Zum Inhalt springen

Sebastian Fröschel

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie
Datei:Sebastian Froeschel.jpg
Sebastian Fröschel nach einem Holzschnitt aus dem 16. Jahrhundert

Sebastian Fröschel (* 24. Februar 1497 in Amberg, Oberpfalz; † 20. Dezember 1570 in Wittenberg) war ein lutherischer Theologe, der zeitweilig zum engsten Kreis der Wittenberger Reformation gehörte.

Leben und Wirken

Der Sohn einer Amberger Bürgerfamilie hatte seit 1514 in Leipzig bei Georg Helt studiert, als er im Sommer 1519 – gerade zum »Magister Artium« promoviert – Augenzeuge der Leipziger Disputation zwischen Martin Luther und Johannes Eck wurde. Diese Begegnung nahm ihn für die Reformation ein.

1521 wurde er zum Priester geweiht, geriet aber bald in Konflikte wegen seiner reformationsfreundlichen Überzeugungen. Im November 1522 ging Fröschel nach Wittenberg und bekam bald Anschluss an den Kreis um Luther.

In seiner Schrift Fortgesetzte Sammlung an alten und neuen theologischen Sachen berichtete Fröschel von den Überlegungen, Entscheidungen und Vorgängen um Luthers Gottesdienst-Reform dieser Zeit, an denen auch Fröschel unmittelbar beteiligt war. Luther rückte die Predigt ganz ins Zentrum des Gottesdienstes, unmittelbar hinter das Glaubensbekenntnis. Den ganzen Gottesdienst in deutscher Sprache abzuhalten, erschien Luther damals noch zu früh.

1523 wurde Fröschel von dortigen Freunden gebeten, in Leipzig zu predigen. Als ihm die Kirchentür verschlossen wurde, kam es zu einem Volksauflauf. Auf den Bericht des Bischofs erschien Herzog Georg von Sachsen in Leipzig, ließ Fröschel festnehmen und verwies ihn des Landes. Seine Gegner höhnten, Fröschel habe sich „in der Wittenberger Ketzergrube gar voll Gift gesogen und ist zur Kröte geworden“.

Über Halle (Saale) kehrte Fröschel 1525 nach Wittenberg zurück. Hier war er von 1528 neben dem Pfarrer Johannes Bugenhagen und den beiden Diakonen Georg Rörer und Johannes Mantel dritter Diaconus an der Wittenberger Stadtkirche. 1542 rückte er zum Archidiakon auf und blieb dies bis zu seinem Tod 1570. Philipp Melanchthon lieferte dem leidenschaftlichen Prediger Fröschel jahrzehntelang exegetisches und dogmatisches Material<ref>Melanchthons Briefwechsel, Bd. 12, Personen F–K. Bearbeitet von Heinz Scheible, Stuttgart–Bad Cannstatt, 2005, S. 99–100. Siehe auch die 41 dort verzeichneten Briefe.</ref>. Von Luther sind zwar auch kritische Bemerkungen über die recht allgemeinen Scheltpredigten Fröschels überliefert, gleichwohl durfte Diaconus Fröschel auch Luther selbst bei Ordinationen vertreten und war häufig bei dessen Familie zu Gast.

Werke

  • Conciones explicantes integrum evangelium S. Matthaei. 1558 (v. Melanchthon f. F.s Predigten niedergeschr. u. v. F. hrsg.; abgedr. unter M.s Werken CR XIV, 535 ff.; daraus dt.: Kurtze Auslegung etlicher Capitel des Ev. Matthei. S. V–VIII, 1559).
  • Catechismus. 1559 (neue verm. Aufl. 1560. 1562. 1564).
  • Vom Kgr. Christi. 1566.

