Leo Jud
Leo Jud, auch Leo Judä oder Leo Keller (* 1482 in Gemar im Oberelsass; † 19. Juni 1542 in Zürich), war ein Schweizer Reformator elsässischer Herkunft. Nach seinem Vornamen war Jud in Zürich fast nur als Meister Leu bekannt, weswegen seine Nachfahren sich teilweise auch so nannten.
Leben und Schaffen
Leo Jud war Sohn des Priesters Johann Jud und von Elsa Hochsang.<ref name="deutsche-biographie">{{#if:|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:Deutsche Biographie|Deutsche Biographie: }}{{#if:|{{#if:Jud, Leo|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1={{{archiv-url}}}}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Jud, Leo}}]{{#if:| ({{{format}}})}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}|{{#if:https://www.deutsche-biographie.de/sfz37910.html%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C{{#invoke:Vorlage:Internetquelle%7CTitelFormat%7Ctitel={{#invoke:WLink%7CgetEscapedTitle%7C1=Jud, Leo}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=https://www.deutsche-biographie.de/sfz37910.html}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1=Jud, Leo}}}}]}}{{#if:| ({{{format}}}{{#if:{{#if: 2022-10-29 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
| )
| {{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:de|1}}}}| ;
| )}}}}}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}}}{{#if:https://www.deutsche-biographie.de/sfz37910.html%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=https://www.deutsche-biographie.de/sfz37910.html}}%7C%7C}}}}{{#if:Jud, Leo|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=Jud, Leo|lines=0}}||}}}}{{#if: | In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{{werk}}}}}}}{{#if: | {{{hrsg}}}{{#if: |,|{{#if: 2022-10-29 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||,}}}}}}}}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|noerror=1}}
|{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|T._Monat JJJJ}}
|{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum={{{datum}}}|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2022-10-29 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: |,|{{#if: 2022-10-29 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| {{#if:|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:146923||(?)}}}}}}{{#if: 2022-10-29|;}}}}{{#if: 2022-10-29| {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2022-10-29 |ISO|noerror=1}} }}
|4=im Jahr
|7=im
|10=am
|#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2022-10-29|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2022-10-29|T._Monat JJJJ}}
| {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:de|1}}}}|{{#if:{{#if: 2022-10-29 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
| (
| {{#if: | | (}}
}}{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||
{{#invoke:Multilingual|format|de|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: {{#if: 2022-10-29 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}de|{{#if: |: {{
#if:
| „{{
#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
| Vorlage:Str trim
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
}}“
| {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
| „Vorlage:Str trim“
| {{#invoke:Text|quote
|1={{#if:
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
|2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
|3=1}} }}
}}{{#if:
| (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if: | : }}{{#if: | , deutsch: „“ }})
| {{#if:
| ({{#if: | , deutsch: „“ }})
| {{#if: | (deutsch: „“) }}
}}
}}{{#if: {{{zitat}}}
| {{#if:
| {{#if: {{{zitat}}}
| Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
| Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if: | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
| Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
| {{{ref}}} }}
}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:||{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:
|0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.deutsche-biographie.de/sfz37910.html | {{#if: | [1] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }} | (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.) }}{{#switch: |no|0|= |#default={{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |opt = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://www.deutsche-biographie.de/sfz37910.html | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.deutsche-biographie.de/sfz37910.html}} || {{#if: || }} }} | {{#if: | {{#if: || }} | {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: deadurl |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.deutsche-biographie.de/sfz37910.html Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. ) {{#if: | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: |no|0|= |#default= {{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |all = inline= url= |opt = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://www.deutsche-biographie.de/sfz37910.html | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.deutsche-biographie.de/sfz37910.html}} || {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: deadurl |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}[https://www.deutsche-biographie.de/sfz37910.html }}|{{#switch: |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.deutsche-biographie.de/sfz37910.html | {{#if: | [2] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: | {{#if: | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }} | (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.) }}{{#switch: |no|0|= |#default={{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |opt = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://www.deutsche-biographie.de/sfz37910.html | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.deutsche-biographie.de/sfz37910.html}} || {{#if: || }} }} | {{#if: | {{#if: || }} | {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.deutsche-biographie.de/sfz37910.html Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. ) {{#if: | {{#if: | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: |no|0|= |#default= {{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |all = inline= url= |opt = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://www.deutsche-biographie.de/sfz37910.html | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.deutsche-biographie.de/sfz37910.html}} || {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}[https://www.deutsche-biographie.de/sfz37910.html }} }}}}}}}}}}{{#if:| {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}
}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}</ref> Er besuchte zunächst die Lateinschule Schlettstadt und studierte ab 1499 in Basel und Freiburg im Breisgau Medizin. 1505 wandte er sich in Basel der Theologie zu und befreundete sich mit Ulrich Zwingli. Von 1507 bis 1510 war er Diakon in Basel, studierte dann weiter und wurde 1512 zum Magister artium promoviert.
