Ludovico Sforza
Ludovico Maria Sforza (genannt il Moro; * 3. August 1452 in Mailand<ref>{{#if:|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:Gino Benzoni|Gino Benzoni: }}{{#if:|{{#if:LUDOVICO Sforza, detto il Moro, duca di Milano|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1={{{archiv-url}}}}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=LUDOVICO Sforza, detto il Moro, duca di Milano}}]{{#if:| ({{{format}}})}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}|{{#if:https://www.treccani.it/enciclopedia/ludovico-sforza-detto-il-moro-duca-di-milano_(Dizionario-Biografico)/%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C{{#invoke:Vorlage:Internetquelle%7CTitelFormat%7Ctitel={{#invoke:WLink%7CgetEscapedTitle%7C1=LUDOVICO Sforza, detto il Moro, duca di Milano}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=https://www.treccani.it/enciclopedia/ludovico-sforza-detto-il-moro-duca-di-milano_(Dizionario-Biografico)/}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1=LUDOVICO Sforza, detto il Moro, duca di Milano}}}}]}}{{#if:| ({{{format}}}{{#if:Dizionario Biografico degli ItalianiIstituto della Enciclopedia Treccani2006{{#if: 2024-04-27 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
| )
| {{#if:{{#ifeq:it|de||{{#if:it|1}}}}| ;
| )}}}}}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}}}{{#if:https://www.treccani.it/enciclopedia/ludovico-sforza-detto-il-moro-duca-di-milano_(Dizionario-Biografico)/%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=https://www.treccani.it/enciclopedia/ludovico-sforza-detto-il-moro-duca-di-milano_(Dizionario-Biografico)/}}%7C%7C}}}}{{#if:LUDOVICO Sforza, detto il Moro, duca di Milano|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=LUDOVICO Sforza, detto il Moro, duca di Milano|lines=0}}||}}}}{{#if: Dizionario Biografico degli Italiani| In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Dizionario Biografico degli Italiani}}}}{{#if: Istituto della Enciclopedia Treccani| Istituto della Enciclopedia Treccani{{#if: 2006|,|{{#if: 2024-04-27 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||,}}}}}}}}{{#if: 2006| {{#if:{{#invoke:DateTime|format|2006|noerror=1}}
|{{#invoke:DateTime|format|2006|T._Monat JJJJ}}
|{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum=2006|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2024-04-27 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: |,|{{#if: 2024-04-27 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| {{#if:2006Istituto della Enciclopedia Treccani|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:247953||(?)}}}}}}{{#if: 2024-04-27|;}}}}{{#if: 2024-04-27| {{#if:2006Istituto della Enciclopedia Treccani{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2024-04-27 |ISO|noerror=1}} }}
|4=im Jahr
|7=im
|10=am
|#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2024-04-27|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2024-04-27|T._Monat JJJJ}}
| {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:it|de||{{#if:it|1}}}}|{{#if:Dizionario Biografico degli ItalianiIstituto della Enciclopedia Treccani2006{{#if: 2024-04-27 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
| (
| {{#if: | | (}}
}}{{#ifeq:{{#if:it|it|de}}|de||
{{#invoke:Multilingual|format|it|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:it|it|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: 2006{{#if: 2024-04-27 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}it|{{#if: |: {{
#if:
| „{{
#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
| Vorlage:Str trim
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
}}“
| {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
| „Vorlage:Str trim“
| {{#invoke:Text|quote
|1={{#if:
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
|2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
|3=1}} }}
}}{{#if:
| (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if: | : }}{{#if: | , deutsch: „“ }})
| {{#if:
| ({{#if: | , deutsch: „“ }})
| {{#if: | (deutsch: „“) }}
}}
}}{{#if: {{{zitat}}}
| {{#if:
| {{#if: {{{zitat}}}
| Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
| Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if: | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
| Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
| {{{ref}}} }}
}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:||{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:
|0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.treccani.it/enciclopedia/ludovico-sforza-detto-il-moro-duca-di-milano_(Dizionario-Biografico)/ | {{#if: | [1] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }} | (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.) }}{{#switch: |no|0|= |#default={{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |opt = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://www.treccani.it/enciclopedia/ludovico-sforza-detto-il-moro-duca-di-milano_(Dizionario-Biografico)/ | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.treccani.it/enciclopedia/ludovico-sforza-detto-il-moro-duca-di-milano_(Dizionario-Biografico)/}} || {{#if: || }} }} | {{#if: | {{#if: || }} | {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: deadurl |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.treccani.it/enciclopedia/ludovico-sforza-detto-il-moro-duca-di-milano_(Dizionario-Biografico)/ Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. ) {{#if: | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: |no|0|= |#default= {{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |all = inline= url= |opt = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://www.treccani.it/enciclopedia/ludovico-sforza-detto-il-moro-duca-di-milano_(Dizionario-Biografico)/ | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.treccani.it/enciclopedia/ludovico-sforza-detto-il-moro-duca-di-milano_(Dizionario-Biografico)/}} || {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: deadurl |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}[https://www.treccani.it/enciclopedia/ludovico-sforza-detto-il-moro-duca-di-milano_(Dizionario-Biografico)/ }}|{{#switch: |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.treccani.it/enciclopedia/ludovico-sforza-detto-il-moro-duca-di-milano_(Dizionario-Biografico)/ | {{#if: | [2] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: | {{#if: | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }} | (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.) }}{{#switch: |no|0|= |#default={{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |opt = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://www.treccani.it/enciclopedia/ludovico-sforza-detto-il-moro-duca-di-milano_(Dizionario-Biografico)/ | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.treccani.it/enciclopedia/ludovico-sforza-detto-il-moro-duca-di-milano_(Dizionario-Biografico)/}} || {{#if: || }} }} | {{#if: | {{#if: || }} | {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.treccani.it/enciclopedia/ludovico-sforza-detto-il-moro-duca-di-milano_(Dizionario-Biografico)/ Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. ) {{#if: | {{#if: | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: |no|0|= |#default= {{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |all = inline= url= |opt = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://www.treccani.it/enciclopedia/ludovico-sforza-detto-il-moro-duca-di-milano_(Dizionario-Biografico)/ | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.treccani.it/enciclopedia/ludovico-sforza-detto-il-moro-duca-di-milano_(Dizionario-Biografico)/}} || {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}[https://www.treccani.it/enciclopedia/ludovico-sforza-detto-il-moro-duca-di-milano_(Dizionario-Biografico)/ }} }}}}}}}}}}{{#if:| {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}
}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}</ref>; † 27. Mai 1508 in Loches) war von 1494 bis 1499 und 1500 Herzog von Mailand und berühmt als Förderer Leonardo da Vincis und anderer Künstler. Er verlor das Herzogtum 1500 an die Franzosen und starb als deren Gefangener.
Sein Beiname il Moro wird häufig als „der Dunkle“ übersetzt und auf seine angebliche besonders dunkle Haut- beziehungsweise Haarfarbe bezogen. Alternativ wird er teilweise auch darauf zurückgeführt, dass sein zweiter Vorname Maurus gelautet habe.<ref>So etwa John E. Morby: The Sobriquets of Medieval European Princes. In: Canadian Journal of History. Band 13, Nummer 1, 1978, S. 1–16, hier S. 13, doi:10.3138/cjh.13.1.1.</ref> Wahrscheinlich leitet er sich jedoch vom italienischen mora (Maulbeerbaum) her, dem Wappensymbol Ludovicos, das unter anderem auch seine Förderung des Anbaus von Maulbeerbäumen für die Seidenproduktion symbolisierte.<ref>Patricia Trutty-Coohill: Leonardo’s Sala delle Asse and Sullivan’s Organic Architecture. In: Analecta Husserliana. Yearbook of Phenomenological Research. Band 66, 2000, S. 19–34, hier S. 25 (Online-Vorschau).</ref>
Herkunft
Er stammte aus der Familie Sforza, die durch die 1441 geschlossene Ehe seines Vaters, des berühmten Condottiere Francesco I. Sforza (1401–1466), mit Bianca Maria Visconti (1425–1468), der Erbin des Herzogtums Mailand, aus dem Kleinadel zu einer der mächtigsten Fürstenfamilien in Italien aufstieg, da Francesco I. 1450 Herzog von Mailand wurde.
