Zum Inhalt springen

Kernenturm

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie

Vorlage:Infobox Aussichtsturm Der Kernenturm ist ein Aussichtsturm im Schurwald auf dem {{#ifeq: Vorlage:Höhe/Fmt|Expression error: Unrecognised punctuation character "."|Vorlage:Höhe/Fehler in Parameterliste|}}{{#if: 512.7

 |{{#if: DE-NHN
   |{{#switch: DE-NHN
       | AT = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m ü. A.|m ü. A.}}
       | BSW77 =
            {{#ifexpr: (512.7>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|Ostsee|Ostsee}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|Ostsee|Ostsee}}
            }}
       | LI
       | CH = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m ü. M.|m ü. M.}}
       | LI-M
       | CH-M = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m|m}}
       | DE =
            {{#ifexpr: (512.7>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m|m}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m unter dem Meeresspiegel|m unter dem Meeresspiegel}}
            }}
       | DE-NN =
            {{#ifexpr: (512.7>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|NN|NN}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|NN|NN}}
            }}
       | DE-HN =
            {{#ifexpr: (512.7>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|HN|HN}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|HN|HN}}
            }}
       | DE-NHN =
            {{#ifexpr: (512.7>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|NHN|NHN}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|NHN|NHN}}
            }}
       | DE-NHN-2016 =
            {{#ifexpr: (512.7>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|NHN|NHN}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|NHN|NHN}}
            }}
       |AL = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m ü. A.|m ü. A.}}
       | SK  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m n.m.|m n.m.}}
       | CZ  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m n.m.|m n.m.}}
       | HU  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m|m}}


