Zum Inhalt springen

Peter Saluz

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie

{{#if: behandelt den Geistlichen. Zum Bauingenieur siehe Peter Otto Saluz.

 | Vorlage:Hinweisbaustein 
 | {{#ifeq: 0 | 0 |}}

}}

Datei:Pfarrer Peter Saluz.jpg
Peter Saluz (1804, auf Leinwand)

Peter Otto Saluz, rätoromanisch Peider Not Saluz, italienisch Pietro Ottone Saluzzi (* 12. Juni 1758 in Lavin; † 29. April 1808 in Chur), war ein Schweizer reformierter Geistlicher und Pädagoge.

Leben

Als Sohn des Lehrers Nuot Saluz wurde Peter Saluz am 12. Juni 1758 in Lavin in Graubünden geboren. Von einem Pfarrer vorgebildet, unterrichtete ihn von 1774 bis 1776 Petrus Domenicus Rosius à Porta. 1776 scheint er die Universität Basel besucht zu haben. Am 10. Juni desselben Jahres nahm ihn die evangelisch-rätische Synode auf, womit er als Pfarrer im Freistaat Drei Bünde tätig sein durfte. So übernahm er im gleichen Jahr die Gemeinde in Felsberg. Während seiner dortigen Tätigkeit brachte er sich selbst neben Philosophie die Griechische, Italienische sowie die Französische Sprache bei. 1784 zusätzlich als Lehrer an die Churer Lateinschule berufen, wurde er ein Jahr später zum Schulleiter der Stadtschule befördert und gab das Pfarramt auf. Seit 1789 betätigte er sich auch als Freiprediger an der Regulakirche in Chur. Als die Bündner Kantonsschule in Chur gegründet wurde, wurde Saluz am 1. Mai 1804 deren erster Schulleiter. Schulleiter- sowie Predigeramt hielt er bis zu seinem Tode am 28. April 1808 im Alter von 49 Jahren inne.

Saluz ist dem Pietismus sowie der Herrnhuter Brüdergemeine zuzuordnen, später wandte er sich auch der Aufklärungstheologie zu. Er hatte sich besonders darum gekümmert, die Churer Schulen neuzuorganisieren.

Werke

  • Zwei Gelegenheitspredigten, gehalten bei St. Regula, in Chur, den 30. Juni und 14. Juli 1793 (1793)
  • An das Bündner Publikum (Chur 1798)
  • Eine Predigt über Lucas 19, 41. 42. gehalten gewöhnlichen Buß- und Bettag den 18. Wintermonat 1802 (Chur 1802)
  • Ankündigung eines neuen Schulinstituts zu Chur in Graubünden (ohne Ort, ohne Jahr)
  • Unnmaßgeblicher Vorschlag zur Revision der Synodalordnungen und des Kirchenwesens (Luzern 1807; gemeinsam mit Lucius Pol)

Literatur

|cat= Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:HLS |errNS= 0 |template= Vorlage:HLS |format= |preview= 1 }}{{#invoke:TemplatePar|check |all= 1= Autor= |opt= 2= Datum= Zugriff= Abruf= |cat= {{#ifeq:0 | 0 |Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:HLS}} |errNS= 0 |template= Vorlage:HLS |format= |preview= 1 }}

|1=Hamm 1975. 2., unveränderte Auflage. Hamm 1990, ISBN 3-88309-013-1 |2=Hamm 1990, ISBN 3-88309-032-8 |3=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-035-2 |4=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-038-7 |5=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-043-3 |6=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-044-1 |7=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-048-4 |8=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-053-0 |9=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-058-1 |10=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-062-X |11=Herzberg 1996, ISBN 3-88309-064-6 |12=Herzberg 1997, ISBN 3-88309-068-9 |13=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-072-7 |14=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-073-5 |15=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-077-8 |16=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-079-4 |17=Herzberg 2000, ISBN 3-88309-080-8 |18=Herzberg 2001, ISBN 3-88309-086-7 |19=Nordhausen 2001, ISBN 3-88309-089-1 |20=Nordhausen 2002, ISBN 3-88309-091-3 |21=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-110-3 |22=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-133-2 |23=Nordhausen 2004, ISBN 3-88309-155-3 |24=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-247-9 |25=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-332-7 |26=Nordhausen 2006, ISBN 3-88309-354-8 |27=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-393-2 |28=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-413-7 |29=Nordhausen 2008, ISBN 978-3-88309-452-6 |30=Nordhausen 2009, ISBN 978-3-88309-478-6 |31=Nordhausen 2010, ISBN 978-3-88309-544-8 |32=Nordhausen 2011, ISBN 978-3-88309-615-5 |33=Nordhausen 2012, ISBN 978-3-88309-690-2 |34=Nordhausen 2013, ISBN 978-3-88309-766-4 |35=Nordhausen 2014, ISBN 978-3-88309-882-1 |36=Nordhausen 2015, ISBN 978-3-88309-920-0 |37=Nordhausen 2016, ISBN 978-3-95948-142-7 |38=Nordhausen 2017, ISBN 978-3-95948-259-2 |39=Nordhausen 2018, ISBN 978-3-95948-350-6 |40=Nordhausen 2019, ISBN 978-3-95948-426-8 |41=Nordhausen 2020, ISBN 978-3-95948-474-9 |42=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-505-0 |43=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-536-4 |44=Nordhausen 2022, ISBN 978-3-95948-556-2 |45=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-584-5 |46=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-590-6 |47=Nordhausen 2024, ISBN 978-3-689-11006-2 |48=Nordhausen 2025, ISBN 978-3-689-11017-8 }}{{#if:|, Sp. }}{{#if:1253-1254|, Sp. {{#iferror:{{#expr:1253-1254}}|1253-1254|{{#expr:1*1253-1254*0}}–{{#expr:-(0*1253-1254*1)}}}}}}}}{{#if:|}}{{#if:https://web.archive.org/web/20070629112101/http://www.bautz.de/bbkl/s/s1/saluz_p.shtml%7C}}.{{#if: 8 | |{{#ifeq:||}}}}

Weblinks

{{#ifeq: p | p | | {{#if: 104994500X308190434 | |

}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 104994500X | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 104994500X | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 308190434 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 308190434 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung

{{#if: Saluz, Peter | {{#if: Saluz, Peter Otto (vollständiger Name); Saluz, Peider Not; Saluzzi, Pietro Ottone | {{#if: Schweizer reformierter Geistlicher und Pädagoge | {{#if: 12. Juni 1758 | {{#if: Lavin | {{#if: 29. April 1808 | {{#if: Chur |

Vorlage:Wikidata-Registrierung