Zum Inhalt springen

Pagig

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie

Vorlage:Infobox Ort in der Schweiz

Datei:Karte Gemeinde Pagig 2007.png
Gemeindestand vor der Fusion am 31. Dezember 2007

Pagig ({{#invoke:Vorlage:lang|full|CODE=rm|SCRIPTING=Latn|SERVICE=rätoromanisch}}) ist ein Ort in der Region Plessur und eine Fraktion der Gemeinde Arosa, Kanton Graubünden. Bis 2007 war Pagig eine selbständige Gemeinde, 2008 bis 2012 bildete sie mit St. Peter die Gemeinde St. Peter-Pagig.

Geographie

Pagig liegt auf der rechten, nördlichen Talseite des Schanfiggs, acht Kilometer (Luftlinie) östlich von Chur, etwa 60 m oberhalb der Kantonsstrasse nach Arosa. Das Dorf besteht aus zwei Kleinsiedlungen beidseits des Grosstobels. Als schmaler Streifen, im Westen vom Clasaurer Tobel begrenzt, erstreckte sich das Gemeindegebiet von der tief eingeschnittenen Plessur ({{#ifeq: Vorlage:Höhe/Fmt|Expression error: Unrecognised punctuation character "."|Vorlage:Höhe/Fehler in Parameterliste|}}{{#if: 820

 |{{#if: CH
   |{{#switch: CH
       | AT = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m ü. A.|m ü. A.}}
       | BSW77 =
            {{#ifexpr: (820>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|Ostsee|Ostsee}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|Ostsee|Ostsee}}
            }}
       | LI
       | CH = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m ü. M.|m ü. M.}}
       | LI-M
       | CH-M = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m|m}}
       | DE =
            {{#ifexpr: (820>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m|m}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m unter dem Meeresspiegel|m unter dem Meeresspiegel}}
            }}
       | DE-NN =
            {{#ifexpr: (820>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|NN|NN}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|NN|NN}}
            }}
       | DE-HN =
            {{#ifexpr: (820>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|HN|HN}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|HN|HN}}
            }}
       | DE-NHN =
            {{#ifexpr: (820>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|NHN|NHN}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|NHN|NHN}}
            }}
       | DE-NHN-2016 =
            {{#ifexpr: (820>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|NHN|NHN}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|NHN|NHN}}
            }}
       |AL = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m ü. A.|m ü. A.}}
       | SK  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m n.m.|m n.m.}}
       | CZ  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m n.m.|m n.m.}}
       | HU  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m|m}}