Anschliessend war er Leutpriester in St. Hippolyte und 1519 als Nachfolger von Zwingli in Einsiedeln und begann die Bibel zu übersetzen. 1523 übernahm er die Pfarrei St. Peter in Zürich. Er heiratete und wurde Zwinglis engster Mitarbeiter. Ihm stand er bei der Zürcher Disputation bei und war ein tatkräftiges Mitglied der Zürcher Prophezey. Er wirkte als Prediger, Liederdichter, Eherichter, Dozent und als Bibelübersetzer (zusammen mit Zwingli an der Zürcher Bibel). Mit Heinrich Bullinger erarbeitete er die Zürcher Kirchenordnung. Seine Psalmdichtungen wurden unter anderem in der Psaltervertonung von Sigmund Hemmel verwendet.
Die Freunde Zwinglis wie Jud und andere waren sehr aktiv in der Übersetzung und Produktion von reformatorischen Schriften, die in Zürich gedruckt wurden und eine breite Leserschaft erreichten.<ref>Jochanan Hesse: Vorwort. In: Heinrich Bullinger: Christliches Glaubensleben [1556]. Limache s. l., s. a., ISBN 3-9520867-0-3, S. IX.</ref>
Ehe und Familie
Jud heiratete 1523 die ehemalige Nonne Katharina Gmünder (* um 1493; † 1583). Von ihren acht Kindern erreichten drei das Erwachsenenalter, darunter der Pfarrer Johannes (1528–1597), der sich später Johannes Leonis bzw. Johannes Leu nannte.<ref name="deutsche-biographie" /><ref>{{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}</ref>
Rezeption im Film
Leo Jud ist in den Filmen Zwinglis Erbe von Eutychus Production (2018, gespielt von Richard Rabelbauer) und Zwingli von C-Films AG (2019, gespielt von Anatole Taubman) zu sehen.
Literatur
- Oskar Farner: Leo Jud, Zwinglis treuester Helfer. In: Zwingliana. Bd. 10, 1955, S. 201–209.
- Carl Pestalozzi: Leo Judä. Nach handschriftlichen und gleichzeitigen Quellen. Elberfeld 1860.
