Zum Inhalt springen

Alsumer Berg

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie
Datei:Duisburg Alsumer Berg 1.jpg
Der Alsumer Berg von Süden aus gesehen.
Datei:Alsumer Berg Geländemodell.jpg
3D-Ansicht des digitalen Geländemodells

Der Alsumer Berg, landläufig auch Beecker Halde genannt, ist eine ehemalige Schutthalde, die sich in Duisburg, unmittelbar am Rheinufer gelegen, zirka 50 Meter über den Rhein ({{#ifeq: Vorlage:Höhe/Fmt|Expression error: Unrecognised punctuation character "."|Vorlage:Höhe/Fehler in Parameterliste|}}{{#if: 70

 |{{#if: DE-NHN
   |{{#switch: DE-NHN
       | AT = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m ü. A.|m ü. A.}}
       | BSW77 =
            {{#ifexpr: (70>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|Ostsee|Ostsee}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|Ostsee|Ostsee}}
            }}
       | LI
       | CH = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m ü. M.|m ü. M.}}
       | LI-M
       | CH-M = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m|m}}
       | DE =
            {{#ifexpr: (70>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m|m}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m unter dem Meeresspiegel|m unter dem Meeresspiegel}}
            }}
       | DE-NN =
            {{#ifexpr: (70>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|NN|NN}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|NN|NN}}
            }}
       | DE-HN =
            {{#ifexpr: (70>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|HN|HN}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|HN|HN}}
            }}
       | DE-NHN =
            {{#ifexpr: (70>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|NHN|NHN}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|NHN|NHN}}
            }}
       | DE-NHN-2016 =
            {{#ifexpr: (70>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|NHN|NHN}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|NHN|NHN}}
            }}
       |AL = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m ü. A.|m ü. A.}}
       | SK  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m n.m.|m n.m.}}
       | CZ  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m n.m.|m n.m.}}
       | HU  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m|m}}


