Zum Inhalt springen

Martin Disteli

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie
Datei:MartinDisteli.JPG
Selbstbildnis um 1840

Martin Disteli (* 28. Mai 1802 in Olten; † 18. März 1844 in Solothurn) war ein Schweizer Maler und liberaler Polit-Karikaturist.

Leben

Disteli wurde als Sohn des Urs Martin, eines reichen Seidenwarenfabrikanten (1829 Konkurs) und der Schneidertochter Anna Maria geb. Kümmerli, geboren. Seine Schwester Elise Johanna heiratete 1835 den Politiker Joachim Leonz Eder. Disteli war verheiratet mit der Bauerntochter Theresa Gisiger.<ref>{{#ifeq: Philippe Kaenel|Redaktion||Philippe Kaenel: }}{{#if:Martin Disteli|Vorlage:Str replace|Martin Disteli}}. In: Historisches Lexikon der Schweiz{{#if: 2004-02-09|. {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|2004-02-09}}}}{{#if: 2017-10-20|, abgerufen am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|2017-10-20}}}}.{{#invoke:TemplatePar|valid|1|N>0 |cat= Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:HLS |errNS= 0 |template= Vorlage:HLS |format= |preview= 1 }}{{#invoke:TemplatePar|check |all= 1= Autor= |opt= 2= Datum= Zugriff= Abruf= |cat= {{#ifeq:0 | 0 |Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:HLS}} |errNS= 0 |template= Vorlage:HLS |format= |preview= 1 }}</ref>

Disteli bekundete schon während seiner Studienzeit in Luzern und Jena ein seltenes Talent, dem öffentlichen Leben seine komischen Seiten abzugewinnen und dieselben aufs Treffendste zu skizzieren; Beispiele seines Wirkens sind im Karzer der Universität Jena erhalten. Wegen seiner Teilnahme an der Burschenschaft relegiert – er schloss sich 1822 der Jenaischen Burschenschaft an<ref>Helge Dvorak: Biografisches Lexikon der Deutschen Burschenschaft. Band I Politiker, Teilband 1: A–E. Heidelberg 1996, S. 207.</ref> –, kehrte Disteli in die Heimat zurück und fing nun an, seine Kunst zum Broterwerb zu benutzen. Er malte Aushängeschilder und Porträts, zeichnete Schweizerschlachten, Tiere zu Abraham Emanuel Fröhlichs Fabeln, historische Bilder zu dem schweizerischen Taschenbuch Alpenrosen u. a.

Auch gründete er in seiner Vaterstadt eine Zeichenschule und wurde infolgedessen 1836 als Zeichenlehrer an die Höhere Lehr- und Erziehungsanstalt des Kantons Solothurn berufen. In der Landwehr des Kantons Solothurn zum Oberstleutnant und Chef des zweiten Bataillons emporgestiegen, stand er 1836 den Einwohnern von Basel-Land in ihrem liberalen Aufstand gegen Basel-Stadt bei und erwarb sich dadurch das basellandschaftliche Ehrenbürgerrecht.

In seiner praktischen Weise ging er in seinen derben Angriffen auf dem Gebiet der Politik und Religion nie auf Systeme, sondern immer auf Persönlichkeiten los und geisselte namentlich die, welche er für Heuchler oder Windfahnen hielt. Dies zeigte er besonders in seinem Schweizerischen Bilderkalender, zu dem Regierungsrat Peter Jakob Felber die Texte schrieb.

Martin Distelis Leiche wurde unter militärischer Begleitung nach Olten überführt und dort auf dem Friedhof der neuen Stadtkirche begraben. Der Gedenkstein für Disteli steht heute im Kleinholz bei Olten.<ref>Gedenkstein für Martin Disteli, abgerufen am 25. Februar 2021.</ref>

Teile seines Werks und Lebenszeugnisse bewahrt das Dichter- und Stadtmuseum Liestal auf. In seiner Geburtsstadt Olten sind eine Bahnhofsunterführung, sein Geburtshaus und eine Strasse nach ihm benannt. Das Kunstmuseum Olten mit einem grossen Bestand an Disteli-Werken hiess früher ebenfalls nach dem Künstler. Zum 100. Todestag des grossen Oltner Malers und leidenschaftlichen Kämpfers hat die Vereinigung Oltner Bücherfreunde ein Theaterstück von Max Mumentahler veröffentlicht (Nr. 21., März 1944).

