Paul Crell
Paul Crell, auch Krell (* 6. Februar 1531 in Eisleben; † 24. Mai 1579 in Meißen) war ein deutscher lutherischer Theologe.
Leben
Nach dem Besuch der Lateinschule seiner Vaterstadt, immatrikulierte sich Crell am 14. November 1548 an der Universität Wittenberg.<ref>Karl Eduard Förstemann: Album Academiae Vitebergensis ab Anno Christi MDII usque ad Anno MDLX. Karl Tauchnitz, Leipzig, 1841, S. 243, Sp. b, Nr. 14 (Digitalisat).</ref> Dort studierte er zunächst an der philosophischen Fakultät, unter anderem bei Johannes Marcellus die Sieben Freien Künste. Am 22. Februar 1552 erhielt er den Magister der Künste und fand am 10. Juli 1555 Aufnahme in den Senat der philosophischen Fakultät.<ref>Julius Köstlin: Die Baccaulaurei und Magistri der Wittenberger Philosophischen Fakultät (1503–1560). Halle 1887.</ref>
Er wandte sich einem theologischen Studium zu, trat 1559 die Nachfolge von Paul Eber als Prediger an der Wittenberger Schlosskirche an und promovierte im selben Jahr am 7. Dezember zum Doktor der Theologie. Daraufhin wurde er als ordentlicher Professor in die theologische Fakultät aufgenommen, hielt Vorlesungen über alttestamentliche, neutestamentliche und dogmatische Themen, letztere auf der Grundlage der Loci Communes von Philipp Melanchthon. Crell distanzierte sich aber zunehmend von der kirchlichen Richtung der Philippisten, was zu Auseinandersetzungen mit seinen Amtskollegen führte.
Nachdem er im Sommersemester 1563 das Rektorat der Universität und im Sommersemester 1569 das gleichwertige Prorektorat bekleidet hatte, gab Crell seine Stellung in Wittenberg aufgrund der Auseinandersetzungen auf und wechselte nach Meißen in das Oberkonsistorium. Hier entwickelte er sich zu einem eifrigen Gnesiolutheraner und bestärkte August von Sachsen in der Durchsetzung einer strengen lutherischen Linie in der Kirchenpolitik. Mit seiner Schrift „kurtz Bekenntnis und Artickel vom heiligen Abendmahl“ schuf er die Grundlage dafür, dass auf dem 1574 durchgeführten Landtag in Torgau die Torgauer Artikel beschlossen wurden, auf deren Grundlage die Philippisten aus Sachsen vertrieben wurden.
Daraufhin kehrte Crell mit Kaspar Eberhard nach Wittenberg zurück, um die Wittenberger Akademie nach lutherischem Vorbild auszurichten. Während seiner zweiten Wittenberger Phase nahm er 1576 an Verhandlungen zum Torgauer Buch, der sächsischen Vorform der Konkordienformel, teil. Dennoch konnte er in Wittenberg nicht glücklich werden. Einerseits geriet er wegen der Verordnungen des Kurfürsten in Misskredit bei den Studenten und anderseits intrigierten am sächsischen Hof noch strengere Vertreter der Lutherischen Orthodoxie gegen ihn. Da man an Crells lutherischen Überzeugung Zweifel hegte, fand sein Wirken durch die Aberkennung seiner Lehrbefähigung ein jähes Ende. Er ging 1577 an das Konsistorium nach Meißen zurück, wo er schließlich starb.