       | DK  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m.o.h.|m.o.h.}}
       | GB| IE = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m ASL|m ASL}}
       | FR|FX  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m|m}}
       | IT|SM|VA  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m s.l.m.|m s.l.m.}}
       |BA 
       |HR 
       |ME 
       |MK 
       |RS 
       |SI 
             = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m. i. J.|m. i. J.}}
       | JP  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|T.P.|m T.P.}}
       | NL  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m NAP|m NAP}}
       | NO  =
            {{#ifexpr: (70>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|moh.|moh.}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|muh.|muh.}}
            }}
       | PL  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m n.p.m.|m n.p.m.}}
       | SE  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m ö.h.|m ö.h.}}
       | ES  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|msnm|msnm}}
       | BE  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m O.P.|m O.P.}}
       |AF 
       |AX 
       |DZ 
       |AS 
       |AD 
       |AO 
       |AI 
       |AQ 
       |AG 
       |AR 
       |AM 
       |AW 
       |AU 
       |AZ 
       |BS 
       |BH 
       |BD 
       |BB 
       |BY 
       |BZ 
       |BJ 
       |BM 
       |BT 
       |BO 
       |BW 
       |BV 
       |BR 
       |IO 
       |BN 
       |BG 
       |BF 
       |BI 
       |KH 
       |CM 
       |CA 
       |CV 
       |KY 
       |CF 
       |TD 
       |CL 
       |CN 
       |CX 
       |CC 
       |CO 
       |KM 
       |CG 
       |CD 
       |CK 
       |CR 
       |CI 
       |CU 
       |CY 
       |DK 
       |DJ 
       |DM 
       |DO 
       |EC 
       |EG 
       |SV 
       |GQ 
       |ER 
       |EE 
       |ET 
       |FK 
       |FO 
       |FJ 
       |FI 
       |GF 
       |PF 
       |TF 
       |GA 
       |GM 
       |GE 
       |GH 
       |GI 
       |GR 
       |GL 
       |GD 
       |GP 
       |GU 
       |GT 
       |GG 
       |GN 
       |GW 
       |GY 
       |HT 
       |HM 
       |HN 
       |HK 
       |IS 
       |IN 
       |ID 
       |IR 
       |IQ 
       |IM 
       |IL 
       |JM 
       |JE 
       |JO 
       |KZ 
       |KE 
       |KI 
       |KP 
       |KR 
       |KW 
       |KG 
       |LA 
       |LV 
       |LB 
       |LS 
       |LR 
       |LY 
       |LT 
       |LU 
       |MO 
       |MG 
       |MW 
       |MY 
       |MV 
       |ML 
       |MT 
       |MH 
       |MQ 
       |MR 
       |MU 
       |YT 
       |MX 
       |FM 
       |MD 
       |MC 
       |MN 
       |MS 
       |MA 
       |MZ 
       |MM 
       |NA 
       |NR 
       |NP 
       |AN 
       |NC 
       |NZ 
       |NI 
       |NE 
       |NG 
       |NU 
       |NF 
       |MP 
       |OM 
       |PK 
       |PW 
       |PS 
       |PA 
       |PG 
       |PY 
       |PE 
       |PH 
       |PN 
       |PT 
       |PR 
       |QA 
       |RE 
       |RO 
       |RU 
       |RW 
       |SH 
       |KN 
       |LC 
       |PM 
       |VC 
       |WS 
       |ST 
       |SA 
       |SN 
       |SC 
       |SL 
       |SG 
       |SB 
       |SO 
       |ZA 
       |GS 
       |LK 
       |SD 
       |SS 
       |SR 
       |SJ 
       |SZ 
       |SY 
       |TW 
       |TJ 
       |TZ 
       |TH 
       |TL 
       |TG 
       |TK 
       |TO 
       |TT 
       |TN 
       |TR 
       |TM 
       |TC 
       |TV 
       |UG 
       |UA 
       |AE 
       |US 
       |UM 
       |UY 
       |UZ 
       |VU 
       |VE 
       |VN 
       |VG 
       |VI 
       |WF 
       |EH 
       |YE 
       |ZM 
       |ZW 
       =
       {{#ifexpr: (70>=0)
         |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m|m}}
         |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m unter dem Meeresspiegel|m unter dem Meeresspiegel}}
         }}
       |XA| XS| XN| XP| XI=
            {{#ifexpr: (70>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|MSL|MSL}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|MSL|MSL}}
            }}
       |XO=
            {{#ifexpr: (70>=150)
            |{{#invoke:Measure|Masz}} ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|MSL|MSL}}
            |Vorlage:Höhe/ungültiger Wert
            }}
       |MERKUR| VENUS| ERDE| MARS| JUPITER| SATURN| URANUS| NEPTUN =
            {{#ifexpr: (70>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|Nullniveau|Nullniveau}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|Nullniveau|Nullniveau}}
            }}
       |M
       |METER =
            {{#ifexpr: (70>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m|m}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m unter dem Meeresspiegel|m unter dem Meeresspiegel}}
            }}
       | #default = Vorlage:Höhe/Fmt DE-NHNVorlage:Höhe/unbekannter Bezug
   }}
   |{{#ifexpr: (70>=0)
     |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m|m}}
     |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m unter dem Meeresspiegel|m unter dem Meeresspiegel}}
     }}
   }}
 | Höhenwert fehlt, siehe VorlagenbeschreibungVorlage:Höhe/Fehler in Parameterliste

}}) erhebt.

Lage

Der Alsumer Berg ist über die Straße „Alsumer Steig“ erreichbar. Dort befindet sich ein Parkplatz am Fuße des Berges. Mit dem Fahrrad oder zu Fuß kann er auch von Süden über den Rheindeich erreicht werden. Er liegt damit unmittelbar an verschiedenen Radwanderwegen (Erlebnisweg Rheinschiene, Niederrheinroute, Route der Industriekultur per Rad).

