Zum Inhalt springen

Welt (Eiderstedt)

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie
Wappen Deutschlandkarte
Vorlage:Platzhalterbild
Basisdaten
Koordinaten: Vorlage:Deutsches Bundesland/Code_type:city 54° 18′ N, 8° 48′ O keine Zahl: {{Metadaten Einwohnerzahl DE-Vorlage:Deutsches Bundesland/Code|01054148}}Koordinaten: Vorlage:Deutsches Bundesland/Code_type:city 54° 18′ N, 8° 48′ O
 {{#coordinates:54,3|8,8|primary
dim= globe= name= region=DE-Vorlage:Deutsches Bundesland/Code type=city
  }}
Bundesland: Schleswig-Holstein
Kreis: Nordfriesland
Amt: Eiderstedt
Höhe: 0 m ü. NHN
Fläche: Fehler im Ausdruck: Nicht erkanntes Satzzeichen „{“ km²
Einwohner: {{Metadaten Einwohnerzahl DE−Vorlage:Deutsches Bundesland/Code|01054148}} (Fehler: Ungültige Zeitangabe)<ref name="Metadaten Einwohnerzahl DE-Vorlage:Deutsches Bundesland/Code">{{Metadaten Einwohnerzahl DE-Vorlage:Deutsches Bundesland/Code QUELLE}}</ref>
Bevölkerungsdichte: Fehler im Ausdruck: Nicht erkanntes Satzzeichen „{“ Einwohner je km²
Postleitzahl: 25836
Vorwahl: 04862
Kfz-Kennzeichen: NF
Gemeindeschlüssel: 01 0 54 148
Adresse der Amtsverwaltung: Welter Straße 1
25836 Garding
Website: www.gemeinde-welt.de
Bürgermeister: Dirk Lautenschläger (WGW)
Lage der Gemeinde Welt im Kreis Nordfriesland
<imagemap>

