Agaue
{{#if: bezieht sich auf die mythologische Figur Agaue, die Tochter des Kadmos. Weitere Bedeutungen unter Agaue (Begriffsklärung).
| Vorlage:Hinweisbaustein | {{#ifeq: 0 | 0 |}}
}}
Agaue (Vorlage:GrcS) ist in der griechischen Mythologie die Tochter des Kadmos und der Harmonia und so mit Ino und Autonoë die Schwester der Semele, des Illyrios sowie des Polydoros.<ref>Hesiod, Theogonie 476; Bibliotheke des Apollodor 3,4,2</ref>
Als Gattin des Sparten Echion war sie die Mutter des Pentheus. Sie schmähte Semele, die von ihrem Liebhaber Zeus den Dionysos empfangen hatte. Nachdem Semele durch die Erscheinung des Zeus zu Asche verbrannt worden war, behauptete Agaue zusammen mit ihren Schwestern, Semele sei von Zeus mit dem Blitz erschlagen worden als Strafe für die frevlerische Behauptung, der Oberste der Götter sei ihr Liebhaber gewesen. Vielmehr sei die Schwangerschaft der Semele Folge eines Fehltritts und der Sohn daher auch nicht göttlicher Abkunft.<ref>Euripides, Die Bakchen 26–31; Bibliotheke des Apollodor 3,4,3,1</ref>
Als Dionysos nach seinem Triumphzug durch Asien nach Theben kam, schlug er Agaue, ihre Schwestern und alle Frauen Thebens mit mänadischer Raserei. In ihrem Wahn zerriss Agaue zusammen mit ihren Schwestern den eigenen Sohn Pentheus, der den Mänaden in das Waldgebirge Kithairon gefolgt war. Sie meinte, einen Löwen erlegt zu haben, und trug das abgerissene Haupt des Pentheus voll Stolz vor sich her bei ihrer Rückkehr nach Theben, bis ihr Vater ihr die Augen für ihre Wahnsinnstat öffnete. Dieser Racheakt des Dionysos steht im Zentrum der Tragödie Die Bakchen des Euripides. Außerdem wird die Gestalt der Agaue mehrfach in den Dionysiaka, einem spätantiken Epos des Nonnos von Panopolis genannt.<ref>Siehe auch Bibliotheke des Apollodor 3,5,2; Ovid, Metamorphosen 3,752</ref>
In einer Variante der Erzählung belauscht der erst neunjährige Pentheus seine Mutter und seine Tanten Ino und Autonoë beim Dionysosopfer. Die Frauen verfallen durch diesen Frevel in Wahnsinn und zerreißen den Knaben, wobei dieser Sparagmos („Zerreißung“) bei Theokrit eine besonders blutrünstige Schilderung findet.<ref>Theokritos, Idyll 26 (Lenai oder Bakchai)</ref>
Nach dem Mord an ihrem Sohn soll Agaue sich nach Illyrien begeben und dort den König Lykotherses geheiratet haben, den sie schließlich ermordete, um dessen Königreich für ihren Vater Kadmos zu gewinnen.<ref>Hyginus, Fabulae 240 und 254</ref>
Agaue wird gelegentlich als Namensgeberin für die Pflanzengattung der Agaven genannt.