Entstehungsgeschichte

Ursprünglich fand sich an der Mündung eines Emscherarmes das Schiffer- und Fischerdörfchen Alsum. Ab 1892 nutzte die Steinkohlezeche Gewerkschaft Deutscher Kaiser den dortigen Hafen zum Verladen von Kohle. Durch Bergsenkungen sank das Gebiet gegenüber dem Rhein immer weiter ab, der Kohlehafen wurde im Winter 1925/1926 durch ein Rheinhochwasser zerstört und anschließend mit Abraum verfüllt. Der Schiffsbetrieb wich in den nördlich gelegenen Hafen Schwelgern aus.

Im Zweiten Weltkrieg wurde der Ort Alsum fast völlig zerstört und anschließend nicht wieder aufgebaut, die restlichen Bewohner ab 1954 umgesiedelt. Die Stadt Duisburg nutzte das Gelände einerseits zur Ablagerung von Schutt und Kriegstrümmern und andererseits als Erweiterungsfläche für die Industriebetriebe.

Heutiger Zustand

Heute ist die Halde als Grünfläche umgestaltet und gilt als Landschaftsschutzgebiet. Auf der Höhe erinnert ein Gedenkkreuz an die ehemalige Siedlung. Vom Alsumer Berg hat man einen hervorragenden Blick auf die Industriekulisse des Stahlwerkes und die Kokerei Schwelgern (genannt Hamborner Ofengruppe), auf das Stahlwerk Bruckhausen (von ThyssenKrupp), zum Kraftwerk Duisburg-Walsum sowie auf die Werksanlagen von Fritz Schupp. Aufgrund des fantastischen Industriepanoramas ist der Berg bei Industriefotografen sehr beliebt.

Ausblicke von der Haldenhöhe

Literatur

  • Wolfgang Berke: Über alle Berge. Der definitive Haldenführer Ruhrgebiet. Klartext Verlag, Essen 2009, ISBN 978-3-8375-0170-4, S. 144ff.

Siehe auch

Weblinks

[{{canonicalurl:Commons:Category:{{#if:Alsumer Berg|Alsumer Berg|Alsumer Berg}}|uselang=de}} Commons: {{#if:|{{{2}}}|{{#if:Alsumer Berg|Alsumer Berg|{{#invoke:WLink|getArticleBase}}}}}}]{{#switch:1

|X|x= |0|-= |S|s= – Sammlung von Bildern |1|= – Sammlung von Bildern{{#if:

    | {{#switch: {{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}/{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}
        |1/=  und Videos
        |1/1=, Videos und Audiodateien
        |/1=  und Audiodateien}}
    | , Videos und Audiodateien
  }}

|#default= – }}{{#if: Alsumer Berg

   | {{#ifeq: {{#invoke:Str|left|alsumer berg|9}} 
       | category: 
| FEHLER: Ohne Category: angeben!}}}}

Vorlage:Wikidata-Registrierung

{{Coordinate{{#ifeq:|y|Simple|Complex}}|NS=51.496982|EW=6.725438|type=landmark|region=DE-NW|globe=|dim=|elevation=|pop=|lw=|name={{#invoke:Coordinates/kml|kmlTitle|1=}}|article=/|text=|sortkey=|tooltip=|tooltipformat=|map=|mapsize=|maplevel=|maptype=|maplabel=|maplayer=|mapcaption=}}{{#if:|{{#switch:5