Literatur

  • {{#if: {{#iferror:{{#ifexpr:{{#switch:

| R+ = abs | R- = -abs | Z = trunc | Z+ | N = abs trunc | Z- = -abs trunc}}(1104 ) = (1104 ) {{#if: | round ({{{3}}}) }} | 1 }} }} |Fröschel,(Sebast.). |Fröschel,(Sebast.).}} In: {{#if: | Zedler. |{{#ifeq: Sebastian Fröschel | Grosses vollständiges Universal-Lexicon Aller Wissenschafften und Künste |Universal-Lexicon.|{{#ifeq: Sebastian Fröschel | Johann Heinrich Zedler | |Johann Heinrich Zedler:}} Grosses vollständiges Universal-Lexicon Aller Wissenschafften und Künste.}}}} {{#switch:9

         |s1 =Supplement 1
         |s2 =Supplement 2
         |s3 =Supplement 3
         |s4 =Supplement 4
         |Band 9}}{{#if: 9

|, {{#if: | | Leipzig}} 17{{#switch: 9 | 1 |01 | 2 |02 = 32 | 3 |03 | 4 |04 | 5 |05 | 6 |06 = 33 | 7 |07 | 8 |08 = 34 | 9 |09 |10 |11 |12 |13 |14 = 35 |15 |16 = 37 |17 |18 = 38 |19 |20 |21 |22 = 39 |23 |24 |25 |26 = 40 |27 |28 |29 |30 = 41 |31 |32 |33 |34 = 42 |35 |36 |37 |38 = 43 |39 |40 |41 |42 = 44 |43 |44 |45 |46 = 45 |47 |48 |49 |50 = 46 |51 |52 |53 |54 = 47 |55 |56 |57 |58 = 48 |59 |60 |61 |62 = 49 |63 |64 = 50 |s1 |s2 |65 |66 = 51 |s3 |67 = 52 |s4 |68 = 54 | #default = {{!!! FEHLER! Ungültige Bandnummer (9)}}}}}}{{#if: {{#iferror:{{#ifexpr:{{#switch: | R+ = abs | R- = -abs | Z = trunc | Z+ | N = abs trunc | Z- = -abs trunc}}(2154 ) = (2154 ) {{#if: | round ({{{3}}}) }} | 1 }} }}

              |, Sp. 2154
              |{{#if: {{#iferror:{{#ifexpr:{{#switch:

| R+ = abs | R- = -abs | Z = trunc | Z+ | N = abs trunc | Z- = -abs trunc}}(1104 ) = (1104 ) {{#if: | round ({{{3}}}) }} | 1 }} }} |, Blatt 1104}}}}{{#if:

              | {{ #ifexpr: 2154 != 
                            |{{ #ifexpr:  = {{ #expr: 2154 + 1 }}                             | f|–}}|}}}}{{#if: 

| ({{{Kommentar}}})}}.

  • Johann Christoph von Dreyhaupt: Pagus Neletizi et Nudzici, oder ausführliche diplomatisch-historische Beschreibung des zum ehemaligen Primat und Ertz-Stifft, nunmehr aber durch den westphälischen Friedens-Schluß secularisirten Herzogthum Magdeburg gehörigen Saal-Kreyses und aller darinnen befindlichen Städte, Schlösser, Aemter, Rittergüter, adelichen Familien, Kirchen, Clöster, Pfarren und Dörffer, insonderheit der Städte Halle, Neumarckt, Glaucha, Wettin, Löbegün, Cönnern und Alsleben; aus Actis publicis und glaubwürdigen … Nachrichten mit Fleiß zusammengetragen, mit vielen ungedruckten Dacumenten bestärcket, mit Kupferstichen und Abrissen gezieret, und mit den nöthigen Registern versehen.Band 2, Emanuel Schneider, Halle 1750, S. 617 (books.google.de)
  • Vorlage:JöcherGelehrten
  • Heinrich Wilhelm Rotermund: Erneuertes Andenken der Männer, die für und gegen die Reformation Lutheri gearbeitet haben. Band 1, Wilhelm Kaiser, Bremen, 1818, S. 375 (Online)
  • Wilhelm Beste: Die bedeutendsten Kanzelredner der älteren lutherschen Kirche, von Luther bis zu Spener, in Biographieen und eine Auswahl ihrer Predigten. Band 1, Gustav Mayer, Leipzig, 1856, S. 249 ff. (books.google.de)
  • {{#if: Franz Oskar Germann | Franz Oskar Germann:  }}{{#if: Fröschel, Sebastian | Fröschel, Sebastian | Sebastian Fröschel }}. In: Realencyklopädie für protestantische Theologie und Kirche (RE). {{#if: | {{{Auflage}}} | 3 }}. Auflage. {{#if: 6 | Band 6, }} Hinrichs, Leipzig {{#switch: {{#if: | {{{Auflage}}} | 3 }}-6