       | DK  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m.o.h.|m.o.h.}}
       | GB| IE = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m ASL|m ASL}}
       | FR|FX  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m|m}}
       | IT|SM|VA  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m s.l.m.|m s.l.m.}}
       |BA 
       |HR 
       |ME 
       |MK 
       |RS 
       |SI 
             = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m. i. J.|m. i. J.}}
       | JP  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|T.P.|m T.P.}}
       | NL  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m NAP|m NAP}}
       | NO  =
            {{#ifexpr: (820>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|moh.|moh.}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|muh.|muh.}}
            }}
       | PL  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m n.p.m.|m n.p.m.}}
       | SE  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m ö.h.|m ö.h.}}
       | ES  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|msnm|msnm}}
       | BE  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m O.P.|m O.P.}}
       |AF 
       |AX 
       |DZ 
       |AS 
       |AD 
       |AO 
       |AI 
       |AQ 
       |AG 
       |AR 
       |AM 
       |AW 
       |AU 
       |AZ 
       |BS 
       |BH 
       |BD 
       |BB 
       |BY 
       |BZ 
       |BJ 
       |BM 
       |BT 
       |BO 
       |BW 
       |BV 
       |BR 
       |IO 
       |BN 
       |BG 
       |BF 
       |BI 
       |KH 
       |CM 
       |CA 
       |CV 
       |KY 
       |CF 
       |TD 
       |CL 
       |CN 
       |CX 
       |CC 
       |CO 
       |KM 
       |CG 
       |CD 
       |CK 
       |CR 
       |CI 
       |CU 
       |CY 
       |DK 
       |DJ 
       |DM 
       |DO 
       |EC 
       |EG 
       |SV 
       |GQ 
       |ER 
       |EE 
       |ET 
       |FK 
       |FO 
       |FJ 
       |FI 
       |GF 
       |PF 
       |TF 
       |GA 
       |GM 
       |GE 
       |GH 
       |GI 
       |GR 
       |GL 
       |GD 
       |GP 
       |GU 
       |GT 
       |GG 
       |GN 
       |GW 
       |GY 
       |HT 
       |HM 
       |HN 
       |HK 
       |IS 
       |IN 
       |ID 
       |IR 
       |IQ 
       |IM 
       |IL 
       |JM 
       |JE 
       |JO 
       |KZ 
       |KE 
       |KI 
       |KP 
       |KR 
       |KW 
       |KG 
       |LA 
       |LV 
       |LB 
       |LS 
       |LR 
       |LY 
       |LT 
       |LU 
       |MO 
       |MG 
       |MW 
       |MY 
       |MV 
       |ML 
       |MT 
       |MH 
       |MQ 
       |MR 
       |MU 
       |YT 
       |MX 
       |FM 
       |MD 
       |MC 
       |MN 
       |MS 
       |MA 
       |MZ 
       |MM 
       |NA 
       |NR 
       |NP 
       |AN 
       |NC 
       |NZ 
       |NI 
       |NE 
       |NG 
       |NU 
       |NF 
       |MP 
       |OM 
       |PK 
       |PW 
       |PS 
       |PA 
       |PG 
       |PY 
       |PE 
       |PH 
       |PN 
       |PT 
       |PR 
       |QA 
       |RE 
       |RO 
       |RU 
       |RW 
       |SH 
       |KN 
       |LC 
       |PM 
       |VC 
       |WS 
       |ST 
       |SA 
       |SN 
       |SC 
       |SL 
       |SG 
       |SB 
       |SO 
       |ZA 
       |GS 
       |LK 
       |SD 
       |SS 
       |SR 
       |SJ 
       |SZ 
       |SY 
       |TW 
       |TJ 
       |TZ 
       |TH 
       |TL 
       |TG 
       |TK 
       |TO 
       |TT 
       |TN 
       |TR 
       |TM 
       |TC 
       |TV 
       |UG 
       |UA 
       |AE 
       |US 
       |UM 
       |UY 
       |UZ 
       |VU 
       |VE 
       |VN 
       |VG 
       |VI 
       |WF 
       |EH 
       |YE 
       |ZM 
       |ZW 
       =
       {{#ifexpr: (820>=0)
         |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m|m}}
         |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m unter dem Meeresspiegel|m unter dem Meeresspiegel}}
         }}
       |XA| XS| XN| XP| XI=
            {{#ifexpr: (820>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|MSL|MSL}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|MSL|MSL}}
            }}
       |XO=
            {{#ifexpr: (820>=150)
            |{{#invoke:Measure|Masz}} ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|MSL|MSL}}
            |Vorlage:Höhe/ungültiger Wert
            }}
       |MERKUR| VENUS| ERDE| MARS| JUPITER| SATURN| URANUS| NEPTUN =
            {{#ifexpr: (820>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|Nullniveau|Nullniveau}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|Nullniveau|Nullniveau}}
            }}
       |M
       |METER =
            {{#ifexpr: (820>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m|m}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m unter dem Meeresspiegel|m unter dem Meeresspiegel}}
            }}
       | #default = Vorlage:Höhe/Fmt CHVorlage:Höhe/unbekannter Bezug
   }}
   |{{#ifexpr: (820>=0)
     |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m|m}}
     |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m unter dem Meeresspiegel|m unter dem Meeresspiegel}}
     }}
   }}
 | Höhenwert fehlt, siehe VorlagenbeschreibungVorlage:Höhe/Fehler in Parameterliste

}}) über den zerklüfteten Hang bis zur Zone der Alpweiden. Dort verbreiterte sich das Territorium zur Mulde Pagiger Bleis und reichte am Grat der Hochwangkette vom Tüfelsch Chopf über den Hauptgipfel des Hochwangs (2533 m, höchster Punkt der ehemaligen Gemeinde) bis östlich des Ratoser Steins (2474 m).