|1 = Gradzahl-Fehler: {{#iferror:{{{1}}}
 | NS: {{{1}}}
 |
}} {{#iferror:
 | EW: 
 |
}}{{#switch:0
 |0|6|14= 
}}
|2 = nicht im Bereich von {{{1}}}{{#switch:0
 |0|6|14=
}}
|3  = {{#switch: {{{type}}}
 |country|state|adm1st|adm2nd|city|isle|airport|mountain|waterbody|forest|landmark=
 |example={{#if:
  | 
  | falscher Wert ›example‹ im Artikelnamensraum 
 }}
 |#default= {{#ifeq:{{{type}}}|
  | kein Wert
  | falscher Wert ›{{{type}}}‹
 }} in type-Parameter{{#switch:0
  |0|6|14= 
 }}
}} {{#if: {{{rg}}}
 |
 | region-Parameter fehlt{{#if:
  | 6
  | 
 }}
}} {{#iferror: {{{elevation}}}
 | {{{elevation}}}{{#switch:0
  |0|6|14= 
 }}
 |
}} {{#iferror: {{{pop}}}
 | {{{pop}}}{{#switch:0
  |0|6|14= 
 }}
 |
}}
|5 = unbenannte Parameter 1:{{{1}}}{{#if:|, 2:}}{{#if:|, 3:}}{{#if:|, 4:}} {{#if:|usw.}}{{#switch:0
 |0|6|14= 
}}
|8 = Parameter name fehlt in Fließtextkoordinate{{#switch:0
 |0|6|14= 
}}
|10= überflüssige Parameter
|#default=coordinates error

}}}}

<templatestyles src="BoxenVerschmelzen/styles.css" />

{{#if:Navigationsleiste Route der Industriekultur |{{safesubst:#ifeq:0|10| {{#switch: Alsumer Berg |Navigationsleiste|NaviBlock|0=|#default= Vorlage:Templatetransclusioncheck Vorlage:Dokumentation/ruler }}}}Vorlage:Klappleiste/Anfang {{#if: Datei:RouteIndustriekultur Hinweisschild schmal.svg

|

{{#if:trim|Besucherzentrum und Ankerpunkte (von West nach Ost): |}} {{#if:trim|Zechenpark Friedrich Heinrich |}} {{#if:trim|Museum der Deutschen Binnenschifffahrt |}} {{#if:trim|Innenhafen Duisburg |}} {{#if:trim|LVR-Industriemuseum Oberhausen |}} {{#if:trim|Landschaftspark Duisburg-Nord |}} {{#if:trim|Gasometer Oberhausen |}} {{#if:trim|Aquarius-Wassermuseum |}} {{#if:trim|St.-Antony-Hütte |}} {{#if:trim|Villa Hügel |}} {{#if:trim|Nordsternpark |}} {{#if:trim|Welterbe Zeche Zollverein und Kokerei Zollverein |}} {{#if:trim|Zeche Ewald |}} {{#if:trim|Chemiepark Marl |}} {{#if:trim|Eisenbahnmuseum Bochum-Dahlhausen |}} {{#if:trim|Henrichshütte |}} {{#if:trim|Jahrhunderthalle Bochum |}} {{#if:trim|Umspannwerk Recklinghausen |}} {{#if:trim|Deutsches Bergbau-Museum |}} {{#if:trim|Zeche Nachtigall |}} {{#if:trim|Schiffshebewerk Henrichenburg |}} {{#if:trim|DASA |}} {{#if:trim|Kokerei Hansa |}} {{#if:trim|Zeche Zollern II/IV |}} {{#if:trim|Hohenhof |}} {{#if:trim|Freilichtmuseum Hagen |}} {{#if:trim|Lindenbrauerei Unna |}} {{#if:trim|Maximilianpark Hamm}}

