Zum Inhalt springen

Newtonmeter

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie
Physikalische Einheit
Einheitenname Newtonmeter |

Bitte den Namen der Einheit angeben}}{{#if: <math>\mathrm{N\, m, N\cdot m}</math> |

Einheitenzeichen <math>\mathrm{N\, m, N\cdot m}</math>}}{{#if: Drehmoment; Arbeit, Energie |
Physikalische Größen Drehmoment; Arbeit, Energie}}{{#if: <math>M; W, E</math> |
Formelzeichen
Dimension
System f|E|System}}}}{{#if: <math>\mathrm{1 \, N \, m = 1 \, {kg \, m^2}/{s^2 |
In SI-Einheiten
In CGS-Einheiten
Benannt nach
Abgeleitet von
Siehe auch: }}

{{#if:|}}{{#if:|}}{{#if:|}}</math>


nur für Arbeit, Energie: <math>\mathrm{1 \, N \, m = 1 \, J = 1 \, W \, s }</math>

| CGS = | BenanntNach = | AbgeleitetVon = Newton, Meter | SieheAuch = }} Der oder das Newtonmeter ist die SI-Einheit für die vektorielle Größe Drehmoment sowie für die skalaren Größen Energie und Arbeit (insbesondere mechanische Energie und Arbeit). Für Energie und Arbeit, nicht aber für Drehmoment,<ref name="SI9-2-3-4" /> kann äquivalent der Name „Joule“ verwendet werden.

Das Einheitenzeichen für das Newtonmeter ist N m oder N·m. Nach den Formatierungsregeln des Internationalen Einheitensystems müssen die beiden Einheitenzeichen N und m stets durch einen Zwischenraum oder einen Multiplikationspunkt getrennt werden,<ref name="SI9-5-2" /><ref name="DIN 1301">DIN 1301-1 Kapitel 9.4.</ref> in der Praxis wird dieses Leerzeichen jedoch meist nicht verwendet. Die Reihenfolge der Faktoren soll nicht vertauscht werden, um eine Verwechslung mit mN = Millinewton auszuschließen.<ref name="DIN 1301 "/>

Drehmomenteinheit

Ein Newtonmeter ist der Betrag des Drehmoments <math>\vec M</math>, das eine Kraft <math>\vec F</math> von einem Newton bei einem Hebelarm <math>\vec r</math> von einem Meter erzeugt, wenn der Hebelarm senkrecht zur Kraft steht.

<math>\vec M = \vec r \times \vec F </math>

Energieeinheit

Ein Newtonmeter ist die mechanische Arbeit <math>W</math>, die verrichtet wird, wenn der Angriffspunkt einer Kraft von einem Newton entlang ihrer Wirkungslinie <math>\vec s</math> um einen Meter verschoben wird. Die Wegstrecke liegt hier, im Gegensatz zum Fall des Drehmoments, in der gleichen Richtung wie die Kraft:

<math>W = \vec F \cdot \vec s</math>

Als Energieeinheit trägt der Newtonmeter den speziellen Namen Joule (J): <math>\mathrm{1 \, J = 1 \, N \, m}</math>. Der Name „Joule“ wird für Größenangaben von Arbeit und Energie weit häufiger verwendet als „Newtonmeter“; für Drehmomente darf er nicht verwendet werden.<ref name="SI9-2-3-4" />

Umrechnungsfaktoren

Die Einheiten sind mit verschiedenen Vorsätzen für Maßeinheiten (SI-Präfixen) in Verwendung. Neben der SI-Einheit N m sind noch gebräuchlich (aber nicht bzw. nicht mehr gesetzliche Einheiten im deutschen Sprachraum):

Einzelnachweise

<references> <ref name="SI9-5-2"> {{#if:|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:|{{{autor}}}: }}{{#if:|{{#if:SI-Broschüre 9. Auflage (2019), Kapitel 5.2|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1={{{archiv-url}}}}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=SI-Broschüre 9. Auflage (2019), Kapitel 5.2}}]{{#if:| ({{{format}}})}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}|{{#if:https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure/%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C{{#invoke:Vorlage:Internetquelle%7CTitelFormat%7Ctitel={{#invoke:WLink%7CgetEscapedTitle%7C1=SI-Broschüre 9. Auflage (2019), Kapitel 5.2}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure/}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1=SI-Broschüre 9. Auflage (2019), Kapitel 5.2}}}}]}}{{#if:| ({{{format}}}{{#if:Bureau International des Poids et Mesures2019{{#if: 2022-06-05 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}

          | )
          | {{#if:{{#ifeq:en fr|de||{{#if:en fr|1}}}}| ; 
              | )}}}}}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}}}{{#if:https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure/%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure/}}%7C%7C}}}}{{#if:SI-Broschüre 9. Auflage (2019), Kapitel 5.2|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=SI-Broschüre 9. Auflage (2019), Kapitel 5.2|lines=0}}||}}}}{{#if: | In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=}}}}{{#if: Bureau International des Poids et Mesures| Bureau International des Poids et Mesures{{#if: 2019|,|{{#if: 2022-06-05 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: 2019| {{#if:{{#invoke:DateTime|format|2019|noerror=1}}
            |{{#invoke:DateTime|format|2019|T._Monat JJJJ}}
            |{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum=2019|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2022-06-05 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | S. {{#if: |,|{{#if: 2022-06-05 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| {{#if:2019Bureau International des Poids et Mesures|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:136966||(?)}}}}}}{{#if: 2022-06-05|;}}}}{{#if: 2022-06-05| {{#if:2019Bureau International des Poids et Mesures{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2022-06-05 |ISO|noerror=1}} }}
       |4=im Jahr
       |7=im
       |10=am
       |#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2022-06-05|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2022-06-05|T._Monat JJJJ}}
    | {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:en fr|de||{{#if:en fr|1}}}}|{{#if:Bureau International des Poids et Mesures2019{{#if: 2022-06-05 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
       |  (
       | {{#if: | |  (}}
       }}{{#ifeq:{{#if:en fr|en fr|de}}|de||
          {{#invoke:Multilingual|format|en fr|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:en fr|en fr|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: 2019{{#if: 2022-06-05 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}en fr|{{#if: |: {{
 #if: 
 | {{
     #ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | Vorlage:Str trim
     | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
     }}
 | {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | „Vorlage:Str trim“
     | {{#invoke:Text|quote
         |1={{#if: 
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
         |2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
         |3=1}} }}

}}{{#if:

   |  (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if:  | :  }}{{#if:  | , deutsch: „“ }})
   | {{#if: 
       |  ({{#if:  | , deutsch: „“ }})
       | {{#if:  |  (deutsch: „“) }}
 }}

}}{{#if: {{{zitat}}}

   | {{#if: 
       | {{#if: {{{zitat}}}
           | Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
   | Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if:  | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
             | Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
             | {{{ref}}} }}

}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:||{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:

   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure/
       | {{#if:  | [1] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure/
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure/}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure/ Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure/
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure/}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure/ }}|{{#switch: 
   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure/
       | {{#if:  | [2] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure/
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure/}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure/ Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure/
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure/}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure/ }} }}}}}}}}}}{{#if:|
        {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}

}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }} </ref> <ref name="SI9-2-3-4"> „Even though torque has the same dimension as energy (SI unit joule), the joule is never used for expressing torque.“ The International System of Units (SI) 9. edition, 2019, Kap. 2.3.4, Seite 140 </ref> </references>