Zum Inhalt springen

Xihoudu-Kultur

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie
Paläolithische Kulturen Chinas
Paläolithikum
Xihoudu-Kultur 1270000 BP
Ordos-Kultur 50000–35000 BP
Xiachuan-Kultur 24000–16000 BP
Xiaonanhai-Kultur 22650–21650 BP
Tongliang-Kultur 24450 ± 850 BP
Maomaodong-Kultur 14600±1200 BP
Fulin-Kultur
Kehe-Kultur
Dingsishan-Kultur
Gezidong-Kultur
Miaohoushan-Kultur
Donggutuo-Kultur
Xiaochangliang-Kultur
Shilongtou-Kultur
Shuicheng-Kultur
Shuidonggou-Kultur
Yanbulaq-Kultur
Mittelsteinzeit

Die Xihoudu-Kultur ({{#ifeq: {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|0}}|0||{{#ifeq: Xihoudu-Kultur | Chinesische Schrift | chinesisch | chinesisch}}  }}{{#if:

 | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}{{#if: 
 |  / 

}}}}{{#if:

 | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}

|{{#if: |

 | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}

}}}}{{#if: Xīhóudù wénhuà

 | , {{#ifeq: {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|0}}|0||{{#ifeq: Xihoudu-Kultur | Pinyin | Pinyin | Pinyin
   }}}} {{#if: 
   |{{#ifeq: 1 | 0
    | {{#if: {{{hcaudio}}}

| {{#ifexist: Media:{{{hcaudio}}}

   | Vorlage:CodexIcon{{#ifeq: 0 | 1 | Vorlage:CodexIcon}}
   | !?! }}

| }} [[Media:{{{hcaudio}}}|{{#invoke:Vorlage:lang|flat}}]]?/[[:Datei:{{{hcaudio}}}|]]

    | <phonos file="{{{hcaudio}}}">{{#invoke:Vorlage:lang|flat}}</phonos>/?

}}

   |{{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
   }}

|{{#if:

 | {{#ifeq: 1 | 0
    | {{#if: {{{hcaudio}}}

| {{#ifexist: Media:{{{hcaudio}}}

   | Vorlage:CodexIcon{{#ifeq: 0 | 1 | Vorlage:CodexIcon}}
   | !?! }}

| }} [[Media:{{{hcaudio}}}|anhören (hochchinesisch)]]?/[[:Datei:{{{hcaudio}}}|]]

    | <phonos file="{{{hcaudio}}}">anhören (hochchinesisch)</phonos>/?

}} }}}}{{#if:

 | , IPA (hochchinesisch) <templatestyles src="IPA/styles.css" />{{#if:|[}}[{{{hcipa}}}]{{#if:
    | ] <phonos file="{{{Tondatei}}}"></phonos>
  }}{{#invoke:TemplatePar|check

|all= 1= |opt= 2= Tondatei= |template=Vorlage:IPA |errNS= 0 |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:IPA |format=@@@ }} }}{{#if:

 | , {{#ifeq: Xihoudu-Kultur | Tongyong Pinyin | Tongyong Pinyin | Tongyong Pinyin}} {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}

}}{{#if: Hsi-hou-tu wen-hua

 | , {{#ifeq: {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|0}}|0||{{#ifeq: Xihoudu-Kultur | Wade-Giles | W.-G. | W.-G.}}}} {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}

}}{{#if:

 | , {{#ifeq: Xihoudu-Kultur | Zhuyin | Zhuyin | Zhuyin}} {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}

}}{{#if:

 | , {{#ifeq: Xihoudu-Kultur | Gwoyeu Romatzyh | G. R. | G. R.}} {{{g}}}

}}{{#if:

 | , {{#ifeq: Xihoudu-Kultur | Hokkien | Hokkien | Hokkien}} {{{ho}}}

}}{{#if:

 | , {{#ifeq: Xihoudu-Kultur | Nanjing | Nanjing | Nanjing-Mandarin}} {{{lj}}}

}}{{#if:

 | , {{#ifeq: Xihoudu-Kultur | Xiang | Xiang | Xiang}} {{{hsn}}}

}}{{#if:

 | , {{#ifeq: Xihoudu-Kultur | Hakka (Sprache) | Hakka | Hakka}} {{{hk}}}

}}{{#if:

 | , {{#ifeq: Xihoudu-Kultur | Jyutping | Jyutping | Jyutping}} {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}