|1- = 1854–1866 |1-1 |1-2 = 1854 |1-3 |1-4 = 1855 |1-5 |1-6 = 1856 |1-7 |1-8 = 1857 |1-9 |1-10 = 1858 |1-11 = 1859 |1-12 |1-13 = 1860 |1-14 = 1861 |1-15 |1-16 = 1862 |1-17 = 1863 |1-18 = 1864 |1-19 = 1865 |1-20 |1-21 = 1866 |1-22 = 1868 |2- = 1877–1888 |2-1 = 1877 |2-2 |2-3 = 1878 |2-4 |2-5 = 1879 |2-6 |2-7 = 1880 |2-8 |2-9 = 1881 |2-10 = 1882 |2-11 |2-12 = 1883 |2-13 |2-14 = 1884 |2-15 |2-16 = 1885 |2-17 = 1886 |2-18 = 1888 |3- = 1896–1913 |3-1 = 1896 |3-2 |3-3 = 1897 |3-4 |3-5 = 1898 |3-6 |3-7 = 1899 |3-8 = 1900 |3-9 |3-10 = 1901 |3-11 = 1902 |3-12 |3-13 = 1903 |3-14 |3-15 = 1904 |3-16 = 1905 |3-17 |3-18 = 1906 |3-19 = 1907 |3-20 |3-21 = 1908 |3-22 = 1909 |3-23 |3-24 = 1913 |#default = Unbekannte Auflage oder unbekannter Band! }}{{#if: 295 | , S. 295{{#if: 296 | {{#ifeq: 295 | 296 | | –296 }} }} }}.