Leben
Ludovico war der vierte Sohn seiner Eltern, hatte daher zunächst keine Aussicht auf die Thronfolge. Nach der Ermordung seines älteren Bruders Herzog Galeazzo Maria Sforza im Jahr 1476 folgte auf dem Mailänder Thron dessen siebenjähriger Sohn Gian Galeazzo Maria Sforza, Ludovicos Neffe. Zunächst übernahm dessen Mutter Bona von Savoyen die Regentschaft für den minderjährigen Herzog, bis sie 1479/1480 von Ludovico verdrängt wurde<ref>Daniela Unterholzer: Bianca Maria Sforza (1472–1510). Herrschaftliche Handlungsspielräume einer Königin vor dem Hintergrund von Hof, Familie und Dynastie. Dissertation, Universität Innsbruck 2015, S. 22 (online).</ref> Ludovico behielt während der Minderjährigkeit Gian Galeazzos die Regentschaft in Mailand, obwohl mehrfach versucht wurde, ihn zu vertreiben.
Als Gian Galeazzo am 22. Oktober 1494 starb, nahm Ludovico die Herzogskrone vom Mailänder Adel entgegen. Er überging den Anspruch von Gian Galeazzos vierjährigem Sohn Francesco in der Herrschaftsnachfolge, wohl mit Zustimmung des Mailänder Staatsrats, der nicht wieder ein Kind als Herzog haben wollte.<ref>Herzogtum Mailand 1450–1535 bei: Kaiser Karl V. auf Münzen und Medaillen coingallery.de.</ref> Im gleichen Jahr ermutigte er Karl VIII. von Frankreich (Regierungszeit 1483–1498), sich in Italien zu engagieren. Als er jedoch seine eigene Stellung durch die französische Politik in Gefahr sah, schloss er sich der Allianz gegen Karl VIII. an, verheiratete seine Nichte Bianca Maria Sforza mit dem deutschen König Maximilian I. (Regierungszeit 1493–1519) und erhielt im Gegenzug die Investitur in Mailand durch den Kaiser.
1495 schlug er das Heer des französischen Königs Karl in der Schlacht bei Fornovo, für die er Geschütze aus 70 Tonnen Bronze gießen ließ, die eigentlich für das von Leonardo da Vinci entworfene Reiterstandbild Francesco Sforzas bereitgestellt waren,<ref>68. Leonardo da Vinci. Modell für den Guss des Sforza-Pferdes. 1491 bei: virtuelle Ausstellung „Leonardos intellektueller Kosmos“ des Max-Planck-Institutes für Wissenschaftsgeschichte.</ref> wurde aber 1499 von Ludwig XII. (regierte 1498–1515) aus Mailand vertrieben. Ludovico vermittelte den Frieden zu Basel und eroberte Mailand am 5. Februar 1500 für kurze Zeit mit Hilfe von Schweizer Söldnern zurück, wurde dann aber durch einen von ihnen im Verrat von Novara im April 1500 den Franzosen ausgeliefert. Er starb am 27. Mai 1508 als Gefangener in der Burg Loches.
Francesco Sforza, der Sohn von Gian Galeazzo, wurde ebenfalls von Ludwig XII. nach Frankreich gebracht, wo er der Abt von Marmoutier wurde. Er starb 1511.
