Wilhelm Abraham Teller
Wilhelm Abraham Teller (* 9. Januar 1734 in Leipzig; † 9. Dezember 1804 in Berlin) war ein deutscher evangelischer Theologe, Kirchenlieddichter, Universitätsprofessor und Aufklärer.
Leben
Wilhelm Abraham war ein Sohn des Theologen Romanus Teller. Er studierte ab 1749 an der seiner Heimatstadt Theologie und Philosophie. Im Jahr 1761 übernahm er einen Lehrstuhl an der Universität Helmstedt. Der Aufklärungstheologe schrieb bedeutende theologische Abhandlungen. Zu seinen Werken gehört das aufklärerische Lehrbuch des christlichen Glaubens, das 1764 in Halle erschien und heftigen Widerspruch in den mitteldeutschen Landen auslöste. Der drohenden Einengung seines Wirkungskreises begegnete er mit seiner Abwanderung nach Preußen. 1767 wurde er zum Propst an der Petrikirche in Cölln und zugleich zum Oberkonsistorialrat am lutherischen Oberkonsistorium in Preußen berufen. Hier arbeitete er eng mit seinen lutherischen Kollegen Johann Joachim Spalding und Johann Samuel Diterich, aber auch dem reformierten Hofprediger August Friedrich Sack zusammen. Er gehörte der Berliner Gesellschaft der Freunde der Aufklärung an. Die Preußische Akademie der Wissenschaften wählte ihn 1786 zum ordentlichen Mitglied.<ref>{{#if:|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:|{{{autor}}}: }}{{#if:|{{#if:Mitglieder der Vorgängerakademien|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1={{{archiv-url}}}}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Mitglieder der Vorgängerakademien}}]{{#if:| ({{{format}}})}}{{#if:Wilhelm Abraham Teller| Wilhelm Abraham Teller{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel=Wilhelm Abraham Teller}}}}}}|{{#if:http://www.bbaw.de/die-akademie/akademiegeschichte/mitglieder-historisch/alphabetische-sortierung?altmitglied_id=2738&letter=T%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C{{#invoke:Vorlage:Internetquelle%7CTitelFormat%7Ctitel={{#invoke:WLink%7CgetEscapedTitle%7C1=Mitglieder der Vorgängerakademien}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=http://www.bbaw.de/die-akademie/akademiegeschichte/mitglieder-historisch/alphabetische-sortierung?altmitglied_id=2738&letter=T}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1=Mitglieder der Vorgängerakademien}}}}]}}{{#if:| ({{{format}}}{{#if:Wilhelm Abraham TellerBerlin-Brandenburgische Akademie der Wissenschaften{{#if: 2015-06-23 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
| )
| {{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}| ;
| )}}}}}}{{#if:Wilhelm Abraham Teller| Wilhelm Abraham Teller{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel=Wilhelm Abraham Teller}}}}}}}}{{#if:http://www.bbaw.de/die-akademie/akademiegeschichte/mitglieder-historisch/alphabetische-sortierung?altmitglied_id=2738&letter=T%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=http://www.bbaw.de/die-akademie/akademiegeschichte/mitglieder-historisch/alphabetische-sortierung?altmitglied_id=2738&letter=T}}%7C%7C}}}}{{#if:Mitglieder der Vorgängerakademien|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=Mitglieder der Vorgängerakademien|lines=0}}||}}}}{{#if: | In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{{werk}}}}}}}{{#if: Berlin-Brandenburgische Akademie der Wissenschaften| Berlin-Brandenburgische Akademie der Wissenschaften{{#if: |,|{{#if: 2015-06-23 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||,}}}}}}}}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|noerror=1}}
|{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|T._Monat JJJJ}}
|{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum={{{datum}}}|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2015-06-23 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: |,|{{#if: 2015-06-23 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| {{#if:Berlin-Brandenburgische Akademie der Wissenschaften|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:526306||(?)}}}}}}{{#if: 2015-06-23|;}}}}{{#if: 2015-06-23| {{#if:Berlin-Brandenburgische Akademie der Wissenschaften{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2015-06-23 |ISO|noerror=1}} }}
|4=im Jahr
|7=im
|10=am
|#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2015-06-23|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2015-06-23|T._Monat JJJJ}}
| {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}|{{#if:Wilhelm Abraham TellerBerlin-Brandenburgische Akademie der Wissenschaften{{#if: 2015-06-23 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
| (
| {{#if: | | (}}
}}{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||
{{#invoke:Multilingual|format|{{{sprache}}}|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: {{#if: 2015-06-23 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}|{{#if: |: {{
#if:
| „{{
#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
| Vorlage:Str trim