Literatur

| 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }} | 0 | {{ #if:Disteli, Martin|Disteli, Martin|Martin Disteli }} | [https://daten.digitale-sammlungen.de/~db/bsb000{{#switch: 5 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }}/images/index.html?seite={{#switch: 5 | 1={{ #expr: 256 + 16 }} | 2={{ #expr: 256 + 2 }} | 3={{ #expr: 256 + 2 }} | 4={{ #expr: 256 + 2 }} | 5={{ #expr: 256 + 2 }} | 6={{ #expr: 256 + 2 }} | 7={{ #expr: 256 + 2 }} | 8={{ #expr: 256 + 2 }} | 9={{#switch: 256 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 256 < 449 | {{ #expr: 256 + 2 }} | {{ #expr: 256 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 256 + 2 }} | 11={{ #expr: 256 + 2 }} | 12={{ #expr: 256 + 2 }} | 13={{ #expr: 256 + 2 }} | 14={{ #expr: 256 + 2 }} | 15={{ #expr: 256 + 2 }} | 16={{ #expr: 256 + 2 }} | 17={{ #expr: 256 + 2 }} | 18={{ #expr: 256 + 2 }} | 19={{ #expr: 256 + 2 }} | 20={{ #expr: 256 + 2 }} | 21={{ #expr: 256 + 2 }} | 22={{ #expr: 256 + 2 }} | 23={{ #expr: 256 + 2 }} | 24={{ #expr: 256 + 2 }} | 25={{ #expr: 256 + 2 }} | 26={{ #expr: 256 + 2 }} | 27={{ #expr: 256 + 2 }} | 28={{ #expr: 256 + 2 }} | 29={{ #expr: 256 + 2 }} | 30={{ #expr: 256 + 2 }} | 31={{ #expr: 256 + 2 }} | 32={{ #expr: 256 + 2 }} | 33={{ #expr: 256 + 2 }} | 34={{ #expr: 256 + 2 }} | 35={{ #expr: 256 + 2 }} | 36={{ #expr: 256 + 2 }} | 37={{ #expr: 256 + 2 }} | 38={{ #expr: 256 + 2 }} | 39={{ #expr: 256 + 2 }} | 40={{ #expr: 256 + 2 }} | 41={{ #expr: 256 + 2 }} | 42={{ #expr: 256 + 2 }} | 43={{ #expr: 256 + 2 }} | 44={{ #expr: 256 + 2 }} | 45={{ #expr: 256 + 6 }} | 46={{ #expr: 256 + 2 }} | 47={{ #expr: 256 + 2 }} | 48={{ #expr: 256 + 2 }} | 49={{ #expr: 256 + 2 }} | 50={{ #expr: 256 + 2 }} | 51={{ #expr: 256 + 2 }} | 52={{ #expr: 256 + 2 }} | 53={{ #expr: 256 + 2 }} | 54={{ #expr: 256 + 2 }} | 55={{ #expr: 256 + 3 }} | 56=256 | #default = 256 }} {{ #if:Disteli, Martin|Disteli, Martin|Martin Disteli }}] }} }}{{#ifeq:Vorlage:Str rightc|.||.}} In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 5, Duncker & Humblot, Leipzig {{#switch: 5 | 1=1875 | 2=1875 | 3=1876 | 4=1876 | 5=1877 | 6=1877 | 7=1877 | 8=1878 | 9=1879 | 10=1879 | 11=1880 | 12=1880 | 13=1881 | 14=1881 | 15=1882 | 16=1882 | 17=1883 | 18=1883 | 19=1884 | 20=1884 | 21=1885 | 22=1885 | 23=1886 | 24=1887 | 25=1887 | 26=1888 | 27=1888 | 28=1889 | 29=1889 | 30=1890 | 31=1890 | 32=1891 | 33=1891 | 34=1892 | 35=1893 | 36=1893 | 37=1894 | 38=1894 | 39=1895 | 40=1896 | 41=1896 | 42=1897 | 43=1898 | 44=1898 | 45=1900 | 46=1902 | 47=1903 | 48=1904 | 49=1904 | 50=1905 | 51=1906 | 52=1906 | 53=1907 | 54=1908 | 55=1910 | 56=1912 | #default = Vorlage:ADB – bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben{{#ifeq:0|0|}} }}, S. 256{{ #if:256 | {{ #ifexpr: {{#switch: 5 | 1={{ #expr: 256 + 16 }} | 2={{ #expr: 256 + 2 }} | 3={{ #expr: 256 + 2 }} | 4={{ #expr: 256 + 2 }} | 5={{ #expr: 256 + 2 }} | 6={{ #expr: 256 + 2 }} | 7={{ #expr: 256 + 2 }} | 8={{ #expr: 256 + 2 }} | 9={{#switch: 256 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 256 < 449 | {{ #expr: 256 + 2 }} | {{ #expr: 256 