Bild:Welt in NF.PNG|rahmenlos|300x375px|zentriert|Karte

poly 290 104 284 108 275 107 268 112 265 120 271 119 272 124 280 123 286 123 292 119 296 123 296 113 Achtrup poly 298 209 285 211 279 213 282 217 293 218 299 213 Ahrenshöft poly 322 219 321 223 312 229 315 231 320 233 326 230 332 230 333 222 328 223 Ahrenviöl poly 342 225 331 220 330 231 341 232 345 229 Ahrenviölfeld poly 148 137 142 143 144 151 142 155 150 159 151 149 Alkersum poly 276 212 278 207 276 204 273 198 270 205 267 205 267 211 Almdorf poly 280 217 278 219 290 227 293 218 Arlewatt poly 204 73 208 77 221 78 224 83 230 79 228 75 232 74 230 68 216 71 Aventoft poly 254 141 246 147 251 151 252 157 264 156 268 159 269 165 275 158 272 153 260 147 255 145 Bargum poly 320 205 316 213 320 217 322 220 328 222 332 221 334 207 Behrendorf poly 296 200 276 200 274 203 278 207 277 212 282 213 283 209 297 209 295 205 Bohmstedt poly 332 209 333 221 342 225 344 215 339 209 Bondelum poly 238 171 240 178 254 191 260 185 262 177 266 181 277 180 278 171 274 165 264 166 264 170 258 175 250 173 248 170 Bordelum poly 143 145 137 148 137 151 131 151 138 159 140 154 144 150 Borgsum poly 238 100 223 102 228 109 236 108 240 105 Bosbüll poly 247 88 240 92 238 105 252 102 252 97 255 93 251 89 Braderup poly 290 83 284 94 288 96 289 105 295 99 299 88 298 81 Bramstedtlund poly 264 178 260 183 254 191 258 200 270 189 266 183 Bredstedt poly 275 185 266 190 258 199 260 204 272 199 276 193 Breklum poly 209 132 193 142 196 146 198 155 201 147 208 153 207 161 232 158 234 152 230 147 227 149 212 144 210 139 212 136 Dagebüll poly 298 293 296 294 294 301 302 303 303 307 304 317 310 319 313 316 309 313 312 310 310 306 315 303 305 298 305 294 Drage poly 292 187 276 191 273 197 276 200 296 199 298 191 294 190 Drelsdorf poly 122 140 128 145 132 133 Dunsum poly 238 229 234 233 238 236 240 243 246 242 243 233 Elisabeth-Sophien-Koog poly 242 68 239 73 252 74 263 82 264 75 257 69 Ellhöft poly 183 91 183 107 191 117 205 108 209 111 212 97 199 96 193 91 Emmelsbüll-Horsbüll poly 256 137 255 145 262 145 260 149 272 152 275 157 286 155 290 151 280 147 279 151 274 149 276 145 272 138 Enge-Sande poly 333 284 328 281 324 282 328 289 334 289 Fresendelf poly 172 79 179 78 183 82 181 87 183 109 174 95 Friedrich-Wilhelm-Lübke-Koog poly 300 287 292 287 285 290 289 298 296 297 298 292 Friedrichstadt poly 190 118 194 125 196 141 210 133 210 138 212 146 217 145 222 137 221 128 226 121 219 118 212 115 205 109 200 112 198 115 Galmsbüll poly 220 309 214 309 210 311 211 315 216 315 220 312 Garding poly 224 307 221 306 218 303 210 303 207 314 208 320 211 324 216 321 225 319 222 311 218 315 212 314 212 310 214 309 Garding Kirchspiel poly 299 159 299 170 312 169 311 162 312 157 308 154 303 159 Goldebek poly 285 156 287 167 293 173 300 170 300 159 Goldelund poly 204 178 198 180 196 185 202 187 214 181 Gröde poly 206 329 204 324 206 321 211 323 214 328 212 331 Grothusenkoog poly 159 205 155 208 151 205 147 209 156 213 159 219 166 213 Hallig Hooge poly 309 191 305 203 310 206 320 203 324 197 316 193 Haselund poly 282 226 272 226 272 234 283 235 Hattstedt poly 238 216 239 225 256 221 264 225 282 226 286 223 279 219 278 213 268 211 268 215 256 211 252 213 Hattstedtermarsch poly 277 170 276 179 280 183 288 183 288 187 294 182 295 175 288 167 Högel poly 220 96 222 102 239 102 239 97 Holm poly 92 111 90 128 96 139 98 125 96 111 Hörnum (Sylt) poly 284 224 281 227 281 239 294 239 294 231 Horstedt poly 324 281 319 284 321 290 324 291 325 287 Hude poly 226 81 222 90 239 92 245 89 242 83 232 80 Humptrup poly 232 71 237 79 240 71 Humptrup poly 267 234 270 244 269 251 279 251 286 248 292 