       | DK  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m.o.h.|m.o.h.}}
       | GB| IE = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m ASL|m ASL}}
       | FR|FX  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m|m}}
       | IT|SM|VA  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m s.l.m.|m s.l.m.}}
       |BA 
       |HR 
       |ME 
       |MK 
       |RS 
       |SI 
             = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m. i. J.|m. i. J.}}
       | JP  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|T.P.|m T.P.}}
       | NL  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m NAP|m NAP}}
       | NO  =
            {{#ifexpr: (512.7>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|moh.|moh.}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|muh.|muh.}}
            }}
       | PL  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m n.p.m.|m n.p.m.}}
       | SE  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m ö.h.|m ö.h.}}
       | ES  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|msnm|msnm}}
       | BE  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m O.P.|m O.P.}}
       |AF 
       |AX 
       |DZ 
       |AS 
       |AD 
       |AO 
       |AI 
       |AQ 
       |AG 
       |AR 
       |AM 
       |AW 
       |AU 
       |AZ 
       |BS 
       |BH 
       |BD 
       |BB 
       |BY 
       |BZ 
       |BJ 
       |BM 
       |BT 
       |BO 
       |BW 
       |BV 
       |BR 
       |IO 
       |BN 
       |BG 
       |BF 
       |BI 
       |KH 
       |CM 
       |CA 
       |CV 
       |KY 
       |CF 
       |TD 
       |CL 
       |CN 
       |CX 
       |CC 
       |CO 
       |KM 
       |CG 
       |CD 
       |CK 
       |CR 
       |CI 
       |CU 
       |CY 
       |DK 
       |DJ 
       |DM 
       |DO 
       |EC 
       |EG 
       |SV 
       |GQ 
       |ER 
       |EE 
       |ET 
       |FK 
       |FO 
       |FJ 
       |FI 
       |GF 
       |PF 
       |TF 
       |GA 
       |GM 
       |GE 
       |GH 
       |GI 
       |GR 
       |GL 
       |GD 
       |GP 
       |GU 
       |GT 
       |GG 
       |GN 
       |GW 
       |GY 
       |HT 
       |HM 
       |HN 
       |HK 
       |IS 
       |IN 
       |ID 
       |IR 
       |IQ 
       |IM 
       |IL 
       |JM 
       |JE 
       |JO 
       |KZ 
       |KE 
       |KI 
       |KP 
       |KR 
       |KW 
       |KG 
       |LA 
       |LV 
       |LB 
       |LS 
       |LR 
       |LY 
       |LT 
       |LU 
       |MO 
       |MG 
       |MW 
       |MY 
       |MV 
       |ML 
       |MT 
       |MH 
       |MQ 
       |MR 
       |MU 
       |YT 
       |MX 
       |FM 
       |MD 
       |MC 
       |MN 
       |MS 
       |MA 
       |MZ 
       |MM 
       |NA 
       |NR 
       |NP 
       |AN 
       |NC 
       |NZ 
       |NI 
       |NE 
       |NG 
       |NU 
       |NF 
       |MP 
       |OM 
       |PK 
       |PW 
       |PS 
       |PA 
       |PG 
       |PY 
       |PE 
       |PH 
       |PN 
       |PT 
       |PR 
       |QA 
       |RE 
       |RO 
       |RU 
       |RW 
       |SH 
       |KN 
       |LC 
       |PM 
       |VC 
       |WS 
       |ST 
       |SA 
       |SN 
       |SC 
       |SL 
       |SG 
       |SB 
       |SO 
       |ZA 
       |GS 
       |LK 
       |SD 
       |SS 
       |SR 
       |SJ 
       |SZ 
       |SY 
       |TW 
       |TJ 
       |TZ 
       |TH 
       |TL 
       |TG 
       |TK 
       |TO 
       |TT 
       |TN 
       |TR 
       |TM 
       |TC 
       |TV 
       |UG 
       |UA 
       |AE 
       |US 
       |UM 
       |UY 
       |UZ 
       |VU 
       |VE 
       |VN 
       |VG 
       |VI 
       |WF 
       |EH 
       |YE 
       |ZM 
       |ZW 
       =
       {{#ifexpr: (512.7>=0)
         |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m|m}}
         |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m unter dem Meeresspiegel|m unter dem Meeresspiegel}}
         }}
       |XA| XS| XN| XP| XI=
            {{#ifexpr: (512.7>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|MSL|MSL}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|MSL|MSL}}
            }}
       |XO=
            {{#ifexpr: (512.7>=150)
            |{{#invoke:Measure|Masz}} ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|MSL|MSL}}
            |Vorlage:Höhe/ungültiger Wert
            }}
       |MERKUR| VENUS| ERDE| MARS| JUPITER| SATURN| URANUS| NEPTUN =
            {{#ifexpr: (512.7>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|Nullniveau|Nullniveau}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|Nullniveau|Nullniveau}}
            }}
       |M
       |METER =
            {{#ifexpr: (512.7>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m|m}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m unter dem Meeresspiegel|m unter dem Meeresspiegel}}
            }}
       | #default = Vorlage:Höhe/Fmt DE-NHNVorlage:Höhe/unbekannter Bezug
   }}
   |{{#ifexpr: (512.7>=0)
     |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m|m}}
     |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m unter dem Meeresspiegel|m unter dem Meeresspiegel}}
     }}
   }}
 | Höhenwert fehlt, siehe VorlagenbeschreibungVorlage:Höhe/Fehler in Parameterliste

}}Vorlage:GeoQuelle hohen Kernen östlich von Stuttgart, Baden-Württemberg (Deutschland).

Geographische Lage

Der Kernenturm steht im Rems-Murr-Kreis auf dem namensgebenden Kernen, einem Berg im Westen des Schurwaldes. Er befindet sich zwischen Kernen im Remstal im Nordnordosten, Stetten (zu Kernen im Remstal) im Ostnordosten, Esslingen im Süden, Uhlbach (Stuttgarter Stadtteil) im Westsüdwesten und Fellbach im Nordwesten. Zum Turm führen mehrere Waldwege, und vorbei verläuft der Württembergische Wein-Wanderweg.