Familie
Crell hatte 1556<ref>Zacharias Praetorius: Declaratio Dicti Ad Hebraeos XIII. Honorabile Connubium In Omnibus, Et Thorus immaculatus, Scortatores autem & adulteros iudicabit Deus. Scripta In Nuptiis ... Pauli Crelli Islebiensis, & pudicissimae virginis Annae filiae Clarissimi viri Georgii Maioris Theologiae Doctoris. Wittenberg, 1556 (Digitalisat).</ref> Anna Major, die Tochter des Wittenberger Professors der Theologie Georg Majors und dessen Frau Margarethe (geb. von Mochau), geheiratet. Aus der Ehe gingen Kinder hervor. Von diesen kennt man:<ref>Theodor Wotschke: Aus Wittenberger Kirchenbüchern. In: Archiv für Reformationsgeschichte (ARG), Jg. 29 (1932), S. 169–223.</ref>
- Tochter Elisabeth Crell (~ 16. Mai 1560 in Wittenberg) ⚭ 8. Juli 1589 in Wittenberg mit Christian Görlitz
- Sohn Theodor Crell (~ 6. Februar 1562 in Wittenberg),
- Sohn Sebastian Crell (~ 11. Januar 1563 in Wittenberg), 1. Mai 1569 Uni. Wittenberg (deponiert)
- Sohn Paul Crell (~ 3. Januar 1566 in Wittenberg), 1. Mai 1569 Uni. Wittenberg (deponiert)
- Tochter Anna Crell (~ 20. Dezember 1567 in Wittenberg; † 7. August 1603 in Dresden) ⚭ 14. Februar 1602 mit dem Notar in Dresden Joachim Winterl<ref>Johann Lucius: Eine Leichpredigt/ Bey dem Begrebnis der weiland Erbarn und Vielehrentugentsamen Frawen Annae, Des Ehrnvehsten und Ehrnwolgeachten Herrn Joachimi Winterl/Notarij Publici, Ehelichen Hausfrawen/ welche deen 7. Augusti, in dem jtztlauffenden 1603. Jahre/ allhier zu Dreßden in Christo seliglich eingeschlafen/ und den 9. erwehneten Monatstag Christlich und ehrlich zur Erden bestattet worden ist/ Gehalten in der Kirchen zu unser lieben Frawen. Matthes Stöckel, Dresden, 1603 (Digitalisat).</ref>
- Sohn Johannes Crell (* 1573; † 1577)
Werke
- Commonefactio De verbis Symboli: Credo Remissionem Peccatorum. Wittenberg 1571 (Digitalisat).
- Euangelion Vnsers Herrn Jhesu Christi, Aus allen vier Euangelisten, nach ordnung der zeit vnd Geschichte einstimmig verglichen vnd zusamen gezogen. Wittenberg 1566/1571/1613 (Digitalisat der Aug. Lufft, Wittenberg 1571).
- Quaestio De Vera Ac Nativa Sententia Dicti Paulini: Nonne panis quem frangimus communicatio est corporis Christi etc. In Qua De Praecipuis Sacramentariae Sectae imposturis non pauca utiliter monentur. Schwertel, Wittenberg 1576 (Digitalisat).
- Promptvarivm Biblicvm Oder Biblische Concordantien, Darinn alle und jede, derer in H. Schrifft Meldung geschicht Persohnen, Länder, Stätte, Flecken, Gegenden, Wasser, Berge ... außführlich beschrieben: Die Hebreischen, Chaldeischen, Syrischen, Griechischen und Lateinischen Namen verdolmetschet ..., Anfänglich auff gnedigste Anordnung und Befehl Weilandt Churfürsten Augusti zu Sachsen ... kürtzlich colligirt und zusammen getragen. Schleich, Frankfurt am Main 1627 (Digitalisat).
