Tobias Tilemann
Tobias Tilemann (* 11. Februar 1584 in Wittenberg<ref>vgl. Wittenberger Kirchenbuch Geburtsregister vom 12. Februar 1584, fehlerhafte Interpretation im Bezug auf den gregorianischen und julianischen Kalender in Leichenpredigt von Friedrich Balduin. Da zum Geburtszeitpunkt der julianische Kalender galt. Nach gregorianischen Kalender wäre es der 1. Februar.</ref>; † 25. März 1614 in Wittenberg) war ein deutscher Mathematiker.
Leben
Geboren als Sohn des Archidiakons an der Wittenberger Stadtkirche und Magisters Bartholomäus Tilemann, und seiner Frau Anna (geb. Belin), wurde er am 16. Juli 1595 an der Universität Wittenberg immatrikuliert und machte in seinen Studien solche Fortschritte, dass er 1604 den Magistergrad erlangte. Daraufhin hielt er Privatvorlesungen und Disputationen über Arithmetik, Sphärik, Euklid, Trigonometrie, Winkelfunktionen und Planetentheorie.
Am 1. Mai 1610 wurde er Adjunkt an der philosophischen Fakultät und übernahm 1611 die Professur der niederen Mathematik, soweit es seine körperliche Schwäche zuließ. Am 9. Juni 1612 heiratete er Juliana, Tochter des Amtsschössers Caspar Meiner und dessen Frau Martha (Tochter des Fridrich Pflugritter, Bürgermeister in Borna). In der Zeit seiner Ehe hat er wenig gesunde Tage erlebt. Nachdem er 18 Wochen auf dem Sterbebett gelegen war, starb er am 25. März 1614.
Werkauswahl
- Exercitationes philosophicas. Wittenberg 1610<ref>{{#if:|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:Tobias Tilemann und Hinrich Mechow|Tobias Tilemann und Hinrich Mechow: }}{{#if:|{{#if:Disputatio Exercitationum Philosophicarum III. De Categoriis, Seu Decem Primis Rerum Generibus|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1={{{archiv-url}}}}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Disputatio Exercitationum Philosophicarum III. De Categoriis, Seu Decem Primis Rerum Generibus}}]{{#if:| ({{{format}}})}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}|{{#if:https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht/?PPN=PPN722512066%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C{{#invoke:Vorlage:Internetquelle%7CTitelFormat%7Ctitel={{#invoke:WLink%7CgetEscapedTitle%7C1=Disputatio Exercitationum Philosophicarum III. De Categoriis, Seu Decem Primis Rerum Generibus}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht/?PPN=PPN722512066}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1=Disputatio Exercitationum Philosophicarum III. De Categoriis, Seu Decem Primis Rerum Generibus}}}}]}}{{#if:| ({{{format}}}{{#if:digital.staatsbibliothek-berlin.de1610{{#if: 2016-07-05 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
| )
| {{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}| ;
| )}}}}}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}}}{{#if:https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht/?PPN=PPN722512066%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht/?PPN=PPN722512066}}%7C%7C}}}}{{#if:Disputatio Exercitationum Philosophicarum III. De Categoriis, Seu Decem Primis Rerum Generibus|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=Disputatio Exercitationum Philosophicarum III. De Categoriis, Seu Decem Primis Rerum Generibus|lines=0}}||}}}}{{#if: digital.staatsbibliothek-berlin.de| In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=digital.staatsbibliothek-berlin.de}}}}{{#if: | {{{hrsg}}}{{#if: 1610|,|{{#if: 2016-07-05 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||,}}}}}}}}{{#if: 1610| {{#if:{{#invoke:DateTime|format|1610|noerror=1}}
|{{#invoke:DateTime|format|1610|T._Monat JJJJ}}
|{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum=1610|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2016-07-05 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: |,|{{#if: 2016-07-05 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| {{#if:1610|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:1067115||(?)}}}}}}{{#if: 2016-07-05|;}}}}{{#if: 2016-07-05| {{#if:1610{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2016-07-05 |ISO|noerror=1}} }}
|4=im Jahr
|7=im
|10=am
|#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2016-07-05|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2016-07-05|T._Monat JJJJ}}
| {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}|{{#if:digital.staatsbibliothek-berlin.de1610{{#if: 2016-07-05 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
| (
| {{#if: | | (}}
}}{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||
{{#invoke:Multilingual|format|{{{sprache}}}|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: 1610{{#if: 2016-07-05 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}|{{#if: |: {{
#if:
| „{{
#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
| Vorlage:Str trim
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
}}“
| {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
| „Vorlage:Str trim“
| {{#invoke:Text|quote
|1={{#if:
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
|2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
|3=1}} }}
}}{{#if:
| (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if: | : }}{{#if: | , deutsch: „“ }})
| {{#if:
| ({{#if: | , deutsch: „“ }})
| {{#if: | (deutsch: „“) }}
}}
}}{{#if: {{{zitat}}}
| {{#if:
| {{#if: {{{zitat}}}
| Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
| Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if: | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
| Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
| {{{ref}}} }}
}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:||{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:
|0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht/?PPN=PPN722512066 | {{#if: | [1] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }} | (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.) }}{{#switch: |no|0|= |#default={{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |opt = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht/?PPN=PPN722512066 | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht/?PPN=PPN722512066}} || {{#if: || }} }} | {{#if: | {{#if: || }} | {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: deadurl |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht/?PPN=PPN722512066 Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. ) {{#if: | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: |no|0|= |#default= {{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |all = inline= url= |opt = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht/?PPN=PPN722512066 | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht/?PPN=PPN722512066}} || {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: deadurl |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}[https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht/?PPN=PPN722512066 }}|{{#switch: |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht/?PPN=PPN722512066 | {{#if: | [2] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: | {{#if: | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }} | (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.) }}{{#switch: |no|0|= |#default={{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |opt = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht/?PPN=PPN722512066 | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht/?PPN=PPN722512066}} || {{#if: || }} }} | {{#if: | {{#if: || }} | {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht/?PPN=PPN722512066 Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. ) {{#if: | {{#if: | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: |no|0|= |#default= {{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |all = inline= url= |opt = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht/?PPN=PPN722512066 | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht/?PPN=PPN722512066}} || {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}[https://digital.staatsbibliothek-berlin.de/werkansicht/?PPN=PPN722512066 }} }}}}}}}}}}{{#if:| {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}
}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}</ref>
- Disputatio Exercitationum Philosophicarum XIIX. De Elementis, Ac Eorum Qualitatibus. (Resp. Christian Finck) Gormann, Wittenberg 1610. (Digitalisat)
- Exercitationes historicas
- Exercitationes physiologicas. Wittenberg 1612
- De evefione rerum publicarum.
Literatur
- Walter Friedensburg: Geschichte der Universität Wittenberg. Verlag Max Niemeyer, Halle (Saale) 1917
- Heinz Kathe: Die Wittenberger Philosophische Fakultät 1502–1817 (= Mitteldeutsche Forschungen. Band 117). Böhlau, Köln/Weimar/Wien 2002, ISBN 3-412-04402-4.
- Fritz Roth: Restlose Auswertungen von Leichenpredigten und Personalschriften für genealogische und kulturhistorische Zwecke. Band 3, R 2485
- {{#if: {{#iferror:{{#ifexpr:{{#switch:
| R+ = abs | R- = -abs | Z = trunc | Z+ | N = abs trunc | Z- = -abs trunc}}(86 ) = (86 ) {{#if: | round ({{{3}}}) }} | 1 }} }} |Tilemann, Thobias. |Tilemann, Thobias.}} In: {{#if: | Zedler. |{{#ifeq: Tobias Tilemann | Grosses vollständiges Universal-Lexicon Aller Wissenschafften und Künste |Universal-Lexicon.|{{#ifeq: Tobias Tilemann | Johann Heinrich Zedler | |Johann Heinrich Zedler:}} Grosses vollständiges Universal-Lexicon Aller Wissenschafften und Künste.}}}} {{#switch:44
|s1 =Supplement 1
|s2 =Supplement 2
|s3 =Supplement 3
|s4 =Supplement 4
|Band 44}}{{#if: 44
|, {{#if: | | Leipzig}} 17{{#switch: 44 | 1 |01 | 2 |02 = 32 | 3 |03 | 4 |04 | 5 |05 | 6 |06 = 33 | 7 |07 | 8 |08 = 34 | 9 |09 |10 |11 |12 |13 |14 = 35 |15 |16 = 37 |17 |18 = 38 |19 |20 |21 |22 = 39 |23 |24 |25 |26 = 40 |27 |28 |29 |30 = 41 |31 |32 |33 |34 = 42 |35 |36 |37 |38 = 43 |39 |40 |41 |42 = 44 |43 |44 |45 |46 = 45 |47 |48 |49 |50 = 46 |51 |52 |53 |54 = 47 |55 |56 |57 |58 = 48 |59 |60 |61 |62 = 49 |63 |64 = 50 |s1 |s2 |65 |66 = 51 |s3 |67 = 52 |s4 |68 = 54 | #default = {{!!! FEHLER! Ungültige Bandnummer (44)}}}}}}{{#if: {{#iferror:{{#ifexpr:{{#switch: | R+ = abs | R- = -abs | Z = trunc | Z+ | N = abs trunc | Z- = -abs trunc}}(145 ) = (145 ) {{#if: | round ({{{3}}}) }} | 1 }} }}
|, Sp. 145
|{{#if: {{#iferror:{{#ifexpr:{{#switch:
| R+ = abs | R- = -abs | Z = trunc | Z+ | N = abs trunc | Z- = -abs trunc}}(86 ) = (86 ) {{#if: | round ({{{3}}}) }} | 1 }} }} |, Blatt 86}}}}{{#if: 146
| {{ #ifexpr: 145 != 146
|{{ #ifexpr: 146 = {{ #expr: 145 + 1 }} | f|–146}}|}}}}{{#if:
| ({{{Kommentar}}})}}.
- Wittenberger Kirchenbücher
- Matrikel der Universität Wittenberg
Einzelnachweise und Anmerkungen
<references />
{{#ifeq: p | p | | {{#if: 12490579X5878089 | |
}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 12490579X | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 12490579X | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 5878089 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 5878089 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung
{{#if: Tilemann, Tobias | {{#if: | {{#if: deutscher Mathematiker | {{#if: 11. Februar 1584 | {{#if: Wittenberg | {{#if: 25. März 1614 | {{#if: Wittenberg || Personendaten | |
|---|---|
| NAME | Tilemann, Tobias
}} |
| ALTERNATIVNAMEN |
}} |
| KURZBESCHREIBUNG | deutscher Mathematiker
}} |
| GEBURTSDATUM | 11. Februar 1584
}} |
| GEBURTSORT | Wittenberg
}} |
| STERBEDATUM | 25. März 1614
}} |
| STERBEORT | Wittenberg
}} |
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:URL
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:Linktext
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:Datum
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:"
- Wikipedia:Weblink offline fix-attempted
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link/URL fehlt
- Wikipedia:GND fehlt
- Wikipedia:Normdaten-TYP falsch oder fehlend
- Wikipedia:GND in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:GND in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Autor
- Mathematiker (17. Jahrhundert)
- Hochschullehrer (Leucorea)
- Deutscher
- Geboren 1584
- Gestorben 1614
- Mann
- Absolvent der Martin-Luther-Universität Halle-Wittenberg