- {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}{{#ifeq: 0 | 0
| {{#if: 636
|
| Vorlage:NDB – bitte Seitenzahl(en) angeben
}}{{#if: 118558528
| {{#if: {{#invoke:URIutil|isDNBvalid|118558528}}
| {{#if:
| Vorlage:NDB – Wenn GND dann kein SFZ angeben
}}
| Vorlage:NDB – GND unzulässig
}}
| {{#if:
| {{#if:
| {{#ifeq: 146920 | 4526413
|
| Vorlage:NDB – 7= ist obsolet, jetzt SFZ=
}}
}}
| {{#ifeq: | 1
|
|
}}
}}
}}{{#if:
| {{#ifeq: 146920 | 11376103
|
| Vorlage:NDB – Werktitel= war ein Irrtum, jetzt Werkliste=
}}
}}
}}{{#if:
| {{#if:
|
|
}}
}}
- {{#if: Werner Raupp|Werner Raupp: }}Jud(ä), Leo. In: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL){{#if:14|. Band 14, Bautz, {{#switch:14
|1=Hamm 1975. 2., unveränderte Auflage. Hamm 1990, ISBN 3-88309-013-1 |2=Hamm 1990, ISBN 3-88309-032-8 |3=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-035-2 |4=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-038-7 |5=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-043-3 |6=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-044-1 |7=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-048-4 |8=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-053-0 |9=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-058-1 |10=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-062-X |11=Herzberg 1996, ISBN 3-88309-064-6 |12=Herzberg 1997, ISBN 3-88309-068-9 |13=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-072-7 |14=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-073-5 |15=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-077-8 |16=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-079-4 |17=Herzberg 2000, ISBN 3-88309-080-8 |18=Herzberg 2001, ISBN 3-88309-086-7 |19=Nordhausen 2001, ISBN 3-88309-089-1 |20=Nordhausen 2002, ISBN 3-88309-091-3 |21=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-110-3 |22=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-133-2 |23=Nordhausen 2004, ISBN 3-88309-155-3 |24=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-247-9 |25=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-332-7 |26=Nordhausen 2006, ISBN 3-88309-354-8 |27=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-393-2 |28=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-413-7 |29=Nordhausen 2008, ISBN 978-3-88309-452-6 |30=Nordhausen 2009, ISBN 978-3-88309-478-6 |31=Nordhausen 2010, ISBN 978-3-88309-544-8 |32=Nordhausen 2011, ISBN 978-3-88309-615-5 |33=Nordhausen 2012, ISBN 978-3-88309-690-2 |34=Nordhausen 2013, ISBN 978-3-88309-766-4 |35=Nordhausen 2014, ISBN 978-3-88309-882-1 |36=Nordhausen 2015, ISBN 978-3-88309-920-0 |37=Nordhausen 2016, ISBN 978-3-95948-142-7 |38=Nordhausen 2017, ISBN 978-3-95948-259-2 |39=Nordhausen 2018, ISBN 978-3-95948-350-6 |40=Nordhausen 2019, ISBN 978-3-95948-426-8 |41=Nordhausen 2020, ISBN 978-3-95948-474-9 |42=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-505-0 |43=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-536-4 |44=Nordhausen 2022, ISBN 978-3-95948-556-2 |45=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-584-5 |46=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-590-6 |47=Nordhausen 2024, ISBN 978-3-689-11006-2 |48=Nordhausen 2025, ISBN 978-3-689-11017-8 }}{{#if:|, Sp. }}{{#if:1118–1122|, Sp. {{#iferror:{{#expr:1118–1122}}|1118–1122|{{#expr:1*1118–1122*0}}–{{#expr:-(0*1118–1122*1)}}}}}}}}{{#if:|}}{{#if:https://web.archive.org/web/20070629094919/http://www.bautz.de/bbkl/j/Judea_l.shtml%7C}}.{{#if: 14 | |{{#ifeq:||}}}}
- Leo Weisz: Leo Jud. Ulrich Zwinglis Kampfgenosse. Zwingli-Verlag, Zürich 1942 {{#if: {{#if: | {{#invoke:TemplUtl|faculty|{{{suffix}}}}} }}
| trim | 363040781 }} DNB 363040781 – Katalogeintrag der Deutschen Nationalbibliothek | DNB trim | 363040781 }} 363040781
}}{{#ifeq: 0 | 0 | {{#if: {{#invoke:URIutil|isDNBvalid|363040781}} | | (???)}} }}.