- Opus concordatium. Frankfurt 1627
- Tractatum de justificatione &c. Freherus
Literatur
- {{ #if:Heinrich Heppe|Heinrich Heppe: |}}{{ #if:ADB:Crell, Paul|{{ #if:Crell, Paul|Crell, Paul|Paul Crell }}|{{#ifeq: {{#switch: 4
| 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }} | 0 | {{ #if:Crell, Paul|Crell, Paul|Paul Crell }} | [https://daten.digitale-sammlungen.de/~db/bsb000{{#switch: 4 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }}/images/index.html?seite={{#switch: 4 | 1={{ #expr: 588 + 16 }} | 2={{ #expr: 588 + 2 }} | 3={{ #expr: 588 + 2 }} | 4={{ #expr: 588 + 2 }} | 5={{ #expr: 588 + 2 }} | 6={{ #expr: 588 + 2 }} | 7={{ #expr: 588 + 2 }} | 8={{ #expr: 588 + 2 }} | 9={{#switch: 588 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 588 < 449 | {{ #expr: 588 + 2 }} | {{ #expr: 588 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 588 + 2 }} | 11={{ #expr: 588 + 2 }} | 12={{ #expr: 588 + 2 }} | 13={{ #expr: 588 + 2 }} | 14={{ #expr: 588 + 2 }} | 15={{ #expr: 588 + 2 }} | 16={{ #expr: 588 + 2 }} | 17={{ #expr: 588 + 2 }} | 18={{ #expr: 588 + 2 }} | 19={{ #expr: 588 + 2 }} | 20={{ #expr: 588 + 2 }} | 21={{ #expr: 588 + 2 }} | 22={{ #expr: 588 + 2 }} | 23={{ #expr: 588 + 2 }} | 24={{ #expr: 588 + 2 }} | 25={{ #expr: 588 + 2 }} | 26={{ #expr: 588 + 2 }} | 27={{ #expr: 588 + 2 }} | 28={{ #expr: 588 + 2 }} | 29={{ #expr: 588 + 2 }} | 30={{ #expr: 588 + 2 }} | 31={{ #expr: 588 + 2 }} | 32={{ #expr: 588 + 2 }} | 33={{ #expr: 588 + 2 }} | 34={{ #expr: 588 + 2 }} | 35={{ #expr: 588 + 2 }} | 36={{ #expr: 588 + 2 }} | 37={{ #expr: 588 + 2 }} | 38={{ #expr: 588 + 2 }} | 39={{ #expr: 588 + 2 }} | 40={{ #expr: 588 + 2 }} | 41={{ #expr: 588 + 2 }} | 42={{ #expr: 588 + 2 }} | 43={{ #expr: 588 + 2 }} | 44={{ #expr: 588 + 2 }} | 45={{ #expr: 588 + 6 }} | 46={{ #expr: 588 + 2 }} | 47={{ #expr: 588 + 2 }} | 48={{ #expr: 588 + 2 }} | 49={{ #expr: 588 + 2 }} | 50={{ #expr: 588 + 2 }} | 51={{ #expr: 588 + 2 }} | 52={{ #expr: 588 + 2 }} | 53={{ #expr: 588 + 2 }} | 54={{ #expr: 588 + 2 }} | 55={{ #expr: 588 + 3 }} | 56=588 | #default = 588 }} {{ #if:Crell, Paul|Crell, Paul|Paul Crell }}] }} }}{{#ifeq:Vorlage:Str rightc|.||.}} In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 4, Duncker & Humblot, Leipzig {{#switch: 4 | 1=1875 | 2=1875 | 3=1876 | 4=1876 | 5=1877 | 6=1877 | 7=1877 | 8=1878 | 9=1879 | 10=1879 | 11=1880 | 12=1880 | 13=1881 | 14=1881 | 15=1882 | 16=1882 | 17=1883 | 18=1883 | 19=1884 | 20=1884 | 21=1885 | 22=1885 | 23=1886 | 24=1887 | 25=1887 | 26=1888 | 27=1888 | 28=1889 | 29=1889 | 30=1890 | 31=1890 | 32=1891 | 33=1891 | 34=1892 | 35=1893 | 36=1893 | 37=1894 | 38=1894 | 39=1895 | 40=1896 | 41=1896 | 42=1897 | 43=1898 | 44=1898 | 45=1900 | 46=1902 | 47=1903 | 48=1904 | 49=1904 | 50=1905 | 51=1906 | 52=1906 | 53=1907 | 54=1908 | 55=1910 | 56=1912 | #default = Vorlage:ADB – bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben{{#ifeq:0|0|}} }}, S. 588{{ #if:589 | {{ #ifexpr: {{#switch: 4 | 1={{ #expr: 588 + 16 }} | 2={{ #expr: 588 + 2 }} | 3={{ #expr: 588 + 2 }} | 4={{ #expr: 588 + 2 }} | 5={{ #expr: 588 + 2 }} | 6={{ #expr: 588 + 2 }} | 7={{ #expr: 588 + 2 }} | 8={{ #expr: 588 + 2 }} | 9={{#switch: 588 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 588 < 449 | {{ #expr: 588 + 2 }} | {{ #expr: 588 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 588 + 2 }} | 11={{ #expr: 588 + 2 }} | 12={{ #expr: 588 + 2 }} | 13={{ #expr: 588 + 2 }} | 14={{ #expr: 588 + 2 }} | 15={{ #expr: 588 + 2 }} | 16={{ #expr: 588 + 2 }} | 17={{ #expr: 588 + 2 }} | 18={{ #expr: 588 + 2 }} | 19={{ #expr: 588 + 2 }} | 20={{ #expr: 588 + 2 }} | 21={{ #expr: 588 + 2 }} | 22={{ #expr: 588 + 2 }} | 23={{ #expr: 588 + 2 }} | 24={{ #expr: 588 + 2 }} | 25={{ #expr: 588 + 2 }} | 26={{ #expr: 588 + 2 }} | 27={{ #expr: 588 + 2 }} | 28={{ #expr: 588 + 2 }} | 29={{ #expr: 588 + 2 }} | 30={{ #expr: 588 + 2 }} | 31={{ #expr: 588 + 2 }} | 32={{ #expr: 588 + 2 }} | 33={{ #expr: 588 + 2 }} | 34={{ #expr: 588 + 2 }} | 35={{ #expr: 588 + 2 }} | 36={{ #expr: 588 + 2 }} | 37={{ #expr: 588 + 2 }} | 38={{ #expr: 588 + 2 }} | 39={{ #expr: 588 + 2 }} | 40={{ #expr: 588 + 2 }} | 41={{ #expr: 588 + 2 }} | 42={{ #expr: 588 + 2 }} | 43={{ #expr: 588 + 2 }} | 44={{ #expr: 588 + 2 }} | 45={{ #expr: 588 + 6 }} | 46={{ #expr: 588 + 2 }} | 47={{ #expr: 588 + 2 }} | 48={{ #expr: 588 + 2 }} | 49={{ #expr: 588 + 2 }} | 50={{ #expr: 588 + 2 }} | 51={{ #expr: 588 + 2 }} | 52={{ #expr: 588 + 2 }} | 53={{ #expr: 588 + 2 }} | 54={{ #expr: 588 + 2 }} | 55={{ #expr: 588 + 3 }} | 56=588 | #default = 588 }} != {{#switch: 4 | 1={{ #expr: 589 + 16 }} | 2={{ #expr: 589 + 2 }} | 3={{ #expr: 589 + 2 }} | 4={{ #expr: 589 + 2 }} | 5={{ #expr: 589 + 2 }} | 6={{ #expr: 589 + 2 }} | 7={{ #expr: 589 + 2 }} | 8={{ #expr: 589 + 2 }} | 9={{#switch: 589 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 589 < 449 | {{ #expr: 589 + 2 }} | {{ #expr: 589 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 589 + 2 }} | 11={{ #expr: 589 + 2 }} | 12={{ #expr: 589 + 2 }} | 13={{ #expr: 589 + 2 }} | 14={{ #expr: 589 + 2 }} | 15={{ #expr: 589 + 2 }} | 16={{ #expr: 589 + 2 }} | 17={{ #expr: 589 + 2 }} | 18={{ #expr: 589 + 2 }} | 19={{ #expr: 589 + 2 }} | 20={{ #expr: 589 + 2 }} | 21={{ #expr: 589 + 2 }} | 22={{ #expr: 589 + 2 }} | 23={{ #expr: 589 + 2 }} | 24={{ #expr: 589 + 2 }} | 25={{ #expr: 589 + 2 }} | 26={{ #expr: 589 + 2 }} | 27={{ #expr: 589 + 2 }} | 28={{ #expr: 589 + 2 }} | 29={{ #expr: 589 + 2 }} | 30={{ #expr: 589 + 2 }} | 31={{ #expr: 589 + 2 }} | 32={{ #expr: 589 + 2 }} | 33={{ #expr: 589 + 2 }} | 34={{ #expr: 589 + 2 }} | 35={{ #expr: 589 + 2 }} | 36={{ #expr: 589 + 2 }} | 37={{ #expr: 589 + 2 }} | 38={{ #expr: 589 + 2 }} | 39={{ #expr: 589 + 2 }} | 40={{ #expr: 589 + 2 }} | 41={{ #expr: 589 + 2 }} | 42={{ #expr: 589 + 2 }} | 43={{ #expr: 589 + 2 }} | 44={{ #expr: 589 + 2 }} | 45={{ #expr: 589 + 6 }} | 46={{ #expr: 589 + 2 }} | 47={{ #expr: 589 + 2 }} | 48={{ #expr: 589 + 2 }} | 49={{ #expr: 589 + 2 }} | 50={{ #expr: 589 + 2 }} | 51={{ #expr: 589 + 2 }} | 52={{ #expr: 589 + 2 }} | 53={{ #expr: 589 + 2 }} | 54={{ #expr: 589 + 2 }} | 55={{ #expr: 589 + 3 }} | 56=589 | #default = 589 }} |{{ #ifexpr: {{#switch: 4 | 1={{ #expr: 589 + 16 }} | 2={{ #expr: 589 + 2 }} | 3={{ #expr: 589 + 2 }} | 4={{ #expr: 589 + 2 }} | 5={{ #expr: 589 + 2 }} | 6={{ #expr: 589 + 2 }} | 7={{ #expr: 589 + 2 }} | 8={{ #expr: 589 + 2 }} | 9={{#switch: 589 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 589 < 449 | {{ #expr: 589 + 2 }} | {{ #expr: 589 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 589 + 2 }} | 11={{ #expr: 589 + 2 }} | 12={{ #expr: 589 + 2 }} | 13={{ #expr: 589 + 2 }} | 14={{ #expr: 589 + 2 }} | 15={{ #expr: 589 + 2 }} | 16={{ #expr: 589 + 2 }} | 17={{ #expr: 589 + 2 }} | 18={{ #expr: 589 + 2 }} | 19={{ #expr: 589 + 2 }} | 20={{ #expr: 589 + 2 }} | 21={{ #expr: 589 + 2 }} | 22={{ #expr: 589 + 2 }} | 23={{ #expr: 589 + 2 }} | 24={{ #expr: 589 + 2 }} | 25={{ #expr: 589 + 2 }} | 26={{ #expr: 589 + 2 }} | 27={{ #expr: 589 + 2 }} | 28={{ #expr: 589 + 2 }} | 29={{ #expr: 589 + 2 }} | 30={{ #expr: 589 + 2 }} | 31={{ #expr: 589 + 2 }} | 32={{ #expr: 589 + 2 }} | 33={{ #expr: 589 + 2 }} | 34={{ #expr: 589 + 2 }} | 35={{ #expr: 589 + 2 }} | 36={{ #expr: 589 + 2 }} | 37={{ #expr: 589 + 2 }} | 38={{ #expr: 589 + 2 }} | 39={{ #expr: 589 + 2 }} | 40={{ #expr: 589 + 2 }} | 41={{ #expr: 589 + 2 }} | 42={{ #expr: 589 + 2 }} | 43={{ #expr: 589 + 2 }} | 44={{ #expr: 589 + 2 }} | 45={{ #expr: 589 + 6 }} | 46={{ #expr: 589 + 2 }} | 47={{ #expr: 589 + 2 }} | 48={{ #expr: 589 + 2 }} | 49={{ #expr: 589 + 2 }} | 50={{ #expr: 589 + 2 }} | 51={{ #expr: 589 + 2 }} | 52={{ #expr: 589 + 2 }} | 53={{ #expr: 589 + 2 }} | 54={{ #expr: 589 + 2 }} | 55={{ #expr: 589 + 3 }} | 56=589 | #default = 589 }} = {{ #expr: {{#switch: 4 | 1={{ #expr: 588 + 16 }} | 2={{ #expr: 588 + 2 }} | 3={{ #expr: 588 + 2 }} | 4={{ #expr: 588 + 2 }} | 5={{ #expr: 588 + 2 }} | 6={{ #expr: 588 + 2 }} | 7={{ #expr: 588 + 2 }} | 8={{ #expr: 588 + 2 }} | 9={{#switch: 588 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 588 < 449 | {{ #expr: 588 + 2 }} | {{ #expr: 588 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 588 + 2 }} | 11={{ #expr: 588 + 2 }} | 12={{ #expr: 588 + 2 }} | 13={{ #expr: 588 + 2 }} | 14={{ #expr: 588 + 2 }} | 15={{ #expr: 588 + 2 }} | 16={{ #expr: 588 + 2 }} | 