Themenrouten (aufsteigend nach Nummern): {{#if:trim|1. Duisburg: Stadt und Hafen |}} {{#if:trim|2. Industrielle Kulturlandschaft Zollverein |}} {{#if:trim|3. Duisburg: Industriekultur am Rhein |}} {{#if:trim|4. Oberhausen: Industrie macht Stadt |}} {{#if:trim|5. Krupp und die Stadt Essen |}} {{#if:trim|6. Dortmund: Dreiklang Kohle, Stahl und Bier |}} {{#if:trim|7. Industriekultur an der Lippe |}} {{#if:trim|8. Erzbahn-Emscherbruch |}} {{#if:trim|9. Industriekultur an Volme und Ennepe |}} {{#if:trim|10. Sole, Dampf und Kohle |}} {{#if:trim|11. Frühe Industrialisierung |}} {{#if:trim|12. Geschichte und Gegenwart der Ruhr |}} {{#if:trim|13. Auf dem Weg zur blauen Emscher |}} {{#if:trim|14. Kanäle und Schifffahrt |}} {{#if:trim|15. Bahnen im Revier |}} {{#if:trim|16. Westfälische Bergbauroute |}} {{#if:trim|17. Rheinische Bergbauroute |}} {{#if:trim|18. Chemie, Glas und Energie |}} {{#if:trim|19. Arbeitersiedlungen |}} {{#if:trim|20. Unternehmervillen |}} {{#if:trim|21. Brot, Korn und Bier |}} {{#if:trim|22. Mythos Ruhrgebiet |}} {{#if:trim|23. Parks und Gärten |}} {{#if:trim|24. Industrienatur |}} {{#if:trim|25. Panoramen und Landmarken |}} {{#if:trim|26. Sakralbauten |}} {{#if:trim|27. Eisen & Stahl |}} {{#if:trim|28. Wasser: Werke, Türme und Turbinen |}} {{#if:trim|29. Bochum – Industriekultur im Herzen des Reviers |}} {{#if:trim|30. Gelsenkirchen |}} {{#if:trim|31. Route Industriekultur und Bauhaus |}} {{#if:trim|per Rad}}

 |

{{#if:trim|Besucherzentrum und Ankerpunkte (von West nach Ost): |}} {{#if:trim|Zechenpark Friedrich Heinrich |}} {{#if:trim|Museum der Deutschen Binnenschifffahrt |}} {{#if:trim|Innenhafen Duisburg |}} {{#if:trim|LVR-Industriemuseum Oberhausen |}} {{#if:trim|Landschaftspark Duisburg-Nord |}} {{#if:trim|Gasometer Oberhausen |}} {{#if:trim|Aquarius-Wassermuseum |}} {{#if:trim|St.-Antony-Hütte |}} {{#if:trim|Villa Hügel |}} {{#if:trim|Nordsternpark |}} {{#if:trim|Welterbe Zeche Zollverein und Kokerei Zollverein |}} {{#if:trim|Zeche Ewald |}} {{#if:trim|Chemiepark Marl |}} {{#if:trim|Eisenbahnmuseum Bochum-Dahlhausen |}} {{#if:trim|Henrichshütte |}} {{#if:trim|Jahrhunderthalle Bochum |}} {{#if:trim|Umspannwerk Recklinghausen |}} {{#if:trim|Deutsches Bergbau-Museum |}} {{#if:trim|Zeche Nachtigall |}} {{#if:trim|Schiffshebewerk Henrichenburg |}} {{#if:trim|DASA |}} {{#if:trim|Kokerei Hansa |}} {{#if:trim|Zeche Zollern II/IV |}} {{#if:trim|Hohenhof |}} {{#if:trim|Freilichtmuseum Hagen |}} {{#if:trim|Lindenbrauerei Unna |}} {{#if:trim|Maximilianpark Hamm}}