- {{ #if:Georg von Wyss|Georg von Wyss: |}}{{ #if:ADB:Jud, Leo|{{ #if:Jud, Leo|Jud, Leo|Leo Jud }}|{{#ifeq: {{#switch: 14
| 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }} | 0 | {{ #if:Jud, Leo|Jud, Leo|Leo Jud }} | [https://daten.digitale-sammlungen.de/~db/bsb000{{#switch: 14 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }}/images/index.html?seite={{#switch: 14 | 1={{ #expr: 651 + 16 }} | 2={{ #expr: 651 + 2 }} | 3={{ #expr: 651 + 2 }} | 4={{ #expr: 651 + 2 }} | 5={{ #expr: 651 + 2 }} | 6={{ #expr: 651 + 2 }} | 7={{ #expr: 651 + 2 }} | 8={{ #expr: 651 + 2 }} | 9={{#switch: 651 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 651 < 449 | {{ #expr: 651 + 2 }} | {{ #expr: 651 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 651 + 2 }} | 11={{ #expr: 651 + 2 }} | 12={{ #expr: 651 + 2 }} | 13={{ #expr: 651 + 2 }} | 14={{ #expr: 651 + 2 }} | 15={{ #expr: 651 + 2 }} | 16={{ #expr: 651 + 2 }} | 17={{ #expr: 651 + 2 }} | 18={{ #expr: 651 + 2 }} | 19={{ #expr: 651 + 2 }} | 20={{ #expr: 651 + 2 }} | 21={{ #expr: 651 + 2 }} | 22={{ #expr: 651 + 2 }} | 23={{ #expr: 651 + 2 }} | 24={{ #expr: 651 + 2 }} | 25={{ #expr: 651 + 2 }} | 26={{ #expr: 651 + 2 }} | 27={{ #expr: 651 + 2 }} | 28={{ #expr: 651 + 2 }} | 29={{ #expr: 651 + 2 }} | 30={{ #expr: 651 + 2 }} | 31={{ #expr: 651 + 2 }} | 32={{ #expr: 651 + 2 }} | 33={{ #expr: 651 + 2 }} | 34={{ #expr: 651 + 2 }} | 35={{ #expr: 651 + 2 }} | 36={{ #expr: 651 + 2 }} | 37={{ #expr: 651 + 2 }} | 38={{ #expr: 651 + 2 }} | 39={{ #expr: 651 + 2 }} | 40={{ #expr: 651 + 2 }} | 41={{ #expr: 651 + 2 }} | 42={{ #expr: 651 + 2 }} | 43={{ #expr: 651 + 2 }} | 44={{ #expr: 651 + 2 }} | 45={{ #expr: 651 + 6 }} | 46={{ #expr: 651 + 2 }} | 47={{ #expr: 651 + 2 }} | 48={{ #expr: 651 + 2 }} | 49={{ #expr: 651 + 2 }} | 50={{ #expr: 651 + 2 }} | 51={{ #expr: 651 + 2 }} | 52={{ #expr: 651 + 2 }} | 53={{ #expr: 651 + 2 }} | 54={{ #expr: 651 + 2 }} | 55={{ #expr: 651 + 3 }} | 56=651 | #default = 651 }} {{ #if:Jud, Leo|Jud, Leo|Leo Jud }}] }} }}{{#ifeq:Vorlage:Str rightc|.||.