249 295 238 283 239 Husum poly 315 214 311 223 308 221 302 216 302 231 308 234 315 231 312 229 322 223 320 215 Immenstedt poly 313 169 306 169 295 174 294 179 290 185 294 189 298 181 305 185 312 177 318 174 Joldelund poly 110 31 101 49 110 54 114 51 112 43 114 33 Kampen (Sylt) poly 270 93 264 96 256 103 260 112 267 115 276 108 276 103 272 99 Karlum poly 239 302 231 306 226 306 221 308 224 317 233 314 235 309 Katharinenheerd poly 170 74 181 75 187 81 199 80 196 94 182 91 183 81 178 79 161 78 Klanxbüll poly 248 103 238 108 232 109 235 117 246 121 254 122 255 117 251 111 Klixbüll poly 285 275 278 281 277 289 276 296 290 298 286 292 291 287 298 287 304 287 298 284 295 276 Koldenbüttel poly 305 185 298 183 293 189 302 190 Kolkerheide poly 242 302 237 308 242 318 250 317 251 311 Kotzenbüll poly 278 81 270 91 271 99 276 103 274 107 284 108 290 106 288 97 284 93 288 81 Ladelund poly 196 156 196 165 191 165 183 173 179 177 159 181 153 185 159 190 173 184 186 179 193 168 200 165 Langeneß poly 233 149 234 158 227 160 236 163 234 166 235 172 242 169 246 170 250 174 258 173 263 172 263 167 268 167 269 160 264 156 251 155 252 152 246 147 240 147 Langenhorn poly 256 113 250 125 254 137 273 138 270 134 275 130 272 122 264 119 266 113 Leck poly 258 93 254 95 250 103 258 105 264 96 Lexgaard poly 125 2 117 9 111 30 116 33 120 26 131 21 128 12 123 12 124 9 134 11 138 6 List auf Sylt poly 317 173 312 175 305 183 302 190 307 193 314 191 320 194 324 188 320 185 324 177 Löwenstedt poly 277 156 272 163 278 171 290 167 285 155 Lütjenholm poly 149 132 148 141 151 149 152 160 157 141 156 131 Midlum poly 295 249 291 257 298 263 301 253 306 248 Mildstedt poly 110 165 108 169 96 171 105 189 110 182 114 187 118 183 116 180 112 176 Nebel poly 207 77 196 81 192 91 197 95 211 97 220 96 220 91 224 85 220 79 Neukirchen poly 136 160 139 157 142 153 146 161 154 159 155 164 146 165 Nieblum poly 212 97 209 111 217 116 226 119 220 126 225 129 233 123 237 117 234 112 223 103 221 97 Niebüll poly 111 150 102 157 93 173 106 170 110 167 107 158 Norddorf auf Amrum poly 236 278 238 284 246 287 250 281 246 275 Norderfriedrichskoog poly 234 233 226 237 221 243 224 246 222 250 225 255 238 258 246 257 252 254 261 241 260 237 265 232 264 227 258 223 238 229 244 233 247 239 244 243 239 239 Nordstrand poly 236 213 230 217 220 215 214 221 224 223 238 217 Nordstrand poly 298 191 294 201 296 209 306 207 305 203 308 196 304 191 Norstedt poly 228 159 209 162 212 168 218 171 224 177 235 175 233 167 236 163 232 162 Ockholm poly 156 131 154 155 160 143 168 143 168 137 165 133 Oevenum poly 258 280 250 287 242 287 238 293 240 301 245 307 258 306 260 309 256 312 260 319 268 310 264 299 269 291 262 287 Oldenswort poly 312 255 308 261 303 275 308 272 314 275 314 266 316 257 Oldersbek poly 294 219 292 228 295 234 304 232 302 216 Olderup poly 132 133 129 143 140 147 148 133 138 131 Oldsum poly 134 149 129 147 124 152 131 153 Oldsum poly 317 255 317 263 325 265 328 262 334 267 339 272 349 265 348 258 342 253 337 257 326 251 Ostenfeld (Husum) poly 327 229 318 233 323 238 338 241 340 233 Oster-Ohrstedt poly 194 281 198 290 205 296 212 292 218 293 224 287 220 283 222 276 Osterhever poly 196 214 182 219 178 225 175 225 170 227 168 238 175 243 180 246 193 242 196 234 198 224 Pellworm poly 162 253 156 254 161 259 164 255 Pellworm poly 205 251 196 254 202 258 207 254 Pellworm poly 196 292 193 295 200 303 217 305 216 298 220 298 221 294 212 292 205 295 Poppenbüll poly 313 274 308 281 306 287 317 281 316 275 Ramstedt poly 306 249 301 252 298 261 304 273 306 262 310 256 310 249 Rantrum poly 234 173 225 179 229 191 222 195 224 201 233 199 238 201 