Vom gesamten früheren Gemeindeareal von 524 ha sind 305 ha landwirtschaftlich nutzbar, meist als Maiensässen. Nebst 165 ha Wald und Gehölz und 42 ha unproduktiver Fläche (meist Gebirge) finden sich noch 12 ha Siedlungsfläche.

Geschichte

Die in deutscher Sprache 1160 als de Puigo erwähnte Siedlung wurde bereits früher (und heute noch) in rätoromanisch Pagiai genannt. Um 1200 war die Gegend weitgehend ausgebaut. Landesherren waren als bischöfliche Lehensnehmer bis 1338 die Vazer. Ihnen folgten die Werdenberger, 1363 erstmals die Toggenburger. Die 1285 bis 1498 erwähnten Herren von Unterwegen waren Churer Ministeriale und sassen auf einer Burg unterhalb des Dorfs, von der keine Reste mehr existieren<ref name="HLS" /> – genauso wenig wie von der Burg Buwix oberhalb des Dorfes.

Als Nachbarschaft der Gerichtsgemeinde St. Peter schloss sich Pagig 1436 dem Zehngerichtenbund an. Neue Landesherren waren ab 1437 die Montforter, nach 1471 die Matscher und ab 1479 Österreich. 1652 erfolgte der Auskauf der Herrschaftsrechte, 1657 der bischöflichen Lehensrechte. Kirchlich gehörte Pagig zu St. Peter; die Reformation wurde um 1530 eingeführt. Die rätoromanische Sprache verschwand um 1570. Viehwirtschaft und Ackerbau (Hanf) waren die wichtigsten Erwerbsquellen. 1875 bis 1877 wurde die Talstrasse unterhalb des Dorfes erbaut, 1984 entstand der Skilift mit dem Berghaus. Zu Beginn des 21. Jahrhunderts war Pagig eine Siedlung ohne Kirche, Schule und Laden.<ref name="HLS" />

Pagig war früher eine eigenständige politische Gemeinde. 2008 vereinigte sie sich mit dem taleinwärtigen Nachbarort St. Peter zur Gemeinde St. Peter-Pagig. Schon 2013 schloss sich diese Gemeinde ihrerseits mitsamt weiteren damaligen Nachbargemeinden der Gemeinde Arosa an.

Wappen

{{#if: | | || style="font-weight:bold; padding-top:1em;" | {{{Titel}}}
{{#if: Pagig wappen.svg|{{#ifeq:Pagig wappen.svg|ignore||[[Datei:{{#if: Pagig wappen.svg | Pagig wappen.svg | Coats of arms of None.svg }}|{{#if: 70 | 70 |100}}px|links|Wappen von {{#invoke: WLink|getArticleBase}}]]}}}} {{#if: In Blau bewurzeltes goldenes Steinbockhorn | Blasonierung: {{
 #if: 
{{
     #ifeq: {{#if:{{#if: | |{{#ifeq: {{#property:p17}} | schweiz | de-ch | de }}}}|{{#if: | |{{#ifeq: {{#property:p17}} | schweiz | de-ch | de }}}}|de}} | de
Vorlage:Str trim flat}}
     }}
|{{#ifeq: {{#property:p17}} | schweiz | de-ch | de }}}}|{{#if: | |{{#ifeq: {{#property:p17}} | schweiz | de-ch | de }}}}|de}} | de Vorlage:Str trim quote 1={{#if: flat}} flat}} }} |{{#ifeq: {{#property:p17}} | Schweiz | de-ch | de }}}} 3=1}} }}

}}{{#if:

: }}{{#if: {{#if: | }} | , deutsch: „{{#if: | }}“ }}) {{#if: }} | , deutsch: „{{#if: | }}“ }}) }} | (deutsch: „{{#if: | }}“) }}
 }}

}}{{#if: In Blau bewurzeltes goldenes Steinbockhorn

{{#if: {{#if: In Blau bewurzeltes goldenes Steinbockhorn Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }} Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if: | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}} Vorlage:": Ungültiger Wert: ref= {{{ref}}} }}