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
}}“
| {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
| „Vorlage:Str trim“
| {{#invoke:Text|quote
|1={{#if:
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
|2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
|3=1}} }}
}}{{#if:
| (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if: | : }}{{#if: | , deutsch: „“ }})
| {{#if:
| ({{#if: | , deutsch: „“ }})
| {{#if: | (deutsch: „“) }}
}}
}}{{#if: {{{zitat}}}
| {{#if:
| {{#if: {{{zitat}}}
| Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
| Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if: | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
| Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
| {{{ref}}} }}
}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:||{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:
|0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: http://www.bbaw.de/die-akademie/akademiegeschichte/mitglieder-historisch/alphabetische-sortierung?altmitglied_id=2738&letter=T | {{#if: | [1] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }} | (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.) }}{{#switch: |no|0|= |#default={{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |opt = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: http://www.bbaw.de/die-akademie/akademiegeschichte/mitglieder-historisch/alphabetische-sortierung?altmitglied_id=2738&letter=T | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|http://www.bbaw.de/die-akademie/akademiegeschichte/mitglieder-historisch/alphabetische-sortierung?altmitglied_id=2738&letter=T}} || {{#if: || }} }} | {{#if: | {{#if: || }} | {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: deadurl |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=http://www.bbaw.de/die-akademie/akademiegeschichte/mitglieder-historisch/alphabetische-sortierung?altmitglied_id=2738&letter=T Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. ) {{#if: | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: |no|0|= |#default= {{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |all = inline= url= |opt = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: http://www.bbaw.de/die-akademie/akademiegeschichte/mitglieder-historisch/alphabetische-sortierung?altmitglied_id=2738&letter=T | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|http://www.bbaw.de/die-akademie/akademiegeschichte/mitglieder-historisch/alphabetische-sortierung?altmitglied_id=2738&letter=T}} || {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: deadurl |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}[http://www.bbaw.de/die-akademie/akademiegeschichte/mitglieder-historisch/alphabetische-sortierung?altmitglied_id=2738&letter=T }}|{{#switch: |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: http://www.bbaw.de/die-akademie/akademiegeschichte/mitglieder-historisch/alphabetische-sortierung?altmitglied_id=2738&letter=T | {{#if: | [2] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: | {{#if: | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }} | (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.) }}{{#switch: |no|0|= |#default={{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |opt = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: http://www.bbaw.de/die-akademie/akademiegeschichte/mitglieder-historisch/alphabetische-sortierung?altmitglied_id=2738&letter=T | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|http://www.bbaw.de/die-akademie/akademiegeschichte/mitglieder-historisch/alphabetische-sortierung?altmitglied_id=2738&letter=T}} || {{#if: || }} }} | {{#if: | {{#if: || }} | {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=http://www.bbaw.de/die-akademie/akademiegeschichte/mitglieder-historisch/alphabetische-sortierung?altmitglied_id=2738&letter=T Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. ) {{#if: | {{#if: | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: |no|0|= |#default= {{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |all = inline= url= |opt = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: http://www.bbaw.de/die-akademie/akademiegeschichte/mitglieder-historisch/alphabetische-sortierung?altmitglied_id=2738&letter=T | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|http://www.bbaw.de/die-akademie/akademiegeschichte/mitglieder-historisch/alphabetische-sortierung?altmitglied_id=2738&letter=T}} || {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}[http://www.bbaw.de/die-akademie/akademiegeschichte/mitglieder-historisch/alphabetische-sortierung?altmitglied_id=2738&letter=T }} }}}}}}}}}}{{#if:| {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}
}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}</ref>
Er war ein Förderer des Theologen Gottfried August Ludwig Hanstein, der Teller nach dessen Tod in allen seinen Ämtern nachfolgte.