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 256 + 2 }} | 11={{ #expr: 256 + 2 }} | 12={{ #expr: 256 + 2 }} | 13={{ #expr: 256 + 2 }} | 14={{ #expr: 256 + 2 }} | 15={{ #expr: 256 + 2 }} | 16={{ #expr: 256 + 2 }} | 17={{ #expr: 256 + 2 }} | 18={{ #expr: 256 + 2 }} | 19={{ #expr: 256 + 2 }} | 20={{ #expr: 256 + 2 }} | 21={{ #expr: 256 + 2 }} | 22={{ #expr: 256 + 2 }} | 23={{ #expr: 256 + 2 }} | 24={{ #expr: 256 + 2 }} | 25={{ #expr: 256 + 2 }} | 26={{ #expr: 256 + 2 }} | 27={{ #expr: 256 + 2 }} | 28={{ #expr: 256 + 2 }} | 29={{ #expr: 256 + 2 }} | 30={{ #expr: 256 + 2 }} | 31={{ #expr: 256 + 2 }} | 32={{ #expr: 256 + 2 }} | 33={{ #expr: 256 + 2 }} | 34={{ #expr: 256 + 2 }} | 35={{ #expr: 256 + 2 }} | 36={{ #expr: 256 + 2 }} | 37={{ #expr: 256 + 2 }} | 38={{ #expr: 256 + 2 }} | 39={{ #expr: 256 + 2 }} | 40={{ #expr: 256 + 2 }} | 41={{ #expr: 256 + 2 }} | 42={{ #expr: 256 + 2 }} | 43={{ #expr: 256 + 2 }} | 44={{ #expr: 256 + 2 }} | 45={{ #expr: 256 + 6 }} | 46={{ #expr: 256 + 2 }} | 47={{ #expr: 256 + 2 }} | 48={{ #expr: 256 + 2 }} | 49={{ #expr: 256 + 2 }} | 50={{ #expr: 256 + 2 }} | 51={{ #expr: 256 + 2 }} | 52={{ #expr: 256 + 2 }} | 53={{ #expr: 256 + 2 }} | 54={{ #expr: 256 + 2 }} | 55={{ #expr: 256 + 3 }} | 56=256 | #default = 256 }} != {{#switch: 5 | 1={{ #expr: 256 + 16 }} | 2={{ #expr: 256 + 2 }} | 3={{ #expr: 256 + 2 }} | 4={{ #expr: 256 + 2 }} | 5={{ #expr: 256 + 2 }} | 6={{ #expr: 256 + 2 }} | 7={{ #expr: 256 + 2 }} | 8={{ #expr: 256 + 2 }} | 9={{#switch: 256 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 256 < 449 | {{ #expr: 256 + 2 }} | {{ #expr: 256 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 256 + 2 }} | 11={{ #expr: 256 + 2 }} | 12={{ #expr: 256 + 2 }} | 13={{ #expr: 256 + 2 }} | 14={{ #expr: 256 + 2 }} | 15={{ #expr: 256 + 2 }} | 16={{ #expr: 256 + 2 }} | 17={{ #expr: 256 + 2 }} | 18={{ #expr: 256 + 2 }} | 19={{ #expr: 256 + 2 }} | 20={{ #expr: 256 + 2 }} | 21={{ #expr: 256 + 2 }} | 22={{ #expr: 256 + 2 }} | 23={{ #expr: 256 + 2 }} | 24={{ #expr: 256 + 2 }} | 25={{ #expr: 256 + 2 }} | 26={{ #expr: 256 + 2 }} | 27={{ #expr: 256 + 2 }} | 28={{ #expr: 256 + 2 }} | 29={{ #expr: 256 + 2 }} | 30={{ #expr: 256 + 2 }} | 31={{ #expr: 256 + 2 }} | 32={{ #expr: 256 + 2 }} | 33={{ #expr: 256 + 2 }} | 34={{ #expr: 256 + 2 }} | 35={{ #expr: 256 + 2 }} | 36={{ #expr: 256 + 2 }} | 37={{ #expr: 256 + 2 }} | 38={{ #expr: 256 + 2 }} | 39={{ #expr: 256 + 2 }} | 40={{ #expr: 256 + 2 }} | 41={{ #expr: 256 + 2 }} | 42={{ #expr: 256 + 2 }} | 43={{ #expr: 256 + 2 }} | 44={{ #expr: 256 + 2 }} | 45={{ #expr: 256 + 6 }} | 46={{ #expr: 256 + 2 }} | 47={{ #expr: 256 + 2 }} | 48={{ #expr: 256 + 2 }} | 49={{ #expr: 256 + 2 }} | 50={{ #expr: 256 + 2 }} | 51={{ #expr: 256 + 2 }} | 52={{ #expr: 256 + 2 }} | 53={{ #expr: 256 + 2 }} | 54={{ #expr: 256 + 2 }} | 55={{ #expr: 256 + 3 }} | 56=256 | #default = 256 }} |{{ #ifexpr: {{#switch: 5 | 1={{ #expr: 256 + 16 }} | 2={{ #expr: 256 + 2 }} | 3={{ #expr: 256 + 2 }} | 4={{ #expr: 256 + 2 }} | 5={{ #expr: 256 + 2 }} | 6={{ #expr: 256 + 2 }} | 7={{ #expr: 256 + 2 }} | 8={{ #expr: 256 + 2 }} | 9={{#switch: 