Turmbeschreibung

Der 1896 von der Ortsgruppe Stuttgart des Schwäbischen Albvereins errichtete Kernenturm besteht aus Sandstein-Mauerwerk und ist 27 m hoch. Er ist einer der ältesten Aussichtstürme Baden-Württembergs und wurde mit einem Kostenaufwand von 18.000 Mark und mit einer Bauzeit von vier Monaten errichtet.<ref name="SP25072016" />

Der viereckige Turm hat eine offene Plattform mit historisierender Zinnenbewehrung, auf der sich ein kleiner Rundturm erhebt; hinauf führt eine Treppe mit 158 Stufen. 1930 wurde an der Ostseite des Turmes eine Schutzhütte erbaut, die nach dem Albvereins-Funktionär Anton-Entress-Hütte benannt wurde. Daneben befinden sich heute ein Kiosk sowie ein Rast-, Spiel- und Grillplatz.

Der Entwurf stammte von den Stuttgarter Architekten Heim und Sipple, mit der Bauausführung war die Firma Gebrüder Mönch betraut.

Aussichtsmöglichkeit

Der Turm ist nicht verschlossen und kann jederzeit bestiegen werden. Im Eingangsbereich befindet sich eine Kasse für den Unkostenbeitrag, der 2025 auf 1 € festgelegt war.

Von der Kernenturm-Aussichtsplattform, an der sich Informationstafeln befinden, fällt der Blick nicht nur auf die im Remstal gelegenen Ortschaften, sondern er reicht bei klarem Wetter bis zum 79 km im Nordwesten entfernten Katzenbuckel im Odenwald. Im Norden sind die Löwensteiner Berge und im Nordosten der Welzheimer Wald hinter dem Remstal zu erkennen. Durch Bäume verdeckt und dadurch nur im Winter – ohne Laub – zu erkennen sind im Osten die „Drei Kaiserberge“ (Stuifen, Rechberg und Hohenstaufen). Nach Süden und Südwesten schaut man bis zur langgestreckten Schwäbischen Alb, in der unter anderen der Plettenberg ({{#ifeq: Vorlage:Höhe/Fmt|Expression error: Unrecognised punctuation character "."|Vorlage:Höhe/Fehler in Parameterliste|}}{{#if: 1002

 |{{#if: DE-NN
   |{{#switch: DE-NN
       | AT = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|false}}|m ü. A.|m ü. A.}}
       | BSW77 =
            {{#ifexpr: (1002>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|false}}|Ostsee|Ostsee}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|false}}|Ostsee|Ostsee}}
            }}
       | LI
       | CH = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|false}}|m ü. M.|m ü. M.}}
       | LI-M
       | CH-M = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|false}}|m|m}}
       | DE =
            {{#ifexpr: (1002>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|false}}|m|m}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|false}}|m unter dem Meeresspiegel|m unter dem Meeresspiegel}}
            }}
       | DE-NN =
            {{#ifexpr: (1002>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|false}}|NN|NN}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|false}}|NN|NN}}
            }}
       | DE-HN =
            {{#ifexpr: (1002>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|false}}|HN|HN}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|false}}|HN|HN}}
            }}
       | DE-NHN =
            {{#ifexpr: (1002>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|false}}|NHN|NHN}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|false}}|NHN|NHN}}
            }}
       | DE-NHN-2016 =
            {{#ifexpr: (1002>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|false}}|NHN|NHN}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|false}}|NHN|NHN}}
            }}
       |AL = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|false}}|m ü. A.|m ü. A.}}
       | SK  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|false}}|m n.m.|m n.m.}}
       | CZ  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|false}}|m n.m.|m n.m.}}
       | HU  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|false}}|m|m}}