}} }}{{#if: | <ref name="{{#if:Vorlage:Str trim|{{{ref}}}|Wappen}}">{{{Quelle}}}</ref> | {{#if: Vorlage:Str trim| <ref name="{{{ref}}}"></ref>}} }}{{#if: | <ref name="{{#if:Vorlage:Str trim|{{{ref_2}}}|Wappen_2}}">{{{Quelle_2}}}</ref> | {{#if: Vorlage:Str trim| <ref name="{{{ref_2}}}"></ref>}} }}

{{#if: | Wappenbegründung: {{{Begründung}}}}}

{{#if: Nach dem Wappen der Edelknechte von Buwix, deren Burgturm sich oberhalb des Dorfes befunden haben soll. Farben des Zehngerichtenbundes. | Nach dem Wappen der Edelknechte von Buwix, deren Burgturm sich oberhalb des Dorfes befunden haben soll. Farben des Zehngerichtenbundes.

}}

{{#ifeq:0|0|{{#if: Pagig wappen.svg || }}{{#if: In Blau bewurzeltes goldenes Steinbockhorn || }}}}

Bevölkerung

Bevölkerungsentwicklung
Jahr 1808 1850 1900 1950 1970 2000<ref name="HLS" /> 2004
Einwohner 75 78 88 79 43 78 69

Von den 69 Bewohnern waren 65 (= 94,20 %) Schweizer Staatsangehörige (Stand Ende 2004).

Trivia

Das Dorf Pagig kommt in der 5. Staffel der bekannten Schweizer Sitcom Fascht e Familie vor, weil der Protagonist Bruno Caduff, ein junger Buchhalter, aus Pagig stammt. Caduff wurde von Beat Marti gespielt, welcher wie in seiner Rolle als Bruno Caduff ebenfalls aus Graubünden stammt<ref>{{#if:|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:|{{{autor}}}: }}{{#if:|{{#if:Fascht e Familie - Ausgerechnet Rolf (Staffel 5, Folge 81) - Play SRF|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1={{{archiv-url}}}}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Fascht e Familie - Ausgerechnet Rolf (Staffel 5, Folge 81) - Play SRF}}]{{#if:| ({{{format}}})}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}|{{#if:https://www.srf.ch/play/tv/fascht-e-familie/video/ausgerechnet-rolf-staffel-5-folge-81?urn=urn:srf:video:5d0bcdcd-b026-4b72-a3c8-f737c2fc61ca%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C{{#invoke:Vorlage:Internetquelle%7CTitelFormat%7Ctitel={{#invoke:WLink%7CgetEscapedTitle%7C1=Fascht e Familie - Ausgerechnet Rolf (Staffel 5, Folge 81) - Play SRF}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=https://www.srf.ch/play/tv/fascht-e-familie/video/ausgerechnet-rolf-staffel-5-folge-81?urn=urn:srf:video:5d0bcdcd-b026-4b72-a3c8-f737c2fc61ca}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1=Fascht e Familie - Ausgerechnet Rolf (Staffel 5, Folge 81) - Play SRF}}}}]}}{{#if:| ({{{format}}}{{#if:{{#if: 2024-08-06 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}

          | )
          | {{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}| ; 
              | )}}}}}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}}}{{#if:https://www.srf.ch/play/tv/fascht-e-familie/video/ausgerechnet-rolf-staffel-5-folge-81?urn=urn:srf:video:5d0bcdcd-b026-4b72-a3c8-f737c2fc61ca%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=https://www.srf.ch/play/tv/fascht-e-familie/video/ausgerechnet-rolf-staffel-5-folge-81?urn=urn:srf:video:5d0bcdcd-b026-4b72-a3c8-f737c2fc61ca}}%7C%7C}}}}{{#if:Fascht e Familie - Ausgerechnet Rolf (Staffel 5, Folge 81) - Play SRF|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=Fascht e Familie - Ausgerechnet Rolf (Staffel 5, Folge 81) - Play SRF|lines=0}}||}}}}{{#if: | In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{{werk}}}}}}}{{#if: | {{{hrsg}}}{{#if: |,|{{#if: 2024-08-06 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|noerror=1}}
            |{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|T._Monat JJJJ}}
            |{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum={{{datum}}}|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2024-08-06 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: |,|{{#if: 2024-08-06 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| {{#if:|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:589419||(?)}}}}}}{{#if: 2024-08-06|;}}}}{{#if: 2024-08-06| {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2024-08-06 |ISO|noerror=1}} }}
       |4=im Jahr
       |7=im
       |10=am
       |#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2024-08-06|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2024-08-06|T._Monat JJJJ}}
    | {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}|{{#if:{{#if: 2024-08-06 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
       |  (
       | {{#if: | |  (}}
       }}{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||
          {{#invoke:Multilingual|format|{{{sprache}}}|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: {{#if: 2024-08-06 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}|{{#if: |: {{
 #if: 
 | {{
     #ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | Vorlage:Str trim
     | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
     }}
 | {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | „Vorlage:Str trim“
     | {{#invoke:Text|quote
         |1={{#if: 
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
         |2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
         |3=1}} }}