17={{ #expr: 588 + 2 }} | 18={{ #expr: 588 + 2 }} | 19={{ #expr: 588 + 2 }} | 20={{ #expr: 588 + 2 }} | 21={{ #expr: 588 + 2 }} | 22={{ #expr: 588 + 2 }} | 23={{ #expr: 588 + 2 }} | 24={{ #expr: 588 + 2 }} | 25={{ #expr: 588 + 2 }} | 26={{ #expr: 588 + 2 }} | 27={{ #expr: 588 + 2 }} | 28={{ #expr: 588 + 2 }} | 29={{ #expr: 588 + 2 }} | 30={{ #expr: 588 + 2 }} | 31={{ #expr: 588 + 2 }} | 32={{ #expr: 588 + 2 }} | 33={{ #expr: 588 + 2 }} | 34={{ #expr: 588 + 2 }} | 35={{ #expr: 588 + 2 }} | 36={{ #expr: 588 + 2 }} | 37={{ #expr: 588 + 2 }} | 38={{ #expr: 588 + 2 }} | 39={{ #expr: 588 + 2 }} | 40={{ #expr: 588 + 2 }} | 41={{ #expr: 588 + 2 }} | 42={{ #expr: 588 + 2 }} | 43={{ #expr: 588 + 2 }} | 44={{ #expr: 588 + 2 }} | 45={{ #expr: 588 + 6 }} | 46={{ #expr: 588 + 2 }} | 47={{ #expr: 588 + 2 }} | 48={{ #expr: 588 + 2 }} | 49={{ #expr: 588 + 2 }} | 50={{ #expr: 588 + 2 }} | 51={{ #expr: 588 + 2 }} | 52={{ #expr: 588 + 2 }} | 53={{ #expr: 588 + 2 }} | 54={{ #expr: 588 + 2 }} | 55={{ #expr: 588 + 3 }} | 56=588 | #default = 588 }} + 1 }} | f|–589}}|}} |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{ #if:ADB:Crell, Paul||{{#ifeq:0|0|}}}}
- {{#if: {{#iferror:{{#ifexpr:{{#switch:
| R+ = abs | R- = -abs | Z = trunc | Z+ | N = abs trunc | Z- = -abs trunc}}(805 ) = (805 ) {{#if: | round ({{{3}}}) }} | 1 }} }} |Crellius, Paulus. |Crellius, Paulus.}} In: {{#if: | Zedler. |{{#ifeq: Paul Crell | Grosses vollständiges Universal-Lexicon Aller Wissenschafften und Künste |Universal-Lexicon.|{{#ifeq: Paul Crell | Johann Heinrich Zedler | |Johann Heinrich Zedler:}} Grosses vollständiges Universal-Lexicon Aller Wissenschafften und Künste.}}}} {{#switch:6
|s1 =Supplement 1
|s2 =Supplement 2
|s3 =Supplement 3
|s4 =Supplement 4
|Band 6}}{{#if: 6
|, {{#if: | | Leipzig}} 17{{#switch: 6 | 1 |01 | 2 |02 = 32 | 3 |03 | 4 |04 | 5 |05 | 6 |06 = 33 | 7 |07 | 8 |08 = 34 | 9 |09 |10 |11 |12 |13 |14 = 35 |15 |16 = 37 |17 |18 = 38 |19 |20 |21 |22 = 39 |23 |24 |25 |26 = 40 |27 |28 |29 |30 = 41 |31 |32 |33 |34 = 42 |35 |36 |37 |38 = 43 |39 |40 |41 |42 = 44 |43 |44 |45 |46 = 45 |47 |48 |49 |50 = 46 |51 |52 |53 |54 = 47 |55 |56 |57 |58 = 48 |59 |60 |61 |62 = 49 |63 |64 = 50 |s1 |s2 |65 |66 = 51 |s3 |67 = 52 |s4 |68 = 54 | #default = {{!!! FEHLER! Ungültige Bandnummer (6)}}}}}}{{#if: {{#iferror:{{#ifexpr:{{#switch: | R+ = abs | R- = -abs | Z = trunc | Z+ | N = abs trunc | Z- = -abs trunc}}(1569 ) = (1569 ) {{#if: | round ({{{3}}}) }} | 1 }} }}
|, Sp. 1569
|{{#if: {{#iferror:{{#ifexpr:{{#switch:
| R+ = abs | R- = -abs | Z = trunc | Z+ | N = abs trunc | Z- = -abs trunc}}(805 ) = (805 ) {{#if: | round ({{{3}}}) }} | 1 }} }} |, Blatt 805}}}}{{#if: 1569
| {{ #ifexpr: 1569 != 1569
|{{ #ifexpr: 1569 = {{ #expr: 1569 + 1 }} | f|–1569}}|}}}}{{#if:
| ({{{Kommentar}}})}}.