}} In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 14, Duncker & Humblot, Leipzig {{#switch: 14 | 1=1875 | 2=1875 | 3=1876 | 4=1876 | 5=1877 | 6=1877 | 7=1877 | 8=1878 | 9=1879 | 10=1879 | 11=1880 | 12=1880 | 13=1881 | 14=1881 | 15=1882 | 16=1882 | 17=1883 | 18=1883 | 19=1884 | 20=1884 | 21=1885 | 22=1885 | 23=1886 | 24=1887 | 25=1887 | 26=1888 | 27=1888 | 28=1889 | 29=1889 | 30=1890 | 31=1890 | 32=1891 | 33=1891 | 34=1892 | 35=1893 | 36=1893 | 37=1894 | 38=1894 | 39=1895 | 40=1896 | 41=1896 | 42=1897 | 43=1898 | 44=1898 | 45=1900 | 46=1902 | 47=1903 | 48=1904 | 49=1904 | 50=1905 | 51=1906 | 52=1906 | 53=1907 | 54=1908 | 55=1910 | 56=1912 | #default = Vorlage:ADB – bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben{{#ifeq:0|0|}} }}, S. 651{{ #if:654 | {{ #ifexpr: {{#switch: 14 | 1={{ #expr: 651 + 16 }} | 2={{ #expr: 651 + 2 }} | 3={{ #expr: 651 + 2 }} | 4={{ #expr: 651 + 2 }} | 5={{ #expr: 651 + 2 }} | 6={{ #expr: 651 + 2 }} | 7={{ #expr: 651 + 2 }} | 8={{ #expr: 651 + 2 }} | 9={{#switch: 651 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 651 < 449 | {{ #expr: 651 + 2 }} | {{ #expr: 651 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 651 + 2 }} | 11={{ #expr: 651 + 2 }} | 12={{ #expr: 651 + 2 }} | 13={{ #expr: 651 + 2 }} | 14={{ #expr: 651 + 2 }} | 15={{ #expr: 651 + 2 }} | 16={{ #expr: 651 + 2 }} | 17={{ #expr: 651 + 2 }} | 18={{ #expr: 651 + 2 }} | 19={{ #expr: 651 + 2 }} | 20={{ #expr: 651 + 2 }} | 21={{ #expr: 651 + 2 }} | 22={{ #expr: 651 + 2 }} | 23={{ #expr: 651 + 2 }} | 24={{ #expr: 651 + 2 }} | 25={{ #expr: 651 + 2 }} | 26={{ #expr: 651 + 2 }} | 27={{ #expr: 651 + 2 }} | 28={{ #expr: 651 + 2 }} | 29={{ #expr: 651 + 2 }} | 30={{ #expr: 651 + 2 }} | 31={{ #expr: 651 + 2 }} | 32={{ #expr: 651 + 2 }} | 33={{ #expr: 651 + 2 }} | 34={{ #expr: 651 + 2 }} | 35={{ #expr: 651 + 2 }} | 36={{ #expr: 651 + 2 }} | 37={{ #expr: 651 + 2 }} | 38={{ #expr: 651 + 2 }} | 39={{ #expr: 651 + 2 }} | 40={{ #expr: 651 + 2 }} | 41={{ #expr: 651 + 2 }} | 42={{ #expr: 651 + 2 }} | 43={{ #expr: 651 + 2 }} | 44={{ #expr: 651 + 2 }} | 45={{ #expr: 651 + 6 }} | 46={{ #expr: 651 + 2 }} | 47={{ #expr: 651 + 2 }} | 48={{ #expr: 651 + 2 }} | 49={{ #expr: 651 + 2 }} | 50={{ #expr: 651 + 2 }} | 51={{ #expr: 651 + 2 }} | 52={{ #expr: 651 + 2 }} | 53={{ #expr: 651 + 2 }} | 54={{ #expr: 651 + 2 }} | 55={{ #expr: 651 + 3 }} | 56=651 | #default = 651 }} != {{#switch: 14 | 1={{ #expr: 654 + 16 }} | 2={{ #expr: 654 + 2 }} | 3={{ #expr: 654 + 2 }} | 4={{ #expr: 654 + 2 }} | 5={{ #expr: 654 + 2 }} | 6={{ #expr: 654 + 2 }} | 7={{ #expr: 654 + 2 }} | 8={{ #expr: 654 + 2 }} | 9={{#switch: 654 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 654 < 449 | {{ #expr: 