On Liberty
On Liberty (Über die Freiheit) ist ein philosophisches Werk des englischen Philosophen John Stuart Mill, das erstmals 1859 veröffentlicht wurde. Für den damaligen viktorianischen Leser war es ein radikales Werk, das moralische und ökonomische Freiheit von Individuen gegenüber dem souveränen Staat forderte.
Ein wichtiger Punkt des Werks ist sein Grundsatz für Freiheit: „Over himself, over his own body and mind, the individual is sovereign.“ (Dt.: „Über sich selbst, über seinen eigenen Körper und Geist, ist ein Individuum souverän.“) Mill sagt das als Gegensatz zur Tyrannei der Mehrheit. „Tyrannei der Mehrheit“ nennt er die ungewählte Macht der Mehrheit, die durch Kontrolle der Etiquette und Moral schreckliche Dinge tun kann. Ein zweiter wichtiger Punkt des Werks ist das Harm Principle (Prinzip des Schadens): Jeder kann alles tun, was er will, solange er niemandem direkt schadet. Alle Zweige des Liberalismus, und auch andere politische Lehren, verstehen dies als ihr Grundprinzip, sie widersprechen sich jedoch darin, was Schaden ist und was direkt ist.
On Liberty war ein enorm einflussreiches Werk. Die präsentierten Ideen waren die Basis vieler politischer Gedanken. Das Werk ist recht kurz und auch durch Nicht-Experten leicht lesbar. Es blieb seit seiner ersten Veröffentlichung kontinuierlich in Druck. Bis heute wird eine Kopie des Werks dem Präsidenten der britischen liberalen Demokraten, früher die liberale Partei, gegeben, als Zeichen der Nachfolge der Partei, die Mill gründen half.
2022 wurde in einem Artikel dargelegt, dass der Anteil von Harriet Taylor Mill an dem Werk immens sei. In Reaktion hierauf wird im März 2026 eine Ausgabe des Buchs erscheinen, im dem sie als Mitautorin explizit genannt wird.<ref>{{#if:|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:Justin Weinberg|Justin Weinberg: }}{{#if:|{{#if:“On Liberty” Now Officially Has Two Authors|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1={{{archiv-url}}}}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=“On Liberty” Now Officially Has Two Authors}}]{{#if:| ({{{format}}})}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}|{{#if:https://dailynous.com/2026/03/19/on-liberty-now-officially-has-two-authors/%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C{{#invoke:Vorlage:Internetquelle%7CTitelFormat%7Ctitel={{#invoke:WLink%7CgetEscapedTitle%7C1=“On Liberty” Now Officially Has Two Authors}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=https://dailynous.com/2026/03/19/on-liberty-now-officially-has-two-authors/}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1=“On Liberty” Now Officially Has Two Authors}}}}]}}{{#if:| ({{{format}}}{{#if:dailynous.com2026-03-19{{#if: 2026-03-20 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
| )
| {{#if:{{#ifeq:en|de||{{#if:en|1}}}}| ;
| )}}}}}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}}}{{#if:https://dailynous.com/2026/03/19/on-liberty-now-officially-has-two-authors/%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=https://dailynous.com/2026/03/19/on-liberty-now-officially-has-two-authors/}}%7C%7C}}}}{{#if:“On Liberty” Now Officially Has Two Authors|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=“On Liberty” Now Officially Has Two Authors|lines=0}}||}}}}{{#if: dailynous.com| In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=dailynous.com}}}}{{#if: | {{{hrsg}}}{{#if: 2026-03-19|,|{{#if: 2026-03-20 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||,}}}}}}}}{{#if: 2026-03-19| {{#if:{{#invoke:DateTime|format|2026-03-19|noerror=1}}
|{{#invoke:DateTime|format|2026-03-19|T._Monat JJJJ}}
|{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum=2026-03-19|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2026-03-20 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: |,|{{#if: 2026-03-20 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| {{#if:2026-03-19|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:1765372||(?)}}}}}}{{#if: 2026-03-20|;}}}}{{#if: 2026-03-20| {{#if:2026-03-19{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2026-03-20 |ISO|noerror=1}} }}
|4=im Jahr
|7=im
|10=am
|#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2026-03-20|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2026-03-20|T._Monat JJJJ}}
| {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:en|de||{{#if:en|1}}}}|{{#if:dailynous.com2026-03-19{{#if: 2026-03-20 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
| (
| {{#if: | | (}}
}}{{#ifeq:{{#if:en|en|de}}|de||
{{#invoke:Multilingual|format|en|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:en|en|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: 2026-03-19{{#if: 2026-03-20 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}en|{{#if: |: {{
#if:
| „{{
#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
| Vorlage:Str trim
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
}}“
| {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
| „Vorlage:Str trim“