- {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}{{#ifeq: 0 | 0
| {{#if: 408
|
| Vorlage:NDB – bitte Seitenzahl(en) angeben
}}{{#if: 117664480
| {{#if: {{#invoke:URIutil|isDNBvalid|117664480}}
| {{#if:
| Vorlage:NDB – Wenn GND dann kein SFZ angeben
}}
| Vorlage:NDB – GND unzulässig
}}
| {{#if:
| {{#if:
| {{#ifeq: 915275 | 4526413
|
| Vorlage:NDB – 7= ist obsolet, jetzt SFZ=
}}
}}
| {{#ifeq: | 1
|
|
}}
}}
}}{{#if:
| {{#ifeq: 915275 | 11376103
|
| Vorlage:NDB – Werktitel= war ein Irrtum, jetzt Werkliste=
}}
}}
}}{{#if:
| {{#if:
|
|
}}
}}
- {{#if: Friedrich Wilhelm Bautz|Friedrich Wilhelm Bautz: }}Crell, Paul. In: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL){{#if:1|. Band 1, Bautz, {{#switch:1
|1=Hamm 1975. 2., unveränderte Auflage. Hamm 1990, ISBN 3-88309-013-1 |2=Hamm 1990, ISBN 3-88309-032-8 |3=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-035-2 |4=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-038-7 |5=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-043-3 |6=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-044-1 |7=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-048-4 |8=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-053-0 |9=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-058-1 |10=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-062-X |11=Herzberg 1996, ISBN 3-88309-064-6 |12=Herzberg 1997, ISBN 3-88309-068-9 |13=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-072-7 |14=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-073-5 |15=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-077-8 |16=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-079-4 |17=Herzberg 2000, ISBN 3-88309-080-8 |18=Herzberg 2001, ISBN 3-88309-086-7 |19=Nordhausen 2001, ISBN 3-88309-089-1 |20=Nordhausen 2002, ISBN 3-88309-091-3 |21=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-110-3 |22=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-133-2 |23=Nordhausen 2004, ISBN 3-88309-155-3 |24=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-247-9 |25=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-332-7 |26=Nordhausen 2006, ISBN 3-88309-354-8 |27=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-393-2 |28=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-413-7 |29=Nordhausen 2008, ISBN 978-3-88309-452-6 |30=Nordhausen 2009, ISBN 978-3-88309-478-6 |31=Nordhausen 2010, ISBN 978-3-88309-544-8 |32=Nordhausen 2011, ISBN 978-3-88309-615-5 |33=Nordhausen 2012, ISBN 978-3-88309-690-2 |34=Nordhausen 2013, ISBN 978-3-88309-766-4 |35=Nordhausen 2014, ISBN 978-3-88309-882-1 |36=Nordhausen 2015, ISBN 978-3-88309-920-0 |37=Nordhausen 2016, ISBN 978-3-95948-142-7 |38=Nordhausen 2017, ISBN 978-3-95948-259-2 |39=Nordhausen 2018, ISBN 978-3-95948-350-6 |40=Nordhausen 2019, ISBN 978-3-95948-426-8 |41=Nordhausen 2020, ISBN 978-3-95948-474-9 |42=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-505-0 |43=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-536-4 |44=Nordhausen 2022, ISBN 978-3-95948-556-2 |45=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-584-5 |46=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-590-6 |47=Nordhausen 2024, ISBN 978-3-689-11006-2 |48=Nordhausen 2025, ISBN 978-3-689-11017-8 }}{{#if:|, Sp. }}{{#if:1157-1158|, Sp. {{#iferror:{{#expr:1157-1158}}|1157-1158|{{#expr:1*1157-1158*0}}–{{#expr:-(0*1157-1158*1)}}}}}}}}{{#if:|}}{{#if:https://web.archive.org/web/20070629081816/http://www.bautz.de/bbkl/c/crell_p.shtml%7C}}.{{#if: 1 | |{{#ifeq:||}}}}