654 + 2 }} | {{ #expr: 654 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 654 + 2 }} | 11={{ #expr: 654 + 2 }} | 12={{ #expr: 654 + 2 }} | 13={{ #expr: 654 + 2 }} | 14={{ #expr: 654 + 2 }} | 15={{ #expr: 654 + 2 }} | 16={{ #expr: 654 + 2 }} | 17={{ #expr: 654 + 2 }} | 18={{ #expr: 654 + 2 }} | 19={{ #expr: 654 + 2 }} | 20={{ #expr: 654 + 2 }} | 21={{ #expr: 654 + 2 }} | 22={{ #expr: 654 + 2 }} | 23={{ #expr: 654 + 2 }} | 24={{ #expr: 654 + 2 }} | 25={{ #expr: 654 + 2 }} | 26={{ #expr: 654 + 2 }} | 27={{ #expr: 654 + 2 }} | 28={{ #expr: 654 + 2 }} | 29={{ #expr: 654 + 2 }} | 30={{ #expr: 654 + 2 }} | 31={{ #expr: 654 + 2 }} | 32={{ #expr: 654 + 2 }} | 33={{ #expr: 654 + 2 }} | 34={{ #expr: 654 + 2 }} | 35={{ #expr: 654 + 2 }} | 36={{ #expr: 654 + 2 }} | 37={{ #expr: 654 + 2 }} | 38={{ #expr: 654 + 2 }} | 39={{ #expr: 654 + 2 }} | 40={{ #expr: 654 + 2 }} | 41={{ #expr: 654 + 2 }} | 42={{ #expr: 654 + 2 }} | 43={{ #expr: 654 + 2 }} | 44={{ #expr: 654 + 2 }} | 45={{ #expr: 654 + 6 }} | 46={{ #expr: 654 + 2 }} | 47={{ #expr: 654 + 2 }} | 48={{ #expr: 654 + 2 }} | 49={{ #expr: 654 + 2 }} | 50={{ #expr: 654 + 2 }} | 51={{ #expr: 654 + 2 }} | 52={{ #expr: 654 + 2 }} | 53={{ #expr: 654 + 2 }} | 54={{ #expr: 654 + 2 }} | 55={{ #expr: 654 + 3 }} | 56=654 | #default = 654 }} |{{ #ifexpr: {{#switch: 14 | 1={{ #expr: 654 + 16 }} | 2={{ #expr: 654 + 2 }} | 3={{ #expr: 654 + 2 }} | 4={{ #expr: 654 + 2 }} | 5={{ #expr: 654 + 2 }} | 6={{ #expr: 654 + 2 }} | 7={{ #expr: 654 + 2 }} | 8={{ #expr: 654 + 2 }} | 9={{#switch: 654 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 654 < 449 | {{ #expr: 654 + 2 }} | {{ #expr: 654 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 654 + 2 }} | 11={{ #expr: 654 + 2 }} | 12={{ #expr: 654 + 2 }} | 13={{ #expr: 654 + 2 }} | 14={{ #expr: 654 + 2 }} | 15={{ #expr: 654 + 2 }} | 16={{ #expr: 654 + 2 }} | 17={{ #expr: 654 + 2 }} | 18={{ #expr: 654 + 2 }} | 19={{ #expr: 654 + 2 }} | 20={{ #expr: 654 + 2 }} | 21={{ #expr: 654 + 2 }} | 22={{ #expr: 654 + 2 }} | 23={{ #expr: 654 + 2 }} | 24={{ #expr: 654 + 2 }} | 25={{ #expr: 654 + 2 }} | 26={{ #expr: 654 + 2 }} | 27={{ #expr: 654 + 2 }} | 28={{ #expr: 654 + 2 }} | 29={{ #expr: 654 + 2 }} | 30={{ #expr: 654 + 2 }} | 31={{ #expr: 654 + 2 }} | 32={{ #expr: 654 + 2 }} | 33={{ #expr: 654 + 2 }} | 34={{ #expr: 654 + 2 }} | 35={{ #expr: 654 + 2 }} | 36={{ #expr: 