Themenrouten (aufsteigend nach Nummern): {{#if:trim|1. Duisburg: Stadt und Hafen |}} {{#if:trim|2. Industrielle Kulturlandschaft Zollverein |}} {{#if:trim|3. Duisburg: Industriekultur am Rhein |}} {{#if:trim|4. Oberhausen: Industrie macht Stadt |}} {{#if:trim|5. Krupp und die Stadt Essen |}} {{#if:trim|6. Dortmund: Dreiklang Kohle, Stahl und Bier |}} {{#if:trim|7. Industriekultur an der Lippe |}} {{#if:trim|8. Erzbahn-Emscherbruch |}} {{#if:trim|9. Industriekultur an Volme und Ennepe |}} {{#if:trim|10. Sole, Dampf und Kohle |}} {{#if:trim|11. Frühe Industrialisierung |}} {{#if:trim|12. Geschichte und Gegenwart der Ruhr |}} {{#if:trim|13. Auf dem Weg zur blauen Emscher |}} {{#if:trim|14. Kanäle und Schifffahrt |}} {{#if:trim|15. Bahnen im Revier |}} {{#if:trim|16. Westfälische Bergbauroute |}} {{#if:trim|17. Rheinische Bergbauroute |}} {{#if:trim|18. Chemie, Glas und Energie |}} {{#if:trim|19. Arbeitersiedlungen |}} {{#if:trim|20. Unternehmervillen |}} {{#if:trim|21. Brot, Korn und Bier |}} {{#if:trim|22. Mythos Ruhrgebiet |}} {{#if:trim|23. Parks und Gärten |}} {{#if:trim|24. Industrienatur |}} {{#if:trim|25. Panoramen und Landmarken |}} {{#if:trim|26. Sakralbauten |}} {{#if:trim|27. Eisen & Stahl |}} {{#if:trim|28. Wasser: Werke, Türme und Turbinen |}} {{#if:trim|29. Bochum – Industriekultur im Herzen des Reviers |}} {{#if:trim|30. Gelsenkirchen |}} {{#if:trim|31. Route Industriekultur und Bauhaus |}} {{#if:trim|per Rad}} }} Vorlage:Klappleiste/Ende}}{{#if:Navigationsleiste Route der Industriekultur – Panoramen |{{safesubst:#ifeq:0|10| {{#switch: Alsumer Berg |Navigationsleiste|NaviBlock|0=|#default= Vorlage:Templatetransclusioncheck Vorlage:Dokumentation/ruler }}}}Vorlage:Klappleiste/Anfang {{#if: Datei:RouteIndustriekultur Panorama schmal.svg

|
 |

Halde Rheinelbe | Tippelsberg | Landschaftspark Hoheward mit den Halden Hoppenbruch/Hoheward | Halde Schwerin | Halde Großes Holz | Kissinger Höhe | Fernsehturm Florian | Hohensyburg | Berger-Denkmal | Tiger & Turtle | Halde Rheinpreußen | Halde Pattberg | Alsumer Berg | Halde Haniel mit Kreuzweg, Amphitheater, Installation „Totems“ | Tetraeder | Halde Rungenberg | Schurenbachhalde }} Vorlage:Klappleiste/Ende}}{{#if:Navigationsleiste Route der Industriekultur – Themenroute 3: Duisburg: Industriekultur am Rhein |{{safesubst:#ifeq:0|10| {{#switch: Alsumer Berg |Navigationsleiste|NaviBlock|0=|#default= Vorlage:Templatetransclusioncheck Vorlage:Dokumentation/ruler }}}}Vorlage:Klappleiste/Anfang {{#if: Datei:Cowper-Winderhitzer Landschaftspark Duisburg-Nord (DerHexer).jpg