- Heinz Scheible: Melanchthons Briefwechsel. frommann-holzboog, Stuttgart-Bad Cannstatt, 2003, ISBN 978-3-7728-2257-5, Band 11, S. 314,
- Helmar Junghans: Verzeichnis der Rektoren, Prorektoren, Dekane, Professoren und Schloßkirchenprediger der Leucorea vom Sommersemester 1536 bis zum Wintersemester 1574/75. In: Irene Dingel, Günther Wartenberg: Georg Major (1502–1574) – Ein Theologe der Wittenberger Reformation. Evangelische Verlagsanstalt, Leipzig 2005, ISBN 3-374-02332-0.
- Armin Kohnle, Beate Kusche: Professorenbuch der Theologischen Fakultät der Universität Wittenberg 1502 bis 1815/17. Evangelische Verlagsanstalt, Leipzig, 2016, ISBN 978-3-374-04302-6, S. 108.
- Veronika Albrecht-Birkner: Pfarrerbuch der Kirchenprovinz Sachsen. Evangelische Verlagsanstalt, Leipzig, 2004, ISBN 3-374-02083-6, Band 2, S. 230.
Weblinks
- Vorlage:VerzDtDrucke
- {{#if:Ulrike Ludwig|Ulrike Ludwig: }}{{#if:Paul Krell|Paul Krell|{{#invoke:WLink|getArticleBase}} }}. In: Institut für Sächsische Geschichte und Volkskunde (Hrsg.): Sächsische Biografie{{#if:|Vorlage:Abrufdatum|.}}
Einzelnachweise
<references />
{{#ifeq: p | p | | {{#if: 11766448010629304 | |
}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 117664480 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 117664480 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 10629304 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 10629304 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung
{{#if: Crell, Paul | {{#if: Krell, Paul | {{#if: deutscher lutherischer Theologe | {{#if: 6. Februar 1531 | {{#if: Eisleben | {{#if: 24. Mai 1579 | {{#if: Meißen || Personendaten | |
|---|---|
| NAME | Crell, Paul
}} |
| ALTERNATIVNAMEN | Krell, Paul
}} |
| KURZBESCHREIBUNG | deutscher lutherischer Theologe
}} |
| GEBURTSDATUM | 6. Februar 1531
}} |
| GEBURTSORT | Eisleben
}} |
| STERBEDATUM | 24. Mai 1579
}} |
| STERBEORT | Meißen
}} |
- Seiten mit defekten Dateilinks
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:ADB
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:ADB/ohne Wikisource-Link
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:NDB
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:NDB/GND fehlt der NDB
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:NDB/ohne GND
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:BBKL
- Wikipedia:GND fehlt
- Wikipedia:Normdaten-TYP falsch oder fehlend
- Wikipedia:GND in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:GND in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Lutherischer Theologe (16. Jahrhundert)
- Lutherischer Geistlicher (16. Jahrhundert)
- Person des Christentums (Lutherstadt Wittenberg)
- Rektor (Leucorea)
- Person des Christentums (Meißen)
- Person (Lutherstadt Eisleben)
- Absolvent der Martin-Luther-Universität Halle-Wittenberg
- Geboren 1531
- Gestorben 1579
- Mann