654 + 2 }} | 37={{ #expr: 654 + 2 }} | 38={{ #expr: 654 + 2 }} | 39={{ #expr: 654 + 2 }} | 40={{ #expr: 654 + 2 }} | 41={{ #expr: 654 + 2 }} | 42={{ #expr: 654 + 2 }} | 43={{ #expr: 654 + 2 }} | 44={{ #expr: 654 + 2 }} | 45={{ #expr: 654 + 6 }} | 46={{ #expr: 654 + 2 }} | 47={{ #expr: 654 + 2 }} | 48={{ #expr: 654 + 2 }} | 49={{ #expr: 654 + 2 }} | 50={{ #expr: 654 + 2 }} | 51={{ #expr: 654 + 2 }} | 52={{ #expr: 654 + 2 }} | 53={{ #expr: 654 + 2 }} | 54={{ #expr: 654 + 2 }} | 55={{ #expr: 654 + 3 }} | 56=654 | #default = 654 }} = {{ #expr: {{#switch: 14 | 1={{ #expr: 651 + 16 }} | 2={{ #expr: 651 + 2 }} | 3={{ #expr: 651 + 2 }} | 4={{ #expr: 651 + 2 }} | 5={{ #expr: 651 + 2 }} | 6={{ #expr: 651 + 2 }} | 7={{ #expr: 651 + 2 }} | 8={{ #expr: 651 + 2 }} | 9={{#switch: 651 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 651 < 449 | {{ #expr: 651 + 2 }} | {{ #expr: 651 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 651 + 2 }} | 11={{ #expr: 651 + 2 }} | 12={{ #expr: 651 + 2 }} | 13={{ #expr: 651 + 2 }} | 14={{ #expr: 651 + 2 }} | 15={{ #expr: 651 + 2 }} | 16={{ #expr: 651 + 2 }} | 17={{ #expr: 651 + 2 }} | 18={{ #expr: 651 + 2 }} | 19={{ #expr: 651 + 2 }} | 20={{ #expr: 651 + 2 }} | 21={{ #expr: 651 + 2 }} | 22={{ #expr: 651 + 2 }} | 23={{ #expr: 651 + 2 }} | 24={{ #expr: 651 + 2 }} | 25={{ #expr: 651 + 2 }} | 26={{ #expr: 651 + 2 }} | 27={{ #expr: 651 + 2 }} | 28={{ #expr: 651 + 2 }} | 29={{ #expr: 651 + 2 }} | 30={{ #expr: 651 + 2 }} | 31={{ #expr: 651 + 2 }} | 32={{ #expr: 651 + 2 }} | 33={{ #expr: 651 + 2 }} | 34={{ #expr: 651 + 2 }} | 35={{ #expr: 651 + 2 }} | 36={{ #expr: 651 + 2 }} | 37={{ #expr: 651 + 2 }} | 38={{ #expr: 651 + 2 }} | 39={{ #expr: 651 + 2 }} | 40={{ #expr: 651 + 2 }} | 41={{ #expr: 651 + 2 }} | 42={{ #expr: 651 + 2 }} | 43={{ #expr: 651 + 2 }} | 44={{ #expr: 651 + 2 }} | 45={{ #expr: 651 + 6 }} | 46={{ #expr: 651 + 2 }} | 47={{ #expr: 651 + 2 }} | 48={{ #expr: 651 + 2 }} | 49={{ #expr: 651 + 2 }} | 50={{ #expr: 651 + 2 }} | 51={{ #expr: 651 + 2 }} | 52={{ #expr: 651 + 2 }} | 53={{ #expr: 651 + 2 }} | 54={{ #expr: 651 + 2 }} | 55={{ #expr: 651 + 3 }} | 56=651 | #default = 651 }} + 1 }} | f|–654}}|}} |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{ #if:ADB:Jud, Leo||{{#ifeq:0|0|}}}}
- Karl-Heinz Wyss: Leo Jud. Seine Entwicklung zum Reformator, 1519–1523. Lang, Bern 1976, ISBN 3-261-01890-9.
