Zum Inhalt springen

Stephan Ludwig Roth

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie
Datei:Stephan Ludwig Roth.jpg
Stephan Ludwig Roth
Datei:Stephan Ludwig Roth Litho.JPG
Stephan Ludwig Roth, Lithographie von August Prinzhofer, 1850

Stephan Ludwig Roth (* 24. November 1796 in Mediasch; † 11. Mai 1849 hingerichtet in Klausenburg) war ein siebenbürgisch-sächsischer Pfarrer, Lehrer, Schulreformer, Schriftsteller und Politiker.

Leben

Stephan Ludwig Roth wurde als Sohn des Lehrers und evangelischen Pfarrers Stephan Gottlieb Roth in Mediasch geboren. Er besuchte das Gymnasium in Mediasch und Hermannstadt, wo er 1816 die Reifeprüfung ablegte. Ein Stipendium ermöglichte es ihm, ab 1817 Theologie an der Universität Tübingen zu studieren. Im Frühjahr 1818 lernte er auf einer Reise in Karlsruhe Wilhelm Stern kennen, der ihn mit dem Gedankengut von Pestalozzi bekannt machte. Er unterbrach daraufhin 1818 sein Studium um nach Yverdon zu Pestalozzi zu ziehen. Ab 1. Januar 1819 übernahm er dort den Lateinunterricht nach der Pestalozzischen Methode. Noch in Yverdon begann er mit der Arbeit an einem Werk über den Unterricht in den alten Sprachen.

Anfang 1820 forderte sein Vater ihn zu Rückkehr nach Siebenbürgen auf. Roth trat im April 1820 die Rückreise an, machte aber Station in Freiburg, Karlsruhe und Tübingen, wo er innerhalb von vier Tagen eine Abhandlung über Das Wesen des Staates als eine Erziehungsanstalt für die Bestimmung des Menschen schrieb, aufgrund derer er zum Doktor der Philosophie und Magister der freien Künste promovierte. Auf einer Zwischenstation in Wien musste er die Erfahrung machen, dass seinen neuen Erziehungsideen wenig Gegenliebe entgegengebracht wurde. Es wurde ihm sogar verboten, seinen im Ausland erworbenen Doktorgrad zu führen.

Im September 1820 war er wieder in Siebenbürgen, wo er für seine pädagogischen Reformpläne warb, anfangs ohne großen Erfolg zu haben. 1821 wurde er Gymnasialprofessor in Mediasch, 1828 zuerst Konrektor und 1831 Rektor des Gymnasiums.<ref name=":0">{{#if:|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:|{{{autor}}}: }}{{#if:|{{#if:Stephan Ludwig Roth Gymnasium Geschichte|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1={{{archiv-url}}}}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Stephan Ludwig Roth Gymnasium Geschichte}}]{{#if:| ({{{format}}})}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}|{{#if:https://www.liceulroth.ro/de/geschichte/%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C{{#invoke:Vorlage:Internetquelle%7CTitelFormat%7Ctitel={{#invoke:WLink%7CgetEscapedTitle%7C1=Stephan Ludwig Roth Gymnasium Geschichte}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=https://www.liceulroth.ro/de/geschichte/}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1=Stephan Ludwig Roth Gymnasium Geschichte}}}}]}}{{#if:| ({{{format}}}{{#if:{{#if: 2021-05-16 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}

          | )
          | {{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}| ; 
              | )}}}}}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}}}{{#if:https://www.liceulroth.ro/de/geschichte/%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=https://www.liceulroth.ro/de/geschichte/}}%7C%7C}}}}{{#if:Stephan Ludwig Roth Gymnasium Geschichte|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=Stephan Ludwig Roth Gymnasium Geschichte|lines=0}}||}}}}{{#if: | In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{{werk}}}}}}}{{#if: | {{{hrsg}}}{{#if: |,|{{#if: 2021-05-16 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|noerror=1}}
            |{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|T._Monat JJJJ}}
            |{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum={{{datum}}}|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2021-05-16 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: |,|{{#if: 2021-05-16 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| {{#if:|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:214615||(?)}}}}}}{{#if: 2021-05-16|;}}}}{{#if: 2021-05-16| {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2021-05-16 |ISO|noerror=1}} }}
       |4=im Jahr
       |7=im
       |10=am
       |#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2021-05-16|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2021-05-16|T._Monat JJJJ}}
    | {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}|{{#if:{{#if: 2021-05-16 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
       |  (
       | {{#if: | |  (}}
       }}{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||
          {{#invoke:Multilingual|format|{{{sprache}}}|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: {{#if: 2021-05-16 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}|{{#if: |: {{
 #if: 
 | {{
     #ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | Vorlage:Str trim
     | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
     }}
 | {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | „Vorlage:Str trim“
     | {{#invoke:Text|quote
         |1={{#if: 
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
         |2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
         |3=1}} }}

}}{{#if:

   |  (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if:  | :  }}{{#if:  | , deutsch: „“ }})
   | {{#if: 
       |  ({{#if:  | , deutsch: „“ }})
       | {{#if:  |  (deutsch: „“) }}
 }}

}}{{#if: {{{zitat}}}

   | {{#if: 
       | {{#if: {{{zitat}}}
           | Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
   | Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if:  | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
             | Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
             | {{{ref}}} }}

}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:||{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:

   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.liceulroth.ro/de/geschichte/
       | {{#if:  | [1] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://www.liceulroth.ro/de/geschichte/
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.liceulroth.ro/de/geschichte/}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.liceulroth.ro/de/geschichte/ Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://www.liceulroth.ro/de/geschichte/
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.liceulroth.ro/de/geschichte/}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://www.liceulroth.ro/de/geschichte/ }}|{{#switch: 
   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.liceulroth.ro/de/geschichte/
       | {{#if:  | [2] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://www.liceulroth.ro/de/geschichte/
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.liceulroth.ro/de/geschichte/}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.liceulroth.ro/de/geschichte/ Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://www.liceulroth.ro/de/geschichte/
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.liceulroth.ro/de/geschichte/}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://www.liceulroth.ro/de/geschichte/ }} }}}}}}}}}}{{#if:|
        {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}

}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}</ref> Er versuchte einige der Pestalozzi-Methoden im Mediascher Schulwesen einzuführen, beispielsweise das Turnen und Singen als Unterrichtsfächer zu etablieren.<ref name=":0" /> Mit seinen modernen Ideen kam Roth mit dem konservativen Lehrerkollegium in Konflikt. Nachdem er zwei Berufungen zum Pfarrer abgelehnt hatte, nahm er 1834 die Berufung zum ersten Prediger an der evangelischen Kirche in Mediasch an. 1837 wurde er zum Pfarrer von Nimesch gewählt, wo auch schon sein Vater gewirkt hatte, und 1847 zum Pfarrer in der Nachbargemeinde Meschen.

Derweilen verstärkten sich in Ungarn und auch in Siebenbürgen, das damals noch habsburgisches Kronland war, die Magyarisierungstendenzen der Ungarn gegen die anderssprachigen Landesbewohner. Als Anfang 1842 auf dem Landtag in Klausenburg über die Sprachenfrage debattiert wurde, begann Roth die Arbeit an einer Schrift, die er im Mai 1842 unter dem Titel Der Sprachkampf in Siebenbürgen. Eine Beleuchtung des Woher und Wohin? veröffentlichte. Diese brachte ihm von ungarischer Seite erhebliche Angriffe ein. Sein Widerstand gegen die Magyarisierung und von den Ungarn als provokativ empfundene Aussagen, wie

{{#ifeq: {{{vor}}}@@-@@{{{nach}}} | -@@-@@- | {{#if:trim|Ich sehe nicht die Notwendigkeit, diesem Land eine neue ofizielle [sic!] Landessprache zu verordnen. Wir besitzen bereits eine Landessprache. Diese ist weder die deutsche noch die ungarische Sprache, sondern die rumänische Sprache, die Sprache der Bevölkerungsmehrheit.}} | {{#ifeq: {{#if:|{{{vor}}}|@#@}}{{#if:|{{{nach}}}|@#@}} | @#@@#@ | {{#ifeq: de | de | „{{#if:trim|Ich sehe nicht die Notwendigkeit, diesem Land eine neue ofizielle [sic!] Landessprache zu verordnen. Wir besitzen bereits eine Landessprache. Diese ist weder die deutsche noch die ungarische Sprache, sondern die rumänische Sprache, die Sprache der Bevölkerungsmehrheit.}}“ | {{#invoke:Text|quoteUnquoted| Ich sehe nicht die Notwendigkeit, diesem Land eine neue ofizielle [sic!] Landessprache zu verordnen. Wir besitzen bereits eine Landessprache. Diese ist weder die deutsche noch die ungarische Sprache, sondern die rumänische Sprache, die Sprache der Bevölkerungsmehrheit. | {{{lang}}} }} }} | {{#ifeq: {{#if:|{{{vor}}}|-}} | - | | {{{vor}}} }}{{#if:trim|Ich sehe nicht die Notwendigkeit, diesem Land eine neue ofizielle [sic!] Landessprache zu verordnen. Wir besitzen bereits eine Landessprache. Diese ist weder die deutsche noch die ungarische Sprache, sondern die rumänische Sprache, die Sprache der Bevölkerungsmehrheit.}}{{ #ifeq: {{#if:|{{{nach}}}|-}} | - | | {{{nach}}} }} }} }}{{ #if: || }}

{{#if:

|

„{{{Latn}}}“{{#if: || }}

}}{{#if:

|

„{{{de}}}“{{#if: || }}

}}
{{#if: |
– <templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if:|{{{4}}} |}}{{#if:|{{{2}}} |}}{{#if:| {{{3}}} |}}{{#if:| „{{{6}}}“ |}}{{#if:trim|{{{Autor}}}}}{{#if:| {{{5}}}|}}{{#if: | : {{#if:trim|}} }}
|{{#if: 
|
{{#if:trim|}}
}}
}}

{{#if: |

{{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}

        | }} }}{{#if: Ich sehe nicht die Notwendigkeit, diesem Land eine neue ofizielle [sic!] Landessprache zu verordnen. Wir besitzen bereits eine Landessprache. Diese ist weder die deutsche noch die ungarische Sprache, sondern die rumänische Sprache, die Sprache der Bevölkerungsmehrheit. | {{
   #if: Ich sehe nicht die Notwendigkeit, diesem Land eine neue ofizielle [sic!] Landessprache zu verordnen. Wir besitzen bereits eine Landessprache. Diese ist weder die deutsche noch die ungarische Sprache, sondern die rumänische Sprache, die Sprache der Bevölkerungsmehrheit. | {{#if:  |
   Vorlage:Zitat: Doppelangabe 1=Text=}}

}}| }}{{#if: | {{#if: |

   Vorlage:Zitat: Doppelangabe 2=Autor=}}

}}{{#if: | {{#if: |

   Vorlage:Zitat: Doppelangabe 3=Quelle=}}

}}{{#if: | {{#if: |

   Vorlage:Zitat: Doppelangabe Umschrift=Latn=}}

}}{{#if: | {{#if: |

   Vorlage:Zitat: Doppelangabe Sprache=lang=}}

}}{{#if: | {{#if: |

   Vorlage:Zitat: Doppelangabe Übersetzung=de=}}

}} zog ihm sogar den Hass der Ungarn zu.

Um das Deutschtum in Siebenbürgen zu stärken, warb Roth in Württemberg um Einwanderer nach Siebenbürgen. Daraufhin kamen im März 1846 307 Familien mit 1.460 Personen. Dadurch wurde er in den Augen vieler Ungarn erst recht zum meistgehassten Siebenbürger Sachsen.

Während der Revolutionswirren von 1848 blieb Roth kaisertreu und wurde vom Feldmarschallleutnant Anton Puchner zum kaiserlich bevollmächtigen Kommissär für die sogenannten „13 sächsischen Dörfer“ im Komitat Kokelburg ernannt, die er unter die Verwaltung der benachbarten sächsischen Stühle Schäßburg und Mediasch stellte.

Nachdem die ungarische Armee Anfang 1849 einen Sieg gegen die Kaiserlichen errungen hatte und in Mediasch eingezogen war, wurde er am 21. April 1849 auf Veranlassung des ungarischen Regierungskommissars in Meschen verhaftet und nach Klausenburg überführt. Hier tagte am 10. und 11. Mai das Standgericht und verurteilte ihn nach einer Prozessfarce zum Tode. Bereits am Nachmittag des 11. Mai 1849 wurde er erschossen.

Datei:Stephan Ludwig Roth Abschiedsbrief Ausschnitt 1.jpg
Abschiedsbrief an seine Kinder (Fragment 1)

In den wenigen Stunden zwischen Verurteilung und Hinrichtung schrieb Roth einen Abschiedsbrief an seine Kinder in Meschen, in dem er auch auf einige Aspekte seines sozialen und politischen Handelns eingeht.

Ausschnitt aus einer alten Abschrift von Stephan Ludwig Roths Abschiedsbrief an seine Kinder:

{{#ifeq: {{{vor}}}@@-@@{{{nach}}} | -@@-@@- | {{#if:trim|[...]
So sei es denn geschlossen in Gottes Namen.
Klausenburg am 11. Mai 1849
Stephan Ludwig Roth.
Ev. Pfarrer in Meschen.
Nachträglich muß ich noch dazusetzen, daß ich weder im Leben, noch im Tode ein Feind der ungarischen Nation gewesen bin. Mögen sie dies mir als dem Sterbenden auf mein Wort glauben, in dem Augenblick, wo sonst alle Heuchelei abfällt.}} | {{#ifeq: {{#if:|{{{vor}}}|@#@}}{{#if:|{{{nach}}}|@#@}} | @#@@#@ | {{#ifeq: de | de | „{{#if:trim|[...]
So sei es denn geschlossen in Gottes Namen.
Klausenburg am 11. Mai 1849
Stephan Ludwig Roth.
Ev. Pfarrer in Meschen.
Nachträglich muß ich noch dazusetzen, daß ich weder im Leben, noch im Tode ein Feind der ungarischen Nation gewesen bin. Mögen sie dies mir als dem Sterbenden auf mein Wort glauben, in dem Augenblick, wo sonst alle Heuchelei abfällt.}}“ | {{#invoke:Text|quoteUnquoted| [...]
So sei es denn geschlossen in Gottes Namen.
Klausenburg am 11. Mai 1849
Stephan Ludwig Roth.
Ev. Pfarrer in Meschen.
Nachträglich muß ich noch dazusetzen, daß ich weder im Leben, noch im Tode ein Feind der ungarischen Nation gewesen bin. Mögen sie dies mir als dem Sterbenden auf mein Wort glauben, in dem Augenblick, wo sonst alle Heuchelei abfällt. | {{{lang}}} }} }} | {{#ifeq: {{#if:|{{{vor}}}|-}} | - | | {{{vor}}} }}{{#if:trim|[...]
So sei es denn geschlossen in Gottes Namen.
Klausenburg am 11. Mai 1849
Stephan Ludwig Roth.
Ev. Pfarrer in Meschen.
Nachträglich muß ich noch dazusetzen, daß ich weder im Leben, noch im Tode ein Feind der ungarischen Nation gewesen bin. Mögen sie dies mir als dem Sterbenden auf mein Wort glauben, in dem Augenblick, wo sonst alle Heuchelei abfällt.}}{{ #ifeq: {{#if:|{{{nach}}}|-}} | - | | {{{nach}}} }} }} }}{{ #if: || }}

{{#if:

|

„{{{Latn}}}“{{#if: || }}

}}{{#if:

|

„{{{de}}}“{{#if: || }}

}}
{{#if: |
– <templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if:|{{{4}}} |}}{{#if:|{{{2}}} |}}{{#if:| {{{3}}} |}}{{#if:| „{{{6}}}“ |}}{{#if:trim|{{{Autor}}}}}{{#if:| {{{5}}}|}}{{#if: | : {{#if:trim|}} }}
|{{#if: 
|
{{#if:trim|}}
}}
}}

{{#if: |

{{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}

        | }} }}{{#if: [...]

So sei es denn geschlossen in Gottes Namen.
Klausenburg am 11. Mai 1849
Stephan Ludwig Roth.
Ev. Pfarrer in Meschen.
Nachträglich muß ich noch dazusetzen, daß ich weder im Leben, noch im Tode ein Feind der ungarischen Nation gewesen bin. Mögen sie dies mir als dem Sterbenden auf mein Wort glauben, in dem Augenblick, wo sonst alle Heuchelei abfällt. | {{

   #if: [...]

So sei es denn geschlossen in Gottes Namen.
Klausenburg am 11. Mai 1849
Stephan Ludwig Roth.
Ev. Pfarrer in Meschen.
Nachträglich muß ich noch dazusetzen, daß ich weder im Leben, noch im Tode ein Feind der ungarischen Nation gewesen bin. Mögen sie dies mir als dem Sterbenden auf mein Wort glauben, in dem Augenblick, wo sonst alle Heuchelei abfällt. | {{#if: |

   Vorlage:Zitat: Doppelangabe 1=Text=}}

}}| }}{{#if: | {{#if: |

   Vorlage:Zitat: Doppelangabe 2=Autor=}}

}}{{#if: | {{#if: |

   Vorlage:Zitat: Doppelangabe 3=Quelle=}}

}}{{#if: | {{#if: |

   Vorlage:Zitat: Doppelangabe Umschrift=Latn=}}

}}{{#if: | {{#if: |

   Vorlage:Zitat: Doppelangabe Sprache=lang=}}

}}{{#if: | {{#if: |

   Vorlage:Zitat: Doppelangabe Übersetzung=de=}}

}}

Roth war der Großvater des Landeskonsistorialrates und Publizisten Heinrich Siegmund.

Rezeption

Datei:RO SB Medias Johannes Honterus 10 (8).jpg
Roths Geburtshaus, heute Gedenkstätte

Das Gymnasium in Mediasch, an dem Roth jahrelang wirkte, trug seit 1919 seinen Namen und erhielt ihn nach dem Ende der kommunistischen Herrschaft wieder.<ref>Website des Gymnasiums (deutsch).</ref> Sein Geburtshaus ist heute als Gedenkhaus eingerichtet. An verschiedenen Orten, unter anderem in Salzburg und Herten, sind Straßen nach Roth benannt.

Zu Ehren Roths wurde während der Zeit des Nationalsozialismus 1939 an der Universität Tübingen eine Kameradschaft Stephan Ludwig Roth begründet. Sie ging aus der Deutschen Burse für ausländische Studenten und Handwerker hervor.<ref>http://www.historische-kommission-muenchen-editionen.de/rektoratsreden/pdf/Tübingen_1940_Hoffmann_Stickl_Bericht_u._Reden.pdf</ref>

Schriften (Auswahl)

  • Das Wesen des Staates als eine Erziehungsanstalt für die Bestimmung des Menschen.
  • Der Sprachkampf in Siebenbürgen. Eine Beleuchtung des Woher und Wohin? Google Books

Literatur

  • Andreas Gräser: Dr. Stephan Ludwig Roth nach seinem Leben und Wirken dargestellt, veranlasst durch den Verein für Siebenbürgische Landeskunde, 1852 Google Books.
  • {{
  1. if:Roth, Stephan Ludwig | {{
#if:27  | {{
  #if: | Wurzbach: | Constantin von Wurzbach:}} {{#if:|{{#if:||Roth, Stephan Ludwig }}.|{{
   #if:||Roth, Stephan Ludwig }}.}}{{#if:| Nr. .}} In: {{
  #if: | Biographisches Lexikon. |Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich.}} 27. Theil. {{#if: | | {{#switch: 27

|1=Universitäts-Buchdruckerei L. C. Zamarski (vormals J. P. Sollinger) |2=Verlag der typografisch-literarisch-artistischen Anstalt (L. C. Zamarski, C. Dittmarsch & Comp.) |3 |4=Verlag der typogr.-literar.-artist. Anstalt (L. C. Zamarski, C. Dittmarsch & Comp.) |5=Verlag der typogr.-literar.-artist. Anstalt (L. C. Zamarski & C. Dittmarsch.) |6 |7 |8 |9 |10 |11 |12 |13 |14 |15 |16 |17 |18 |18 |19 |20 |21 |22 |23 |24 |25 |26 |27 |28 |29 |30 |31 |32 |33 |34 |35 |36 |37 |38 |39 |40 |41 |42 |43 |44 |45 |46 |47 |48 |49 |50 |51 |52 |53 |54 |55 |56 |57 |58 |59 |60=Kaiserlich-königliche Hof- und Staatsdruckerei }}, }} Wien {{#switch: 27 | 1=1856 | 2=1857 | 3=1858 | 4=1858 | 5=1859 | 6=1860 | 7=1861 | 8=1862 | 9=1863 | 10=1863 | 11=1864 | 12=1864 | 13=1865 | 14=1865 | 15=1866 | 16=1867 | 17=1867 | 18=1868 | 19=1868 | 20=1869 | 21=1870 | 22=1870 | 23=1872 | 24=1872 | 25=1873 | 26=1874 | 27=1874 | 28=1874 | 29=1875 | 30=1875 | 31=1876 | 32=1876 | 33=1877 | 34=1877 | 35=1877 | 36=1878 | 37=1878 | 38=1879 | 39=1879 | 40=1880 | 41=1880 | 42=1880 | 43=1881 | 44=1882 | 45=1882 | 46=1882 | 47=1883 | 48=1883 | 49=1884 | 50=1884 | 51=1885 | 52=1885 | 53=1886 | 54=1886 | 55=1887 | 56=1888 | 57=1889 | 58=1889 | 59=1890 | 60=1891 | #default = Bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben! }}{{#if:98|, S. 98{{ #if:101 | {{ #if: {{#iferror:{{#ifexpr:{{#switch: | R+ = abs | R- = -abs | Z = trunc | Z+ | N = abs trunc | Z- = -abs trunc}}( 98) = ( 98) {{#if: | round ({{{3}}}) }} | 1 }} }} | {{ #ifexpr: 98 != 101 |{{ #ifexpr: 101 = {{ #expr: 98 + 1 }}| f.|–101}}|}}|{{ #ifeq: 98 | 101 ||–101}}}}|}} (Digitalisat{{#if:|. }}).}}

 | Vorlage:BLKÖ - Parameterfehler Bandnummer nicht angegeben → Hilfe 
 }}

| Vorlage:BLKÖ - Parameterfehler Linkziel nicht angegeben → Hilfe }}

| 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }} | 0 | {{ #if:Roth, Stephan Ludwig|Roth, Stephan Ludwig|Stephan Ludwig Roth }} | [https://daten.digitale-sammlungen.de/~db/bsb000{{#switch: 29 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }}/images/index.html?seite={{#switch: 29 | 1={{ #expr: 341 + 16 }} | 2={{ #expr: 341 + 2 }} | 3={{ #expr: 341 + 2 }} | 4={{ #expr: 341 + 2 }} | 5={{ #expr: 341 + 2 }} | 6={{ #expr: 341 + 2 }} | 7={{ #expr: 341 + 2 }} | 8={{ #expr: 341 + 2 }} | 9={{#switch: 341 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 341 < 449 | {{ #expr: 341 + 2 }} | {{ #expr: 341 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 341 + 2 }} | 11={{ #expr: 341 + 2 }} | 12={{ #expr: 341 + 2 }} | 13={{ #expr: 341 + 2 }} | 14={{ #expr: 341 + 2 }} | 15={{ #expr: 341 + 2 }} | 16={{ #expr: 341 + 2 }} | 17={{ #expr: 341 + 2 }} | 18={{ #expr: 341 + 2 }} | 19={{ #expr: 341 + 2 }} | 20={{ #expr: 341 + 2 }} | 21={{ #expr: 341 + 2 }} | 22={{ #expr: 341 + 2 }} | 23={{ #expr: 341 + 2 }} | 24={{ #expr: 341 + 2 }} | 25={{ #expr: 341 + 2 }} | 26={{ #expr: 341 + 2 }} | 27={{ #expr: 341 + 2 }} | 28={{ #expr: 341 + 2 }} | 29={{ #expr: 341 + 2 }} | 30={{ #expr: 341 + 2 }} | 31={{ #expr: 341 + 2 }} | 32={{ #expr: 341 + 2 }} | 33={{ #expr: 341 + 2 }} | 34={{ #expr: 341 + 2 }} | 35={{ #expr: 341 + 2 }} | 36={{ #expr: 341 + 2 }} | 37={{ #expr: 341 + 2 }} | 38={{ #expr: 341 + 2 }} | 39={{ #expr: 341 + 2 }} | 40={{ #expr: 341 + 2 }} | 41={{ #expr: 341 + 2 }} | 42={{ #expr: 341 + 2 }} | 43={{ #expr: 341 + 2 }} | 44={{ #expr: 341 + 2 }} | 45={{ #expr: 341 + 6 }} | 46={{ #expr: 341 + 2 }} | 47={{ #expr: 341 + 2 }} | 48={{ #expr: 341 + 2 }} | 49={{ #expr: 341 + 2 }} | 50={{ #expr: 341 + 2 }} | 51={{ #expr: 341 + 2 }} | 52={{ #expr: 341 + 2 }} | 53={{ #expr: 341 + 2 }} | 54={{ #expr: 341 + 2 }} | 55={{ #expr: 341 + 3 }} | 56=341 | #default = 341 }} {{ #if:Roth, Stephan Ludwig|Roth, Stephan Ludwig|Stephan Ludwig Roth }}] }} }}{{#ifeq:Vorlage:Str rightc|.||.}} In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 29, Duncker & Humblot, Leipzig {{#switch: 29 | 1=1875 | 2=1875 | 3=1876 | 4=1876 | 5=1877 | 6=1877 | 7=1877 | 8=1878 | 9=1879 | 10=1879 | 11=1880 | 12=1880 | 13=1881 | 14=1881 | 15=1882 | 16=1882 | 17=1883 | 18=1883 | 19=1884 | 20=1884 | 21=1885 | 22=1885 | 23=1886 | 24=1887 | 25=1887 | 26=1888 | 27=1888 | 28=1889 | 29=1889 | 30=1890 | 31=1890 | 32=1891 | 33=1891 | 34=1892 | 35=1893 | 36=1893 | 37=1894 | 38=1894 | 39=1895 | 40=1896 | 41=1896 | 42=1897 | 43=1898 | 44=1898 | 45=1900 | 46=1902 | 47=1903 | 48=1904 | 49=1904 | 50=1905 | 51=1906 | 52=1906 | 53=1907 | 54=1908 | 55=1910 | 56=1912 | #default = Vorlage:ADB – bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben{{#ifeq:0|0|}} }}, S. 341{{ #if:346 | {{ #ifexpr: {{#switch: 29 | 1={{ #expr: 341 + 16 }} | 2={{ #expr: 341 + 2 }} | 3={{ #expr: 341 + 2 }} | 4={{ #expr: 341 + 2 }} | 5={{ #expr: 341 + 2 }} | 6={{ #expr: 341 + 2 }} | 7={{ #expr: 341 + 2 }} | 8={{ #expr: 341 + 2 }} | 9={{#switch: 341 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 341 < 449 | {{ #expr: 341 + 2 }} | {{ #expr: 341 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 341 + 2 }} | 11={{ #expr: 341 + 2 }} | 12={{ #expr: 341 + 2 }} | 13={{ #expr: 341 + 2 }} | 14={{ #expr: 341 + 2 }} | 15={{ #expr: 341 + 2 }} | 16={{ #expr: 341 + 2 }} | 17={{ #expr: 341 + 2 }} | 18={{ #expr: 341 + 2 }} | 19={{ #expr: 341 + 2 }} | 20={{ #expr: 341 + 2 }} | 21={{ #expr: 341 + 2 }} | 22={{ #expr: 341 + 2 }} | 23={{ #expr: 341 + 2 }} | 24={{ #expr: 341 + 2 }} | 25={{ #expr: 341 + 2 }} | 26={{ #expr: 341 + 2 }} | 27={{ #expr: 341 + 2 }} | 28={{ #expr: 341 + 2 }} | 29={{ #expr: 341 + 2 }} | 30={{ #expr: 341 + 2 }} | 31={{ #expr: 341 + 2 }} | 32={{ #expr: 341 + 2 }} | 33={{ #expr: 341 + 2 }} | 34={{ #expr: 341 + 2 }} | 35={{ #expr: 341 + 2 }} | 36={{ #expr: 341 + 2 }} | 37={{ #expr: 341 + 2 }} | 38={{ #expr: 341 + 2 }} | 39={{ #expr: 341 + 2 }} | 40={{ #expr: 341 + 2 }} | 41={{ #expr: 341 + 2 }} | 42={{ #expr: 341 + 2 }} | 43={{ #expr: 341 + 2 }} | 44={{ #expr: 341 + 2 }} | 45={{ #expr: 341 + 6 }} | 46={{ #expr: 341 + 2 }} | 47={{ #expr: 341 + 2 }} | 48={{ #expr: 341 + 2 }} | 49={{ #expr: 341 + 2 }} | 50={{ #expr: 341 + 2 }} | 51={{ #expr: 341 + 2 }} | 52={{ #expr: 341 + 2 }} | 53={{ #expr: 341 + 2 }} | 54={{ #expr: 341 + 2 }} | 55={{ #expr: 341 + 3 }} | 56=341 | #default = 341 }} != {{#switch: 29 | 1={{ #expr: 346 + 16 }} | 2={{ #expr: 346 + 2 }} | 3={{ #expr: 346 + 2 }} | 4={{ #expr: 346 + 2 }} | 5={{ #expr: 346 + 2 }} | 6={{ #expr: 346 + 2 }} | 7={{ #expr: 346 + 2 }} | 8={{ #expr: 346 + 2 }} | 9={{#switch: 346 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 346 < 449 | {{ #expr: 346 + 2 }} | {{ #expr: 346 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 346 + 2 }} | 11={{ #expr: 346 + 2 }} | 12={{ #expr: 346 + 2 }} | 13={{ #expr: 346 + 2 }} | 14={{ #expr: 346 + 2 }} | 15={{ #expr: 346 + 2 }} | 16={{ #expr: 346 + 2 }} | 17={{ #expr: 346 + 2 }} | 18={{ #expr: 346 + 2 }} | 19={{ #expr: 346 + 2 }} | 20={{ #expr: 346 + 2 }} | 21={{ #expr: 346 + 2 }} | 22={{ #expr: 346 + 2 }} | 23={{ #expr: 346 + 2 }} | 24={{ #expr: 346 + 2 }} | 25={{ #expr: 346 + 2 }} | 26={{ #expr: 346 + 2 }} | 27={{ #expr: 346 + 2 }} | 28={{ #expr: 346 + 2 }} | 29={{ #expr: 346 + 2 }} | 30={{ #expr: 346 + 2 }} | 31={{ #expr: 346 + 2 }} | 32={{ #expr: 346 + 2 }} | 33={{ #expr: 346 + 2 }} | 34={{ #expr: 346 + 2 }} | 35={{ #expr: 346 + 2 }} | 36={{ #expr: 346 + 2 }} | 37={{ #expr: 346 + 2 }} | 38={{ #expr: 346 + 2 }} | 39={{ #expr: 346 + 2 }} | 40={{ #expr: 346 + 2 }} | 41={{ #expr: 346 + 2 }} | 42={{ #expr: 346 + 2 }} | 43={{ #expr: 346 + 2 }} | 44={{ #expr: 346 + 2 }} | 45={{ #expr: 346 + 6 }} | 46={{ #expr: 346 + 2 }} | 47={{ #expr: 346 + 2 }} | 48={{ #expr: 346 + 2 }} | 49={{ #expr: 346 + 2 }} | 50={{ #expr: 346 + 2 }} | 51={{ #expr: 346 + 2 }} | 52={{ #expr: 346 + 2 }} | 53={{ #expr: 346 + 2 }} | 54={{ #expr: 346 + 2 }} | 55={{ #expr: 346 + 3 }} | 56=346 | #default = 346 }} |{{ #ifexpr: {{#switch: 29 | 1={{ #expr: 346 + 16 }} | 2={{ #expr: 346 + 2 }} | 3={{ #expr: 346 + 2 }} | 4={{ #expr: 346 + 2 }} | 5={{ #expr: 346 + 2 }} | 6={{ #expr: 346 + 2 }} | 7={{ #expr: 346 + 2 }} | 8={{ #expr: 346 + 2 }} | 9={{#switch: 346 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 346 < 449 | {{ #expr: 346 + 2 }} | {{ #expr: 346 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 346 + 2 }} | 11={{ #expr: 346 + 2 }} | 12={{ #expr: 346 + 2 }} | 13={{ #expr: 346 + 2 }} | 14={{ #expr: 346 + 2 }} | 15={{ #expr: 346 + 2 }} | 16={{ #expr: 346 + 2 }} | 17={{ #expr: 346 + 2 }} | 18={{ #expr: 346 + 2 }} | 19={{ #expr: 346 + 2 }} | 20={{ #expr: 346 + 2 }} | 21={{ #expr: 346 + 2 }} | 22={{ #expr: 346 + 2 }} | 23={{ #expr: 346 + 2 }} | 24={{ #expr: 346 + 2 }} | 25={{ #expr: 346 + 2 }} | 26={{ #expr: 346 + 2 }} | 27={{ #expr: 346 + 2 }} | 28={{ #expr: 346 + 2 }} | 29={{ #expr: 346 + 2 }} | 30={{ #expr: 346 + 2 }} | 31={{ #expr: 346 + 2 }} | 32={{ #expr: 346 + 2 }} | 33={{ #expr: 346 + 2 }} | 34={{ #expr: 346 + 2 }} | 35={{ #expr: 346 + 2 }} | 36={{ #expr: 346 + 2 }} | 37={{ #expr: 346 + 2 }} | 38={{ #expr: 346 + 2 }} | 39={{ #expr: 346 + 2 }} | 40={{ #expr: 346 + 2 }} | 41={{ #expr: 346 + 2 }} | 42={{ #expr: 346 + 2 }} | 43={{ #expr: 346 + 2 }} | 44={{ #expr: 346 + 2 }} | 45={{ #expr: 346 + 6 }} | 46={{ #expr: 346 + 2 }} | 47={{ #expr: 346 + 2 }} | 48={{ #expr: 346 + 2 }} | 49={{ #expr: 346 + 2 }} | 50={{ #expr: 346 + 2 }} | 51={{ #expr: 346 + 2 }} | 52={{ #expr: 346 + 2 }} | 53={{ #expr: 346 + 2 }} | 54={{ #expr: 346 + 2 }} | 55={{ #expr: 346 + 3 }} | 56=346 | #default = 346 }} = {{ #expr: {{#switch: 29 | 1={{ #expr: 341 + 16 }} | 2={{ #expr: 341 + 2 }} | 3={{ #expr: 341 + 2 }} | 4={{ #expr: 341 + 2 }} | 5={{ #expr: 341 + 2 }} | 6={{ #expr: 341 + 2 }} | 7={{ #expr: 341 + 2 }} | 8={{ #expr: 341 + 2 }} | 9={{#switch: 341 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 341 < 449 | {{ #expr: 341 + 2 }} | {{ #expr: 341 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 341 + 2 }} | 11={{ #expr: 341 + 2 }} | 12={{ #expr: 341 + 2 }} | 13={{ #expr: 341 + 2 }} | 14={{ #expr: 341 + 2 }} | 15={{ #expr: 341 + 2 }} | 16={{ #expr: 341 + 2 }} | 17={{ #expr: 341 + 2 }} | 18={{ #expr: 341 + 2 }} | 19={{ #expr: 341 + 2 }} | 20={{ #expr: 341 + 2 }} | 21={{ #expr: 341 + 2 }} | 22={{ #expr: 341 + 2 }} | 23={{ #expr: 341 + 2 }} | 24={{ #expr: 341 + 2 }} | 25={{ #expr: 341 + 2 }} | 26={{ #expr: 341 + 2 }} | 27={{ #expr: 341 + 2 }} | 28={{ #expr: 341 + 2 }} | 29={{ #expr: 341 + 2 }} | 30={{ #expr: 341 + 2 }} | 31={{ #expr: 341 + 2 }} | 32={{ #expr: 341 + 2 }} | 33={{ #expr: 341 + 2 }} | 34={{ #expr: 341 + 2 }} | 35={{ #expr: 341 + 2 }} | 36={{ #expr: 341 + 2 }} | 37={{ #expr: 341 + 2 }} | 38={{ #expr: 341 + 2 }} | 39={{ #expr: 341 + 2 }} | 40={{ #expr: 341 + 2 }} | 41={{ #expr: 341 + 2 }} | 42={{ #expr: 341 + 2 }} | 43={{ #expr: 341 + 2 }} | 44={{ #expr: 341 + 2 }} | 45={{ #expr: 341 + 6 }} | 46={{ #expr: 341 + 2 }} | 47={{ #expr: 341 + 2 }} | 48={{ #expr: 341 + 2 }} | 49={{ #expr: 341 + 2 }} | 50={{ #expr: 341 + 2 }} | 51={{ #expr: 341 + 2 }} | 52={{ #expr: 341 + 2 }} | 53={{ #expr: 341 + 2 }} | 54={{ #expr: 341 + 2 }} | 55={{ #expr: 341 + 3 }} | 56=341 | #default = 341 }} + 1 }} | f|–346}}|}} |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{ #if:ADB:Roth, Stephan (evangelischer Pfarrer)||{{#ifeq:0|0|}}}}

  • Franz Obert: Stephan Ludwig Roth. Sein Leben und seine Schriften. Bd. 1: Stephan Ludwig Roths Leben. Wien 1896.
  • Theodor Heuss: Stephan Ludwig Roth. In: Ders.: Schattenbeschwörung. Randfiguren der Geschichte. Wunderlich, Stuttgart/Tübingen 1947; Klöpfer und Meyer, Tübingen 1999, ISBN 3-931402-52-5.
  • Otto Folberth: Stephan Ludwig Roth. Ein Opferleben für Siebenbürgen. München 1959.
  • Otto Folberth: Der Prozess Stephan Ludwig Roth. Ein Kapitel Nationalitätengeschichte Südosteuropas im 19. Jahrhundert. Böhlau, Graz/Köln 1959.
  • Martin Wellmann: Kirche und Pfarramt bei Stephan Ludwig Roth. Böhlau, Köln 1970.
  • {{#if: G. Gündisch | G. Gündisch:  }}{{#if: Roth Stefan Ludwig | Roth Stefan Ludwig | Stephan Ludwig Roth }}. In: Österreichisches Biographisches Lexikon 1815–1950 (ÖBL). Band 9, Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften, Wien {{#switch: 9

| 1 = 1957 | 2 = 1959 | 3 = 1965 | 4 = 1969 | 5 = 1972 | 6 = 1975, ISBN 3-7001-0128-7 | 7 = 1978, ISBN 3-7001-0187-2 | 8 = 1983, ISBN 3-7001-0187-2 | 9 = 1988, ISBN 3-7001-1483-4 | 10 = 1994, ISBN 3-7001-2186-5 | 11 = 1999, ISBN 3-7001-2803-7 | 12 = 2005, ISBN 3-7001-3580-7 | 13 = 2010, ISBN 978-3-7001-6963-5 | 14 = 2015, ISBN 978-3-7001-7794-4 | 15 = 2018, ISBN 978-3-7001-8383-9 | 16 = 2019– | #default = 1957 ff. }}, S. 281{{#if: 282 | {{#ifeq: 281 | 282 | | {{#ifexpr: 281 + 1 = 282 |  f. | –282 }}{{#ifexpr: 281 < 282 | (Direktlinks auf S. 281, 281 + 1 }}.pdf S. {{#expr: 281 + 1 }}{{#ifexpr: 281 + 1 < 282 | , 281 + 2 }}.pdf S. {{#expr: 281 + 2 }}{{#ifexpr: 281 + 2 < 282 | , 281 + 3 }}.pdf S. {{#expr: 281 + 3 }} }} }}) }} }} }}.{{#ifexpr: 9 >= 14 and 281 > 240 | }}

|1=Hamm 1975. 2., unveränderte Auflage. Hamm 1990, ISBN 3-88309-013-1 |2=Hamm 1990, ISBN 3-88309-032-8 |3=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-035-2 |4=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-038-7 |5=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-043-3 |6=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-044-1 |7=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-048-4 |8=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-053-0 |9=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-058-1 |10=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-062-X |11=Herzberg 1996, ISBN 3-88309-064-6 |12=Herzberg 1997, ISBN 3-88309-068-9 |13=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-072-7 |14=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-073-5 |15=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-077-8 |16=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-079-4 |17=Herzberg 2000, ISBN 3-88309-080-8 |18=Herzberg 2001, ISBN 3-88309-086-7 |19=Nordhausen 2001, ISBN 3-88309-089-1 |20=Nordhausen 2002, ISBN 3-88309-091-3 |21=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-110-3 |22=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-133-2 |23=Nordhausen 2004, ISBN 3-88309-155-3 |24=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-247-9 |25=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-332-7 |26=Nordhausen 2006, ISBN 3-88309-354-8 |27=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-393-2 |28=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-413-7 |29=Nordhausen 2008, ISBN 978-3-88309-452-6 |30=Nordhausen 2009, ISBN 978-3-88309-478-6 |31=Nordhausen 2010, ISBN 978-3-88309-544-8 |32=Nordhausen 2011, ISBN 978-3-88309-615-5 |33=Nordhausen 2012, ISBN 978-3-88309-690-2 |34=Nordhausen 2013, ISBN 978-3-88309-766-4 |35=Nordhausen 2014, ISBN 978-3-88309-882-1 |36=Nordhausen 2015, ISBN 978-3-88309-920-0 |37=Nordhausen 2016, ISBN 978-3-95948-142-7 |38=Nordhausen 2017, ISBN 978-3-95948-259-2 |39=Nordhausen 2018, ISBN 978-3-95948-350-6 |40=Nordhausen 2019, ISBN 978-3-95948-426-8 |41=Nordhausen 2020, ISBN 978-3-95948-474-9 |42=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-505-0 |43=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-536-4 |44=Nordhausen 2022, ISBN 978-3-95948-556-2 |45=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-584-5 |46=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-590-6 |47=Nordhausen 2024, ISBN 978-3-689-11006-2 |48=Nordhausen 2025, ISBN 978-3-689-11017-8 }}{{#if:|, Sp. }}{{#if:746-752|, Sp. {{#iferror:{{#expr:746-752}}|746-752|{{#expr:1*746-752*0}}–{{#expr:-(0*746-752*1)}}}}}}}}{{#if:|}}{{#if:https://web.archive.org/web/20070613145644/http://www.bautz.de/bbkl/r/roth_s_l.shtml%7C}}.{{#if: 8 | |{{#ifeq:||}}}}

  • Michael Kroner: Stephan Ludwig Roth. Bonn 1996.
  • {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}{{#ifeq: 0 | 0
   | {{#if: 116
       |
       | Vorlage:NDB – bitte Seitenzahl(en) angeben
     }}{{#if: 118603167
         | {{#if: {{#invoke:URIutil|isDNBvalid|118603167}}
             | {{#if: 
                 | Vorlage:NDB – Wenn GND dann kein SFZ angeben
               }}
             | Vorlage:NDB – GND unzulässig
           }}
         | {{#if: 
             | {{#if: 
                 | {{#ifeq: 214612 | 4526413
                     |
                     | Vorlage:NDB7= ist obsolet, jetzt SFZ=
                   }}
               }}
             | {{#ifeq:  | 1
                 | 
                 | 
               }}
           }}
     }}{{#if: 
         | {{#ifeq: 214612 | 11376103
             |
             | Vorlage:NDBWerktitel= war ein Irrtum, jetzt Werkliste=
           }}
       }}

}}{{#if:

   | {{#if: 
       |
       | 
     }}

}}

Weblinks

| {{#if: 
    | Vorlage:DNB-Portal – veraltete Parametrisierung 3=
  }}

}}

Einzelnachweise

<references />

{{#ifeq: p | p | | {{#if: 118603167n8306798757407442 | |

}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 118603167 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 118603167 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n83067987 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n83067987 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 57407442 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 57407442 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung

{{#if: Roth, Stephan Ludwig | {{#if: | {{#if: siebenbürgisch-sächsischer Schriftsteller, Schulreformer und Politiker | {{#if: 24. November 1796 | {{#if: Mediasch | {{#if: 11. Mai 1849 | {{#if: Klausenburg |

Vorlage:Wikidata-Registrierung