Teller heiratete am 6. Juni 1763 in Leipzig Rahel Sophia Börner (* 17. April 1731 Leipzig; † 2. April 1813 in Berlin), die Tochter des Professors der Theologie Christian Friedrich Börner und dessen zweiter Frau Rahel Christiane Schreiter. Die Ehe blieb kinderlos.
Weitere Werke (Auswahl)
- Erste Sammlung einiger Predigten, von D. Wilhelm Abraham Teller, Helmstedt auf Kosten und zum Besten des Fürstlichen Waisenhauses. 1769
- Wörterbuch des Neuen Testaments zur Erklärung der christlichen Lehre Mylius, Berlin 1772 (Digitalisat); 5. Auflage 1805.
- Predigten von der häuslichen Frömmigkeit und dem gottesdienstlichen Gesang Berlin, 1773. (Digitalisat in der Digitalen Bibliothek Mecklenburg-Vorpommern)
- Predigten und Reden bey besonderen Veranlaßungen. Zwei Teile. Lagarde und Friedrich, Berlin 1787 (Digitalisat Teil 1, Digitalisat Teil 2).
- Anleitung zur Religion überhaupt und zum Allgemeinen des Christenthums besonders. Zwei Teile, August Mylius, Berlin 1792 (Digitalisat)
- Die Religion der Vollkommnern. Von D. Wilhelm Abraham Teller / als Beylage zu desselben Wörterbuch und Beytrag zur reinen Philosophie des Christenthums. Berlin, bey August Mylius. 1792. (Digitalisat) Zweyte von neuem durchgesehene Auflage ebd. 1793.
- Die Briefe der Apostel Jesu. Wesselhöft, Chemnitz 1794.
- Predigt zum Gedächtniß Sr. Maj. Friedrich Wilhelm des Zweiten Königes von Preußen. Mylius, Berlin 1797.
Literatur
- {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}{{#ifeq: 0 | 0
| {{#if: 19
|
| Vorlage:NDB – bitte Seitenzahl(en) angeben
}}{{#if: 104359676
| {{#if: {{#invoke:URIutil|isDNBvalid|104359676}}
| {{#if:
| Vorlage:NDB – Wenn GND dann kein SFZ angeben
}}
| Vorlage:NDB – GND unzulässig
}}
| {{#if:
| {{#if:
| {{#ifeq: 526303 | 4526413
|
| Vorlage:NDB – 7= ist obsolet, jetzt SFZ=
}}
}}
| {{#ifeq: | 1
|
|
}}
}}
}}{{#if:
| {{#ifeq: 526303 | 11376103
|
| Vorlage:NDB – Werktitel= war ein Irrtum, jetzt Werkliste=
}}
}}
}}{{#if:
| {{#if:
|
|
}}
}}
- {{ #if:Paul Tschackert|Paul Tschackert: |}}{{ #if:ADB:Teller, Wilhelm Abraham|{{ #if:Teller, Wilhelm Abraham|Teller, Wilhelm Abraham|Wilhelm Abraham Teller }}|{{#ifeq: {{#switch: 37
| 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }} | 0 | {{ #if:Teller, Wilhelm Abraham|Teller, Wilhelm Abraham|Wilhelm Abraham Teller }} | [https://daten.digitale-sammlungen.de/~db/bsb000{{#switch: 37 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }}/images/index.html?seite={{#switch: 37 | 1={{ #expr: 556 + 16 }} | 2={{ #expr: 556 + 2 }} | 3={{ #expr: 556 + 2 }} | 4={{ #expr: 556 + 2 }} | 5={{ #expr: 556 + 2 }} | 6={{ #expr: 556 + 2 }} | 7={{ #expr: 556 + 2 }} | 8={{ #expr: 556 + 2 }} | 9={{#switch: 556 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 556 < 449 | {{ #expr: 556 + 2 }} | {{ #expr: 556 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 556 + 2 }} | 11={{ #expr: 556 + 2 }} | 12={{ #expr: 556 + 2 }} | 13={{ #expr: 556 + 2 }} | 14={{ #expr: 556 + 2 }} | 15={{ #expr: 556 + 2 }} | 16={{ #expr: 556 + 2 }} | 17={{ #expr: 556 + 2 }} | 18={{ #expr: 556 + 2 }} | 19={{ #expr: 556 + 2 }} | 20={{ #expr: 556 + 2 }} | 21={{ #expr: 556 + 2 }} | 22={{ #expr: 556 + 2 }} | 23={{ #expr: 556 + 2 }} | 24={{ #expr: 556 + 2 }} | 25={{ #expr: 556 + 2 }} | 26={{ #expr: 556 + 2 }} | 27={{ #expr: 556 + 2 }} | 28={{ #expr: 556 + 2 }} | 29={{ #expr: 556 + 2 }} | 30={{ #expr: 556 + 2 }} | 31={{ #expr: 556 + 2 }} | 32={{ #expr: 556 + 2 }} | 33={{ #expr: 556 + 2 }} | 34={{ #expr: 556 + 2 }} | 35={{ #expr: 556 + 2 }} | 36={{ #expr: 556 + 2 }} | 37={{ #expr: 556 + 2 }} | 38={{ #expr: 556 + 2 }} | 39={{ #expr: 556 + 2 }} | 40={{ #expr: 556 + 2 }} | 41={{ #expr: 556 + 2 }} | 42={{ #expr: 556 + 2 }} | 43={{ #expr: 556 + 2 }} | 44={{ #expr: 556 + 2 }} | 45={{ #expr: 556 + 6 }} | 46={{ #expr: 556 + 2 }} | 47={{ #expr: 556 + 2 }} | 48={{ #expr: 556 + 2 }} | 49={{ #expr: 556 + 2 }} | 50={{ #expr: 556 + 2 }} | 51={{ #expr: 556 + 2 }} | 52={{ #expr: 556 + 2 }} | 53={{ #expr: 556 + 2 }} | 54={{ #expr: 556 + 2 }} | 55={{ #expr: 556 + 3 }} | 56=556 | #default = 556 }} {{ #if:Teller, Wilhelm Abraham|Teller, Wilhelm Abraham|Wilhelm Abraham Teller }}] }} }}{{#ifeq:Vorlage:Str rightc|.||.}} In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 37, Duncker & Humblot, Leipzig {{#switch: 37 | 1=1875 | 2=1875 | 3=1876 | 4=1876 | 5=1877 | 6=1877 | 7=1877 | 8=1878 | 9=1879 | 10=1879 | 11=1880 | 12=1880 | 13=1881 | 14=1881 | 15=1882 | 16=1882 | 17=1883 | 18=1883 | 19=1884 | 20=1884 | 21=1885 | 22=1885 | 23=1886 | 24=1887 | 25=1887 | 26=1888 | 27=1888 | 28=1889 | 29=1889 | 30=1890 | 31=1890 | 32=1891 | 33=1891 | 34=1892 | 35=1893 | 36=1893 | 37=1894 | 38=1894 | 39=1895 | 40=1896 | 41=1896 | 42=1897 | 43=1898 | 44=1898 | 45=1900 | 46=1902 | 47=1903 | 48=1904 | 49=1904 | 50=1905 | 51=1906 | 52=1906 | 53=1907 | 54=1908 | 55=1910 | 56=1912 | #default = Vorlage:ADB – bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben{{#ifeq:0|0|}} }}, S. 556{{ #if:558 | {{ #ifexpr: {{#switch: 37 | 1={{ #expr: 556 + 16 }} | 2={{ #expr: 556 + 2 }} | 3={{ #expr: 556 + 2 }} | 4={{ #expr: 556 + 2 }} | 5={{ #expr: 556 + 2 }} | 6={{ #expr: 556 + 2 }} | 7={{ #expr: 556 + 2 }} | 8={{ #expr: 556 + 2 }} | 9={{#switch: 556 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 556 < 449 | {{ #expr: 556 + 2 }} | {{ #expr: 556 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 556 + 2 }} | 11={{ #expr: 556 + 2 }} | 12={{ #expr: 556 + 2 }} | 13={{ #expr: 556 + 2 }} | 14={{ #expr: 556 + 2 }} | 15={{ #expr: 556 + 2 }} | 16={{ #expr: 556 + 2 }} | 17={{ #expr: 556 + 2 }} | 18={{ #expr: 556 + 2 }} | 19={{ #expr: 556 + 2 }} | 20={{ #expr: 556 + 2 }} | 21={{ #expr: 556 + 2 }} | 22={{ #expr: 556 + 2 }} | 23={{ #expr: 556 + 2 }} | 24={{ #expr: 556 + 2 }} | 25={{ #expr: 556 + 2 }} | 26={{ #expr: 556 + 2 }} | 27={{ #expr: 556 + 2 }} | 28={{ #expr: 556 + 2 }} | 29={{ #expr: 556 + 2 }} | 30={{ #expr: 556 + 2 }} | 31={{ #expr: 556 + 2 }} | 32={{ #expr: 556 + 2 }} | 33={{ #expr: 556 + 2 }} | 34={{ #expr: 556 + 2 }} | 35={{ #expr: 556 + 2 }} | 36={{ #expr: 556 + 2 }} | 37={{ #expr: 556 + 2 }} | 38={{ #expr: 556 + 2 }} | 39={{ #expr: 556 + 2 }} | 40={{ #expr: 556 + 2 }} | 41={{ #expr: 556 + 2 }} | 42={{ #expr: 556 + 2 }} | 43={{ #expr: 556 + 2 }} | 44={{ #expr: 556 + 2 }} | 45={{ #expr: 556 + 6 }} | 46={{ #expr: 556 + 2 }} | 47={{ #expr: 556 + 2 }} | 48={{ #expr: 556 + 2 }} | 49={{ #expr: 556 + 2 }} | 50={{ #expr: 556 + 2 }} | 51={{ #expr: 556 + 2 }} | 52={{ #expr: 556 + 2 }} | 53={{ #expr: 556 + 2 }} | 54={{ #expr: 556 + 2 }} | 55={{ #expr: 556 + 3 }} | 56=556 | #default = 556 }} != {{#switch: 37 | 1={{ #expr: 558 + 16 }} | 2={{ #expr: 558 + 2 }} | 3={{ #expr: 558 + 2 }} | 4={{ #expr: 558 + 2 }} | 5={{ #expr: 558 + 2 }} | 6={{ #expr: 558 + 2 }} | 7={{ #expr: 558 + 2 }} | 8={{ #expr: 558 + 2 }} | 9={{#switch: 558 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 558 < 449 | {{ #expr: 558 + 2 }} | {{ #expr: 558 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 558 + 2 }} | 11={{ #expr: 558 + 2 }} | 12={{ #expr: 558 + 2 }} | 13={{ #expr: 558 + 2 }} | 14={{ #expr: 558 + 2 }} | 15={{ #expr: 558 + 2 }} | 16={{ #expr: 558 + 2 }} | 17={{ #expr: 558 + 2 }} | 18={{ #expr: 558 + 2 }} | 19={{ #expr: 558 + 2 }} | 20={{ #expr: 558 + 2 }} | 21={{ #expr: 558 + 2 }} | 22={{ #expr: 558 + 2 }} | 23={{ #expr: 558 + 2 }} | 24={{ #expr: 558 + 2 }} | 25={{ #expr: 558 + 2 }} | 26={{ #expr: 558 + 2 }} | 27={{ #expr: 558 + 2 }} | 28={{ #expr: 558 + 2 }} | 29={{ #expr: 558 + 2 }} | 30={{ #expr: 558 + 2 }} | 31={{ #expr: 558 + 2 }} | 32={{ #expr: 558 + 2 }} | 33={{ #expr: 558 + 2 }} | 34={{ #expr: 558 + 2 }} | 35={{ #expr: 558 + 2 }} | 36={{ #expr: 558 + 2 }} | 37={{ #expr: 558 + 2 }} | 38={{ #expr: 558 + 2 }} | 39={{ #expr: 558 + 2 }} | 40={{ #expr: 558 + 2 }} | 41={{ #expr: 558 + 2 }} | 42={{ #expr: 558 + 2 }} | 43={{ #expr: 558 + 2 }} | 44={{ #expr: 558 + 2 }} | 45={{ #expr: 558 + 6 }} | 46={{ #expr: 558 + 2 }} | 47={{ #expr: 558 + 2 }} | 48={{ #expr: 558 + 2 }} | 49={{ #expr: 558 + 2 }} | 50={{ #expr: 558 + 2 }} | 51={{ #expr: 558 + 2 }} | 52={{ #expr: 558 + 2 }} | 53={{ #expr: 558 + 2 }} | 54={{ #expr: 558 + 2 }} | 55={{ #expr: 558 + 3 }} | 56=558 | #default = 558 }} |{{ #ifexpr: {{#switch: 37 | 1={{ #expr: 558 + 16 }} | 2={{ #expr: 558 + 2 }} | 3={{ #expr: 558 + 2 }} | 4={{ #expr: 558 + 2 }} | 5={{ #expr: 558 + 2 }} | 6={{ #expr: 558 + 2 }} | 7={{ #expr: 558 + 2 }} | 8={{ #expr: 558 + 2 }} | 9={{#switch: 558 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 558 < 449 | {{ #expr: 558 + 2 }} | {{ #expr: 558 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 558 + 2 }} | 11={{ #expr: 558 + 2 }} | 12={{ #expr: 558 + 2 }} | 13={{ #expr: 558 + 2 }} | 14={{ #expr: 558 + 2 }} | 15={{ #expr: 558 + 2 }} | 16={{ #expr: 558 + 2 }} | 17={{ #expr: 558 + 2 }} | 18={{ #expr: 558 + 2 }} | 19={{ #expr: 558 + 2 }} | 20={{ #expr: 558 + 2 }} | 21={{ #expr: 558 + 2 }} | 22={{ #expr: 558 + 2 }} | 23={{ #expr: 558 + 2 }} | 24={{ #expr: 558 + 2 }} | 25={{ #expr: 558 + 2 }} | 26={{ #expr: 558 + 2 }} | 27={{ #expr: 558 + 2 }} | 28={{ #expr: 558 + 2 }} | 29={{ #expr: 558 + 2 }} | 30={{ #expr: 558 + 2 }} | 31={{ #expr: 558 + 2 }} | 32={{ #expr: 558 + 2 }} | 33={{ #expr: 558 + 2 }} | 34={{ #expr: 558 + 2 }} | 35={{ #expr: 558 + 2 }} | 36={{ #expr: 558 + 2 }} | 37={{ #expr: 558 + 2 }} | 38={{ #expr: 558 + 2 }} | 39={{ #expr: 558 + 2 }} | 40={{ #expr: 558 + 2 }} | 41={{ #expr: 558 + 2 }} | 42={{ #expr: 558 + 2 }} | 43={{ #expr: 558 + 2 }} | 44={{ #expr: 558 + 2 }} | 45={{ #expr: 558 + 6 }} | 46={{ #expr: 558 + 2 }} | 47={{ #expr: 558 + 2 }} | 48={{ #expr: 558 + 2 }} | 49={{ #expr: 558 + 2 }} | 50={{ #expr: 558 + 2 }} | 51={{ #expr: 558 + 2 }} | 52={{ #expr: 558 + 2 }} | 53={{ #expr: 558 + 2 }} | 54={{ #expr: 558 + 2 }} | 55={{ #expr: 558 + 3 }} | 56=558 | #default = 558 }} = {{ #expr: {{#switch: 37 | 1={{ #expr: 556 + 16 }} | 2={{ #expr: 556 + 2 }} | 3={{ #expr: 556 + 2 }} | 4={{ #expr: 556 + 2 }} | 5={{ #expr: 556 + 2 }} | 6={{ #expr: 556 + 2 }} | 7={{ #expr: 556 + 2 }} | 8={{ #expr: 556 + 2 }} | 9={{#switch: 556 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 556 < 449 | {{ #expr: 556 + 2 }} | {{ #expr: 556 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 556 + 2 }} | 11={{ #expr: 556 + 2 }} | 12={{ #expr: 556 + 2 }} | 13={{ #expr: 556 + 2 }} | 14={{ #expr: 556 + 2 }} | 15={{ #expr: 556 + 2 }} | 16={{ #expr: 556 + 2 }} | 17={{ #expr: 556 + 2 }} | 18={{ #expr: 556 + 2 }} | 19={{ #expr: 556 + 2 }} | 20={{ #expr: 556 + 2 }} | 21={{ #expr: 556 + 2 }} | 22={{ #expr: 556 + 2 }} | 23={{ #expr: 556 + 2 }} | 24={{ #expr: 556 + 2 }} | 25={{ #expr: 556 + 2 }} | 26={{ #expr: 556 + 2 }} | 27={{ #expr: 556 + 2 }} | 28={{ #expr: 556 + 2 }} | 29={{ #expr: 556 + 2 }} | 30={{ #expr: 556 + 2 }} | 31={{ #expr: 556 + 2 }} | 32={{ #expr: 556 + 2 }} | 33={{ #expr: 556 + 2 }} | 34={{ #expr: 556 + 2 }} | 35={{ #expr: 556 + 2 }} | 36={{ #expr: 556 + 2 }} | 37={{ #expr: 556 + 2 }} | 38={{ #expr: 556 + 2 }} | 39={{ #expr: 556 + 2 }} | 40={{ #expr: 556 + 2 }} | 41={{ #expr: 556 + 2 }} | 42={{ #expr: 556 + 2 }} | 43={{ #expr: 556 + 2 }} | 44={{ #expr: 556 + 2 }} | 45={{ #expr: 556 + 6 }} | 46={{ #expr: 556 + 2 }} | 47={{ #expr: 556 + 2 }} | 48={{ #expr: 556 + 2 }} | 49={{ #expr: 556 + 2 }} | 50={{ #expr: 556 + 2 }} | 51={{ #expr: 556 + 2 }} | 52={{ #expr: 556 + 2 }} | 53={{ #expr: 556 + 2 }} | 54={{ #expr: 556 + 2 }} | 55={{ #expr: 556 + 3 }} | 56=556 | #default = 556 }} + 1 }} | f|–558}}|}} |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{ #if:ADB:Teller, Wilhelm Abraham||{{#ifeq:0|0|}}}}
- {{#if: Klaus-Gunther Wesseling|Klaus-Gunther Wesseling: }}Teller, Wilhelm Abraham. In: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL){{#if:11|. Band 11, Bautz, {{#switch:11