| {{#invoke:Text|quote
|1={{#if:
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
|2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
|3=1}} }}
}}{{#if:
| (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if: | : }}{{#if: | , deutsch: „“ }})
| {{#if:
| ({{#if: | , deutsch: „“ }})
| {{#if: | (deutsch: „“) }}
}}
}}{{#if: {{{zitat}}}
| {{#if:
| {{#if: {{{zitat}}}
| Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
| Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if: | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
| Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
| {{{ref}}} }}
}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:||{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:
|0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://dailynous.com/2026/03/19/on-liberty-now-officially-has-two-authors/ | {{#if: | [1] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }} | (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.) }}{{#switch: |no|0|= |#default={{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |opt = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://dailynous.com/2026/03/19/on-liberty-now-officially-has-two-authors/ | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://dailynous.com/2026/03/19/on-liberty-now-officially-has-two-authors/}} || {{#if: || }} }} | {{#if: | {{#if: || }} | {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: deadurl |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://dailynous.com/2026/03/19/on-liberty-now-officially-has-two-authors/ Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. ) {{#if: | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: |no|0|= |#default= {{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |all = inline= url= |opt = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://dailynous.com/2026/03/19/on-liberty-now-officially-has-two-authors/ | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://dailynous.com/2026/03/19/on-liberty-now-officially-has-two-authors/}} || {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: deadurl |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}[https://dailynous.com/2026/03/19/on-liberty-now-officially-has-two-authors/ }}|{{#switch: |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://dailynous.com/2026/03/19/on-liberty-now-officially-has-two-authors/ | {{#if: | [2] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: | {{#if: | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }} | (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.) }}{{#switch: |no|0|= |#default={{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |opt = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://dailynous.com/2026/03/19/on-liberty-now-officially-has-two-authors/ | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://dailynous.com/2026/03/19/on-liberty-now-officially-has-two-authors/}} || {{#if: || }} }} | {{#if: | {{#if: || }} | {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://dailynous.com/2026/03/19/on-liberty-now-officially-has-two-authors/ Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. ) {{#if: | {{#if: | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: |no|0|= |#default= {{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |all = inline= url= |opt = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://dailynous.com/2026/03/19/on-liberty-now-officially-has-two-authors/ | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://dailynous.com/2026/03/19/on-liberty-now-officially-has-two-authors/}} || {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}[https://dailynous.com/2026/03/19/on-liberty-now-officially-has-two-authors/ }} }}}}}}}}}}{{#if:| {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}
}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}</ref>
Veröffentlichte Ausgaben von On Liberty
- On Liberty (ISBN 1-59986-973-X)
- On Liberty and The Subjection of Women (ISBN 0-14-144147-X)
Online-Ausgaben von On Liberty
|1|= – Quellen und Volltexte |0|-= |X|x= |#default= –
}}{{#if: en | ({{#invoke:Multilingual|format|en|slang=!|shift=m}}) }}{{#invoke:TemplatePar|check
|opt= 1= 2= lang= suffix= |template=Vorlage:Wikisource |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Schwesterprojekt }}
Sekundärliteratur (Online-Text)
- Mill On Liberty, by Chin Liew Ten, Clarendon Press, Oxford, 1980 (der ganze Text wird von der National University of Singapore gehostet).
Einzelnachweise
<references />
- Seiten mit defekten Dateilinks
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:URL
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:Linktext
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:Datum
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:"
- Wikipedia:Weblink offline fix-attempted
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link/URL fehlt
- Werk der Politischen Philosophie
- Liberalismus
- Wirtschaftsliberalismus
- Literatur (19. Jahrhundert)
- Literatur (Englisch)