|

Landschaftspark Duisburg-Nord Datei:RouteIndustriekultur Besucherzentrum Symbol.svg | Ratingsee-Siedlung | Hexion / Rütgers | Grüner Pfad | Grillo-Werke | Zeche Friedrich Thyssen Schacht 6 | Dichter-Viertel | Siedlung Bergmannsplatz | Pumpwerk Schmidthorst | Siedlung Wehofen | Kleine Emscher | Klärwerk Emschermündung | Zeche Walsum | Nordhafen Walsum | Kraftwerk Walsum | Pumpwerk Schwelgern | Alsumer Berg Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Pumpwerk Alte Emscher | König-Brauerei | Thyssen-Hauptverwaltung | Werksbahn Thyssen | Schiffswerften: Meidericher Schiffswerft, Neue Ruhrorter Schiffswerft und Triton-Werft| Hebeturm des Ruhrort-Homberger Trajektanstalt | Zeche Rheinpreußen Schacht 1/2 | Siedlung Rheinpreußen Datei:RouteIndustriekultur Siedlung Symbol.svg | Siedlung Johannenhof | Rheinpreußen-Hafen | Schacht Gerdt | Haus-Knipp-Eisenbahnbrücke | Plangemühle Homberg | Sachtleben Chemie | Rheinhauser Bergbausammlung e. V. | Wasserturm Rheinhausen-Bergheim | Brücke der Solidarität | Duisburg-Hochfelder Eisenbahnbrücke | Margarethensiedlung Datei:RouteIndustriekultur Siedlung Symbol.svg | Krupp Hüttenwerke Tor 1 | Beamtensiedlung Bliersheim und Casino Krupp | Wasserturm und Eisenbahnsiedlung Rheinhausen-Friemersheim | Innenhafen Duisburg Datei:RouteIndustriekultur Ankerpunkt Symbol.svg | Museum der Deutschen Binnenschifffahrt Datei:RouteIndustriekultur Ankerpunkt Symbol.svg | Kläranlage Kaßlerfeld | Rheinorange | Sperrtor Marientor | Wasserturm Hochfeld | DEMAG (heute Siemens) | Hüttenwerke Krupp Mannesmann (HKM) | Werkshafen der Hüttenwerke Krupp Mannesmann | Siedlung Hüttenheim | Krefeld-Uerdinger Brücke | Wasserwerk Bockum | Eisenbahner-Siedlung Wedau | Rangierbahnhof, Ausbesserungswerk und Eisenbahner-Siedlung Wedau | Eisenbahner-Siedlung Bissingheim | Dickelsbach-Siedlung | Haus Hartenfels | Brückenlandschaft Ruhraue | Hauptbahnhof Duisburg

 |

Landschaftspark Duisburg-Nord Datei:RouteIndustriekultur Besucherzentrum Symbol.svg | Ratingsee-Siedlung | Hexion / Rütgers | Grüner Pfad | Grillo-Werke | Zeche Friedrich Thyssen Schacht 6 | Dichter-Viertel | Siedlung Bergmannsplatz | Pumpwerk Schmidthorst | Siedlung Wehofen | Kleine Emscher | Klärwerk Emschermündung | Zeche Walsum | Nordhafen Walsum | Kraftwerk Walsum | Pumpwerk Schwelgern | Alsumer Berg Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Pumpwerk Alte Emscher | König-Brauerei | Thyssen-Hauptverwaltung | Werksbahn Thyssen | Schiffswerften: Meidericher Schiffswerft, Neue Ruhrorter Schiffswerft und Triton-Werft| Hebeturm des Ruhrort-Homberger Trajektanstalt | Zeche Rheinpreußen Schacht 1/2 | Siedlung Rheinpreußen Datei:RouteIndustriekultur Siedlung Symbol.svg | Siedlung Johannenhof | Rheinpreußen-Hafen | Schacht Gerdt | Haus-Knipp-Eisenbahnbrücke | Plangemühle Homberg | Sachtleben Chemie | Rheinhauser Bergbausammlung e. V. | Wasserturm Rheinhausen-Bergheim | Brücke der Solidarität | Duisburg-Hochfelder Eisenbahnbrücke | Margarethensiedlung Datei:RouteIndustriekultur Siedlung Symbol.svg | Krupp Hüttenwerke Tor 1 | Beamtensiedlung Bliersheim und Casino Krupp | Wasserturm und Eisenbahnsiedlung Rheinhausen-Friemersheim | Innenhafen Duisburg Datei:RouteIndustriekultur Ankerpunkt Symbol.svg | Museum der Deutschen Binnenschifffahrt Datei:RouteIndustriekultur Ankerpunkt Symbol.svg | Kläranlage Kaßlerfeld | Rheinorange | Sperrtor Marientor | Wasserturm Hochfeld | DEMAG (heute Siemens) | Hüttenwerke Krupp Mannesmann (HKM) | Werkshafen der Hüttenwerke Krupp Mannesmann | Siedlung Hüttenheim | Krefeld-Uerdinger Brücke | Wasserwerk Bockum | Eisenbahner-Siedlung Wedau | Rangierbahnhof, Ausbesserungswerk und Eisenbahner-Siedlung Wedau | Eisenbahner-Siedlung Bissingheim | Dickelsbach-Siedlung | Haus Hartenfels | Brückenlandschaft Ruhraue | Hauptbahnhof Duisburg }} Vorlage:Klappleiste/Ende}}{{#if:Navigationsleiste Route der Industriekultur – Themenroute 22: Mythos Ruhrgebiet |{{safesubst:#ifeq:0|10| {{#switch: Alsumer Berg |Navigationsleiste|NaviBlock|0=|#default= Vorlage:Templatetransclusioncheck Vorlage:Dokumentation/ruler }}}}Vorlage:Klappleiste/Anfang {{#if: Duisburg Landschaftspark Nord, Lichtinstallation von Jonathan Park