Literatur
- {{#if:Roscher|Roscher:|}} {{#if:|{{#if:Agaue 5)|Agaue 5)|Agaue}}|{{#if:Agaue 5)|Agaue 5)|Agaue}}}}. In: Wilhelm Heinrich Roscher (Hrsg.): Ausführliches Lexikon der griechischen und römischen Mythologie. Band 1,1, Leipzig {{#switch: 1,1
| 1,1=1886 | 1,2=1890 | 2,1=1894 | 2,2=1897 | 3,1=1902 | 3,2=1909 | 4=1915 | 5=1924 | 6=1937 | #default = 1,1 }}{{#if:99|, Sp. 99{{#if:100|{{#ifexpr:99<>100|{{#ifexpr: 99+1=100| f.|–100}}}}|}}|}}{{#if:|, {{{Fundstelle}}}}} ([{{#switch: 1,1 | 1,1=https://www.archive.org/details/ausfhrlicheslexi11rosc/page/{{#if:99%7C{{#ifexpr:993<=99|{{#expr:floor((99+1)/2)+2}}|{{#expr:floor((99+1)/2)}}}}|n0}}/mode/1up | 1,2=https://www.archive.org/details/ausfhrlicheslexi12rosc/page/{{#if:99%7Cn{{#expr:floor((99-1433)/2)+4}}%7Cn1}}/mode/1up | 2,1=https://www.archive.org/details/ausfhrlichesle0201rosc/page/{{#if:99%7Cn{{#expr:floor((99+27)/2)}}%7Cn5}}/mode/1up | 2,2=https://www.archive.org/details/ausfhrlichesle0202rosc/page/{{#if:99%7Cn{{#expr:floor((99-1775)/2)+9}}%7Cn9}}/mode/1up | 3,1=https://www.archive.org/details/ausfhrlichesle0301rosc/page/{{#if:99%7C{{#expr:floor((99+1)/2) {{#ifexpr:54<99 and 99 <=142|+2}} {{#ifexpr:142<99 and 99 <=374|+4}} {{#ifexpr:374<99 and 99 <=426|+6}} {{#ifexpr:426<99 and 99 <=526|+8}} {{#ifexpr:526<99 and 99 <=974|+10}} {{#ifexpr:974<99 and 99 <=1570|+8}} {{#ifexpr:1570<99 |+10}} }}|n5}}/mode/1up | 3,2=https://www.archive.org/details/ausfhrlichesle0302rosc/page/{{#if:99%7Cn{{#expr:floor((99-1663)/2)+7}}%7Cn5}}/mode/1up | 4=https://www.archive.org/details/ausfhrlichesle04roscuoft/page/{{#if:99%7Cn{{#expr:floor((99+11)/2)}}%7Cn3}}/mode/1up | 5=https://www.archive.org/details/ausfhrlichesle05rosc/page/{{#if:99%7Cn{{#expr:floor((99+11)/2)}}%7Cn3}}/mode/1up | 6=https://www.archive.org/details/roscher1/Roscher67UZSuppl/page/{{#if:99%7Cn{{#expr:floor((99+5)/2)+1}}%7Cn0}}/mode/1up | #default = 1,1 }} Digitalisat]).{{#invoke:TemplatePar|match |template=Vorlage:Roscher |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Roscher |format=@@@ |1=1=+ |2=2=N>0 |3=3=n |4=4=* |5=5=* |6=6=* |7=Fundstelle=*}}{{#switch: 1,1 | 1,1 | 1,2 | 2,1 | 2,2 | 3,1 | 3,2 | 4 | 5 | 6= | #default = Vorlage:Roscher: Ungültige Bandnummer. }}
- {{ #if:Georg Knaack|Georg Knaack: |}}{{ #if:RE:Agaue 3|{{ #if:Agaue 3|Agaue 3|Agaue }}.|{{ #if:Agaue 3|Agaue 3|Agaue }}.}} In: Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft (RE). {{#switch: I,1
| S I | Suppl. I = Supplementband I | S II | Suppl. II = Supplementband II | S III | Suppl. III = Supplementband III | S IV | Suppl. IV = Supplementband IV | S V | Suppl. V = Supplementband V | S VI | Suppl. VI = Supplementband VI | S VII | Suppl. VII = Supplementband VII | S VIII | Suppl. VIII = Supplementband VIII | S IX | Suppl. IX = Supplementband IX | S X | Suppl. X = Supplementband X | S XI | Suppl. XI = Supplementband XI | S XII | Suppl. XII = Supplementband XII | S XIII | Suppl. XIII = Supplementband XIII | S XIV | Suppl. XIV = Supplementband XIV | S XV | Suppl. XV = Supplementband XV | R=Registerband | #default = Band I,1 }}, Stuttgart {{#switch: I,1 | I,1=1893 | I,2=1894 | II,1=1895 | II,2=1896 | III,1=1897 | III,2=1899 | IV,1=1900 | IV,2=1901 | V,1=1903 | V,2=1905 | VI,1=1907 | VI,2=1909 | VII,1=1910 | VII,2=1912 | VIII,1=1912 | VIII,2=1913 | IX,1=1914 | IX,2=1916 | X,1=1918 | X,2=1919 | XI,1=1921 | XI,2=1922 | XII,1=1924 | XII,2=1925 | XIII,1=1926 | XIII,2=1927 | XIV,1=1928 | XIV,2=1930 | XV,1=1931 | XV,2=1932 | XVI,1=1933 | XVI,2=1935 | XVII,1=1936 | XVII,2=1937 | XVIII,1=1939 | XVIII,2=1942 | XVIII,3=1949 | XVIII,4=1949 | XIX,1=1937 | XIX,2=1938 | XX,1=1941 | XX,2=1950 | XXI,1=1951 | XXI,2=1952 | XXII,1=1953 | XXII,2=1954 | XXIII,1=1957 | XXIII,2=1959 | XXIV=1963
| I A,1=1914 | I A,2=1920 | II A,1=1921 | II A,2=1923 | III A,1=1927 | III A,2=1929 | IV A,1=1931 | IV A,2=1932 | V A,1=1934 | V A,2=1934 | VI A,1=1936 | VI A,2=1937 | VII A,1=1939 | VII A,2=1948 | VIII A,1=1955 | VIII A,2=1958 | IX A,1=1961 | IX A,2=1967 | X A=1972
| Suppl. I=1903 | Suppl. II=1913 | Suppl. III=1918 | Suppl. IV=1924 | Suppl. V=1931 | Suppl. VI=1935 | Suppl. VII=1940 | Suppl. VIII=1956 | Suppl. IX=1962 | Suppl. X=1965 | Suppl. XI=1968 | Suppl. XII=1970 | Suppl. XIII=1973 | Suppl. XIV=1974 | Suppl. XV=1978
|S I=1903 |S II=1913 |S III=1918 |S IV=1924 |S V=1931 |S VI=1935 |S VII=1940 |S VIII=1956 |S IX=1962 |S X=1965 |S XI=1968 |S XII=1970 |S XIII=1973 |S XIV=1974 |S XV=1978 |R=1980
| #default = 1893ff. }}{{#if:765|, {{#ifeq: I,1|R|S.|Sp.}} 765{{#if:766|{{#ifexpr:765<>766|{{#ifexpr: 765+1=766| f{{#if:|.}}|–766}}}} |}}|}}{{#if:|, |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{#invoke:TemplatePar|match |template=Vorlage:RE |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:RE |format=@@@ |1=1=+ |2=2=N>0 |3=3=n |4=4=* |5=5=* |6=6=* |7=7=* |8=Fundstelle=*}}{{#if:I,1|{{#switch: I,1 | I,1 | I,2 | II,1 | II,2 | III,1 | III,2 | IV,1 | IV,2 | V,1 | V,2 | VI,1 | VI,2 | VII,1 | VII,2 | VIII,1 | VIII,2 | IX,1 | IX,2 | X,1 | X,2 | XI,1 | XI,2 | XII,1 | XII,2 | XIII,1 | XIII,2 | XIV,1 | XIV,2 | XV,1 | XV,2 | XVI,1 | XVI,2 | XVII,1 | XVII,2 | XVIII,1 | XVIII,2 | XVIII,3 | XVIII,4 | XIX,1 | XIX,2 | XX,1 | XX,2 | XXI,1 | XXI,2 | XXII,1 | XXII,2 | XXIII,1 | XXIII,2 | XXIV
| I A,1 | I A,2 | II A,1 | II A,2 | III A,1 | III A,2 | IV A,1 | IV A,2 | V A,1 | V A,2 | VI A,1 | VI A,2 | VII A,1 | VII A,2 | VIII A,1 | VIII A,2 | IX A,1 | IX A,2 | X A
| Suppl. I | Suppl. II | Suppl. III | Suppl. IV | Suppl. V | Suppl. VI | Suppl. VII | Suppl. VIII | Suppl. IX | Suppl. X | Suppl. XI | Suppl. XII | Suppl. XIII | Suppl. XIV | Suppl. XV
|S I |S II |S III |S IV |S V |S VI |S VII |S VIII |S IX |S X |S XI |S XII |S XIII |S XIV |S XV |R= | #default = Vorlage:RE: Ungültige Bandnummer. }}|}}
Weblinks
|X|x= |0|-= |S|s= – Sammlung von Bildern |1|= – Sammlung von Bildern{{#if:
| {{#switch: {{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}/{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}
|1/= und Videos
|1/1=, Videos und Audiodateien
|/1= und Audiodateien}}
| , Videos und Audiodateien
}}
|#default= – }}{{#if: Agave (mythology)
| {{#ifeq: {{#invoke:Str|left|agave (mythology)|9}}
| category:
| FEHLER: Ohne Category: angeben!}}}}Vorlage:Wikidata-Registrierung
Quellen
<references />