}}{{#if:

   |  (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if:  | :  }}{{#if:  | , deutsch: „“ }})
   | {{#if: 
       |  ({{#if:  | , deutsch: „“ }})
       | {{#if:  |  (deutsch: „“) }}
 }}

}}{{#if: {{{zitat}}}

   | {{#if: 
       | {{#if: {{{zitat}}}
           | Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
   | Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if:  | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
             | Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
             | {{{ref}}} }}

}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:||{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:

   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.srf.ch/play/tv/fascht-e-familie/video/ausgerechnet-rolf-staffel-5-folge-81?urn=urn:srf:video:5d0bcdcd-b026-4b72-a3c8-f737c2fc61ca
       | {{#if:  | [1] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://www.srf.ch/play/tv/fascht-e-familie/video/ausgerechnet-rolf-staffel-5-folge-81?urn=urn:srf:video:5d0bcdcd-b026-4b72-a3c8-f737c2fc61ca
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.srf.ch/play/tv/fascht-e-familie/video/ausgerechnet-rolf-staffel-5-folge-81?urn=urn:srf:video:5d0bcdcd-b026-4b72-a3c8-f737c2fc61ca}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.srf.ch/play/tv/fascht-e-familie/video/ausgerechnet-rolf-staffel-5-folge-81?urn=urn:srf:video:5d0bcdcd-b026-4b72-a3c8-f737c2fc61ca Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://www.srf.ch/play/tv/fascht-e-familie/video/ausgerechnet-rolf-staffel-5-folge-81?urn=urn:srf:video:5d0bcdcd-b026-4b72-a3c8-f737c2fc61ca
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.srf.ch/play/tv/fascht-e-familie/video/ausgerechnet-rolf-staffel-5-folge-81?urn=urn:srf:video:5d0bcdcd-b026-4b72-a3c8-f737c2fc61ca}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://www.srf.ch/play/tv/fascht-e-familie/video/ausgerechnet-rolf-staffel-5-folge-81?urn=urn:srf:video:5d0bcdcd-b026-4b72-a3c8-f737c2fc61ca }}|{{#switch: 
   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.srf.ch/play/tv/fascht-e-familie/video/ausgerechnet-rolf-staffel-5-folge-81?urn=urn:srf:video:5d0bcdcd-b026-4b72-a3c8-f737c2fc61ca
       | {{#if:  | [2] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://www.srf.ch/play/tv/fascht-e-familie/video/ausgerechnet-rolf-staffel-5-folge-81?urn=urn:srf:video:5d0bcdcd-b026-4b72-a3c8-f737c2fc61ca
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.srf.ch/play/tv/fascht-e-familie/video/ausgerechnet-rolf-staffel-5-folge-81?urn=urn:srf:video:5d0bcdcd-b026-4b72-a3c8-f737c2fc61ca}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.srf.ch/play/tv/fascht-e-familie/video/ausgerechnet-rolf-staffel-5-folge-81?urn=urn:srf:video:5d0bcdcd-b026-4b72-a3c8-f737c2fc61ca Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://www.srf.ch/play/tv/fascht-e-familie/video/ausgerechnet-rolf-staffel-5-folge-81?urn=urn:srf:video:5d0bcdcd-b026-4b72-a3c8-f737c2fc61ca
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.srf.ch/play/tv/fascht-e-familie/video/ausgerechnet-rolf-staffel-5-folge-81?urn=urn:srf:video:5d0bcdcd-b026-4b72-a3c8-f737c2fc61ca}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://www.srf.ch/play/tv/fascht-e-familie/video/ausgerechnet-rolf-staffel-5-folge-81?urn=urn:srf:video:5d0bcdcd-b026-4b72-a3c8-f737c2fc61ca }} }}}}}}}}}}{{#if:|
        {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}

}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}</ref>.