256 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 256 < 449 | {{ #expr: 256 + 2 }} | {{ #expr: 256 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 256 + 2 }} | 11={{ #expr: 256 + 2 }} | 12={{ #expr: 256 + 2 }} | 13={{ #expr: 256 + 2 }} | 14={{ #expr: 256 + 2 }} | 15={{ #expr: 256 + 2 }} | 16={{ #expr: 256 + 2 }} | 17={{ #expr: 256 + 2 }} | 18={{ #expr: 256 + 2 }} | 19={{ #expr: 256 + 2 }} | 20={{ #expr: 256 + 2 }} | 21={{ #expr: 256 + 2 }} | 22={{ #expr: 256 + 2 }} | 23={{ #expr: 256 + 2 }} | 24={{ #expr: 256 + 2 }} | 25={{ #expr: 256 + 2 }} | 26={{ #expr: 256 + 2 }} | 27={{ #expr: 256 + 2 }} | 28={{ #expr: 256 + 2 }} | 29={{ #expr: 256 + 2 }} | 30={{ #expr: 256 + 2 }} | 31={{ #expr: 256 + 2 }} | 32={{ #expr: 256 + 2 }} | 33={{ #expr: 256 + 2 }} | 34={{ #expr: 256 + 2 }} | 35={{ #expr: 256 + 2 }} | 36={{ #expr: 256 + 2 }} | 37={{ #expr: 256 + 2 }} | 38={{ #expr: 256 + 2 }} | 39={{ #expr: 256 + 2 }} | 40={{ #expr: 256 + 2 }} | 41={{ #expr: 256 + 2 }} | 42={{ #expr: 256 + 2 }} | 43={{ #expr: 256 + 2 }} | 44={{ #expr: 256 + 2 }} | 45={{ #expr: 256 + 6 }} | 46={{ #expr: 256 + 2 }} | 47={{ #expr: 256 + 2 }} | 48={{ #expr: 256 + 2 }} | 49={{ #expr: 256 + 2 }} | 50={{ #expr: 256 + 2 }} | 51={{ #expr: 256 + 2 }} | 52={{ #expr: 256 + 2 }} | 53={{ #expr: 256 + 2 }} | 54={{ #expr: 256 + 2 }} | 55={{ #expr: 256 + 3 }} | 56=256 | #default = 256 }} = {{ #expr: {{#switch: 5 | 1={{ #expr: 256 + 16 }} | 2={{ #expr: 256 + 2 }} | 3={{ #expr: 256 + 2 }} | 4={{ #expr: 256 + 2 }} | 5={{ #expr: 256 + 2 }} | 6={{ #expr: 256 + 2 }} | 7={{ #expr: 256 + 2 }} | 8={{ #expr: 256 + 2 }} | 9={{#switch: 256 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 256 < 449 | {{ #expr: 256 + 2 }} | {{ #expr: 256 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 256 + 2 }} | 11={{ #expr: 256 + 2 }} | 12={{ #expr: 256 + 2 }} | 13={{ #expr: 256 + 2 }} | 14={{ #expr: 256 + 2 }} | 15={{ #expr: 256 + 2 }} | 16={{ #expr: 256 + 2 }} | 17={{ #expr: 256 + 2 }} | 18={{ #expr: 256 + 2 }} | 19={{ #expr: 256 + 2 }} | 20={{ #expr: 256 + 2 }} | 21={{ #expr: 256 + 2 }} | 22={{ #expr: 256 + 2 }} | 23={{ #expr: 256 + 2 }} | 24={{ #expr: 256 + 2 }} | 25={{ #expr: 256 + 2 }} | 26={{ #expr: 256 + 2 }} | 27={{ #expr: 256 + 2 }} | 28={{ #expr: 256 + 2 }} | 29={{ #expr: 256 + 2 }} | 30={{ #expr: 256 + 2 }} | 31={{ #expr: 256 + 2 }} | 32={{ #expr: 256 + 2 }} | 33={{ #expr: 256 + 2 }} | 34={{ #expr: 256 + 2 }} | 35={{ #expr: 256 + 2 }} | 36={{ #expr: 256 + 2 }} | 37={{ #expr: 256 + 2 }} | 38={{ #expr: 256 + 2 }} | 39={{ #expr: 256 + 2 }} | 40={{ #expr: 256 + 2 }} | 41={{ #expr: 256 + 2 }} | 42={{ #expr: 256 + 2 }} | 43={{ #expr: 256 + 2 }} | 44={{ #expr: 256 + 2 }} | 45={{ #expr: 256 + 6 }} | 46={{ #expr: 256 + 2 }} | 47={{ #expr: 256 + 2 }} | 48={{ #expr: 256 + 2 }} | 49={{ #expr: 256 + 2 }} | 50={{ #expr: 256 + 2 }} | 51={{ #expr: 256 + 2 }} | 52={{ #expr: 256 + 2 }} | 53={{ #expr: 256 + 2 }} | 54={{ #expr: 256 + 2 }} | 55={{ #expr: 256 + 3 }} | 56=256 | #default = 256 }} + 1 }} | f|–256}}|}} |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{ #if:ADB:Disteli, Martin||{{#ifeq:0|0|}}}}

