Zum Inhalt springen

Markolf (Mainz)

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie

Markolf oder auch Markulf († 9. Juni 1142) war von 1141 bis zu seinem Tod Erzbischof von Mainz.

Leben

1122 wird Markolf in einer Urkunde Adalbert I. von Saarbrücken erstmals namentlich erwähnt. Markolf war Propst des Stiftes St. Peter und Alexander in Aschaffenburg, dem späteren Zweitsitz der Mainzer Erzbischöfe im geistlichen Zentrum des südöstlichen Teils des Erzbistums. Innerhalb der Hierarchie des Erzbistums Mainz nahm der Aschaffenburger Stiftspropst im Rang nach den Pröpsten und Äbten des Bischofssitzes selbst die erste Stelle ein. Markolf war Inhaber eines Archidiakonates, also Verwalter eines größeren Teils der Erzdiözese, das seit 976 nachweisbar ist.

Es kann angenommen werden, dass er auch unter Adalbert II. von Saarbrücken eine wichtige Position innerhalb des Bistums bekleidete, auch wenn er in dessen Urkunden nicht mehr an erster Stelle der nicht-Mainzer Geistlichen genannt wurde.

Nachdem der Mainzer Erzstuhl 1141 mit dem Tode Adalberts vakant wurde, wählte das Mainzer Domkapitel Markolf zu dessen Nachfolger. Direkt nach seiner Wahl suchte Markolf den Kontakt zu Papst Innozenz II. und erbat von ihm das Pallium. Um seine Wahl durch Bestechung zu sichern, sandte er einen Fuß des so genannten Benna-Kreuzes, eines Triumphkreuzes aus mit Goldplatten beschlagenem Holz mit einer überlebensgroßen Christusfigur aus 600 Pfund purem Gold, aus dem Mainzer Dom nach Rom.<ref>Deutsche Inschriften Online - DIO 1: Mainz (Das Benna-Kreuz)</ref> Am 30. Dezember 1141 verlieh Innozenz dem Mainzer Oberhirten das Pallium.

Literatur

|1=Hamm 1975. 2., unveränderte Auflage. Hamm 1990, ISBN 3-88309-013-1 |2=Hamm 1990, ISBN 3-88309-032-8 |3=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-035-2 |4=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-038-7 |5=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-043-3 |6=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-044-1 |7=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-048-4 |8=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-053-0 |9=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-058-1 |10=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-062-X |11=Herzberg 1996, ISBN 3-88309-064-6 |12=Herzberg 1997, ISBN 3-88309-068-9 |13=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-072-7 |14=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-073-5 |15=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-077-8 |16=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-079-4 |17=Herzberg 2000, ISBN 3-88309-080-8 |18=Herzberg 2001, ISBN 3-88309-086-7 |19=Nordhausen 2001, ISBN 3-88309-089-1 |20=Nordhausen 2002, ISBN 3-88309-091-3 |21=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-110-3 |22=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-133-2 |23=Nordhausen 2004, ISBN 3-88309-155-3 |24=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-247-9 |25=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-332-7 |26=Nordhausen 2006, ISBN 3-88309-354-8 |27=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-393-2 |28=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-413-7 |29=Nordhausen 2008, ISBN 978-3-88309-452-6 |30=Nordhausen 2009, ISBN 978-3-88309-478-6 |31=Nordhausen 2010, ISBN 978-3-88309-544-8 |32=Nordhausen 2011, ISBN 978-3-88309-615-5 |33=Nordhausen 2012, ISBN 978-3-88309-690-2 |34=Nordhausen 2013, ISBN 978-3-88309-766-4 |35=Nordhausen 2014, ISBN 978-3-88309-882-1 |36=Nordhausen 2015, ISBN 978-3-88309-920-0 |37=Nordhausen 2016, ISBN 978-3-95948-142-7 |38=Nordhausen 2017, ISBN 978-3-95948-259-2 |39=Nordhausen 2018, ISBN 978-3-95948-350-6 |40=Nordhausen 2019, ISBN 978-3-95948-426-8 |41=Nordhausen 2020, ISBN 978-3-95948-474-9 |42=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-505-0 |43=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-536-4 |44=Nordhausen 2022, ISBN 978-3-95948-556-2 |45=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-584-5 |46=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-590-6 |47=Nordhausen 2024, ISBN 978-3-689-11006-2 |48=Nordhausen 2025, ISBN 978-3-689-11017-8 }}{{#if:|, Sp. }}{{#if:943-945|, Sp. {{#iferror:{{#expr:943-945}}|943-945|{{#expr:1*943-945*0}}–{{#expr:-(0*943-945*1)}}}}}}}}{{#if:|}}{{#if:https://web.archive.org/web/20070629174713/http://www.bautz.de/bbkl/m/marcolf_e_v_m.shtml%7C}}.{{#if: 23 | |{{#ifeq:||}}}}

  • Christoph Waldecker: Zwischen Kaiser, Kurie, Klerus und kämpferischen Laien. Die Mainzer Erzbischöfe im Zeitraum 1100 bis 1160. Mainz 2002 (Quellen und Abhandlungen zur Mittelrheinischen Kirchengeschichte 101). ISBN 3-929135-35-3
  • Friedhelm Jürgensmeier: Das Bistum Mainz. Von der Römerzeit bis zum II. Vatikanischen Konzil, Knecht Verlag, Frankfurt/Main 1988, ISBN 3-7820-0570-8
  • Curt-Bogislav von Hacke: Die Palliumverleihungen bis 1143. Eine diplomatisch-historische Untersuchung. Phil. Diss. Göttingen 1898, 136f., 147

Einzelnachweise

<references />

  1. REDIRECT Vorlage:Personenleiste

{{#ifeq: p | p | | {{#if: 1051204577308714978 | |

}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 1051204577 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 1051204577 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 308714978 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 308714978 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung

{{#if: Markolf | {{#if: Marculf; Marcolf; Markulf | {{#if: Erzbischof von Mainz | {{#if: 11. Jahrhundert | {{#if: | {{#if: 9. Juni 1142 | {{#if: Mainz |

Vorlage:Wikidata-Registrierung