       | DK  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|false}}|m.o.h.|m.o.h.}}
       | GB| IE = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|false}}|m ASL|m ASL}}
       | FR|FX  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|false}}|m|m}}
       | IT|SM|VA  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|false}}|m s.l.m.|m s.l.m.}}
       |BA 
       |HR 
       |ME 
       |MK 
       |RS 
       |SI 
             = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|false}}|m. i. J.|m. i. J.}}
       | JP  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|false}}|T.P.|m T.P.}}
       | NL  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|false}}|m NAP|m NAP}}
       | NO  =
            {{#ifexpr: (1002>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|false}}|moh.|moh.}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|false}}|muh.|muh.}}
            }}
       | PL  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|false}}|m n.p.m.|m n.p.m.}}
       | SE  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|false}}|m ö.h.|m ö.h.}}
       | ES  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|false}}|msnm|msnm}}
       | BE  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|false}}|m O.P.|m O.P.}}
       |AF 
       |AX 
       |DZ 
       |AS 
       |AD 
       |AO 
       |AI 
       |AQ 
       |AG 
       |AR 
       |AM 
       |AW 
       |AU 
       |AZ 
       |BS 
       |BH 
       |BD 
       |BB 
       |BY 
       |BZ 
       |BJ 
       |BM 
       |BT 
       |BO 
       |BW 
       |BV 
       |BR 
       |IO 
       |BN 
       |BG 
       |BF 
       |BI 
       |KH 
       |CM 
       |CA 
       |CV 
       |KY 
       |CF 
       |TD 
       |CL 
       |CN 
       |CX 
       |CC 
       |CO 
       |KM 
       |CG 
       |CD 
       |CK 
       |CR 
       |CI 
       |CU 
       |CY 
       |DK 
       |DJ 
       |DM 
       |DO 
       |EC 
       |EG 
       |SV 
       |GQ 
       |ER 
       |EE 
       |ET 
       |FK 
       |FO 
       |FJ 
       |FI 
       |GF 
       |PF 
       |TF 
       |GA 
       |GM 
       |GE 
       |GH 
       |GI 
       |GR 
       |GL 
       |GD 
       |GP 
       |GU 
       |GT 
       |GG 
       |GN 
       |GW 
       |GY 
       |HT 
       |HM 
       |HN 
       |HK 
       |IS 
       |IN 
       |ID 
       |IR 
       |IQ 
       |IM 
       |IL 
       |JM 
       |JE 
       |JO 
       |KZ 
       |KE 
       |KI 
       |KP 
       |KR 
       |KW 
       |KG 
       |LA 
       |LV 
       |LB 
       |LS 
       |LR 
       |LY 
       |LT 
       |LU 
       |MO 
       |MG 
       |MW 
       |MY 
       |MV 
       |ML 
       |MT 
       |MH 
       |MQ 
       |MR 
       |MU 
       |YT 
       |MX 
       |FM 
       |MD 
       |MC 
       |MN 
       |MS 
       |MA 
       |MZ 
       |MM 
       |NA 
       |NR 
       |NP 
       |AN 
       |NC 
       |NZ 
       |NI 
       |NE 
       |NG 
       |NU 
       |NF 
       |MP 
       |OM 
       |PK 
       |PW 
       |PS 
       |PA 
       |PG 
       |PY 
       |PE 
       |PH 
       |PN 
       |PT 
       |PR 
       |QA 
       |RE 
       |RO 
       |RU 
       |RW 
       |SH 
       |KN 
       |LC 
       |PM 
       |VC 
       |WS 
       |ST 
       |SA 
       |SN 
       |SC 
       |SL 
       |SG 
       |SB 
       |SO 
       |ZA 
       |GS 
       |LK 
       |SD 
       |SS 
       |SR 
       |SJ 
       |SZ 
       |SY 
       |TW 
       |TJ 
       |TZ 
       |TH 
       |TL 
       |TG 
       |TK 
       |TO 
       |TT 
       |TN 
       |TR 
       |TM 
       |TC 
       |TV 
       |UG 
       |UA 
       |AE 
       |US 
       |UM 
       |UY 
       |UZ 
       |VU 
       |VE 
       |VN 
       |VG 
       |VI 
       |WF 
       |EH 
       |YE 
       |ZM 
       |ZW 
       =
       {{#ifexpr: (1002>=0)
         |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|false}}|m|m}}
         |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|false}}|m unter dem Meeresspiegel|m unter dem Meeresspiegel}}
         }}
       |XA| XS| XN| XP| XI=
            {{#ifexpr: (1002>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|false}}|MSL|MSL}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|false}}|MSL|MSL}}
            }}
       |XO=
            {{#ifexpr: (1002>=150)
            |{{#invoke:Measure|Masz}} ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|false}}|MSL|MSL}}
            |Vorlage:Höhe/ungültiger Wert
            }}
       |MERKUR| VENUS| ERDE| MARS| JUPITER| SATURN| URANUS| NEPTUN =
            {{#ifexpr: (1002>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|false}}|Nullniveau|Nullniveau}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|false}}|Nullniveau|Nullniveau}}
            }}
       |M
       |METER =
            {{#ifexpr: (1002>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|false}}|m|m}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|false}}|m unter dem Meeresspiegel|m unter dem Meeresspiegel}}
            }}
       | #default = Vorlage:Höhe/Fmt DE-NNVorlage:Höhe/unbekannter Bezug
   }}
   |{{#ifexpr: (1002>=0)
     |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|false}}|m|m}}
     |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|false}}|m unter dem Meeresspiegel|m unter dem Meeresspiegel}}
     }}
   }}
 | Höhenwert fehlt, siehe VorlagenbeschreibungVorlage:Höhe/Fehler in Parameterliste