Sehenswürdigkeiten

{{#invoke:Vorlage:Siehe auch|f}}

Wirtschaft und Verkehr

Pagig ist mit der Haltestelle Pagig Abzweigung der Postautolinie Chur–Peist ans Netz des öffentlichen Verkehrs angeschlossen.

Literatur

  • Hans Danuser/Walser-Vereinigung Graubünden (Hrsg.): Alte Wege im Schanfigg. Verlag Walser-Vereinigung Graubünden, Splügen 1997.
  • Hans Danuser, Ruedi Homberger: Arosa und das Schanfigg. Eigenverlag Danuser/Homberger, Arosa 1988.
  • Die Gemeinden des Kantons Graubünden. Chur/Zürich 2003, ISBN 3-7253-0741-5.
  • Carl Fischer: Land und Leute im Tale Schanfigg. Manatschal Ebner & Cie., Chur 1905.
  • Albert Frigg: Die evangelische Talschaftskirche zu Sankt Peter im Schanfigg – Eine Chronik. Eigenverlag Frigg, Sankt Peter 1989.
  • Jürg Ganz: Pagig. Verlag Bündner Monatsblatt, Chur 2001, ISBN 3-905342-10-3.
  • B. Hartmann: Die Chur-Arosa-Bahn. In: Heimatschutz, Jahrgang X, 1915.
  • Hans Hofmann: Chur–Arosa, vom Bau und Betrieb der Bahn. 2. Auflage, Calanda Verlag Hans Hofmann, Chur 1989/1993.
  • Fritz Maron, Ferdinand Zai: Das alte Eggahaus in Arosa – Ein Heimatmuseum für das Tal Schanfigg. Eigenverlag Verein für Naturschutz und Heimatkunde Arosa, Arosa o. J. (um 1930).
  • Peter Masüger: Vom Alträtoromanischen zum «Tschalfiggerisch». In: Terra Grischuna, 48. Jahrgang, Heft 1. Terra Grischuna Verlag, Chur 1990, {{#invoke:URIutil|{{#ifeq:1|1|linkISSN|targetISSN}}|1011-5196|0}}{{#ifeq:1|0|[!]

}}{{#ifeq:0|1

        |{{#switch:00
                  |11= (print/online)
                  |10= (print)
                  |01= (online)
          }}

}}{{#ifeq:0|0

        |{{#ifeq:0|0
              |{{#if:{{#invoke:URIutil|isISSNvalid|1=1011-5196}}
                    |
                    |{{#invoke:TemplUtl|failure|ISSN ungültig}}}}}}

}}.

  • Christian Patt: Schanfigger Wörter – Eine Ergänzung zum Davoser Wörterbuch. Verlag Walservereinigung Graubünden, Chur 1986.
  • Erwin Poeschel: Die Kunstdenkmäler des Kantons Graubünden II. Die Talschaften Herrschaft, Prättigau, Davos, Schanfigg, Churwalden, Albulatal (= Kunstdenkmäler der Schweiz. Band 9). Hrsg. von der Gesellschaft für Schweizerische Kunstgeschichte GSK. Bern 1937. {{#if: {{#if: | {{#invoke:TemplUtl|faculty|{{{suffix}}}}} }}
 | trim | 811066703 }} DNB 811066703 Katalogeintrag der Deutschen Nationalbibliothek | DNB trim | 811066703 }} 811066703

}}{{#ifeq: 0 | 0 | {{#if: {{#invoke:URIutil|isDNBvalid|811066703}} | | (???)}} }}.

