + 2 }} | 42={{ #expr: 7 + 2 }} | 43={{ #expr: 7 + 2 }} | 44={{ #expr: 7 + 2 }} | 45={{ #expr: 7 + 6 }} | 46={{ #expr: 7 + 2 }} | 47={{ #expr: 7 + 2 }} | 48={{ #expr: 7 + 2 }} | 49={{ #expr: 7 + 2 }} | 50={{ #expr: 7 + 2 }} | 51={{ #expr: 7 + 2 }} | 52={{ #expr: 7 + 2 }} | 53={{ #expr: 7 + 2 }} | 54={{ #expr: 7 + 2 }} | 55={{ #expr: 7 + 3 }} | 56=7 | #default = 7 }} |{{ #ifexpr: {{#switch: 12 | 1={{ #expr: 7 + 16 }} | 2={{ #expr: 7 + 2 }} | 3={{ #expr: 7 + 2 }} | 4={{ #expr: 7 + 2 }} | 5={{ #expr: 7 + 2 }} | 6={{ #expr: 7 + 2 }} | 7={{ #expr: 7 + 2 }} | 8={{ #expr: 7 + 2 }} | 9={{#switch: 7 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 7 < 449 | {{ #expr: 7 + 2 }} | {{ #expr: 7 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 7 + 2 }} | 11={{ #expr: 7 + 2 }} | 12={{ #expr: 7 + 2 }} | 13={{ #expr: 7 + 2 }} | 14={{ #expr: 7 + 2 }} | 15={{ #expr: 7 + 2 }} | 16={{ #expr: 7 + 2 }} | 17={{ #expr: 7 + 2 }} | 18={{ #expr: 7 + 2 }} | 19={{ #expr: 7 + 2 }} | 20={{ #expr: 7 + 2 }} | 21={{ #expr: 7 + 2 }} | 22={{ #expr: 7 + 2 }} | 23={{ #expr: 7 + 2 }} | 24={{ #expr: 7 + 2 }} | 25={{ #expr: 7 + 2 }} | 26={{ #expr: 7 + 2 }} | 27={{ #expr: 7 + 2 }} | 28={{ #expr: 7 + 2 }} | 29={{ #expr: 7 + 2 }} | 30={{ #expr: 7 + 2 }} | 31={{ #expr: 7 + 2 }} | 32={{ #expr: 7 + 2 }} | 33={{ #expr: 7 + 2 }} | 34={{ #expr: 7 + 2 }} | 35={{ #expr: 7 + 2 }} | 36={{ #expr: 7 + 2 }} | 37={{ #expr: 7 + 2 }} | 38={{ #expr: 7 + 2 }} | 39={{ #expr: 7 + 2 }} | 40={{ #expr: 7 + 2 }} | 41={{ #expr: 7 + 2 }} | 42={{ #expr: 7 + 2 }} | 43={{ #expr: 7 + 2 }} | 44={{ #expr: 7 + 2 }} | 45={{ #expr: 7 + 6 }} | 46={{ #expr: 7 + 2 }} | 47={{ #expr: 7 + 2 }} | 48={{ #expr: 7 + 2 }} | 49={{ #expr: 7 + 2 }} | 50={{ #expr: 7 + 2 }} | 51={{ #expr: 7 + 2 }} | 52={{ #expr: 7 + 2 }} | 53={{ #expr: 7 + 2 }} | 54={{ #expr: 7 + 2 }} | 55={{ #expr: 7 + 3 }} | 56=7 | #default = 7 }} = {{ #expr: {{#switch: 12 | 1={{ #expr: 7 + 16 }} | 2={{ #expr: 7 + 2 }} | 3={{ #expr: 7 + 2 }} | 4={{ #expr: 7 + 2 }} | 5={{ #expr: 7 + 2 }} | 6={{ #expr: 7 + 2 }} | 7={{ #expr: 7 + 2 }} | 8={{ #expr: 7 + 2 }} | 9={{#switch: 7 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 7 < 449 | {{ #expr: 7 + 2 }} | {{ #expr: 7 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 7 + 2 }} | 11={{ #expr: 7 + 2 }} | 12={{ #expr: 7 + 2 }} | 13={{ #expr: 7 + 2 }} | 14={{ #expr: 7 + 2 }} | 15={{ #expr: 7 + 2 }} | 16={{ #expr: 7 + 2 }} | 17={{ #expr: 7 + 2 }} | 18={{ #expr: 7 + 2 }} | 19={{ #expr: 7 + 2 }} | 20={{ #expr: 7 + 2 }} | 21={{ #expr: 7 + 2 }} | 22={{ #expr: 7 + 2 }} | 23={{ #expr: 7 + 2 }} | 24={{ #expr: 7 + 2 }} | 25={{ #expr: 7 + 2 }} | 26={{ #expr: 7 + 2 }} | 27={{ #expr: 7 + 2 }} | 28={{ #expr: 7 + 2 }} | 29={{ #expr: 7 + 2 }} | 30={{ #expr: 7 + 2 }} | 31={{ #expr: 7 + 2 }} | 32={{ #expr: 7 + 2 }} | 33={{ #expr: 7 + 2 }} | 34={{ #expr: 7 + 2 }} | 35={{ #expr: 7 + 2 }} | 36={{ #expr: 7 + 2 }} | 37={{ #expr: 7 + 2 }} | 38={{ #expr: 7 + 2 }} | 39={{ #expr: 7 + 2 }} | 40={{ #expr: 7 + 2 }} | 41={{ #expr: 7 + 2 }} | 42={{ #expr: 7 + 2 }} | 43={{ #expr: 7 + 2 }} | 44={{ #expr: 7 + 2 }} | 45={{ #expr: 7 + 6 }} | 46={{ #expr: 7 + 2 }} | 47={{ #expr: 7 + 2 }} | 48={{ #expr: 7 + 2 }} | 49={{ #expr: 7 + 2 }} | 50={{ #expr: 7 + 2 }} | 51={{ #expr: 7 + 2 }} | 52={{ #expr: 7 + 2 }} | 53={{ #expr: 7 + 2 }} | 54={{ #expr: 7 + 2 }} | 55={{ #expr: 7 + 3 }} | 56=7 | #default = 7 }} + 1 }} | f|–7}}|}} |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{ #if:ADB:Hensler, Karl Friedrich||{{#ifeq:0|0|}}}}
- Vorlage:Goedeke
- Norbert Wiltsch: Karl Friedrich Hensler: ein Beitrag zur Geschichte des altwiener Theaters. – Wien, Univ., Diss., 1926
- Otto Rommel: Die altwiener Volkskomödie: ihre Geschichte vom barocken Welt-Theater bis zum Tode Nestroys. – Wien: Schroll, 1952
- {{#if: | : }}{{#if: Hen(n)s(e)ler Karl Friedrich | Hen(n)s(e)ler Karl Friedrich | Karl Friedrich Hensler }}. In: Österreichisches Biographisches Lexikon 1815–1950 (ÖBL). Band 2, Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften, Wien {{#switch: 2
| 1 = 1957 | 2 = 1959 | 3 = 1965 | 4 = 1969 | 5 = 1972 | 6 = 1975, ISBN 3-7001-0128-7 | 7 = 1978, ISBN 3-7001-0187-2 | 8 = 1983, ISBN 3-7001-0187-2 | 9 = 1988, ISBN 3-7001-1483-4 | 10 = 1994, ISBN 3-7001-2186-5 | 11 = 1999, ISBN 3-7001-2803-7 | 12 = 2005, ISBN 3-7001-3580-7 | 13 = 2010, ISBN 978-3-7001-6963-5 | 14 = 2015, ISBN 978-3-7001-7794-4 | 15 = 2018, ISBN 978-3-7001-8383-9 | 16 = 2019– | #default = 1957 ff. }}, S. 275{{#if: | {{#ifeq: 275 | | | {{#ifexpr: 275 + 1 = | f. | – }}{{#ifexpr: 275 < | (Direktlinks auf S. 275, 275 + 1 }}.pdf S. {{#expr: 275 + 1 }}{{#ifexpr: 275 + 1 < | , 275 + 2 }}.pdf S. {{#expr: 275 + 2 }}{{#ifexpr: 275 + 2 < | , 275 + 3 }}.pdf S. {{#expr: 275 + 3 }} }} }}) }} }} }}.{{#ifexpr: 2 >= 14 and 275 > 240 | }}
- {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}{{#ifeq: 0 | 0
| {{#if: 564
|
| Vorlage:NDB – bitte Seitenzahl(en) angeben
}}{{#if: 119267659
| {{#if: {{#invoke:URIutil|isDNBvalid|119267659}}
| {{#if:
| Vorlage:NDB – Wenn GND dann kein SFZ angeben
}}
| Vorlage:NDB – GND unzulässig
}}
| {{#if:
| {{#if:
| {{#ifeq: 237079 | 4526413
|
| Vorlage:NDB – 7= ist obsolet, jetzt SFZ=
}}
}}
| {{#ifeq: | 1
|
|
}}
}}
}}{{#if:
| {{#ifeq: 237079 | 11376103
|
| Vorlage:NDB – Werktitel= war ein Irrtum, jetzt Werkliste=
}}
}}
}}{{#if:
| {{#if:
|
|
}}
}}
Einzelnachweise
<references />
Weblinks
|X|x= |0|-= |S|s= – Sammlung von Bildern |1|= – Sammlung von Bildern{{#if:
| {{#switch: {{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}/{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}
|1/= und Videos
|1/1=, Videos und Audiodateien
|/1= und Audiodateien}}
| , Videos und Audiodateien
}}
|#default= – }}{{#if:
| {{#ifeq: {{#invoke:Str|left||9}}
| category:
| FEHLER: Ohne Category: angeben!}}}}Vorlage:Wikidata-Registrierung
- }} Literatur von und über {{#invoke:WLink|getArticleBase}} im Katalog der {{#ifeq: Karl Friedrich Hensler | Deutsche Nationalbibliothek | DNB | Deutschen Nationalbibliothek}}{{#ifeq: 0 | 0