|cat= Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:HLS |errNS= 0 |template= Vorlage:HLS |format= |preview= 1 }}{{#invoke:TemplatePar|check |all= 1= Autor= |opt= 2= Datum= Zugriff= Abruf= |cat= {{#ifeq:0 | 0 |Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:HLS}} |errNS= 0 |template= Vorlage:HLS |format= |preview= 1 }}

  • Herbert Koch: Der Raub der Sabinerinnen – ein Jenaer Karzerbild. In: Altes und Neues aus Jena. Ein Heimatbuch aus dem mittleren Saaletal. Herausgeber: Deutscher Kulturbund Jena (1960), S. 23–26.
  • Lucien Leitess; Irma Noseda; Bernhard Wiebel: Und fluchend steht das Volk vor seinen Bildern. Martin Disteli [1802 – 1844] Kunstmuseum Olten, Olten 1978, ISBN 978-3-7209-0001-0.
  • Lucien Leitess: ...Und fluchend steht das Volk vor seinen Bildern. Der vergessene Meister einer zu stürmischen Zeit. In: Projekt Schweiz. Vierundvierzig Porträts aus Leidenschaft. Hg. von Stefan Howald. Unionsverlag, Zürich 2021, ISBN 978-3-293-00578-5, S. 204–215.
  • Volker Wahl: Aus der Geschichte des Jenaer Universitätskarzers. In: Jena soll leben. Beiträge zum historischen Studentenleben an der Universität Jena. Jena (Jenaer Reden und Schriften 1991), S. 57–85.
  • {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}{{#ifeq: 0 | 0
   | {{#if: 744
       |
       | Vorlage:NDB – bitte Seitenzahl(en) angeben
     }}{{#if: 11867207X
         | {{#if: {{#invoke:URIutil|isDNBvalid|11867207X}}
             | {{#if: 
                 | Vorlage:NDB – Wenn GND dann kein SFZ angeben
               }}
             | Vorlage:NDB – GND unzulässig
           }}
         | {{#if: 
             | {{#if: 
                 | {{#ifeq: 445381 | 4526413
                     |
                     | Vorlage:NDB7= ist obsolet, jetzt SFZ=
                   }}
               }}
             | {{#ifeq:  | 1
                 | 
                 | 
               }}
           }}
     }}{{#if: 
         | {{#ifeq: 445381 | 11376103
             |
             | Vorlage:NDBWerktitel= war ein Irrtum, jetzt Werkliste=
           }}
       }}