}}) in 73 km Entfernung zu erkennen ist. Nach Westen fällt der Blick über den Stuttgarter Talkessel und damit über das Neckartal und die daran angrenzenden Bergzüge und Naturparks (z. B. Naturpark Stromberg-Heuchelberg) bis zum Nordschwarzwald.

Einkehrmöglichkeit

Unweit südlich des Turms befindet sich ein Kiosk, der samstags und sonntags ab 10:00 geöffnet ist. Es werden Getränke und kleine Speisen angeboten.<ref>{{#if:|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:|{{{autor}}}: }}{{#if:|{{#if:Kernenturm über Stetten/Remstal, Rems-Murr-Kreis | Schwäbischer Albverein – Türme & Wanderheime|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1={{{archiv-url}}}}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Kernenturm über Stetten/Remstal, Rems-Murr-Kreis | Schwäbischer Albverein – Türme & Wanderheime}}]{{#if:| ({{{format}}})}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}|{{#if:https://tuerme-wanderheime.albverein.net/aussichtstuerme/kernenturm-uber-stettenremstal-rems-murr-kreis/%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C{{#invoke:Vorlage:Internetquelle%7CTitelFormat%7Ctitel={{#invoke:WLink%7CgetEscapedTitle%7C1=Kernenturm über Stetten/Remstal, Rems-Murr-Kreis | Schwäbischer Albverein – Türme & Wanderheime}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=https://tuerme-wanderheime.albverein.net/aussichtstuerme/kernenturm-uber-stettenremstal-rems-murr-kreis/}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1=Kernenturm über Stetten/Remstal, Rems-Murr-Kreis | Schwäbischer Albverein – Türme & Wanderheime}}}}]}}{{#if:| ({{{format}}}{{#if:{{#if: 2025-10-02 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}

          | )
          | {{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}| ; 
              | )}}}}}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}}}{{#if:https://tuerme-wanderheime.albverein.net/aussichtstuerme/kernenturm-uber-stettenremstal-rems-murr-kreis/%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=https://tuerme-wanderheime.albverein.net/aussichtstuerme/kernenturm-uber-stettenremstal-rems-murr-kreis/}}%7C%7C}}}}{{#if:Kernenturm über Stetten/Remstal, Rems-Murr-Kreis | Schwäbischer Albverein – Türme & Wanderheime|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=Kernenturm über Stetten/Remstal, Rems-Murr-Kreis | Schwäbischer Albverein – Türme & Wanderheime|lines=0}}||}}}}{{#if: | In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{{werk}}}}}}}{{#if: | {{{hrsg}}}{{#if: |,|{{#if: 2025-10-02 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|noerror=1}}
            |{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|T._Monat JJJJ}}
            |{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum={{{datum}}}|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2025-10-02 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: |,|{{#if: 2025-10-02 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| {{#if:|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:462589||(?)}}}}}}{{#if: 2025-10-02|;}}}}{{#if: 2025-10-02| {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2025-10-02 |ISO|noerror=1}} }}
       |4=im Jahr
       |7=im
       |10=am
       |#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2025-10-02|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2025-10-02|T._Monat JJJJ}}
    | {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}|{{#if:{{#if: 2025-10-02 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
       |  (
       | {{#if: | |  (}}
       }}{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||
          {{#invoke:Multilingual|format|{{{sprache}}}|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: {{#if: 2025-10-02 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}|{{#if: |: {{
 #if: 
 | {{
     #ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | Vorlage:Str trim
     | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
     }}
 | {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | „Vorlage:Str trim“
     | {{#invoke:Text|quote
         |1={{#if: 
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
         |2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
         |3=1}} }}