240 203 236 216 250 213 260 209 259 201 254 193 Reußenköge poly 236 118 231 125 223 133 218 143 227 148 239 139 246 130 250 128 250 122 Risum-Lindholm poly 180 65 182 70 173 74 181 75 185 80 203 80 208 75 205 73 193 65 Rodenäs poly 175 304 169 305 166 311 169 319 174 325 188 332 198 329 183 313 185 310 181 305 Sankt Peter-Ording poly 336 278 320 274 314 281 313 286 322 290 320 286 323 280 332 285 Schwabstedt poly 304 275 297 279 298 283 303 285 305 289 306 283 Schwabstedt poly 295 233 293 248 306 249 312 245 309 240 309 235 303 231 Schwesing poly 320 291 311 287 301 287 298 291 305 293 304 299 312 301 318 295 322 297 Seeth poly 268 249 268 258 259 257 253 265 256 271 271 269 276 262 277 251 Simonsberg poly 324 186 320 194 325 195 320 205 331 206 332 201 336 197 330 194 Sollwitt poly 276 181 270 179 264 183 267 189 274 186 Sönnebüll poly 297 124 291 120 288 124 279 123 273 125 278 128 279 132 290 131 Sprakebüll poly 290 131 281 133 280 127 274 127 272 134 274 141 277 144 274 150 278 151 282 146 288 149 289 139 Stadum poly 250 127 246 131 231 148 234 147 239 146 244 147 254 143 254 139 250 134 Stedesand poly 274 197 266 199 264 202 260 204 262 207 260 213 266 214 268 205 272 205 Struckum poly 129 142 127 149 132 148 139 152 139 145 Süderende poly 333 290 327 287 325 291 330 295 334 295 Süderhöft poly 234 75 227 76 232 80 242 85 244 87 252 92 259 93 262 83 258 77 252 77 252 74 240 74 238 80 Süderlügum poly 276 251 278 255 276 261 270 266 274 271 278 268 286 277 293 276 297 279 304 273 298 261 285 255 282 251 Südermarsch poly 112 58 105 61 99 59 94 73 92 111 96 111 99 90 104 86 107 79 112 86 124 93 137 89 145 81 159 79 158 75 142 77 130 81 115 72 Sylt poly 198 330 192 322 186 317 186 311 190 307 196 309 202 302 206 303 208 307 208 321 204 321 205 329 Tating poly 220 276 220 282 224 285 220 291 222 297 217 298 217 303 222 307 242 303 239 296 244 286 238 283 236 279 226 275 Tetenbüll poly 248 102 253 115 262 113 259 103 Tinningstedt poly 260 317 254 319 250 325 238 337 232 337 227 327 230 317 234 310 240 309 243 317 249 317 251 313 248 308 257 306 260 310 257 313 Tönning poly 193 295 201 303 194 309 191 307 185 310 182 306 184 302 188 300 Tümlauer Koog poly 252 267 247 272 250 279 249 286 256 281 262 278 259 269 256 271 Uelvesbüll poly 225 90 218 94 221 98 239 97 240 93 Uphusum poly 121 141 119 146 120 155 130 158 126 151 128 144 Utersum poly 306 205 304 209 299 211 293 219 302 217 306 221 311 223 314 214 318 214 320 203 312 206 Viöl poly 214 327 212 330 216 333 228 329 227 325 224 327 220 325 Vollerwiek poly 288 183 281 185 278 179 273 185 277 191 288 188 Vollstedt poly 230 316 218 320 212 327 220 325 222 328 229 323 Welt poly 102 49 100 59 107 61 114 57 112 51 108 53 Wenningstedt-Braderup (Sylt) poly 321 233 315 231 307 233 311 245 321 245 346 249 340 241 324 238 Wester-Ohrstedt poly 194 281 175 286 170 291 174 297 180 297 187 295 194 293 202 295 204 293 200 289 Westerhever poly 263 73 258 93 262 95 270 95 280 81 271 75 Westre poly 339 273 336 267 329 263 324 265 314 263 314 273 317 277 321 273 336 278 Winnert poly 310 273 304 279 308 281 311 278 Wisch poly 128 152 130 159 135 159 136 155 Witsum poly 316 243 310 249 310 253 313 257 319 255 324 251 336 255 340 253 346 257 346 249 336 245 Wittbek poly 105 187 110 183 114 186 118 186 123 186 121 191 118 195 112 193 Wittdün auf Amrum poly 259 270 263 278 256 281 261 288 266 292 278 292 277 289 279 282 285 275 284 271 279 268 272 270 Witzwort poly 266 224 266 232 272 233 272 225 Wobbenbüll poly 167 141 158 145 156 151 152 159 158 160 168 145 Wrixum poly 168 143 162 157 156 159 154 163 161 165 167 159 171 147 Wyk auf Föhr