}}{{#if:

   | {{#if: 
       |
       | 
     }}

}}

Weblinks

[{{canonicalurl:Commons:Category:{{#if:Martin Disteli|Martin Disteli|Martin Disteli}}|uselang=de}} Commons: {{#if:|{{{2}}}|{{#if:Martin Disteli|Martin Disteli|{{#invoke:WLink|getArticleBase}}}}}}]{{#switch:1

|X|x= |0|-= |S|s= – Sammlung von Bildern |1|= – Sammlung von Bildern{{#if:

    | {{#switch: {{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}/{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}
        |1/=  und Videos
        |1/1=, Videos und Audiodateien
        |/1=  und Audiodateien}}
    | , Videos und Audiodateien
  }}

|#default= – }}{{#if: Martin Disteli

   | {{#ifeq: {{#invoke:Str|left|martin disteli|9}} 
       | category: 
| FEHLER: Ohne Category: angeben!}}}}

Vorlage:Wikidata-Registrierung

| {{#if: 
    | Vorlage:DNB-Portal – veraltete Parametrisierung 3=
  }}

}}

|Paola von Wyss-Giacosa: | }}}} {{#if: Disteli, Martin |Disteli, Martin |Martin Disteli}}. In: Sikart{{#if: | (Stand: {{{Jahr}}}) | }}Vorlage:Abrufdatum{{#ifeq: 0 | 0 | {{#if: Disteli, Martin ||Vorlage:SIKART/Lemma nicht angegeben}} }}

