Liste der Starzen
Starzen ist die Pluralform von Starez.
Historische Reihenfolge
Am Beginn stehen Antoni und Feodosi vom Kiewer Höhlenkloster. Im Norden setzen Sergius von Radonesch und sein Schüler Pawel von Obnora den Anfang. Iossif von Wolokolamsk organisiert das klösterliche Leben. Nil Sorski, Wassili von Poiana Marului und Païssi (Welitschkowski) bringen vom Heiligen Berge Athos eine Neubelebung aufgrund monastischer Väterschriften. Kleopa und Feodor (Perechwatow) verbreiten das Gedankengut der Philokalie. Bischöfe wie Dimitri von Rostow, Tichon von Sadonsk, Ignati Brjantschaninow und Theophan Goworow tragen durch ihre Schriften zur Erneuerung bei. Die größte Ausstrahlung hat Seraphim von Sarow. Johannes von Kronstadt ist durch eine eucharistische Spiritualität geprägt. Seine Schülerin ist Taisija (Solopowa). Die meisten anderen Starzen leben in Optina Pustyn; die bekanntesten unter ihnen sind Leonid, Makari und Amwrossi. Für das 20. Jahrhundert sind Matrona Nikonowa, Nektari (Tichonow), Nikon (Beljajew), Walentin Swenzizki, Siluan (Antonow), Ioann (Alexejew), Alexei Metschow, Igumen Nikon, Alexander Jeltschaninow, Alexander Men, Ioann (Krestjankin), Sofroni (Sacharow), Ieronim (Werendjakin) und Antoni (Bloom) zu nennen. Auch heute gibt es Starzen.
Alphabetische Reihenfolge
- Afanassi (Sacharow, † 17. Oktober 1825)
- Agapi von Walaam (Molodjaschin, 1838–1905)
- Alexander Jeltschaninow (1881–1934)
- Alexander Men (1935–1990)
- Alexei Metschow (1859–1923)
- Amwrossi von Optina (Grenkow, 1812–1891)
- Anatoli von Optina (Serzalow, 1824–1894)
- Antoni vom Kiewer Höhlenkloster († 7. Mai 1073)
- Antoni (Bloom, 1914–2003)
- Antoni von Optina (Putilow, 1795–1865)
- Arsenija (Sebrjakowa, 1833–1905)
- Dimitri von Rostow (Tuptalo, 1651–1709)
- Feodor (Perechwatow, † 5. April 1822)
- Feodossi vom Kiewer Höhlenkloster († 3. Mai 1074)
- Gawriil (Syrjanow, 1844–1915)
- Ieronim (Werendjakin, † 6. Juni 2001)
- Ignati Brjantschaninow, (1807–1867)
- Igumen Nikon (Worobjow, 1894–1963)
- Ilarion (Domratschow, um 1845–1916)
- Ioann (Alexejew, 1873–1958)
- Ioann Krestjankin (1910–2006)
- Iossif von Optina (Litowkin, 1837–1911)
- Iossif Wolozki (von Wolokolamsk) (Sanin, † 9. September 1515)
- Johannes von Kronstadt (Sergiew, 1829–1909)
- Kleopa († 9. März 1778)
- Leonid von Optina (Nagolkin, 1768–1841)
- Makari von Optina (Iwanow, 1788–1860)
- Marija (Tutschkowa, 1781–1852)
- Matrona Nikonowa (1891–1952)
- Moissei von Optina (Putilow, 1782–1862)
- Nektari von Optina (Tichonow, † 29. April 1928)
- Nikon von Optina (Beljajew, 1888–1931)
- Nil Sorski (1433–1508)
- Païssi (Welitschkowski, 1722–1794)
- Pawel von Obnora († 10. Januar 1429)
- Seraphim von Sarow (Moschnin, 1759–1833)
- Sergius von Radonesch (Sergi, † 25. September 1392)
- Sofroni (Sacharow, 1896–1993)
- Taisija (Solopowa, † 2. Januar 1915)
- Siluan (Antonow, 1866–1938)
- Simeon (Cholmogorow, 1844–1915)
- Theophan vom Kirillo-Nowojeserski-Kloster († 3. Dezember 1832)
- Theophan Goworow (1815–1894)
- Tichon von Sadonsk (Sokolow, 1724–1783)
- Walentin Swenzizki († 20. Oktober 1931)
- Warsonofi von Optina (Plichankow, 1845–1913)
- Wassili von Poiana Marului (1692–1767)
Literatur
- Knechten, Heinrich Michael, Starzen in Optina, Studien zur russischen Spiritualität IV, Waltrop 2007 (ISBN 978-3-89991-069-8).
