Mary Brant
Koñwatsiãtsiaiéñni („Der eine Blume geliehen wurde“) oder Mary (Molly) Brant (auch Gonwatsijayennin, Degonwadonti, Tekonwatonti) (* 1736 (?); † 16. April 1796 in Kingston, Ontario, Kanada) war eine Mohawk-Anführerin und die ältere Schwester von Joseph Brant. Beide hatten großen Einfluss während des Amerikanischen Unabhängigkeitskrieges als britische Loyalisten.
Am 24. November 1994 ehrte die kanadische Regierung, vertreten durch den für das Historic Sites and Monuments Board of Canada zuständigen Minister, Tekonwatonti und erklärte sie zu einer „Person von nationaler historischer Bedeutung“.<ref>{{#if:|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:|{{{autor}}}: }}{{#if:|{{#if:Brant, Molly (Tekonwatonti) - National Historic Person|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1={{{archiv-url}}}}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Brant, Molly (Tekonwatonti) - National Historic Person}}]{{#if:| ({{{format}}})}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}|{{#if:https://www.pc.gc.ca/apps/DFHD/page_nhs_eng.aspx?id=1704%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C{{#invoke:Vorlage:Internetquelle%7CTitelFormat%7Ctitel={{#invoke:WLink%7CgetEscapedTitle%7C1=Brant, Molly (Tekonwatonti) - National Historic Person}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=https://www.pc.gc.ca/apps/DFHD/page_nhs_eng.aspx?id=1704}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1=Brant, Molly (Tekonwatonti) - National Historic Person}}}}]}}{{#if:| ({{{format}}}{{#if:Directory of Federal Heritage DesignationsParks Canada/Parcs Canada{{#if: 2022-05-20 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
| )
| {{#if:{{#ifeq:en|de||{{#if:en|1}}}}| ;
| )}}}}}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}}}{{#if:https://www.pc.gc.ca/apps/DFHD/page_nhs_eng.aspx?id=1704%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=https://www.pc.gc.ca/apps/DFHD/page_nhs_eng.aspx?id=1704}}%7C%7C}}}}{{#if:Brant, Molly (Tekonwatonti) - National Historic Person|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=Brant, Molly (Tekonwatonti) - National Historic Person|lines=0}}||}}}}{{#if: Directory of Federal Heritage Designations| In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Directory of Federal Heritage Designations}}}}{{#if: Parks Canada/Parcs Canada| Parks Canada/Parcs Canada{{#if: |,|{{#if: 2022-05-20 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||,}}}}}}}}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|noerror=1}}
|{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|T._Monat JJJJ}}
|{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum={{{datum}}}|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2022-05-20 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: |,|{{#if: 2022-05-20 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| {{#if:Parks Canada/Parcs Canada|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:663489||(?)}}}}}}{{#if: 2022-05-20|;}}}}{{#if: 2022-05-20| {{#if:Parks Canada/Parcs Canada{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2022-05-20 |ISO|noerror=1}} }}
|4=im Jahr
|7=im
|10=am
|#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2022-05-20|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2022-05-20|T._Monat JJJJ}}
| {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:en|de||{{#if:en|1}}}}|{{#if:Directory of Federal Heritage DesignationsParks Canada/Parcs Canada{{#if: 2022-05-20 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
| (
| {{#if: | | (}}
}}{{#ifeq:{{#if:en|en|de}}|de||
{{#invoke:Multilingual|format|en|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:en|en|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: {{#if: 2022-05-20 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}en|{{#if: |: {{
#if:
| „{{
#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
| Vorlage:Str trim
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
}}“
| {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
| „Vorlage:Str trim“
| {{#invoke:Text|quote
|1={{#if:
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
|2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
|3=1}} }}
}}{{#if:
| (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if: | : }}{{#if: | , deutsch: „“ }})
| {{#if:
| ({{#if: | , deutsch: „“ }})
| {{#if: | (deutsch: „“) }}
}}
}}{{#if: {{{zitat}}}
| {{#if:
| {{#if: {{{zitat}}}
| Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
| Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if: | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
| Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
| {{{ref}}} }}
}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:||{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:
|0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.pc.gc.ca/apps/DFHD/page_nhs_eng.aspx?id=1704 | {{#if: | [1] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }} | (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.) }}{{#switch: |no|0|= |#default={{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |opt = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://www.pc.gc.ca/apps/DFHD/page_nhs_eng.aspx?id=1704 | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.pc.gc.ca/apps/DFHD/page_nhs_eng.aspx?id=1704}} || {{#if: || }} }} | {{#if: | {{#if: || }} | {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: deadurl |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.pc.gc.ca/apps/DFHD/page_nhs_eng.aspx?id=1704 Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. ) {{#if: | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: |no|0|= |#default= {{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |all = inline= url= |opt = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://www.pc.gc.ca/apps/DFHD/page_nhs_eng.aspx?id=1704 | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.pc.gc.ca/apps/DFHD/page_nhs_eng.aspx?id=1704}} || {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: deadurl |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}[https://www.pc.gc.ca/apps/DFHD/page_nhs_eng.aspx?id=1704 }}|{{#switch: |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.pc.gc.ca/apps/DFHD/page_nhs_eng.aspx?id=1704 | {{#if: | [2] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: | {{#if: | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }} | (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.) }}{{#switch: |no|0|= |#default={{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |opt = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://www.pc.gc.ca/apps/DFHD/page_nhs_eng.aspx?id=1704 | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.pc.gc.ca/apps/DFHD/page_nhs_eng.aspx?id=1704}} || {{#if: || }} }} | {{#if: | {{#if: || }} | {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.pc.gc.ca/apps/DFHD/page_nhs_eng.aspx?id=1704 Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. ) {{#if: | {{#if: | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: |no|0|= |#default= {{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |all = inline= url= |opt = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://www.pc.gc.ca/apps/DFHD/page_nhs_eng.aspx?id=1704 | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.pc.gc.ca/apps/DFHD/page_nhs_eng.aspx?id=1704}} || {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}[https://www.pc.gc.ca/apps/DFHD/page_nhs_eng.aspx?id=1704 }} }}}}}}}}}}{{#if:| {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}
}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}</ref>
Leben
Mary Brant lebte mit William Johnson, dem Superintendenten für indianische Angelegenheiten im Mohawk Valley in der Kolonie New York, zusammen („Common-law marriage“), sie hatten acht gemeinsame Kinder, Peter, Elizabeth, Magdalene, Margaret, George, Mary, Susanna und Anne. In seinem Testament bezeichnet er sie aber nur als sorgsamen und treue Haushälterin<ref>'prudent & faithfull Housekeeper', Daniel K. Richter, Johnson, Sir William, first baronet (1715?–1774). Oxford Dictionary of National Biography, Oxford, Oxford University Press 2003. {{#invoke:Vorlage:Handle|f|scheme=doi|class=plainlinks|parProblem=Problem|errCat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:DOI|errClasses=error editoronly|errHide=1|errNS=0 4 10 100}}</ref>. Mary Brant wird die Weitergabe von Informationen an die Briten zum Vorteil in der Schlacht von Oriskany und die Unterstützung der Sache der Loyalisten zugeschrieben, was sie zur Flucht vor den Amerikanern nach Westen zu den Cayuga und schließlich nach Kanada zwang. Dort war sie weiter Anführerin der Führerinnen der Sechs Nationen und sorgte dafür, dass vier der sechs Haudenosaunee-Nationen loyal zum Königreich Großbritannien standen. Nach dem Krieg zog sie nach Kingston (Ontario), wo sie von der britischen Regierung ein Haus und eine hohe Pension erhielt.
Familienstammbaum
Owandah/Margaret von den Haun (Irokesen) =Peter Tehonwaghkwangeraghkwa von den Mohawk │ ├──────────────────────────────────┐ │ │ │ │ Degonwadonti/Molly Thayendanegea/Joseph +Warraghiyagey/Sir William Johnson │ ├──────┬──────────┬──────────┬─────────┬─────┬─────┬────────┐ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ Peter Elizabeth Magdalene Margaret │ Mary Susanna Anne │ Tekahiowake/George Jacob Johnson, 1758–1843. +? │ │ Sakayengwaraton/Häuptling John Smoke Johnson, 1783–1886. +Helen Martin. ????–1866. │ │ Onwanosyshon/Häuptling George Johnson, 1816–1884. +Emily (Heirat 1853) │ ├───────────────┬──────────────────┬──────────────────────────┐ │ │ │ │ │ │ │ │ Henry Beverly Eva (Eliza Helen) Allen Wawanosh (1858–1923) Tekahionwake/Pauline 1854–1894 1856–1937 +Floretta Maracle 1861–1913.
Literatur
- White Savage: William Johnson and the Invention of America. Fintan O Toole, 2005.
Weblinks
- {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}
- Who Was Molly Brant? Cataraqui Archaeology Research Foundation,m (englisch)
- Molly Brant – Mohawk, Consort, Mother, Loyalist
- Mary (Molly) Brant. Woman of Two Worlds (englisch)
- Woman Spirit. Molly Brant – Mohawk (englisch)
Einzelnachweise
<references />
{{#ifeq: p | p | | {{#if: 120015773n950082399087174 | |
}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 120015773 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 120015773 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n95008239 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n95008239 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 9087174 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 9087174 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung
{{#if: Brant, Mary | {{#if: Koñwatsiãtsiaiéñni; Brant, Molly; Gonwatsijayennin; Degonwadonti; Tekonwatonti | {{#if: Anführerin der Mohawk-Indianer während des Amerikanischen Unabhängigkeitskrieges | {{#if: um 1736 | {{#if: | {{#if: 16. April 1796 | {{#if: Kingston, Ontario, Kanada || Personendaten | |
|---|---|
| NAME | Brant, Mary
}} |
| ALTERNATIVNAMEN | Koñwatsiãtsiaiéñni; Brant, Molly; Gonwatsijayennin; Degonwadonti; Tekonwatonti
}} |
| KURZBESCHREIBUNG | Anführerin der Mohawk-Indianer während des Amerikanischen Unabhängigkeitskrieges
}} |
| GEBURTSDATUM | um 1736
}} |
| GEBURTSORT |
}} |
| STERBEDATUM | 16. April 1796
}} |
| STERBEORT | Kingston, Ontario, Kanada
}} |
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:URL
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:Linktext
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:Datum
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:"
- Wikipedia:Weblink offline fix-attempted
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link/URL fehlt
- Wikipedia:GND fehlt
- Wikipedia:Normdaten-TYP falsch oder fehlend
- Wikipedia:GND in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:GND in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Person der Amerikanischen Revolution
- Indianer
- Brite
- Kanadier
- Geboren im 18. Jahrhundert
- Gestorben 1796
- Frau