| 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }} | 0 | {{ #if:Fröschel, Sebastian|Fröschel, Sebastian|Sebastian Fröschel }} | [https://daten.digitale-sammlungen.de/~db/bsb000{{#switch: 8 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }}/images/index.html?seite={{#switch: 8 | 1={{ #expr: 149 + 16 }} | 2={{ #expr: 149 + 2 }} | 3={{ #expr: 149 + 2 }} | 4={{ #expr: 149 + 2 }} | 5={{ #expr: 149 + 2 }} | 6={{ #expr: 149 + 2 }} | 7={{ #expr: 149 + 2 }} | 8={{ #expr: 149 + 2 }} | 9={{#switch: 149 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 149 < 449 | {{ #expr: 149 + 2 }} | {{ #expr: 149 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 149 + 2 }} | 11={{ #expr: 149 + 2 }} | 12={{ #expr: 149 + 2 }} | 13={{ #expr: 149 + 2 }} | 14={{ #expr: 149 + 2 }} | 15={{ #expr: 149 + 2 }} | 16={{ #expr: 149 + 2 }} | 17={{ #expr: 149 + 2 }} | 18={{ #expr: 149 + 2 }} | 19={{ #expr: 149 + 2 }} | 20={{ #expr: 149 + 2 }} | 21={{ #expr: 149 + 2 }} | 22={{ #expr: 149 + 2 }} | 23={{ #expr: 149 + 2 }} | 24={{ #expr: 149 + 2 }} | 25={{ #expr: 149 + 2 }} | 26={{ #expr: 149 + 2 }} | 27={{ #expr: 149 + 2 }} | 28={{ #expr: 149 + 2 }} | 29={{ #expr: 149 + 2 }} | 30={{ #expr: 149 + 2 }} | 31={{ #expr: 149 + 2 }} | 32={{ #expr: 149 + 2 }} | 33={{ #expr: 149 + 2 }} | 34={{ #expr: 149 + 2 }} | 35={{ #expr: 149 + 2 }} | 36={{ #expr: 149 + 2 }} | 37={{ #expr: 149 + 2 }} | 38={{ #expr: 149 + 2 }} | 39={{ #expr: 149 + 2 }} | 40={{ #expr: 149 + 2 }} | 41={{ #expr: 149 + 2 }} | 42={{ #expr: 149 + 2 }} | 43={{ #expr: 149 + 2 }} | 44={{ #expr: 149 + 2 }} | 45={{ #expr: 149 + 6 }} | 46={{ #expr: 149 + 2 }} | 47={{ #expr: 149 + 2 }} | 48={{ #expr: 149 + 2 }} | 49={{ #expr: 149 + 2 }} | 50={{ #expr: 149 + 2 }} | 51={{ #expr: 149 + 2 }} | 52={{ #expr: 149 + 2 }} | 53={{ #expr: 149 + 2 }} | 54={{ #expr: 149 + 2 }} | 55={{ #expr: 149 + 3 }} | 56=149 | #default = 149 }} {{ #if:Fröschel, Sebastian|Fröschel, Sebastian|Sebastian Fröschel }}] }} }}{{#ifeq:Vorlage:Str rightc|.||.}} In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 8, Duncker & Humblot, Leipzig {{#switch: 8 | 1=1875 | 2=1875 | 3=1876 | 4=1876 | 5=1877 | 6=1877 | 7=1877 | 8=1878 | 9=1879 | 10=1879 | 11=1880 | 12=1880 | 13=1881 | 14=1881 | 15=1882 | 16=1882 | 17=1883 | 18=1883 | 19=1884 | 20=1884 | 21=1885 | 22=1885 | 23=1886 | 24=1887 | 25=1887 | 26=1888 | 27=1888 | 28=1889 | 29=1889 | 30=1890 | 31=1890 | 32=1891 | 33=1891 | 34=1892 | 35=1893 | 36=1893 | 37=1894 | 38=1894 | 39=1895 | 40=1896 | 41=1896 | 42=1897 | 43=1898 | 44=1898 | 45=1900 | 46=1902 | 47=1903 | 48=1904 | 49=1904 | 50=1905 | 51=1906 | 52=1906 | 53=1907 | 54=1908 | 55=1910 | 56=1912 | #default = Vorlage:ADB – bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben{{#ifeq:0|0|}} }}, S. 149{{ #if:150 | {{ #ifexpr: {{#switch: 8 | 1={{ #expr: 149 + 16 }} | 2={{ #expr: 149 + 2 }} | 3={{ #expr: 149 + 2 }} | 4={{ #expr: 149 + 2 }} | 5={{ #expr: 149 + 2 }} | 6={{ #expr: 149 + 2 }} | 7={{ #expr: 149 + 2 }} | 8={{ #expr: 149 + 2 }} | 9={{#switch: 149 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 149 < 449 | {{ #expr: 149 + 2 }} | {{ #expr: 149 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 149 + 2 }} | 11={{ #expr: 149 + 2 }} | 12={{ #expr: 149 + 2 }} | 13={{ #expr: 149 + 2 }} | 14={{ #expr: 149 + 2 }} | 15={{ #expr: 149 + 2 }} | 16={{ #expr: 149 + 2 }} | 17={{ #expr: 149 + 2 }} | 18={{ #expr: 149 + 2 }} | 19={{ #expr: 149 + 2 }} | 20={{ #expr: 149 + 2 }} | 21={{ #expr: 149 + 2 }} | 22={{ #expr: 149 + 2 }} | 23={{ #expr: 149 + 2 }} | 24={{ #expr: 149 + 2 }} | 25={{ #expr: 149 + 2 }} | 26={{ #expr: 149 + 2 }} | 27={{ #expr: 149 + 2 }} | 28={{ #expr: 149 + 2 }} | 29={{ #expr: 149 + 2 }} | 30={{ #expr: 149 + 2 }} | 31={{ #expr: 149 + 2 }} | 32={{ #expr: 149 + 2 }} | 33={{ #expr: 149 + 2 }} | 34={{ #expr: 149 + 2 }} | 35={{ #expr: 149 + 2 }} | 36={{ #expr: 149 + 2 }} | 37={{ #expr: 149 + 2 }} | 38={{ #expr: 149 + 2 }} | 39={{ #expr: 149 + 2 }} | 40={{ #expr: 149 + 2 }} | 41={{ #expr: 149 + 2 }} | 42={{ #expr: 149 + 2 }} | 43={{ #expr: 149 + 2 }} | 44={{ #expr: 149 + 2 }} | 45={{ #expr: 149 + 6 }} | 46={{ #expr: 149 + 2 }} | 47={{ #expr: 149 + 2 }} | 48={{ #expr: 149 + 2 }} | 49={{ #expr: 149 + 2 }} | 50={{ #expr: 149 + 2 }} | 51={{ #expr: 149 + 2 }} | 52={{ #expr: 149 + 2 }} | 53={{ #expr: 149 + 2 }} | 54={{ #expr: 149 + 2 }} | 55={{ #expr: 149 + 3 }} | 56=149 | #default = 149 }} != {{#switch: 8 | 1={{ #expr: 150 + 16 }} | 2={{ #expr: 150 + 2 }} | 3={{ #expr: 150 + 2 }} | 4={{ #expr: 150 + 2 }} | 5={{ #expr: 150 + 2 }} | 6={{ #expr: 150 + 2 }} | 7={{ #expr: 150 + 2 }} | 8={{ #expr: 150 + 2 }} | 9={{#switch: 150 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 150 < 449 | {{ #expr: 150 + 2 }} | {{ #expr: 150 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 150 + 2 }} | 11={{ #expr: 150 + 2 }} | 12={{ #expr: 150 + 2 }} | 13={{ #expr: 150 + 2 }} | 14={{ #expr: 150 + 2 }} | 15={{ #expr: 150 + 2 }} | 16={{ #expr: 150 + 2 }} | 17={{ #expr: 150 + 2 }} | 18={{ #expr: 150 + 2 }} | 19={{ #expr: 150 + 2 }} | 20={{ #expr: 150 + 2 }} | 21={{ #expr: 150 + 2 }} | 22={{ #expr: 150 + 2 }} | 23={{ #expr: 150 + 2 }} | 24={{ #expr: 150 + 2 }} | 25={{ #expr: 150 + 2 }} | 26={{ #expr: 150 + 2 }} | 27={{ #expr: 150 + 2 }} | 28={{ #expr: 150 + 2 }} | 29={{ #expr: 150 + 2 }} | 30={{ #expr: 150 + 2 }} | 31={{ #expr: 150 + 2 }} | 32={{ #expr: 150 + 2 }} | 33={{ #expr: 150 + 2 }} | 34={{ #expr: 150 + 2 }} | 35={{ #expr: 150 + 2 }} | 36={{ #expr: 150 + 2 }} | 37={{ #expr: 150 + 2 }} | 38={{ #expr: 150 + 2 }} | 39={{ #expr: 150 + 2 }} | 40={{ #expr: 150 + 2 }} | 41={{ #expr: 150 + 2 }} | 42={{ #expr: 150 + 2 }} | 43={{ #expr: 150 + 2 }} | 44={{ #expr: 150 + 2 }} | 45={{ #expr: 150 + 6 }} | 46={{ #expr: 150 + 2 }} | 47={{ #expr: 150 + 2 }} | 48={{ #expr: 150 + 2 }} | 49={{ #expr: 150 + 2 }} | 50={{ #expr: 150 + 2 }} | 51={{ #expr: 150 + 2 }} | 52={{ #expr: 150 + 2 }} | 53={{ #expr: 150 + 2 }} | 54={{ #expr: 150 + 2 }} | 55={{ #expr: 150 + 3 }} | 56=150 | #default = 150 }} |{{ #ifexpr: {{#switch: 8 | 1={{ #expr: 150 + 16 }} | 2={{ #expr: 150 + 2 }} | 3={{ #expr: 150 + 2 }} | 4={{ #expr: 150 + 2 }} | 5={{ #expr: 150 + 2 }} | 6={{ #expr: 150 + 2 }} | 7={{ #expr: 150 + 2 }} | 8={{ #expr: 150 + 2 }} | 9={{#switch: 