- Smolitsch, Igor K., Leben und Lehre der Starzen. Die spirituellen Meister der russisch-orthodoxen Kirche, Nachwort v. E.Jungclaussen, Herder Spektrum 5475, Freiburg i.Br., Basel u. Wien 2004 (ISBN 3-451-05475-2). Frühere Auflagen: Wien 1936; Köln u. Olten 1952; Freiburg i.Br., Basel u. Wien 1988.
- Nektarij, Starez von Optina – Leben und Lehre. Edition Hagia Sophia, Straelen, 2010, (ISBN 978-3-937129-65-5).
- {{#if: Wolfgang Heller|Wolfgang Heller: }}FEOFAN ZATVORNIK (weltlich: Georgij Vasil'evic Govorov). In: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL){{#if:17|. Band 17, Bautz, {{#switch:17
|1=Hamm 1975. 2., unveränderte Auflage. Hamm 1990, ISBN 3-88309-013-1 |2=Hamm 1990, ISBN 3-88309-032-8 |3=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-035-2 |4=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-038-7 |5=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-043-3 |6=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-044-1 |7=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-048-4 |8=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-053-0 |9=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-058-1 |10=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-062-X |11=Herzberg 1996, ISBN 3-88309-064-6 |12=Herzberg 1997, ISBN 3-88309-068-9 |13=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-072-7 |14=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-073-5 |15=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-077-8 |16=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-079-4 |17=Herzberg 2000, ISBN 3-88309-080-8 |18=Herzberg 2001, ISBN 3-88309-086-7 |19=Nordhausen 2001, ISBN 3-88309-089-1 |20=Nordhausen 2002, ISBN 3-88309-091-3 |21=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-110-3 |22=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-133-2 |23=Nordhausen 2004, ISBN 3-88309-155-3 |24=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-247-9 |25=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-332-7 |26=Nordhausen 2006, ISBN 3-88309-354-8 |27=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-393-2 |28=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-413-7 |29=Nordhausen 2008, ISBN 978-3-88309-452-6 |30=Nordhausen 2009, ISBN 978-3-88309-478-6 |31=Nordhausen 2010, ISBN 978-3-88309-544-8 |32=Nordhausen 2011, ISBN 978-3-88309-615-5 |33=Nordhausen 2012, ISBN 978-3-88309-690-2 |34=Nordhausen 2013, ISBN 978-3-88309-766-4 |35=Nordhausen 2014, ISBN 978-3-88309-882-1 |36=Nordhausen 2015, ISBN 978-3-88309-920-0 |37=Nordhausen 2016, ISBN 978-3-95948-142-7 |38=Nordhausen 2017, ISBN 978-3-95948-259-2 |39=Nordhausen 2018, ISBN 978-3-95948-350-6 |40=Nordhausen 2019, ISBN 978-3-95948-426-8 |41=Nordhausen 2020, ISBN 978-3-95948-474-9 |42=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-505-0 |43=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-536-4 |44=Nordhausen 2022, ISBN 978-3-95948-556-2 |45=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-584-5 |46=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-590-6 |47=Nordhausen 2024, ISBN 978-3-689-11006-2 |48=Nordhausen 2025, ISBN 978-3-689-11017-8 }}{{#if:|, Sp. }}{{#if:377-379|, Sp. {{#iferror:{{#expr:377-379}}|377-379|{{#expr:1*377-379*0}}–{{#expr:-(0*377-379*1)}}}}}}}}{{#if:|}}{{#if:https://web.archive.org/web/20070630012255/http://www.bautz.de/bbkl/f/feofan_za.shtml%7C}}.{{#if: 17 | |{{#ifeq:||}}}}
- {{#if: Heinrich Michael Knechten|Heinrich Michael Knechten: }}IGNATIJ VON STAVROPOL. In: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL){{#if:29|. Band 29, Bautz, {{#switch:29
|1=Hamm 1975. 2., unveränderte Auflage. Hamm 1990, ISBN 3-88309-013-1 |2=Hamm 1990, ISBN 3-88309-032-8 |3=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-035-2 |4=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-038-7 |5=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-043-3 |6=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-044-1 |7=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-048-4 |8=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-053-0 |9=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-058-1 |10=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-062-X |11=Herzberg 1996, ISBN 3-88309-064-6 |12=Herzberg 1997, ISBN 3-88309-068-9 |13=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-072-7 |14=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-073-5 |15=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-077-8 |16=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-079-4 |17=Herzberg 2000, ISBN 3-88309-080-8 |18=Herzberg 2001, ISBN 3-88309-086-7 |19=Nordhausen 2001, ISBN 3-88309-089-1 |20=Nordhausen 2002, ISBN 