Nachkommen
Ludovico Sforza heiratete am 18. Januar 1491 Beatrice d’Este (1475–1497), eine Tochter von Ercole I. d’Este, Herzog von Ferrara, Modena und Reggio († 1505) und der Eleonora Infantin von Aragón († 1493). Er hatte mit ihr zwei Kinder:
- Massimiliano Sforza (1493–1530), Herzog von Mailand 1512–1515
- Francesco II. Sforza (1495–1535), Herzog von Mailand 1521–1535
Aus seinen zahlreichen Liebschaften hatte er weitere Nachkommen:<ref>P. Miller-Wald: Beiträge zur Kenntnis des Leonardo da Vinci. In: Jahrbuch der Preußischen Kunstsammlungen. Band XVII, 1897, S. 78.</ref> Bekannt ist Bianca Giovanna (1483–1496), die mit Galéas de Saint-Séverin verheiratet war. Diese Tochter wurde vermutlich mit dem Porträt La Bella Principessa dargestellt.<ref>Sendung auf Arte am 30. März 2019: <templatestyles src="Webarchiv/styles.css" />{{#if:20190401150812
| {{#ifeq: 20190401150812 | *
| {{#if: Leonardo da Vinci: Das Geheimnis der schönen Prinzessin | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Leonardo da Vinci: Das Geheimnis der schönen Prinzessin}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|https://www.arte.tv/de/videos/043871-000-A/leonardo-da-vinci}} }} (Archivversionen)
| {{#iferror: {{#time: j. F Y|20190401150812}}
| {{#if: || }}Der Wert des Parameters {{#if: wayback | wayback | Datum }} muss ein gültiger Zeitstempel der Form YYYYMMDDHHMMSS sein!
| {{#if: Leonardo da Vinci: Das Geheimnis der schönen Prinzessin | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Leonardo da Vinci: Das Geheimnis der schönen Prinzessin}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|https://www.arte.tv/de/videos/043871-000-A/leonardo-da-vinci}} }} {{#ifeq: | [] | [ | ( }}{{#if: {{#if: 2019-09-20 03:02:32 InternetArchiveBot | 2019-09-20 03:02:32 InternetArchiveBot | }} | des Vorlage:Referrer }} vom {{#time: j. F Y|20190401150812}} im Internet Archive{{#if: | ; }}{{#ifeq: | [] | ] | ) }}
}}
}}
| {{#if:
| {{#iferror: {{#time: j. F Y|{{{webciteID}}}}}
| {{#switch: {{#invoke:Str|len|{{{webciteID}}}}}
| 16= {{#if: Leonardo da Vinci: Das Geheimnis der schönen Prinzessin | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Leonardo da Vinci: Das Geheimnis der schönen Prinzessin}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|https://www.arte.tv/de/videos/043871-000-A/leonardo-da-vinci}} }} {{#ifeq: | [] | [ | ( }}{{#if: {{#if: 2019-09-20 03:02:32 InternetArchiveBot | 2019-09-20 03:02:32 InternetArchiveBot | }} | des Vorlage:Referrer }} vom {{#time: j. F Y| 19700101000000 + {{#expr: floor {{#expr: {{#invoke:Str|sub|{{{webciteID}}}|1|10}}/86400}} }} days}} auf WebCite{{#if: | ; }}{{#ifeq: | [] | ] | ) }}
| 9 = {{#if: Leonardo da Vinci: Das Geheimnis der schönen Prinzessin | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Leonardo da Vinci: Das Geheimnis der schönen Prinzessin}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|https://www.arte.tv/de/videos/043871-000-A/leonardo-da-vinci}} }} {{#ifeq: | [] | [ | ( }}{{#if: {{#if: 2019-09-20 03:02:32 InternetArchiveBot | 2019-09-20 03:02:32 InternetArchiveBot | }} | des Vorlage:Referrer}} vom {{#time: j. F Y| 19700101000000 + {{#expr: floor {{#expr: {{#invoke:Str|sub|{{#invoke:Expr|base62|{{{webciteID}}}}}|1|10}}/86400}} }} days}} auf WebCite{{#if: | ; }}{{#ifeq: | [] | ] | ) }}
| #default= Der Wert des Parameters {{#if: webciteID | webciteID | ID }} muss entweder ein Zeitstempel der Form YYYYMMDDHHMMSS oder ein Schüsselwert mit 9 Zeichen oder eine 16-stellige Zahl sein!{{#if: || }}
}}
| c|{{{webciteID}}}}} {{#if: Leonardo da Vinci: Das Geheimnis der schönen Prinzessin | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Leonardo da Vinci: Das Geheimnis der schönen Prinzessin}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|https://www.arte.tv/de/videos/043871-000-A/leonardo-da-vinci}} }} ({{#if: {{#if: 2019-09-20 03:02:32 InternetArchiveBot | 2019-09-20 03:02:32 InternetArchiveBot | }} | des Vorlage:Referrer}} vom {{#time: j. F Y|{{{webciteID}}}}} auf WebCite{{#if: | ; }}{{#ifeq: | [] | ] | ) }}