}}{{#if:

   |  (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if:  | :  }}{{#if:  | , deutsch: „“ }})
   | {{#if: 
       |  ({{#if:  | , deutsch: „“ }})
       | {{#if:  |  (deutsch: „“) }}
 }}

}}{{#if: {{{zitat}}}

   | {{#if: 
       | {{#if: {{{zitat}}}
           | Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
   | Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if:  | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
             | Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
             | {{{ref}}} }}

}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:||{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:

   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://tuerme-wanderheime.albverein.net/aussichtstuerme/kernenturm-uber-stettenremstal-rems-murr-kreis/
       | {{#if:  | [1] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://tuerme-wanderheime.albverein.net/aussichtstuerme/kernenturm-uber-stettenremstal-rems-murr-kreis/
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://tuerme-wanderheime.albverein.net/aussichtstuerme/kernenturm-uber-stettenremstal-rems-murr-kreis/}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://tuerme-wanderheime.albverein.net/aussichtstuerme/kernenturm-uber-stettenremstal-rems-murr-kreis/ Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://tuerme-wanderheime.albverein.net/aussichtstuerme/kernenturm-uber-stettenremstal-rems-murr-kreis/
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://tuerme-wanderheime.albverein.net/aussichtstuerme/kernenturm-uber-stettenremstal-rems-murr-kreis/}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://tuerme-wanderheime.albverein.net/aussichtstuerme/kernenturm-uber-stettenremstal-rems-murr-kreis/ }}|{{#switch: 
   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://tuerme-wanderheime.albverein.net/aussichtstuerme/kernenturm-uber-stettenremstal-rems-murr-kreis/
       | {{#if:  | [2] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://tuerme-wanderheime.albverein.net/aussichtstuerme/kernenturm-uber-stettenremstal-rems-murr-kreis/
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://tuerme-wanderheime.albverein.net/aussichtstuerme/kernenturm-uber-stettenremstal-rems-murr-kreis/}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://tuerme-wanderheime.albverein.net/aussichtstuerme/kernenturm-uber-stettenremstal-rems-murr-kreis/ Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://tuerme-wanderheime.albverein.net/aussichtstuerme/kernenturm-uber-stettenremstal-rems-murr-kreis/
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://tuerme-wanderheime.albverein.net/aussichtstuerme/kernenturm-uber-stettenremstal-rems-murr-kreis/}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://tuerme-wanderheime.albverein.net/aussichtstuerme/kernenturm-uber-stettenremstal-rems-murr-kreis/ }} }}}}}}}}}}{{#if:|
        {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}

}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}</ref>

Postkarten

Panorama vom Kernenturm

{{#if: {{#iferror:{{#ifexpr:{{#switch: | R+ = abs | R- = -abs | Z = trunc | Z+ | N = abs trunc

| Z- = -abs trunc}}(14444) = (14444) {{#if: | round ({{{3}}}) }} | 1 }} }}|

|

Datei:Kt panorama.jpg: Bitte eine Gesamtbreite ohne Einheit angeben.Vorlage:Panorama/Wartung/Breite mit Einheit

}}{{#if:|Vorlage:Panorama/Wartung/Para4}}{{#if:|Vorlage:Panorama/Wartung/Dir}}

Weblinks

[{{canonicalurl:Commons:Category:{{#if:|{{{1}}}|Kernenturm}}|uselang=de}} Commons: {{#if:|{{{2}}}|{{#if:|{{{1}}}|{{#invoke:WLink|getArticleBase}}}}}}]{{#switch:1

|X|x= |0|-= |S|s= – Sammlung von Bildern |1|= – Sammlung von Bildern{{#if:

    | {{#switch: {{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}/{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}
        |1/=  und Videos
        |1/1=, Videos und Audiodateien
        |/1=  und Audiodateien}}
    | , Videos und Audiodateien
  }}

|#default= – }}{{#if:

   | {{#ifeq: {{#invoke:Str|left||9}} 
       | category: 
| FEHLER: Ohne Category: angeben!}}}}