3-88309-091-3 |21=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-110-3 |22=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-133-2 |23=Nordhausen 2004, ISBN 3-88309-155-3 |24=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-247-9 |25=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-332-7 |26=Nordhausen 2006, ISBN 3-88309-354-8 |27=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-393-2 |28=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-413-7 |29=Nordhausen 2008, ISBN 978-3-88309-452-6 |30=Nordhausen 2009, ISBN 978-3-88309-478-6 |31=Nordhausen 2010, ISBN 978-3-88309-544-8 |32=Nordhausen 2011, ISBN 978-3-88309-615-5 |33=Nordhausen 2012, ISBN 978-3-88309-690-2 |34=Nordhausen 2013, ISBN 978-3-88309-766-4 |35=Nordhausen 2014, ISBN 978-3-88309-882-1 |36=Nordhausen 2015, ISBN 978-3-88309-920-0 |37=Nordhausen 2016, ISBN 978-3-95948-142-7 |38=Nordhausen 2017, ISBN 978-3-95948-259-2 |39=Nordhausen 2018, ISBN 978-3-95948-350-6 |40=Nordhausen 2019, ISBN 978-3-95948-426-8 |41=Nordhausen 2020, ISBN 978-3-95948-474-9 |42=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-505-0 |43=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-536-4 |44=Nordhausen 2022, ISBN 978-3-95948-556-2 |45=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-584-5 |46=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-590-6 |47=Nordhausen 2024, ISBN 978-3-689-11006-2 |48=Nordhausen 2025, ISBN 978-3-689-11017-8 }}{{#if:|, Sp. }}{{#if:724-726|, Sp. {{#iferror:{{#expr:724-726}}|724-726|{{#expr:1*724-726*0}}–{{#expr:-(0*724-726*1)}}}}}}}}{{#if:|}}{{#if:https://web.archive.org/web/20110910213611/http://www.bbkl.de/i/ignatij_v_s.shtml%7C}}.{{#if: 29 | |{{#ifeq:||}}}}
- {{#if: Heinrich Michael Knechten|Heinrich Michael Knechten: }}MAKARIJ VON OPTINA. In: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL){{#if:21|. Band 21, Bautz, {{#switch:21
|1=Hamm 1975. 2., unveränderte Auflage. Hamm 1990, ISBN 3-88309-013-1 |2=Hamm 1990, ISBN 3-88309-032-8 |3=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-035-2 |4=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-038-7 |5=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-043-3 |6=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-044-1 |7=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-048-4 |8=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-053-0 |9=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-058-1 |10=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-062-X |11=Herzberg 1996, ISBN 3-88309-064-6 |12=Herzberg 1997, ISBN 3-88309-068-9 |13=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-072-7 |14=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-073-5 |15=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-077-8 |16=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-079-4 |17=Herzberg 2000, ISBN 3-88309-080-8 |18=Herzberg 2001, ISBN 3-88309-086-7 |19=Nordhausen 2001, ISBN 3-88309-089-1 |20=Nordhausen 2002, ISBN 3-88309-091-3 |21=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-110-3 |22=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-133-2 |23=Nordhausen 2004, ISBN 3-88309-155-3 |24=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-247-9 |25=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-332-7 |26=Nordhausen 2006, ISBN 3-88309-354-8 |27=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-393-2 |28=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-413-7 |29=Nordhausen 2008, ISBN 978-3-88309-452-6 |30=Nordhausen 2009, ISBN 978-3-88309-478-6 |31=Nordhausen 2010, ISBN 978-3-88309-544-8 |32=Nordhausen 2011, ISBN 978-3-88309-615-5 |33=Nordhausen 2012, ISBN 978-3-88309-690-2 |34=Nordhausen 2013, ISBN 978-3-88309-766-4 |35=Nordhausen 2014, ISBN 978-3-88309-882-1 |36=Nordhausen 2015, ISBN 978-3-88309-920-0 |37=Nordhausen 2016, ISBN 978-3-95948-142-7 |38=Nordhausen 2017, ISBN 978-3-95948-259-2 |39=Nordhausen 2018, ISBN 978-3-95948-350-6 |40=Nordhausen 2019, ISBN 978-3-95948-426-8 |41=Nordhausen 2020, ISBN 978-3-95948-474-9 |42=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-505-0 |43=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-536-4 |44=Nordhausen 2022, ISBN 978-3-95948-556-2 |45=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-584-5 |46=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-590-6 |47=Nordhausen 2024, ISBN 978-3-689-11006-2 |48=Nordhausen 2025, ISBN 978-3-689-11017-8 }}{{#if:|, Sp. }}{{#if:891-892|, Sp. {{#iferror:{{#expr:891-892}}|891-892|{{#expr:1*891-892*0}}–{{#expr:-(0*891-892*1)}}}}}}}}{{#if:|}}{{#if:https://web.archive.org/web/20070629180313/http://www.bautz.de/bbkl/m/makarij_v_o.shtml%7C}}.{{#if: 21 | |{{#ifeq:||}}}}