}}
| {{#if:
| Vorlage:Webarchiv/Today
| {{#if:
| Vorlage:Webarchiv/Generisch
| {{#if: Leonardo da Vinci: Das Geheimnis der schönen Prinzessin | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Leonardo da Vinci: Das Geheimnis der schönen Prinzessin}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|https://www.arte.tv/de/videos/043871-000-A/leonardo-da-vinci}} }}
}}}}}}}}{{#if:2019-09-20 03:02:32 InternetArchiveBot
| Vorlage:Webarchiv/archiv-bot
}}{{#invoke:TemplatePar|check
|all = url=
|opt = text= wayback= webciteID= archive-is= archive-today= archiv-url= archiv-datum= ()= archiv-bot= format= original=
|cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Webarchiv
|errNS = 0
|template = Vorlage:Webarchiv
|format = *
|preview = 1
}}{{#ifexpr: {{#if:20190401150812|1|0}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}} <> 1
| {{#if: || }}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Genau einer der Parameter 'wayback', 'webciteID', 'archive-today', 'archive-is' oder 'archiv-url' muss angegeben werden.|1}}
}}{{#if:
| {{#switch: {{#invoke:Webarchiv|getdomain|{{{archiv-url}}}}}
| web.archive.org =
{{#if: || }}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Im Parameter 'archiv-url' wurde URL von Internet Archive erkannt, bitte Parameter 'wayback' benutzen.|1}}
| webcitation.org =
{{#if: || }}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Im Parameter 'archiv-url' wurde URL von WebCite erkannt, bitte Parameter 'webciteID' benutzen.|1}}
| archive.today |archive.is |archive.ph |archive.fo |archive.li |archive.md |archive.vn =
{{#if: || }}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Im Parameter 'archiv-url' wurde URL von archive.today erkannt, bitte Parameter 'archive-today' benutzen.|1}}
}}{{#if:
| {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}
| {{#if: || }}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Der Wert des Parameter 'archiv-datum' ist ungültig oder hat ein ungültiges Format.|1}}
| }}
| {{#if: || }}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Der Pflichtparameter 'archiv-datum' wurde nicht angegeben.|1}}
}}
| {{#if:
| {{#if: || }}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Der Parameter 'archiv-datum' ist nur in Verbindung mit 'archiv-url' angebbar.|1}}
}}
}}{{#if:{{#invoke:URLutil|isHostPathResource|https://www.arte.tv/de/videos/043871-000-A/leonardo-da-vinci}}
|| {{#if: || }}
}}{{#if: Leonardo da Vinci: Das Geheimnis der schönen Prinzessin
| {{#if: {{#invoke:WLink|isBracketedLink|Leonardo da Vinci: Das Geheimnis der schönen Prinzessin}}
| {{#if: || }}
}}
| {{#if: || }}
}}{{#switch:
|addlarchives|addlpages= {{#if: || }}{{#if: 1 |}}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: enWP-Wert im Parameter 'format'.|1}}
}}{{#ifeq: {{#invoke:Str|find|https://www.arte.tv/de/videos/043871-000-A/leonardo-da-vinci%7Carchiv}} |-1
|| {{#ifeq: {{#invoke:Str|find|{{#invoke:Str|cropleft|https://www.arte.tv/de/videos/043871-000-A/leonardo-da-vinci%7C4}}%7Chttp}} |-1
|| {{#switch: {{#invoke:Webarchiv|getdomain|https://www.arte.tv/de/videos/043871-000-A/leonardo-da-vinci }}
| abendblatt.de | daserste.ndr.de | inarchive.com | webcitation.org =
| #default = {{#if: || }}{{#if: 1 |}}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Archiv-URL im Parameter 'url' anstatt URL der Originalquelle. Entferne den vor der Original-URL stehenden Mementobestandteil und setze den Archivierungszeitstempel in den Parameter 'wayback', 'webciteID', 'archive.today' oder 'archive-is' ein, sofern nicht bereits befüllt.|1}}
}}
}}
}}</ref> Aus der Beziehung mit Cecilia Gallerani entstand der Sohn Cesare (1491–1512).