- {{#ifeq: Rüdiger Zymner|Redaktion||Rüdiger Zymner: }}{{#if:|Vorlage:Str replace|Leo Jud}}. In: Historisches Lexikon der Schweiz{{#if: |. {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|}}}}{{#if: |, abgerufen am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|}}}}.{{#invoke:TemplatePar|valid|1|N>0
|cat= Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:HLS |errNS= 0 |template= Vorlage:HLS |format= |preview= 1 }}{{#invoke:TemplatePar|check |all= 1= Autor= |opt= 2= Datum= Zugriff= Abruf= |cat= {{#ifeq:0 | 0 |Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:HLS}} |errNS= 0 |template= Vorlage:HLS |format= |preview= 1 }}
Weblinks
|X|x= |0|-= |S|s= – Sammlung von Bildern |1|= – Sammlung von Bildern{{#if:
| {{#switch: {{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}/{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}
|1/= und Videos
|1/1=, Videos und Audiodateien
|/1= und Audiodateien}}
| , Videos und Audiodateien
}}
|#default= – }}{{#if: Leo Jud
| {{#ifeq: {{#invoke:Str|left|leo jud|9}}
| category:
| FEHLER: Ohne Category: angeben!}}}}Vorlage:Wikidata-Registrierung
- }} Literatur von und über {{#invoke:WLink|getArticleBase}} im Katalog der {{#ifeq: Leo Jud | Deutsche Nationalbibliothek | DNB | Deutschen Nationalbibliothek}}{{#ifeq: 0 | 0
| {{#if:
| Vorlage:DNB-Portal – veraltete Parametrisierung 3=
}}
}}
Einzelnachweise
<references />
{{#ifeq: p | p | | {{#if: 118558528nr/92/1063489495308 | |
}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 118558528 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 118558528 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: nr/92/10634 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: nr/92/10634 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 89495308 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 89495308 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung
{{#if: Jud, Leo | {{#if: Judä, Leo; Keller, Leo | {{#if: Schweizer Reformator | {{#if: 1482 | {{#if: Guémar im Oberelsaß | {{#if: 19. Juni 1542 | {{#if: Zürich || Personendaten | |
|---|---|
| NAME | Jud, Leo
}} |
| ALTERNATIVNAMEN | Judä, Leo; Keller, Leo
}} |
| KURZBESCHREIBUNG | Schweizer Reformator
}} |
| GEBURTSDATUM | 1482
}} |
| GEBURTSORT | Guémar im Oberelsaß
}} |
| STERBEDATUM | 19. Juni 1542
}} |
| STERBEORT | Zürich
}} |
- Seiten mit defekten Dateilinks
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:URL
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:Linktext
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:Datum
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:"
- Wikipedia:Weblink offline fix-attempted
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link/URL fehlt
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:NDB
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:NDB/GND fehlt der NDB
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:NDB/ohne GND
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:BBKL
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:DNB
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:ADB
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:ADB/ohne Wikisource-Link
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Schwesterprojekt
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:DNB-Portal/ohne GND
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:DNB-Portal
- Wikipedia:GND fehlt
- Wikipedia:Normdaten-TYP falsch oder fehlend
- Wikipedia:GND in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:GND in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Reformator
- Reformierter Theologe (16. Jahrhundert)
- Reformierter Geistlicher (16. Jahrhundert)
- Bibelübersetzer ins Deutsche
- Übersetzer aus dem Altgriechischen
- Übersetzer aus dem Hebräischen
- Übersetzer ins Deutsche
- Person des Christentums (Zürich)
- Kirchenlieddichter
- Absolvent der Universität Basel
- Person (Elsass)
- Geboren 1482
- Gestorben 1542
- Mann