desc bottom-right </imagemap>

Vorlage:Check Geschlecht gegen Wikidata

Welt (dänisch: Velt, friesisch: Wäilt) ist eine Gemeinde im Kreis Nordfriesland in Schleswig-Holstein.

Geografie

Geografische Lage

Das Gemeindegebiet von Welt erstreckt sich im Landschaftsbereich der Halbinsel Eiderstedt südlich von Garding an der Mündung des Flusses Eider in den Wattenmeerbereich des äußeren Purrenstroms. Südlich des Ortes wurde dieser in den 1960/70er-Jahren abgedämmt und der binnenseitige Mündungsbereich durch das Eidersperrwerk sturmflutsicher erschlossen (Generalplan Küstenschutz Schleswig-Holstein).

Nachbargemeinden

Benachbarte Gemeindegebiete von Welt sind:

Kirchspiel Garding Katharinenheerd
Grothusenkoog [[Hilfe:Cache|Fehler beim Thumbnail-Erstellen]]: Tönning (OT Kating)
Vollerwiek

Geschichte

Das Gebiet um Welt gehört zu den ältesten Siedlungsgebieten der südlichen Eiderstedter Marsch. Bereits im 9. Jahrhundert lebten hier bäuerliche Siedler. Der Wohnplatz war auf einem sandigen Uferwall im Mündungsgebiet der ehemaligen Süderhever angelegt, die ein Gezeitenstrom war, der einst Utholm vom übrigen Eiderstedt trennte. Teile der Siedlung wuchsen später zu einer Großwarft zusammen.

Ursprüngliche Namen für den heutigen Ort lauteten: Weltum, vel Welt, Welte oder Velt. Eine weit verbreitete archäologisch-historische Erklärung meint, dass Welt von Wehle abgeleitet wurde, zumal sich Welt früher Wehldt schrieb. In Welt existieren mit dem Kornhof, dem Tetenshof und dem Haubarg Windschuur noch drei der für Eiderstedt typischen alten Bauernhäuser, die Haubarge genannt werden.

Kirche St. Michael

Datei:Welt-Kirche-Summer-2009.jpg
Kirche St. Michael, „Sommerkirche“ Welt

Im Jahr 1113 wurde von Garding aus eine hölzerne Kapelle erbaut. Die kleine spätromanische Kirche St. Michael zu Welt entstand im 13. Jahrhundert. Sie wird vom Kirchenkreis Eiderstedt betreut und ist von Mai bis September ganztags geöffnet. Im Innenraum ist eine Dauerausstellung über die Eiderstedter Kirchen und ihre Geschichte zu sehen, ergänzend finden ab und an Vorträge und besondere Gottesdienste statt.

Politik

Gemeindevertretung

Bei der Kommunalwahl 2023 errang die Wählergemeinschaft Welt (WGW) erneut alle sieben Sitze in der Gemeindevertretung. Die Wahlbeteiligung betrug 66,1 Prozent.<ref>wahlen-sh.de abgerufen am 29. Juni 2023</ref>

Bürgermeister

Für die Wahlperiode 2018–2023 wurde Dirk Lautenschläger (WGW) erneut zum Bürgermeister gewählt.