Literatur
- Benno Kindt: Die Katastrophe Ludovico Moros in Novara im April 1500. Eine quellenkritische Untersuchung. Greifswald 1890 (Dissertation, Universität Greifswald 1890 (Digitalisat)).
- {{#if: Peter Schmid|Peter Schmid: }}SFORZA, Ludovico Maria. In: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL){{#if:9|. Band 9, Bautz, {{#switch:9
|1=Hamm 1975. 2., unveränderte Auflage. Hamm 1990, ISBN 3-88309-013-1 |2=Hamm 1990, ISBN 3-88309-032-8 |3=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-035-2 |4=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-038-7 |5=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-043-3 |6=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-044-1 |7=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-048-4 |8=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-053-0 |9=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-058-1 |10=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-062-X |11=Herzberg 1996, ISBN 3-88309-064-6 |12=Herzberg 1997, ISBN 3-88309-068-9 |13=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-072-7 |14=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-073-5 |15=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-077-8 |16=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-079-4 |17=Herzberg 2000, ISBN 3-88309-080-8 |18=Herzberg 2001, ISBN 3-88309-086-7 |19=Nordhausen 2001, ISBN 3-88309-089-1 |20=Nordhausen 2002, ISBN 3-88309-091-3 |21=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-110-3 |22=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-133-2 |23=Nordhausen 2004, ISBN 3-88309-155-3 |24=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-247-9 |25=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-332-7 |26=Nordhausen 2006, ISBN 3-88309-354-8 |27=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-393-2 |28=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-413-7 |29=Nordhausen 2008, ISBN 978-3-88309-452-6 |30=Nordhausen 2009, ISBN 978-3-88309-478-6 |31=Nordhausen 2010, ISBN 978-3-88309-544-8 |32=Nordhausen 2011, ISBN 978-3-88309-615-5 |33=Nordhausen 2012, ISBN 978-3-88309-690-2 |34=Nordhausen 2013, ISBN 978-3-88309-766-4 |35=Nordhausen 2014, ISBN 978-3-88309-882-1 |36=Nordhausen 2015, ISBN 978-3-88309-920-0 |37=Nordhausen 2016, ISBN 978-3-95948-142-7 |38=Nordhausen 2017, ISBN 978-3-95948-259-2 |39=Nordhausen 2018, ISBN 978-3-95948-350-6 |40=Nordhausen 2019, ISBN 978-3-95948-426-8 |41=Nordhausen 2020, ISBN 978-3-95948-474-9 |42=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-505-0 |43=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-536-4 |44=Nordhausen 2022, ISBN 978-3-95948-556-2 |45=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-584-5 |46=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-590-6 |47=Nordhausen 2024, ISBN 978-3-689-11006-2 |48=Nordhausen 2025, ISBN 978-3-689-11017-8 }}{{#if:|, Sp. }}{{#if:1583-1586|, Sp. {{#iferror:{{#expr:1583-1586}}|1583-1586|{{#expr:1*1583-1586*0}}–{{#expr:-(0*1583-1586*1)}}}}}}}}{{#if:|}}{{#if:https://web.archive.org/web/20070629132202/http://www.bautz.de/bbkl/s/s3/sforza_l_m.shtml%7C}}.{{#if: 9 | |{{#ifeq:||}}}}
- {{#ifeq: Giuseppe Chiesi|Redaktion||Giuseppe Chiesi: }}{{#if:Ludovico il Moro|Vorlage:Str replace|Ludovico Sforza}}. In: Historisches Lexikon der Schweiz{{#if: |. {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|}}}}{{#if: |, abgerufen am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|}}}}.{{#invoke:TemplatePar|valid|1|N>0