| {{#if:
| Vorlage:DNB-Portal – veraltete Parametrisierung 3=
}}
}}
- {{#if:Vorlage:Str match||{{#if: Person||#default |Person=person/gnd|Institution=organization|Objekt=item}}/{{#if: 119267659|119267659|Pflichtangabe
2Identifier fehlt}} {{#ifeq:Person|Person|{{#if:| |Werke von und über }}}}{{#invoke:WLink|getArticleBase}}|Pflichtangabe1KategoriePerson,InstitutionoderObjektfehlt}} }}{{#if: |{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|0}}| in der Deutschen Digitalen Bibliothek|}}| in der Deutschen Digitalen Bibliothek}} - Werke von {{#if: | {{{2}}} | Karl Friedrich Hensler }} bei Zeno.org.
- trim|263}}.html Werke von Karl Friedrich Hensler im Projekt Gutenberg-DE
{{#ifeq: p | p | | {{#if: 119267659n/85/17307055588147 | |
}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 119267659 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 119267659 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n/85/173070 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n/85/173070 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 55588147 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 55588147 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung
{{#if: Hensler, Karl Friedrich | {{#if: Henseler, Karl Friedrich | {{#if: österreichischer Theaterdirektor und Theater-Schriftsteller | {{#if: 1. Februar 1759 | {{#if: Vaihingen an der Enz | {{#if: 24. November 1825 | {{#if: Wien || Personendaten | |
|---|---|
| NAME | Hensler, Karl Friedrich
}} |
| ALTERNATIVNAMEN | Henseler, Karl Friedrich
}} |
| KURZBESCHREIBUNG | österreichischer Theaterdirektor und Theater-Schriftsteller
}} |
| GEBURTSDATUM | 1. Februar 1759
}} |
| GEBURTSORT | Vaihingen an der Enz
}} |
| STERBEDATUM | 24. November 1825
}} |
| STERBEORT | Wien
}} |
- Wikipedia:BLKÖ-Fehler
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:BLKÖ
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:ADB
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:ADB/ohne Wikisource-Link
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:NDB
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:NDB/GND fehlt der NDB
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:NDB/ohne GND
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Schwesterprojekt
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:DNB-Portal/ohne GND
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:DNB-Portal
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:DDB
- Wikipedia:GND fehlt
- Wikipedia:Normdaten-TYP falsch oder fehlend
- Wikipedia:GND in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:GND in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Person um Ludwig van Beethoven
- Autor
- Drama
- Literatur (Deutsch)
- Literatur (18. Jahrhundert)
- Theaterleiter
- Freimaurer (Österreich)
- Freimaurer (Deutschland)
- Person (Wien)
- Person (Kaisertum Österreich)
- Person (Habsburgermonarchie vor 1804)
- Deutscher
- Geboren 1759
- Gestorben 1825
- Mann