}}{{#if:

 | , {{#ifeq: Xihoudu-Kultur | Yale-Romanisierung | Yale | Yale}} {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}

}}{{#if:

 | , {{#ifeq: Xihoudu-Kultur | Kantonesische Sprache | kant. | kantonesisch
   }} {{#if: 
   | {{#ifeq: 1 | 0
    | {{#if: {{{kaudio}}}

| {{#ifexist: Media:{{{kaudio}}}

   | Vorlage:CodexIcon{{#ifeq: 0 | 1 | Vorlage:CodexIcon}}
   | !?! }}

| }} [[Media:{{{kaudio}}}|{{{k}}}]]?/[[:Datei:{{{kaudio}}}|]]

    | <phonos file="{{{kaudio}}}">{{{k}}}</phonos>/?

}}

   | {{{k}}}
   }}

|{{#if:

 | {{#ifeq: 1 | 0
    | {{#if: {{{kaudio}}}

| {{#ifexist: Media:{{{kaudio}}}

   | Vorlage:CodexIcon{{#ifeq: 0 | 1 | Vorlage:CodexIcon}}
   | !?! }}

| }} [[Media:{{{kaudio}}}|anhören (kantonesisch)]]?/[[:Datei:{{{kaudio}}}|]]

    | <phonos file="{{{kaudio}}}">anhören (kantonesisch)</phonos>/?

}} }}}}{{#if:

 | , IPA (kantonesisch) <templatestyles src="IPA/styles.css" />{{#if:|[}}[{{{kipa}}}]{{#if:
    | ] <phonos file="{{{Tondatei}}}"></phonos>
  }}{{#invoke:TemplatePar|check

|all= 1= |opt= 2= Tondatei= |template=Vorlage:IPA |errNS= 0 |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:IPA |format=@@@ }} }}{{#if: Xihoudu Culture / Hsi-hou-tu Culture

 | , englisch {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}

}}{{#if:

 | , {{#ifeq: Xihoudu-Kultur | Taiwanische Sprache | Pe̍h-ōe-jī |Pe̍h-ōe-jī}} {{{poj}}}

}}{{#if:

 | – „{{{b}}}“

}}) ist eine frühe altsteinzeitliche Kultur in Nordchina. Der erste Fundort, das Dorf Xihoudu im Kreis Ruicheng der chinesischen Provinz Shanxi, war für diese Kultur namensgebend. Die Xihoudu-Stätte ist einer der bedeutendsten Schätze des nationalen chinesischen Kulturerbes. Sie wurde 1960 entdeckt und 1961/62 ausgegraben.

Funde und Datierung

Die Xihoudu-Kultur liefert die bis heute frühesten bekannten paläolithischen Relikte in China.<ref>Unsere Darstellung ist im Wesentlichen an der des Zhongguo da baike quanshu und Cihai orientiert.</ref> Ausgegraben wurden 32 Artefakte aus Stein und Tierfossilien von etwa 20 verschiedenen Arten.<ref name="Dennell.177">Dennell 2009, 177.</ref> Die Funde gehören in das geologische Zeitalter des Frühen Pleistozäns und wurden anhand von paläomagnetischen Untersuchungen der Sedimente zunächst in die Zeit vor 1,27 Millionen Jahren datiert.<ref>Dennell 2009, 177; nach Zhu et al. 2003, 349.</ref> Da die Steinartefakte verrollt sind, wurde seinerzeit argumentiert, könnten diese Funde umgelagert worden sein und somit aus einer älteren Fundschicht stammen.<ref name="Dennell.177" /> Tatsächlich wurde im Jahr 2020 anhand der Aluminium-Beryllium-Methode ein deutlich höheres Alter berechnet: 2,43 ± 0,06 Millionen Jahre.<ref>Guanjun Shen et al.: Isochron 26 Al / 10 Be burial dating of Xihoudu: Evidence for the earliest human settlement in northern China. In: L'Anthropologie. Band 124, Nr. 5, 2020, 102790, doi:10.1016/j.anthro.2020.102790.</ref> Demnach sind die kulturellen Relikte deutlich älter als die rund 1,77 Millionen Jahre alten Überreste der sogenannten Yunxian-Menschen, die bislang (Stand: 2026) als die ältesten fossilen Belege für eine Besiedelung Ostasiens durch Homo erectus gelten. Wegen des Fehlens von homininen Fossilien konnten die Artefakte der Xihoudu-Kultur keiner bestimmten homininen Art zugeordnet werden.