|1=Hamm 1975. 2., unveränderte Auflage. Hamm 1990, ISBN 3-88309-013-1 |2=Hamm 1990, ISBN 3-88309-032-8 |3=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-035-2 |4=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-038-7 |5=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-043-3 |6=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-044-1 |7=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-048-4 |8=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-053-0 |9=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-058-1 |10=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-062-X |11=Herzberg 1996, ISBN 3-88309-064-6 |12=Herzberg 1997, ISBN 3-88309-068-9 |13=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-072-7 |14=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-073-5 |15=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-077-8 |16=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-079-4 |17=Herzberg 2000, ISBN 3-88309-080-8 |18=Herzberg 2001, ISBN 3-88309-086-7 |19=Nordhausen 2001, ISBN 3-88309-089-1 |20=Nordhausen 2002, ISBN 3-88309-091-3 |21=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-110-3 |22=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-133-2 |23=Nordhausen 2004, ISBN 3-88309-155-3 |24=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-247-9 |25=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-332-7 |26=Nordhausen 2006, ISBN 3-88309-354-8 |27=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-393-2 |28=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-413-7 |29=Nordhausen 2008, ISBN 978-3-88309-452-6 |30=Nordhausen 2009, ISBN 978-3-88309-478-6 |31=Nordhausen 2010, ISBN 978-3-88309-544-8 |32=Nordhausen 2011, ISBN 978-3-88309-615-5 |33=Nordhausen 2012, ISBN 978-3-88309-690-2 |34=Nordhausen 2013, ISBN 978-3-88309-766-4 |35=Nordhausen 2014, ISBN 978-3-88309-882-1 |36=Nordhausen 2015, ISBN 978-3-88309-920-0 |37=Nordhausen 2016, ISBN 978-3-95948-142-7 |38=Nordhausen 2017, ISBN 978-3-95948-259-2 |39=Nordhausen 2018, ISBN 978-3-95948-350-6 |40=Nordhausen 2019, ISBN 978-3-95948-426-8 |41=Nordhausen 2020, ISBN 978-3-95948-474-9 |42=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-505-0 |43=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-536-4 |44=Nordhausen 2022, ISBN 978-3-95948-556-2 |45=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-584-5 |46=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-590-6 |47=Nordhausen 2024, ISBN 978-3-689-11006-2 |48=Nordhausen 2025, ISBN 978-3-689-11017-8 }}{{#if:|, Sp. }}{{#if:627-636|, Sp. {{#iferror:{{#expr:627-636}}|627-636|{{#expr:1*627-636*0}}–{{#expr:-(0*627-636*1)}}}}}}}}{{#if:|}}{{#if:https://web.archive.org/web/20070613172622/http://www.bautz.de/bbkl/t/teller_w_a.shtml%7C}}.{{#if: 11 | |{{#ifeq:||}}}}
- Angela Nüsseler: Dogmatik fürs Volk. Wilhelm Abraham Teller als populärer Aufklärungstheologe. Ultz, München 1999.