          | )
          | {{#if:{{#ifeq:de-DE|de||{{#if:de-DE|1}}}}| ; 
              | )}}}}}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}}}{{#if:https://www.wib.ch/martin-disteli-haus/%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=https://www.wib.ch/martin-disteli-haus/}}%7C%7C}}}}{{#if:Geburtshaus Martin Disteli|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=Geburtshaus Martin Disteli|lines=0}}||}}}}{{#if: | In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{{werk}}}}}}}{{#if: | {{{hrsg}}}{{#if: https://web.archive.org/web/20200706063123/https://www.wib.ch/martin-disteli-haus/%7C,%7C{{#if: 2020-07-06 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|noerror=1}}
            |{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|T._Monat JJJJ}}
            |{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum={{{datum}}}|class=Zitationswartung}} }}{{#if: https://web.archive.org/web/20200706063123/https://www.wib.ch/martin-disteli-haus/%7C,%7C{{#if: 2020-07-06 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: https://web.archive.org/web/20200706063123/https://www.wib.ch/martin-disteli-haus/%7C,%7C{{#if: 2020-07-06 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: https://web.archive.org/web/20200706063123/https://www.wib.ch/martin-disteli-haus/{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C+{{#if:%7C{{#if:https://web.archive.org/web/20200706063123/https://www.wib.ch/martin-disteli-haus/%7Carchiviert%7Cehemals}}%7C{{#if:https://web.archive.org/web/20200706063123/https://www.wib.ch/martin-disteli-haus/%7CArchiviert%7CEhemals}}}}+{{#if:https://web.archive.org/web/20200706063123/https://www.wib.ch/martin-disteli-haus/%7Cvom%7Cim}}+Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: 2020-07-06| am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|2020-07-06{{#if:445384||(?)}}}}}}{{#if: 2020-07-06|;}}}}{{#if: 2020-07-06| {{#if:https://web.archive.org/web/20200706063123/https://www.wib.ch/martin-disteli-haus/{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7Cabgerufen%7CAbgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2020-07-06 |ISO|noerror=1}} }}
       |4=im Jahr
       |7=im
       |10=am
       |#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2020-07-06|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2020-07-06|T._Monat JJJJ}}
    | {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:de-DE|de||{{#if:de-DE|1}}}}|{{#if:https://web.archive.org/web/20200706063123/https://www.wib.ch/martin-disteli-haus/{{#if: 2020-07-06 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
       |  (
       | {{#if: | |  (}}
       }}{{#ifeq:{{#if:de-DE|de-DE|de}}|de||
          {{#invoke:Multilingual|format|de-DE|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:de-DE|de-DE|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: https://web.archive.org/web/20200706063123/https://www.wib.ch/martin-disteli-haus/{{#if: 2020-07-06 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}de-DE|{{#if: |: {{
 #if: 
 | {{
     #ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | Vorlage:Str trim
     | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
     }}
 | {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | „Vorlage:Str trim“
     | {{#invoke:Text|quote
         |1={{#if: 
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
         |2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
         |3=1}} }}

}}{{#if:

   |  (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if:  | :  }}{{#if:  | , deutsch: „“ }})
   | {{#if: 
       |  ({{#if:  | , deutsch: „“ }})
       | {{#if:  |  (deutsch: „“) }}
 }}

}}{{#if: {{{zitat}}}

   | {{#if: 
       | {{#if: {{{zitat}}}
           | Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
   | Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if:  | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
             | Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
             | {{{ref}}} }}

}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:https://web.archive.org/web/20200706063123/https://www.wib.ch/martin-disteli-haus/%7C%7C{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:

   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.wib.ch/martin-disteli-haus/
       | {{#if:  | [1] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://www.wib.ch/martin-disteli-haus/
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.wib.ch/martin-disteli-haus/}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.wib.ch/martin-disteli-haus/ Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://www.wib.ch/martin-disteli-haus/
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.wib.ch/martin-disteli-haus/}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://www.wib.ch/martin-disteli-haus/ }}|{{#switch: 
   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.wib.ch/martin-disteli-haus/
       | {{#if:  | [2] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 2022-12-12 20:11:04 InternetArchiveBot
           | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://www.wib.ch/martin-disteli-haus/
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.wib.ch/martin-disteli-haus/}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.wib.ch/martin-disteli-haus/ Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 2022-12-12 20:11:04 InternetArchiveBot
            | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://www.wib.ch/martin-disteli-haus/
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.wib.ch/martin-disteli-haus/}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://www.wib.ch/martin-disteli-haus/ }} }}}}}}}}}}{{#if:2022-12-12 20:11:04 InternetArchiveBot|
        {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp=2022-12-12 20:11:04 InternetArchiveBot|text={{#if:https://web.archive.org/web/20200706063123/https://www.wib.ch/martin-disteli-haus/%7CVorlage:Webarchiv/archiv-bot}}

}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}</ref>

Einzelnachweise

<references />

Vorlage:Hinweisbaustein{{#ifeq:0|0|}}

{{#ifeq: p | p | | {{#if: 11867207Xn9409501749331532 | |

}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 11867207X | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 11867207X | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n94095017 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n94095017 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 49331532 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 49331532 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung

{{#if: Disteli, Martin | {{#if: | {{#if: Schweizer Maler | {{#if: 28. Mai 1802 | {{#if: Olten | {{#if: 18. März 1844 | {{#if: Solothurn |

Vorlage:Wikidata-Registrierung