Vorlage:Wikidata-Registrierung

| {{#if: {{#if: ||1}} {{#if: Rv0WZaQ-S_IC ||1}} | <0|&pg={{#if:|RA{{{Band}}}-}}PA|&pg=}}{{#if:|&q=}}#v=onepage|{{#if:|&pg=|}}{{#if:|&q=}}}}{{#if:|q=%7B%7B%7BSuchbegriff%7D%7D%7D}}|{{#if:|q=%7B%7B%7BSuchbegriff%7D%7D%7D}}}} {{#if:Blätter des Schwäbischen Albvereins|{{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Blätter des Schwäbischen Albvereins}}|eingeschränkte Vorschau}}{{#if:|| in der Google-Buchsuche}}{{#ifeq:|US|-USA}}{{#if: Rv0WZaQ-S_IC |{{#invoke: Vorlage:GoogleBook|fine |id=Rv0WZaQ-S_IC |errN=Parameter „BuchID“ hat falsche Länge |errC=Parameter „BuchID“ enthält ungültige Zeichen |errH=# in der „BuchID“ |errP=Parameterzuweisungen in der „BuchID“ |class=editoronly |cat={{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Google Buch}} |template= Vorlage:Google Buch}} }} | Es darf nur genau einer der beiden Parameter „Suchbegriff“ oder „BuchID“ ausgefüllt werden. Bitte beachte die in der Vorlage:Google Buch befindliche Dokumentation und prüfe die verwendeten Parameter.{{#ifeq: 0 | 0 | }}}} | Es muss mindestens einer der beiden Parameter „Suchbegriff“ oder „BuchID“ ausgefüllt werden. Bitte beachte die in der Vorlage:Google Buch befindliche Dokumentation und prüfe die verwendeten Parameter.{{#ifeq: 0 | 0 | }}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= |opt= Suchbegriff= BuchID= Seite= Band= SeitenID= Hervorhebung= Linktext= Land= KeinText= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Google Buch}} |template= Vorlage:Google Buch |format= }}{{#if:Blätter des Schwäbischen Albvereins|{{#if:{{#invoke:WLink|isBracketedLink|Blätter des Schwäbischen Albvereins}}|}}}}

Einzelnachweise

<references> <ref name="SP25072016">{{#switch:

   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: http://www.swp.de/ulm/nachrichten/stuttgart/Der-Koenig-des-Schurwalds;art1223182,3939751
       | {{#if: Der König des Schurwalds | Der König des Schurwalds }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: 2022-11 | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format|2022-11|F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 2022-11-26 04:29:32 InternetArchiveBot
           | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: 2022-11 | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format|2022-11|F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: http://www.swp.de/ulm/nachrichten/stuttgart/Der-Koenig-des-Schurwalds;art1223182,3939751
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|http://www.swp.de/ulm/nachrichten/stuttgart/Der-Koenig-des-Schurwalds;art1223182,3939751}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: Der König des Schurwalds
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 2022-11
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format|2022-11|F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=http://www.swp.de/ulm/nachrichten/stuttgart/Der-Koenig-des-Schurwalds;art1223182,3939751 Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if: 2022-11 | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format|2022-11|F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 2022-11-26 04:29:32 InternetArchiveBot
            | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: http://www.swp.de/ulm/nachrichten/stuttgart/Der-Koenig-des-Schurwalds;art1223182,3939751
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|http://www.swp.de/ulm/nachrichten/stuttgart/Der-Koenig-des-Schurwalds;art1223182,3939751}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 2022-11
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format|2022-11|F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[http://www.swp.de/ulm/nachrichten/stuttgart/Der-Koenig-des-Schurwalds;art1223182,3939751 }} (Südwest Presse), vom 25. Juli 2016, auf swp.de</ref>

</references>