  • E. Rud: Das Schanfigg. Buchdruckerei AG Arosa, Arosa o. J. (um 1920).
  • Region Schanfigg-Arosa. In: Terra Grischuna, 59. Jahrgang, Heft 1. Terra Grischuna Verlag, Chur 2000, {{#invoke:URIutil|{{#ifeq:1|1|linkISSN|targetISSN}}|1011-5196|0}}{{#ifeq:1|0|[!]

}}{{#ifeq:0|1

        |{{#switch:00
                  |11= (print/online)
                  |10= (print)
                  |01= (online)
          }}

}}{{#ifeq:0|0

        |{{#ifeq:0|0
              |{{#if:{{#invoke:URIutil|isISSNvalid|1=1011-5196}}
                    |
                    |{{#invoke:TemplUtl|failure|ISSN ungültig}}}}}}

}}.

  • Schanfigg-Arosa. In: Terra Grischuna, 48. Jahrgang, Heft 1. Terra Grischuna Verlag, Chur 1990, {{#invoke:URIutil|{{#ifeq:1|1|linkISSN|targetISSN}}|1011-5196|0}}{{#ifeq:1|0|[!]

}}{{#ifeq:0|1

        |{{#switch:00
                  |11= (print/online)
                  |10= (print)
                  |01= (online)
          }}

}}{{#ifeq:0|0

        |{{#ifeq:0|0
              |{{#if:{{#invoke:URIutil|isISSNvalid|1=1011-5196}}
                    |
                    |{{#invoke:TemplUtl|failure|ISSN ungültig}}}}}}

}}.

|cat= Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:HLS |errNS= 0 |template= Vorlage:HLS |format= |preview= 1 }}{{#invoke:TemplatePar|check |all= 1= Autor= |opt= 2= Datum= Zugriff= Abruf= |cat= {{#ifeq:0 | 0 |Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:HLS}} |errNS= 0 |template= Vorlage:HLS |format= |preview= 1 }}

  • Vereinigung für Walsertum (Hrsg.): Die Walser – Ein Arbeitsheft für Schulen. 3. Auflage. Verlag Wir Walser, Brig 1998.
  • Paul Zinsli: Walser Volkstum. 6. Auflage. Verlag Bündner Monatsblatt, Chur 1991, ISBN 3-905241-17X.

Weblinks

[{{canonicalurl:Commons:Category:{{#if:Arosa|Arosa|Pagig}}|uselang=de}} Commons: {{#if:|{{{2}}}|{{#if:Arosa|Arosa|{{#invoke:WLink|getArticleBase}}}}}}]{{#switch:1

|X|x= |0|-= |S|s= – Sammlung von Bildern |1|= – Sammlung von Bildern{{#if: 01

    | {{#switch: {{#invoke:TemplUtl|faculty|0}}/{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}
        |1/=  und Videos
        |1/1=, Videos und Audiodateien
        |/1=  und Audiodateien}}
    | , Videos und Audiodateien
  }}

|#default= – }}{{#if: Arosa

   | {{#ifeq: {{#invoke:Str|left|arosa|9}} 
       | category: 
| FEHLER: Ohne Category: angeben!}}}}

Vorlage:Wikidata-Registrierung

Einzelnachweise

<references> <ref name="HLS">{{#ifeq: Jürg Simonett|Redaktion||Jürg Simonett: }}{{#if:Pagig|Vorlage:Str replace|Pagig}}. In: Historisches Lexikon der Schweiz{{#if: |. {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|}}}}{{#if: |, abgerufen am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|}}}}.{{#invoke:TemplatePar|valid|1|N>0 |cat= Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:HLS |errNS= 0 |template= Vorlage:HLS |format= |preview= 1 }}{{#invoke:TemplatePar|check |all= 1= Autor= |opt= 2= Datum= Zugriff= Abruf= |cat= {{#ifeq:0 | 0 |Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:HLS}} |errNS= 0 |template= Vorlage:HLS |format= |preview= 1 }}Vorlage:HLS-Hinweis</ref> </references>

Vorlage:Navigationsleiste Region Plessur

{{#ifeq: g | p | | {{#if: 4647852-8236567349 | |

}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: g | p | {{#if: 4647852-8 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: g | p | {{#if: 4647852-8 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: g | p | {{#if: | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: g | p | {{#if: | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: g | p | {{#if: 236567349 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: g | p | {{#if: 236567349 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung