Zum Inhalt springen

Vizelin

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie
Datei:Eckersberg vicelin 1812.jpg
Vizelin verteilt Lebensmittel an Bedürftige (Ölgemälde von Christoffer Wilhelm Eckersberg, 1812)

Vizelin (Vicelin, Wissel, Witzel, Vicelinus) (* um 1090 in Hameln; † 12. Dezember 1154 in Neumünster) war Bischof von Oldenburg und Missionar der ostholsteinischen Slawen. Er wird in der römisch-katholischen Kirche als Heiliger verehrt. Die evangelische Kirche in Deutschland erinnert ebenfalls an Vizelin als denkwürdigen Glaubenszeugen.

Leben

Vizelin wurde nach dem frühen Tod seiner Eltern zunächst bei Verwandten bei Hameln, dann auf der Burg Everstein bei Holzminden erzogen. Nach mehrjährigem Studium in der Paderborner Domschule kam er 1118 nach Bremen, erhielt hier eine Pfründe am Domstift und wirkte vier Jahre als Scholaster. Später ging er zu ausgiebigen Studien nach Laon in Frankreich.

1126 kehrte er nach Deutschland zurück, ging allerdings nicht nach Bremen, sondern nach Magdeburg, wo er von Erzbischof Norbert von Xanten, dem Gründer des Prämonstratenserordens, zum Priester geweiht wurde. Vizelin hoffte wohl, von Erzbischof Norbert als Missionar zu den Slawen gesandt zu werden. Da dieser Wunsch nicht in Erfüllung ging, zog er nach Bremen, wo ihn Erzbischof Adalbero als Missionar zu den Wagriern im Raum Alt-Lübeck entsandte, einem Teilstamm des Slawenvolkes der Abodriten. Dort begann Vizelin 1126/7 seine Arbeit, musste sie aber Anfang des Jahres 1128 wegen der nach dem Tod des Abodritenfürsten Heinrich ausbrechenden Nachfolgekämpfe wieder beenden.

Anschließend betraute Erzbischof Adalbero ihn auf Ersuchen des Overboden Marcrad I. mit der Seelsorge der Holsten im slawisch-sächsischen Grenzgebiet. Deren sächsische Bewohner hatten nach dem Bericht Helmolds von Bosau von der christlichen Religion nichts als den Namen angenommen. Ihren Kult übten sie ähnlich wie die Slawen in heiligen Hainen oder an Quellen aus. Vizelin begann sein Missionswerk und sammelte gleichgesinnte Priester um sich, mit denen er der das Augustiner-Chorherrenstift Neumünster gründete. Im Jahr 1134 wurde von Kaiser Lothar III. auf Vizelins Rat die Feste Segeberg mit einer weiteren Kirche der Augustiner-Chorherren errichtet, von der aus Vizelin dann drei Jahre lang im Gebiet der Wagrier predigte.

Durch kriegerische Eroberung in den Jahren 1138 und 1139 gerieten die Gebiete der abodritischen Teilstämme der Wagrier und Polaben unter sächsische Herrschaft. In Teilen Wagriens, das Herzog Heinrich der Löwe als Lehen an den Grafen Adolf II. von Holstein gab, begann der neue Herr ab 1143 deutsche Siedler aus Westfalen und dem Nordseeraum anzusiedeln. Nach dem sogenannten Wendenkreuzzug des Jahres 1147 sah der neue Erzbischof Hartwig I. von Hamburg-Bremen die Gelegenheit gekommen, die im Slawenaufstand von 1066 untergegangenen abodritischen Bistümer Oldenburg, Ratzeburg und Mecklenburg zu restituieren.

Datei:Bordesholm Klosterkirche Hinweistafel Vicelin img02.jpg
Gedenktafel

Am 25. September 1149 wurde Vizelin gemeinsam mit dem mecklenburgischen Bischof Emmehard von Erzbischof Hartwig zum Bischof des Wagrierbistums Oldenburg geweiht. Er geriet damit jedoch in die Mühlen des Konfliktes zwischen Erzbischof Hartwig und Herzog Heinrich. Erst Ende 1150, nachdem sich der bereits von einem Schlaganfall schwer getroffene Vizelin in Oldenburg von der desolaten Situation an seinem Bischofssitz und in seinem gesamten Sprengel überzeugt hatte, unterwarf er sich gegen den Willen seines Erzbischofs der vom Herzog geforderten Investitur durch Heinrich den Löwen. Damit gewann Vizelin den notwendigen politischen Rückhalt für sein Missionswerk. Heinrich der Löwe veranlasste im Gegenzug sofort eine angemessene materielle Ausstattung des Bistums. Vizelin erhielt das Dorf Bosau am Plöner See samt einem Vorwerk als neue Missionsbasis, wo er sofort mit dem Kirchbau der Petrikirche begann. 1152 traf Vizelin bei einem Aufenthalt in Faldera (Neumünster) ein zweiter schwerer Schlaganfall. Vizelin starb nach zweieinhalb Jahren schwerer Leiden am 12. Dezember 1154 in Faldera und wurde dort auch bestattet.

Nach seiner Heiligsprechung wurden die Reliquien Vizelins 1332 in die Kirche des mittlerweile von Neumünster nach Bordesholm verlegten Chorherrenstiftes überführt. Das Grab des Heiligen ist heute nicht mehr nachweisbar, in der Kirche Klosters Bordesholm erinnert jedoch eine Gedenktafel aus der Zeit des Barock an seine Grabstätte.

Datei:Vicelin-Kirche.jpg
Die Vicelin-Kirche in Neumünster

Verehrung

          | )
          | {{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}| ; 
              | )}}}}}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}}}{{#if:https://www.vicelinweg.de/%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=https://www.vicelinweg.de/}}%7C%7C}}}}{{#if:Vicelinweg|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=Vicelinweg|lines=0}}||}}}}{{#if: | In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{{werk}}}}}}}{{#if: | {{{hrsg}}}{{#if: |,|{{#if: 2022-10-24 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|noerror=1}}
            |{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|T._Monat JJJJ}}
            |{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum={{{datum}}}|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2022-10-24 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: |,|{{#if: 2022-10-24 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| {{#if:|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:254317||(?)}}}}}}{{#if: 2022-10-24|;}}}}{{#if: 2022-10-24| {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2022-10-24 |ISO|noerror=1}} }}
       |4=im Jahr
       |7=im
       |10=am
       |#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2022-10-24|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2022-10-24|T._Monat JJJJ}}
    | {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}|{{#if:{{#if: 2022-10-24 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
       |  (
       | {{#if: | |  (}}
       }}{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||
          {{#invoke:Multilingual|format|{{{sprache}}}|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: {{#if: 2022-10-24 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}|{{#if: |: {{
 #if: 
 | {{
     #ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | Vorlage:Str trim
     | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
     }}
 | {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | „Vorlage:Str trim“
     | {{#invoke:Text|quote
         |1={{#if: 
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
         |2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
         |3=1}} }}

}}{{#if:

   |  (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if:  | :  }}{{#if:  | , deutsch: „“ }})
   | {{#if: 
       |  ({{#if:  | , deutsch: „“ }})
       | {{#if:  |  (deutsch: „“) }}
 }}

}}{{#if: {{{zitat}}}

   | {{#if: 
       | {{#if: {{{zitat}}}
           | Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
   | Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if:  | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
             | Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
             | {{{ref}}} }}

}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:||{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:

   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.vicelinweg.de/
       | {{#if:  | [1] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://www.vicelinweg.de/
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.vicelinweg.de/}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.vicelinweg.de/ Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://www.vicelinweg.de/
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.vicelinweg.de/}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://www.vicelinweg.de/ }}|{{#switch: 
   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.vicelinweg.de/
       | {{#if:  | [2] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://www.vicelinweg.de/
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.vicelinweg.de/}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.vicelinweg.de/ Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://www.vicelinweg.de/
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.vicelinweg.de/}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://www.vicelinweg.de/ }} }}}}}}}}}}{{#if:|
        {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}

}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}</ref>

Literatur

| 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }} | 0 | {{ #if:Vicelin|Vicelin|Vizelin }} | [https://daten.digitale-sammlungen.de/~db/bsb000{{#switch: 39 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }}/images/index.html?seite={{#switch: 39 | 1={{ #expr: 668 + 16 }} | 2={{ #expr: 668 + 2 }} | 3={{ #expr: 668 + 2 }} | 4={{ #expr: 668 + 2 }} | 5={{ #expr: 668 + 2 }} | 6={{ #expr: 668 + 2 }} | 7={{ #expr: 668 + 2 }} | 8={{ #expr: 668 + 2 }} | 9={{#switch: 668 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 668 < 449 | {{ #expr: 668 + 2 }} | {{ #expr: 668 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 668 + 2 }} | 11={{ #expr: 668 + 2 }} | 12={{ #expr: 668 + 2 }} | 13={{ #expr: 668 + 2 }} | 14={{ #expr: 668 + 2 }} | 15={{ #expr: 668 + 2 }} | 16={{ #expr: 668 + 2 }} | 17={{ #expr: 668 + 2 }} | 18={{ #expr: 668 + 2 }} | 19={{ #expr: 668 + 2 }} | 20={{ #expr: 668 + 2 }} | 21={{ #expr: 668 + 2 }} | 22={{ #expr: 668 + 2 }} | 23={{ #expr: 668 + 2 }} | 24={{ #expr: 668 + 2 }} | 25={{ #expr: 668 + 2 }} | 26={{ #expr: 668 + 2 }} | 27={{ #expr: 668 + 2 }} | 28={{ #expr: 668 + 2 }} | 29={{ #expr: 668 + 2 }} | 30={{ #expr: 668 + 2 }} | 31={{ #expr: 668 + 2 }} | 32={{ #expr: 668 + 2 }} | 33={{ #expr: 668 + 2 }} | 34={{ #expr: 668 + 2 }} | 35={{ #expr: 668 + 2 }} | 36={{ #expr: 668 + 2 }} | 37={{ #expr: 668 + 2 }} | 38={{ #expr: 668 + 2 }} | 39={{ #expr: 668 + 2 }} | 40={{ #expr: 668 + 2 }} | 41={{ #expr: 668 + 2 }} | 42={{ #expr: 668 + 2 }} | 43={{ #expr: 668 + 2 }} | 44={{ #expr: 668 + 2 }} | 45={{ #expr: 668 + 6 }} | 46={{ #expr: 668 + 2 }} | 47={{ #expr: 668 + 2 }} | 48={{ #expr: 668 + 2 }} | 49={{ #expr: 668 + 2 }} | 50={{ #expr: 668 + 2 }} | 51={{ #expr: 668 + 2 }} | 52={{ #expr: 668 + 2 }} | 53={{ #expr: 668 + 2 }} | 54={{ #expr: 668 + 2 }} | 55={{ #expr: 668 + 3 }} | 56=668 | #default = 668 }} {{ #if:Vicelin|Vicelin|Vizelin }}] }} }}{{#ifeq:Vorlage:Str rightc|.||.}} In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 39, Duncker & Humblot, Leipzig {{#switch: 39 | 1=1875 | 2=1875 | 3=1876 | 4=1876 | 5=1877 | 6=1877 | 7=1877 | 8=1878 | 9=1879 | 10=1879 | 11=1880 | 12=1880 | 13=1881 | 14=1881 | 15=1882 | 16=1882 | 17=1883 | 18=1883 | 19=1884 | 20=1884 | 21=1885 | 22=1885 | 23=1886 | 24=1887 | 25=1887 | 26=1888 | 27=1888 | 28=1889 | 29=1889 | 30=1890 | 31=1890 | 32=1891 | 33=1891 | 34=1892 | 35=1893 | 36=1893 | 37=1894 | 38=1894 | 39=1895 | 40=1896 | 41=1896 | 42=1897 | 43=1898 | 44=1898 | 45=1900 | 46=1902 | 47=1903 | 48=1904 | 49=1904 | 50=1905 | 51=1906 | 52=1906 | 53=1907 | 54=1908 | 55=1910 | 56=1912 | #default = Vorlage:ADB – bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben{{#ifeq:0|0|}} }}, S. 668{{ #if:670 | {{ #ifexpr: {{#switch: 39 | 1={{ #expr: 668 + 16 }} | 2={{ #expr: 668 + 2 }} | 3={{ #expr: 668 + 2 }} | 4={{ #expr: 668 + 2 }} | 5={{ #expr: 668 + 2 }} | 6={{ #expr: 668 + 2 }} | 7={{ #expr: 668 + 2 }} | 8={{ #expr: 668 + 2 }} | 9={{#switch: 668 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 668 < 449 | {{ #expr: 668 + 2 }} | {{ #expr: 668 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 668 + 2 }} | 11={{ #expr: 668 + 2 }} | 12={{ #expr: 668 + 2 }} | 13={{ #expr: 668 + 2 }} | 14={{ #expr: 668 + 2 }} | 15={{ #expr: 668 + 2 }} | 16={{ #expr: 668 + 2 }} | 17={{ #expr: 668 + 2 }} | 18={{ #expr: 668 + 2 }} | 19={{ #expr: 668 + 2 }} | 20={{ #expr: 668 + 2 }} | 21={{ #expr: 668 + 2 }} | 22={{ #expr: 668 + 2 }} | 23={{ #expr: 668 + 2 }} | 24={{ #expr: 668 + 2 }} | 25={{ #expr: 668 + 2 }} | 26={{ #expr: 668 + 2 }} | 27={{ #expr: 668 + 2 }} | 28={{ #expr: 668 + 2 }} | 29={{ #expr: 668 + 2 }} | 30={{ #expr: 668 + 2 }} | 31={{ #expr: 668 + 2 }} | 32={{ #expr: 668 + 2 }} | 33={{ #expr: 668 + 2 }} | 34={{ #expr: 668 + 2 }} | 35={{ #expr: 668 + 2 }} | 36={{ #expr: 668 + 2 }} | 37={{ #expr: 668 + 2 }} | 38={{ #expr: 668 + 2 }} | 39={{ #expr: 668 + 2 }} | 40={{ #expr: 668 + 2 }} | 41={{ #expr: 668 + 2 }} | 42={{ #expr: 668 + 2 }} | 43={{ #expr: 668 + 2 }} | 44={{ #expr: 668 + 2 }} | 45={{ #expr: 668 + 6 }} | 46={{ #expr: 668 + 2 }} | 47={{ #expr: 668 + 2 }} | 48={{ #expr: 668 + 2 }} | 49={{ #expr: 668 + 2 }} | 50={{ #expr: 668 + 2 }} | 51={{ #expr: 668 + 2 }} | 52={{ #expr: 668 + 2 }} | 53={{ #expr: 668 + 2 }} | 54={{ #expr: 668 + 2 }} | 55={{ #expr: 668 + 3 }} | 56=668 | #default = 668 }} != {{#switch: 39 | 1={{ #expr: 670 + 16 }} | 2={{ #expr: 670 + 2 }} | 3={{ #expr: 670 + 2 }} | 4={{ #expr: 670 + 2 }} | 5={{ #expr: 670 + 2 }} | 6={{ #expr: 670 + 2 }} | 7={{ #expr: 670 + 2 }} | 8={{ #expr: 670 + 2 }} | 9={{#switch: 670 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 670 < 449 | {{ #expr: 670 + 2 }} | {{ #expr: 670 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 670 + 2 }} | 11={{ #expr: 670 + 2 }} | 12={{ #expr: 670 + 2 }} | 13={{ #expr: 670 + 2 }} | 14={{ #expr: 670 + 2 }} | 15={{ #expr: 670 + 2 }} | 16={{ #expr: 670 + 2 }} | 17={{ #expr: 670 + 2 }} | 18={{ #expr: 670 + 2 }} | 19={{ #expr: 670 + 2 }} | 20={{ #expr: 670 + 2 }} | 21={{ #expr: 670 + 2 }} | 22={{ #expr: 670 + 2 }} | 23={{ #expr: 670 + 2 }} | 24={{ #expr: 670 + 2 }} | 25={{ #expr: 670 + 2 }} | 26={{ #expr: 670 + 2 }} | 27={{ #expr: 670 + 2 }} | 28={{ #expr: 670 + 2 }} | 29={{ #expr: 670 + 2 }} | 30={{ #expr: 670 + 2 }} | 31={{ #expr: 670 + 2 }} | 32={{ #expr: 670 + 2 }} | 33={{ #expr: 670 + 2 }} | 34={{ #expr: 670 + 2 }} | 35={{ #expr: 670 + 2 }} | 36={{ #expr: 670 + 2 }} | 37={{ #expr: 670 + 2 }} | 38={{ #expr: 670 + 2 }} | 39={{ #expr: 670 + 2 }} | 40={{ #expr: 670 + 2 }} | 41={{ #expr: 670 + 2 }} | 42={{ #expr: 670 + 2 }} | 43={{ #expr: 670 + 2 }} | 44={{ #expr: 670 + 2 }} | 45={{ #expr: 670 + 6 }} | 46={{ #expr: 670 + 2 }} | 47={{ #expr: 670 + 2 }} | 48={{ #expr: 670 + 2 }} | 49={{ #expr: 670 + 2 }} | 50={{ #expr: 670 + 2 }} | 51={{ #expr: 670 + 2 }} | 52={{ #expr: 670 + 2 }} | 53={{ #expr: 670 + 2 }} | 54={{ #expr: 670 + 2 }} | 55={{ #expr: 670 + 3 }} | 56=670 | #default = 670 }} |{{ #ifexpr: {{#switch: 39 | 1={{ #expr: 670 + 16 }} | 2={{ #expr: 670 + 2 }} | 3={{ #expr: 670 + 2 }} | 4={{ #expr: 670 + 2 }} | 5={{ #expr: 670 + 2 }} | 6={{ #expr: 670 + 2 }} | 7={{ #expr: 670 + 2 }} | 8={{ #expr: 670 + 2 }} | 