|cat= Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:HLS |errNS= 0 |template= Vorlage:HLS |format= |preview= 1 }}{{#invoke:TemplatePar|check |all= 1= Autor= |opt= 2= Datum= Zugriff= Abruf= |cat= {{#ifeq:0 | 0 |Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:HLS}} |errNS= 0 |template= Vorlage:HLS |format= |preview= 1 }}
Weblinks
|X|x= |0|-= |S|s= – Sammlung von Bildern |1|= – Sammlung von Bildern{{#if:
| {{#switch: {{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}/{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}
|1/= und Videos
|1/1=, Videos und Audiodateien
|/1= und Audiodateien}}
| , Videos und Audiodateien
}}
|#default= – }}{{#if:
| {{#ifeq: {{#invoke:Str|left||9}}
| category:
| FEHLER: Ohne Category: angeben!}}}}Vorlage:Wikidata-Registrierung
- }} Literatur von und über {{#invoke:WLink|getArticleBase}} im Katalog der {{#ifeq: Ludovico Sforza | Deutsche Nationalbibliothek | DNB | Deutschen Nationalbibliothek}}{{#ifeq: 0 | 0
| {{#if:
| Vorlage:DNB-Portal – veraltete Parametrisierung 3=
}}
}}
- Nico Franz: Brief von Leonardo da Vinci an Ludovico Sforza 1482 Website Kopismus
Einzelnachweise
<references />
- REDIRECT Vorlage:Personenleiste
{{#ifeq: p | p | | {{#if: 118820745n8014921888653204 | |
}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 118820745 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 118820745 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n80149218 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n80149218 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 88653204 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 88653204 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung
{{#if: Sforza, Ludovico | {{#if: Ludovico il Moro | {{#if: Herzog von Mailand aus der Familie Sforza | {{#if: 3. August 1452 | {{#if: Mailand | {{#if: 27. Mai 1508 | {{#if: Loches || Personendaten | |
|---|---|
| NAME | Sforza, Ludovico
}} |
| ALTERNATIVNAMEN | Ludovico il Moro
}} |
| KURZBESCHREIBUNG | Herzog von Mailand aus der Familie Sforza
}} |
| GEBURTSDATUM | 3. August 1452
}} |
| GEBURTSORT | Mailand
}} |
| STERBEDATUM | 27. Mai 1508
}} |
| STERBEORT | Loches
}} |
- Seiten mit defekten Dateilinks
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:URL
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:Linktext
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:Datum
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:"
- Wikipedia:Weblink offline fix-attempted
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link/URL fehlt
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Webarchiv
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Webarchiv/Archiv-URL
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Webarchiv/Linktext fehlt
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:BBKL
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Schwesterprojekt
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:DNB-Portal/ohne GND
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:DNB-Portal
- Wikipedia:GND fehlt
- Wikipedia:Normdaten-TYP falsch oder fehlend
- Wikipedia:GND in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:GND in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Herzog (Mailand)
- Familienmitglied des Adelsgeschlechts Sforza
- Mäzen
- Militärperson (Mailand)
- Person um Leonardo da Vinci
- Ludovico Sforza
- Beatrice d’Este (Sforza)
- Francesco I. Sforza
- Geboren 1452
- Gestorben 1508
- Mann