Die aus Stein hergestellten Artefakte sind hauptsächlich aus Quarzit gefertigt.<ref name="Dennell.177" /> Es handelt sich meist um Kerngeräte (englisch: core stone tool), Abschläge (englisch: flake stone tool) sowie einige intentionell retuschierte Stücke. Für die Abschläge wurden drei verschiedene Methoden verwendet: der Schlag mit spitzem Stein, Zertrümmern und Absplitten von scharfkantigen Scheiben. An Steingeräten gibt es die drei Arten Chopper, Schaber und einen großen Faustkeil.

An Tierfossilien kommen unter anderem Karpfen, Weichschildkröte und Strauß, sowie Trogontherium, Stegodon, Coelodonta antiquitatis shansius, Eucladocerus boulei vor. Unter den Tierfossilien befinden sich einige schwarzgrau verfärbte Hirschgeweihe, Pferdezähne und Tierrippen. Chemische Untersuchungen haben bestätigt, dass es sich bei diesen Verfärbungen um Feuereinwirkung handelt. Dies sind nach Ansicht vieler chinesischer Gelehrter die geschichtlich frühesten Zeugnisse für den Gebrauch des Feuers durch den Menschen.

Denkmalschutz

Der Fundplatz steht seit 1988 auf der Liste der Denkmäler der Volksrepublik China (3-182).

Siehe auch

Literatur

  • Kwang-chih Chang: The Archaeology of Ancient China. Fourth Edition. Revised and Enlarged. New Haven / London 1986.
  • Cihai [Meer der Wörter]. Shanghai cishu chubanshe, Shanghai 1999, ISBN 7-5326-0839-5.
  • Robin Dennell: The Palaeolithic Settlement of Asia. Cambridge University Press, Cambridge / New York / Melbourne 2009.
  • Jia Lanpo, Wang Jian: Xihoudu–Shanxi Gengxinshi zaoqi gu wenhua yizhi [Xihoudu – Fundstätte einer alten Kultur aus dem Frühen Pleistozän in der Provinz Shanxi]. Wenwu chubanshe, Peking 1978. ({{#ifeq: {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}|1}}|1||{{#ifeq: Xihoudu-Kultur | Chinesische Schrift | chinesisch | chinesisch}} 

}}{{#if:

 | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}{{#if: 
 |  / 

}}}}{{#if:

 | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}

|{{#if: |

 | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}

}}}}{{#if:

 | , {{#ifeq: {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}|1}}|1||{{#ifeq: Xihoudu-Kultur | Pinyin | Pinyin | Pinyin
   }}}} {{#if: 
   |{{#ifeq: 1 | 0
    | {{#if: {{{hcaudio}}}

| {{#ifexist: Media:{{{hcaudio}}}

   | Vorlage:CodexIcon{{#ifeq: 0 | 1 | Vorlage:CodexIcon}}
   | !?! }}

| }} [[Media:{{{hcaudio}}}|{{#invoke:Vorlage:lang|flat}}]]?/[[:Datei:{{{hcaudio}}}|]]

    | <phonos file="{{{hcaudio}}}">{{#invoke:Vorlage:lang|flat}}</phonos>/?

}}

   |{{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
   }}

|{{#if:

 | {{#ifeq: 1 | 0
    | {{#if: {{{hcaudio}}}

| {{#ifexist: Media:{{{hcaudio}}}

   | Vorlage:CodexIcon{{#ifeq: 0 | 1 | Vorlage:CodexIcon}}
   | !?! }}

| }} [[Media:{{{hcaudio}}}|anhören (hochchinesisch)]]?/[[:Datei:{{{hcaudio}}}|]]

    | <phonos file="{{{hcaudio}}}">anhören (hochchinesisch)</phonos>/?

}} }}}}{{#if:

 | , IPA (hochchinesisch) <templatestyles src="IPA/styles.css" />{{#if:|[}}[{{{hcipa}}}]{{#if:
    | ] <phonos file="{{{Tondatei}}}"></phonos>
  }}{{#invoke:TemplatePar|check

|all= 1= |opt= 2= Tondatei= |template=Vorlage:IPA |errNS= 0 |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:IPA |format=@@@ }} }}{{#if:

 | , {{#ifeq: Xihoudu-Kultur | Tongyong Pinyin | Tongyong Pinyin | Tongyong Pinyin}} {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}

}}{{#if:

 | , {{#ifeq: {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}|1}}|1||{{#ifeq: Xihoudu-Kultur | Wade-Giles | W.-G. | W.-G.}}}} {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}