9={{#switch: 670 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 670 < 449 | {{ #expr: 670 + 2 }} | {{ #expr: 670 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 670 + 2 }} | 11={{ #expr: 670 + 2 }} | 12={{ #expr: 670 + 2 }} | 13={{ #expr: 670 + 2 }} | 14={{ #expr: 670 + 2 }} | 15={{ #expr: 670 + 2 }} | 16={{ #expr: 670 + 2 }} | 17={{ #expr: 670 + 2 }} | 18={{ #expr: 670 + 2 }} | 19={{ #expr: 670 + 2 }} | 20={{ #expr: 670 + 2 }} | 21={{ #expr: 670 + 2 }} | 22={{ #expr: 670 + 2 }} | 23={{ #expr: 670 + 2 }} | 24={{ #expr: 670 + 2 }} | 25={{ #expr: 670 + 2 }} | 26={{ #expr: 670 + 2 }} | 27={{ #expr: 670 + 2 }} | 28={{ #expr: 670 + 2 }} | 29={{ #expr: 670 + 2 }} | 30={{ #expr: 670 + 2 }} | 31={{ #expr: 670 + 2 }} | 32={{ #expr: 670 + 2 }} | 33={{ #expr: 670 + 2 }} | 34={{ #expr: 670 + 2 }} | 35={{ #expr: 670 + 2 }} | 36={{ #expr: 670 + 2 }} | 37={{ #expr: 670 + 2 }} | 38={{ #expr: 670 + 2 }} | 39={{ #expr: 670 + 2 }} | 40={{ #expr: 670 + 2 }} | 41={{ #expr: 670 + 2 }} | 42={{ #expr: 670 + 2 }} | 43={{ #expr: 670 + 2 }} | 44={{ #expr: 670 + 2 }} | 45={{ #expr: 670 + 6 }} | 46={{ #expr: 670 + 2 }} | 47={{ #expr: 670 + 2 }} | 48={{ #expr: 670 + 2 }} | 49={{ #expr: 670 + 2 }} | 50={{ #expr: 670 + 2 }} | 51={{ #expr: 670 + 2 }} | 52={{ #expr: 670 + 2 }} | 53={{ #expr: 670 + 2 }} | 54={{ #expr: 670 + 2 }} | 55={{ #expr: 670 + 3 }} | 56=670 | #default = 670 }} = {{ #expr: {{#switch: 39 | 1={{ #expr: 668 + 16 }} | 2={{ #expr: 668 + 2 }} | 3={{ #expr: 668 + 2 }} | 4={{ #expr: 668 + 2 }} | 5={{ #expr: 668 + 2 }} | 6={{ #expr: 668 + 2 }} | 7={{ #expr: 668 + 2 }} | 8={{ #expr: 668 + 2 }} | 9={{#switch: 668 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 668 < 449 | {{ #expr: 668 + 2 }} | {{ #expr: 668 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 668 + 2 }} | 11={{ #expr: 668 + 2 }} | 12={{ #expr: 668 + 2 }} | 13={{ #expr: 668 + 2 }} | 14={{ #expr: 668 + 2 }} | 15={{ #expr: 668 + 2 }} | 16={{ #expr: 668 + 2 }} | 17={{ #expr: 668 + 2 }} | 18={{ #expr: 668 + 2 }} | 19={{ #expr: 668 + 2 }} | 20={{ #expr: 668 + 2 }} | 21={{ #expr: 668 + 2 }} | 22={{ #expr: 668 + 2 }} | 23={{ #expr: 668 + 2 }} | 24={{ #expr: 668 + 2 }} | 25={{ #expr: 668 + 2 }} | 26={{ #expr: 668 + 2 }} | 27={{ #expr: 668 + 2 }} | 28={{ #expr: 668 + 2 }} | 29={{ #expr: 668 + 2 }} | 30={{ #expr: 668 + 2 }} | 31={{ #expr: 668 + 2 }} | 32={{ #expr: 668 + 2 }} | 33={{ #expr: 668 + 2 }} | 34={{ #expr: 668 + 2 }} | 35={{ #expr: 668 + 2 }} | 36={{ #expr: 668 + 2 }} | 37={{ #expr: 668 + 2 }} | 38={{ #expr: 668 + 2 }} | 39={{ #expr: 668 + 2 }} | 40={{ #expr: 668 + 2 }} | 41={{ #expr: 668 + 2 }} | 42={{ #expr: 668 + 2 }} | 43={{ #expr: 668 + 2 }} | 44={{ #expr: 668 + 2 }} | 45={{ #expr: 668 + 6 }} | 46={{ #expr: 668 + 2 }} | 47={{ #expr: 668 + 2 }} | 48={{ #expr: 668 + 2 }} | 49={{ #expr: 668 + 2 }} | 50={{ #expr: 668 + 2 }} | 51={{ #expr: 668 + 2 }} | 52={{ #expr: 668 + 2 }} | 53={{ #expr: 668 + 2 }} | 54={{ #expr: 668 + 2 }} | 55={{ #expr: 668 + 3 }} | 56=668 | #default = 668 }} + 1 }} | f|–670}}|}} |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{ #if:ADB:Vicelin||{{#ifeq:0|0|}}}}