150 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 150 < 449 | {{ #expr: 150 + 2 }} | {{ #expr: 150 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 150 + 2 }} | 11={{ #expr: 150 + 2 }} | 12={{ #expr: 150 + 2 }} | 13={{ #expr: 150 + 2 }} | 14={{ #expr: 150 + 2 }} | 15={{ #expr: 150 + 2 }} | 16={{ #expr: 150 + 2 }} | 17={{ #expr: 150 + 2 }} | 18={{ #expr: 150 + 2 }} | 19={{ #expr: 150 + 2 }} | 20={{ #expr: 150 + 2 }} | 21={{ #expr: 150 + 2 }} | 22={{ #expr: 150 + 2 }} | 23={{ #expr: 150 + 2 }} | 24={{ #expr: 150 + 2 }} | 25={{ #expr: 150 + 2 }} | 26={{ #expr: 150 + 2 }} | 27={{ #expr: 150 + 2 }} | 28={{ #expr: 150 + 2 }} | 29={{ #expr: 150 + 2 }} | 30={{ #expr: 150 + 2 }} | 31={{ #expr: 150 + 2 }} | 32={{ #expr: 150 + 2 }} | 33={{ #expr: 150 + 2 }} | 34={{ #expr: 150 + 2 }} | 35={{ #expr: 150 + 2 }} | 36={{ #expr: 150 + 2 }} | 37={{ #expr: 150 + 2 }} | 38={{ #expr: 150 + 2 }} | 39={{ #expr: 150 + 2 }} | 40={{ #expr: 150 + 2 }} | 41={{ #expr: 150 + 2 }} | 42={{ #expr: 150 + 2 }} | 43={{ #expr: 150 + 2 }} | 44={{ #expr: 150 + 2 }} | 45={{ #expr: 150 + 6 }} | 46={{ #expr: 150 + 2 }} | 47={{ #expr: 150 + 2 }} | 48={{ #expr: 150 + 2 }} | 49={{ #expr: 150 + 2 }} | 50={{ #expr: 150 + 2 }} | 51={{ #expr: 150 + 2 }} | 52={{ #expr: 150 + 2 }} | 53={{ #expr: 150 + 2 }} | 54={{ #expr: 150 + 2 }} | 55={{ #expr: 150 + 3 }} | 56=150 | #default = 150 }} = {{ #expr: {{#switch: 8 | 1={{ #expr: 149 + 16 }} | 2={{ #expr: 149 + 2 }} | 3={{ #expr: 149 + 2 }} | 4={{ #expr: 149 + 2 }} | 5={{ #expr: 149 + 2 }} | 6={{ #expr: 149 + 2 }} | 7={{ #expr: 149 + 2 }} | 8={{ #expr: 149 + 2 }} | 9={{#switch: 149 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 149 < 449 | {{ #expr: 149 + 2 }} | {{ #expr: 149 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 149 + 2 }} | 11={{ #expr: 149 + 2 }} | 12={{ #expr: 149 + 2 }} | 13={{ #expr: 149 + 2 }} | 14={{ #expr: 149 + 2 }} | 15={{ #expr: 149 + 2 }} | 16={{ #expr: 149 + 2 }} | 17={{ #expr: 149 + 2 }} | 18={{ #expr: 149 + 2 }} | 19={{ #expr: 149 + 2 }} | 20={{ #expr: 149 + 2 }} | 21={{ #expr: 149 + 2 }} | 22={{ #expr: 149 + 2 }} | 23={{ #expr: 149 + 2 }} | 24={{ #expr: 149 + 2 }} | 25={{ #expr: 149 + 2 }} | 26={{ #expr: 149 + 2 }} | 27={{ #expr: 149 + 2 }} | 28={{ #expr: 149 + 2 }} | 29={{ #expr: 149 + 2 }} | 30={{ #expr: 149 + 2 }} | 31={{ #expr: 149 + 2 }} | 32={{ #expr: 149 + 2 }} | 33={{ #expr: 149 + 2 }} | 34={{ #expr: 149 + 2 }} | 35={{ #expr: 149 + 2 }} | 36={{ #expr: 149 + 2 }} | 37={{ #expr: 149 + 2 }} | 38={{ #expr: 149 + 2 }} | 39={{ #expr: 149 + 2 }} | 40={{ #expr: 149 + 2 }} | 41={{ #expr: 149 + 2 }} | 42={{ #expr: 149 + 2 }} | 43={{ #expr: 149 + 2 }} | 44={{ #expr: 149 + 2 }} | 45={{ #expr: 149 + 6 }} | 46={{ #expr: 149 + 2 }} | 47={{ #expr: 149 + 2 }} | 48={{ #expr: 149 + 2 }} | 49={{ #expr: 149 + 2 }} | 50={{ #expr: 149 + 2 }} | 51={{ #expr: 149 + 2 }} | 52={{ #expr: 149 + 2 }} | 53={{ #expr: 149 + 2 }} | 54={{ #expr: 149 + 2 }} | 55={{ #expr: 149 + 3 }} | 56=149 | #default = 149 }} + 1 }} | f|–150}}|}} |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{ #if:ADB:Fröschel, Sebastian||{{#ifeq:0|0|}}}}

|1=Hamm 1975. 2., unveränderte Auflage. Hamm 1990, ISBN 3-88309-013-1 |2=Hamm 1990, ISBN 3-88309-032-8 |3=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-035-2 |4=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-038-7 |5=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-043-3 |6=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-044-1 |7=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-048-4 |8=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-053-0 |9=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-058-1 |10=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-062-X |11=Herzberg 1996, ISBN 3-88309-064-6 |12=Herzberg 1997, ISBN 3-88309-068-9 |13=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-072-7 |14=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-073-5 |15=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-077-8 |16=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-079-4 |17=Herzberg 2000, ISBN 3-88309-080-8 |18=Herzberg 2001, ISBN 3-88309-086-7 |19=Nordhausen 2001, ISBN 3-88309-089-1 |20=Nordhausen 2002, ISBN 3-88309-091-3 |21=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-110-3 |22=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-133-2 |23=Nordhausen 2004, ISBN 3-88309-155-3 |24=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-247-9 |25=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-332-7 |26=Nordhausen 2006, ISBN 3-88309-354-8 |27=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-393-2 |28=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-413-7 |29=Nordhausen 2008, ISBN 978-3-88309-452-6 |30=Nordhausen 2009, ISBN 978-3-88309-478-6 |31=Nordhausen 2010, ISBN 978-3-88309-544-8 |32=Nordhausen 2011, ISBN 978-3-88309-615-5 |33=Nordhausen 2012, ISBN 978-3-88309-690-2 |34=Nordhausen 2013, ISBN 978-3-88309-766-4 |35=Nordhausen 2014, ISBN 978-3-88309-882-1 |36=Nordhausen 2015, ISBN 978-3-88309-920-0 |37=Nordhausen 2016, ISBN 978-3-95948-142-7 |38=Nordhausen 2017, ISBN 978-3-95948-259-2 |39=Nordhausen 2018, ISBN 978-3-95948-350-6 |40=Nordhausen 2019, ISBN 978-3-95948-426-8 |41=Nordhausen 2020, ISBN 978-3-95948-474-9 |42=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-505-0 |43=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-536-4 |44=Nordhausen 2022, ISBN 978-3-95948-556-2 |45=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-584-5 |46=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-590-6 |47=Nordhausen 2024, ISBN 978-3-689-11006-2 |48=Nordhausen 2025, ISBN 978-3-689-11017-8 }}{{#if:|, Sp. }}{{#if:139–140|, Sp. {{#iferror:{{#expr:139–140}}|139–140|{{#expr:1*139–140*0}}–{{#expr:-(0*139–140*1)}}}}}}}}{{#if:|}}{{#if:https://web.archive.org/web/20070630003134/http://www.bautz.de/bbkl/f/froeschel_s.shtml%7C}}.{{#if: 2 | |{{#ifeq:||}}}}

Weblinks

Einzelnachweise

<references />

{{#ifeq: p | p | | {{#if: 12894479X62613785 | |

}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 12894479X | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 12894479X | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 62613785 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 62613785 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung

{{#if: Fröschel, Sebastian | {{#if: | {{#if: deutscher Theologe der Reformationszeit | {{#if: 24. Februar 1497 | {{#if: Amberg, Oberpfalz | {{#if: 20. Dezember 1570 | {{#if: Wittenberg |

Vorlage:Wikidata-Registrierung