Kulturdenkmale

Verkehr

Datei:Welt Ortseingang.jpg
Ortseingang

Das Gemeindegebiet wird durch die schleswig-holsteinische Landesstraße 241 an das Bundesfernstraßennetz angeschlossen. Diese zweigt im nördlich gelegenen Garding von der Bundesstraße 202 im Abschnitt zwischen Tönning nach St. Peter-Ording ab und führt durch den Siedlungskern (das Dorf) zur südlich des Ortes verlaufenden L 305 (Verbindung von St. Peter-Ording via Eidersperrwerk Richtung Heide).

Der nächstgelegene Bahnhof ist der Haltepunkt Garding an der eingleisigen Bahnstrecke Husum–Bad St. Peter-Ording. Am Bahnhof befindet sich die zentrale Umstiegshaltestelle Garding Mitte/Bahnhof des Rufbusgebiets Mittleres Eiderstedt/Garding, welches die umliegenden Gemeinden im ÖPNV durch einen Rufbus erschließt.<ref>Flyer Rufbusgebiet Mittleres Eiderstedt/Garding. (pdf) Abgerufen am 30. November 2019.</ref> Daneben verkehren drei Schulbuslinien durch das Gemeindegebiet. Die Buslinien werden alle vom Unternehmen Autokraft bedient.

Weblinks

Commons: Welt – Sammlung von Bildern, Videos und Audiodateien

Einzelnachweise

<references />

Vorlage:Klappleiste/Anfang

Achtrup | Ahrenshöft | Ahrenviöl | Ahrenviölfeld | Alkersum | Almdorf | Arlewatt | Aventoft | Bargum | Behrendorf | Bohmstedt | Bondelum | Bordelum | Borgsum | Bosbüll | Braderup | Bramstedtlund | Bredstedt | Breklum | Dagebüll | Drage | Drelsdorf | Dunsum | Elisabeth-Sophien-Koog | Ellhöft | Emmelsbüll-Horsbüll | Enge-Sande | Fresendelf | Friedrich-Wilhelm-Lübke-Koog | Friedrichstadt | Galmsbüll | Garding | Garding, Kirchspiel | Goldebek | Goldelund | Gröde | Grothusenkoog | Hallig Hooge | Haselund | Hattstedt | Hattstedtermarsch | Högel | Holm | Hörnum (Sylt) | Horstedt | Hude | Humptrup | Husum | Immenstedt | Joldelund | Kampen (Sylt) | Karlum | Katharinenheerd | Klanxbüll | Klixbüll | Koldenbüttel | Kolkerheide | Kotzenbüll | Ladelund | Langeneß | Langenhorn | Leck | Lexgaard | List auf Sylt | Löwenstedt | Lütjenholm | Midlum | Mildstedt | Nebel | Neukirchen | Nieblum | Niebüll | Norddorf auf Amrum | Norderfriedrichskoog | Nordstrand | Norstedt | Ockholm | Oevenum | Oldenswort | Oldersbek | Olderup | Oldsum | Ostenfeld (Husum) | Oster-Ohrstedt | Osterhever | Pellworm | Poppenbüll | Ramstedt | Rantrum | Reußenköge | Risum-Lindholm | Rodenäs | Sankt Peter-Ording | Schwabstedt | Schwesing | Seeth | Simonsberg | Sollwitt | Sönnebüll | Sprakebüll | Stadum | Stedesand | Struckum | Süderende | Süderhöft | Süderlügum | Südermarsch | Sylt | Tating | Tetenbüll | Tinningstedt | Tönning | Tümlauer Koog | Uelvesbüll | Uphusum | Utersum | Viöl | Vollerwiek | Vollstedt | Welt | Wenningstedt-Braderup (Sylt) | Wester-Ohrstedt | Westerhever | Westre | Winnert | Wisch | Witsum | Wittbek | Wittdün auf Amrum | Witzwort | Wobbenbüll | Wrixum | Wyk auf Föhr

Vorlage:Klappleiste/Ende