  • Ferdinand Hestermann: Sankt Vizelin. Apostel der Holsten und Wagrier. Der deutsche Kolonisator und Begründer der Stadt Neumünster in Holstein. - Mit einer kurzen Geschichte des Bistums Oldenburg. Laumannsche Verlagsbuchhandlung, Dülmen i. Westf., 1926.
  • {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}{{#ifeq: 0 | 0
   | {{#if: 836
       |
       | Vorlage:NDB – bitte Seitenzahl(en) angeben
     }}{{#if: 121523403
         | {{#if: {{#invoke:URIutil|isDNBvalid|121523403}}
             | {{#if: 
                 | Vorlage:NDB – Wenn GND dann kein SFZ angeben
               }}
             | Vorlage:NDB – GND unzulässig
           }}
         | {{#if: 
             | {{#if: 
                 | {{#ifeq: 254314 | 4526413
                     |
                     | Vorlage:NDB7= ist obsolet, jetzt SFZ=
                   }}
               }}
             | {{#ifeq:  | 1
                 | 
                 | 
               }}
           }}
     }}{{#if: 
         | {{#ifeq: 254314 | 11376103
             |
             | Vorlage:NDBWerktitel= war ein Irrtum, jetzt Werkliste=
           }}
       }}

}}{{#if:

   | {{#if: 
       |
       | 
     }}

}}

|1=Hamm 1975. 2., unveränderte Auflage. Hamm 1990, ISBN 3-88309-013-1 |2=Hamm 1990, ISBN 3-88309-032-8 |3=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-035-2 |4=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-038-7 |5=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-043-3 |6=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-044-1 |7=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-048-4 |8=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-053-0 |9=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-058-1 |10=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-062-X |11=Herzberg 1996, ISBN 3-88309-064-6 |12=Herzberg 1997, ISBN 3-88309-068-9 |13=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-072-7 |14=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-073-5 |15=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-077-8 |16=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-079-4 |17=Herzberg 2000, ISBN 3-88309-080-8 |18=Herzberg 2001, ISBN 3-88309-086-7 |19=Nordhausen 2001, ISBN 3-88309-089-1 |20=Nordhausen 2002, ISBN 3-88309-091-3 |21=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-110-3 |22=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-133-2 |23=Nordhausen 2004, ISBN 3-88309-155-3 |24=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-247-9 |25=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-332-7 |26=Nordhausen 2006, ISBN 3-88309-354-8 |27=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-393-2 |28=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-413-7 |29=Nordhausen 2008, ISBN 978-3-88309-452-6 |30=Nordhausen 2009, ISBN 978-3-88309-478-6 |31=Nordhausen 2010, ISBN 978-3-88309-544-8 |32=Nordhausen 2011, ISBN 978-3-88309-615-5 |33=Nordhausen 2012, ISBN 978-3-88309-690-2 |34=Nordhausen 2013, ISBN 978-3-88309-766-4 |35=Nordhausen 2014, ISBN 978-3-88309-882-1 |36=Nordhausen 2015, ISBN 978-3-88309-920-0 |37=Nordhausen 2016, ISBN 978-3-95948-142-7 |38=Nordhausen 2017, ISBN 978-3-95948-259-2 |39=Nordhausen 2018, ISBN 978-3-95948-350-6 |40=Nordhausen 2019, ISBN 978-3-95948-426-8 |41=Nordhausen 2020, ISBN 978-3-95948-474-9 |42=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-505-0 |43=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-536-4 |44=Nordhausen 2022, ISBN 978-3-95948-556-2 |45=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-584-5 |46=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-590-6 |47=Nordhausen 2024, ISBN 978-3-689-11006-2 |48=Nordhausen 2025, ISBN 978-3-689-11017-8 }}{{#if:|, Sp. }}{{#if:1545–1547|, Sp. {{#iferror:{{#expr:1545–1547}}|1545–1547|{{#expr:1*1545–1547*0}}–{{#expr:-(0*1545–1547*1)}}}}}}}}{{#if:|}}{{#if:https://web.archive.org/web/20070629062706/http://www.bautz.de/bbkl/v/vizelin.shtml%7C}}.{{#if: 12 | |{{#ifeq:||}}}}

  • Dieter Lent: Vicelin. In: Horst-Rüdiger Jarck et al. (Hrsg.): Braunschweigisches Biographisches Lexikon. 8. bis 18. Jahrhundert. Appelhans, Braunschweig 2006, ISBN 3-937664-46-7, S. 718 f.

Weblinks

[{{canonicalurl:Commons:Category:{{#if:Vicelinus|Vicelinus|Vizelin}}|uselang=de}} Commons: {{#if:Vizelin|Vizelin|{{#if:Vicelinus|Vicelinus|{{#invoke:WLink|getArticleBase}}}}}}]{{#switch:1

|X|x= |0|-= |S|s= – Sammlung von Bildern |1|= – Sammlung von Bildern{{#if:

    | {{#switch: {{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}/{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}
        |1/=  und Videos
        |1/1=, Videos und Audiodateien
        |/1=  und Audiodateien}}
    | , Videos und Audiodateien
  }}

|#default= – }}{{#if: Vicelinus

   | {{#ifeq: {{#invoke:Str|left|vicelinus|9}} 
       | category: 
| FEHLER: Ohne Category: angeben!}}}}

Vorlage:Wikidata-Registrierung

[[s:{{#if:|{{{lang}}}:}}{{#if:Vicelin|Vicelin|Vizelin}}|Wikisource: {{#if:Vicelin (Sage)|Vicelin (Sage)|{{#if:Vicelin|Vicelin|Vizelin}}}}]]{{#switch: 1

|1|= – Quellen und Volltexte |0|-= |X|x= |#default= –

}}{{#if: | ({{#invoke:Multilingual|format|{{{lang}}}|slang=!|shift=m}}) }}

{{#invoke:TemplatePar|check

  |opt= 1= 2= lang= suffix=
  |template=Vorlage:Wikisource
  |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Schwesterprojekt
  }}

Einzelnachweise

<references />

Vorlage:Personenleiste

{{#ifeq: p | p | | {{#if: 121523403no9601335048818419 | |

}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 121523403 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 121523403 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: no96013350 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: no96013350 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 48818419 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 48818419 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung

{{#if: Vizelin | {{#if: Vicelin; Wissel; Witzel; Vicelinus | {{#if: deutscher Bischof und Missionar, Heiliger | {{#if: um 1090 | {{#if: Hameln | {{#if: 12. Dezember 1154 | {{#if: Neumünster |

Vorlage:Wikidata-Registrierung