}}{{#if:

 | , {{#ifeq: Xihoudu-Kultur | Zhuyin | Zhuyin | Zhuyin}} {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}

}}{{#if:

 | , {{#ifeq: Xihoudu-Kultur | Gwoyeu Romatzyh | G. R. | G. R.}} {{{g}}}

}}{{#if:

 | , {{#ifeq: Xihoudu-Kultur | Hokkien | Hokkien | Hokkien}} {{{ho}}}

}}{{#if:

 | , {{#ifeq: Xihoudu-Kultur | Nanjing | Nanjing | Nanjing-Mandarin}} {{{lj}}}

}}{{#if:

 | , {{#ifeq: Xihoudu-Kultur | Xiang | Xiang | Xiang}} {{{hsn}}}

}}{{#if:

 | , {{#ifeq: Xihoudu-Kultur | Hakka (Sprache) | Hakka | Hakka}} {{{hk}}}

}}{{#if:

 | , {{#ifeq: Xihoudu-Kultur | Jyutping | Jyutping | Jyutping}} {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}

}}{{#if:

 | , {{#ifeq: Xihoudu-Kultur | Yale-Romanisierung | Yale | Yale}} {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}

}}{{#if:

 | , {{#ifeq: Xihoudu-Kultur | Kantonesische Sprache | kant. | kantonesisch
   }} {{#if: 
   | {{#ifeq: 1 | 0
    | {{#if: {{{kaudio}}}

| {{#ifexist: Media:{{{kaudio}}}

   | Vorlage:CodexIcon{{#ifeq: 0 | 1 | Vorlage:CodexIcon}}
   | !?! }}

| }} [[Media:{{{kaudio}}}|{{{k}}}]]?/[[:Datei:{{{kaudio}}}|]]

    | <phonos file="{{{kaudio}}}">{{{k}}}</phonos>/?

}}

   | {{{k}}}
   }}

|{{#if:

 | {{#ifeq: 1 | 0
    | {{#if: {{{kaudio}}}

| {{#ifexist: Media:{{{kaudio}}}

   | Vorlage:CodexIcon{{#ifeq: 0 | 1 | Vorlage:CodexIcon}}
   | !?! }}

| }} [[Media:{{{kaudio}}}|anhören (kantonesisch)]]?/[[:Datei:{{{kaudio}}}|]]

    | <phonos file="{{{kaudio}}}">anhören (kantonesisch)</phonos>/?

}} }}}}{{#if:

 | , IPA (kantonesisch) <templatestyles src="IPA/styles.css" />{{#if:|[}}[{{{kipa}}}]{{#if:
    | ] <phonos file="{{{Tondatei}}}"></phonos>
  }}{{#invoke:TemplatePar|check

|all= 1= |opt= 2= Tondatei= |template=Vorlage:IPA |errNS= 0 |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:IPA |format=@@@ }} }}{{#if:

 | , englisch {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}

}}{{#if:

 | , {{#ifeq: Xihoudu-Kultur | Taiwanische Sprache | Pe̍h-ōe-jī |Pe̍h-ōe-jī}} {{{poj}}}

}}{{#if:

 | – „{{{b}}}“

}})

  • G. G. Pope, J. E. Cronin: The Asian Hominidae. In: Journal of Human Evolution 13, 1984, S. 377–396.
  • Zhongguo da baike quanshu: Kaoguxue. Zhongguo da baike quanshu chubanshe, Beijing 1986.

Einzelnachweise

<references />

{{safesubst:#ifeq:0|10| {{#switch: Xihoudu-Kultur |Navigationsleiste|NaviBlock|0=|#default= Vorlage:Templatetransclusioncheck Vorlage:Dokumentation/ruler }}}}Vorlage:Klappleiste/Anfang {{#if:

|

 |

Xihoudu-Kultur | Ordos-Kultur | Xiachuan-Kultur | Xiaonanhai-Kultur | Tongliang-Kultur | Maomaodong-Kultur | Fulin-Kultur | Kehe-Kultur | Dingsishan-Kultur | Gezidong-Kultur | Miahoushan-Kultur | Donggutuo-Kultur | Xiaochangliang-Kultur | Shilongtou-Kultur | Shuicheng-Kultur | Shuidonggou-Kultur | Yanbulaq-Kultur

Liste paläolithischer Fundstätten in China }} Vorlage:Klappleiste/Ende