- Dirk Fleischer: Religion als Sache des Herzens. Wilhelm Abrahams Tellers Verständnis von Religion in seiner Schrift Die Religion der Vollkommnern. In: Wilhelm Abraham Teller: Die Religion der Vollkommnern (Berlin 1792), herausgegeben, kommentiert und eingeleitet von Dirk Fleischer, Nordhausen 2011, S. I-XXIV.
Weblinks
- {{#if:Vorlage:Str match||{{#if: Person||#default |Person=person/gnd|Institution=organization|Objekt=item}}/{{#if: 104359676|104359676|Pflichtangabe
2Identifier fehlt}} {{#ifeq:Person|Person|{{#if:| |Werke von und über }}}}{{#invoke:WLink|getArticleBase}}|Pflichtangabe1KategoriePerson,InstitutionoderObjektfehlt}} }}{{#if: |{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|0}}| in der Deutschen Digitalen Bibliothek|}}| in der Deutschen Digitalen Bibliothek}}
Einzelnachweise
<references />
{{#ifeq: p | p | | {{#if: 104359676no/98/13009576752989 | |
}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 104359676 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 104359676 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: no/98/130095 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: no/98/130095 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 76752989 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 76752989 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung
{{#if: Teller, Wilhelm Abraham | {{#if: | {{#if: deutscher Theologe | {{#if: 9. Januar 1734 | {{#if: Leipzig | {{#if: 9. Dezember 1804 | {{#if: Berlin || Personendaten | |
|---|---|
| NAME | Teller, Wilhelm Abraham
}} |
| ALTERNATIVNAMEN |
}} |
| KURZBESCHREIBUNG | deutscher Theologe
}} |
| GEBURTSDATUM | 9. Januar 1734
}} |
| GEBURTSORT | Leipzig
}} |
| STERBEDATUM | 9. Dezember 1804
}} |
| STERBEORT | Berlin
}} |
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:URL
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:Linktext
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:Datum
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:"
- Wikipedia:Weblink offline fix-attempted
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link/URL fehlt
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:NDB
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:NDB/GND fehlt der NDB
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:NDB/ohne GND
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:ADB
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:ADB/ohne Wikisource-Link
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:BBKL
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:DDB
- Wikipedia:GND fehlt
- Wikipedia:Normdaten-TYP falsch oder fehlend
- Wikipedia:GND in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:GND in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Evangelischer Theologe (18. Jahrhundert)
- Evangelischer Geistlicher (18. Jahrhundert)
- Hochschullehrer (Helmstedt)
- Aufklärer
- Evangelischer Geistlicher (Berlin)
- Mitglied der Preußischen Akademie der Wissenschaften
- Kirchenlieddichter
- Geboren 1734
- Gestorben 1804
- Mann