|

Villa Hügel Datei:RouteIndustriekultur Ankerpunkt Symbol.svg | Margarethenhöhe Datei:RouteIndustriekultur Siedlung Symbol.svg | Krupp-Familienfriedhof | Verbandsgebäude des Regionalverband Ruhr | Abtei Werden | Horster Mühle | Stammhaus Krupp | Zeche Zollverein Schacht XII | Gasometer Oberhausen | St. Antony-Hütte Datei:RouteIndustriekultur Ankerpunkt Symbol.svg | Siedlung Eisenheim Datei:RouteIndustriekultur Siedlung Symbol.svg | Landschaftspark Duisburg-Nord Datei:RouteIndustriekultur Ankerpunkt Symbol.svg | Alte Thyssen-Hauptverwaltung | Alsumer Berg Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Haniel Museum | Rheinorange | Siedlung Rheinpreußen Datei:RouteIndustriekultur Siedlung Symbol.svg | Krupp Hüttenwerke Tor 1 | Hafenmund des Werkshafen der Hüttenwerke Krupp Mannesmann | Kloster Kamp | Streithof | Schloss Landsberg | Henrichshütte Datei:RouteIndustriekultur Ankerpunkt Symbol.svg | Zeche Hannover I / II / V | Glocke des Bochumer Vereins vor dem Rathaus | Kortum-Park | Grab Heinrich Kämpchen | Zeche Nachtigall Datei:RouteIndustriekultur Ankerpunkt Symbol.svg | Denkmal des Ministers Stein am Rathaus Wetter | Burg Wetter | Haus Schede | Haus Harkorten | Hohenhof Datei:RouteIndustriekultur Ankerpunkt Symbol.svg | Borsigplatz | Bergbaugedenkstätten auf dem Ostfriedhof | Gräber der Familie Hoesch auf dem Ostfriedhof | Märzgefallenen-Denkmal auf dem Nordfriedhof in Eving (Ruhraufstand) | Zeche Zollern Datei:RouteIndustriekultur Besucherzentrum Symbol.svg Datei:RouteIndustriekultur Ankerpunkt Symbol.svg | Alte Reichsstraße 1 | Emscherquelle | Gedenkstätte Zeche Radbod | Schloss Cappenberg | Halde Schwerin Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Haus Goldschmieding | Hammerkopfturm Zeche Erin 3 | Kunstwald Zeche Teutoburgia | Hauptbahnhof Herne-Wanne-Eickel | Halde Haniel Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Dreieck-Siedlung Hochlarmark | Glückauf-Kampfbahn | Zeche Graf Bismarck 1 / 4 | Schurenbachhalde Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg

 |

Villa Hügel Datei:RouteIndustriekultur Ankerpunkt Symbol.svg | Margarethenhöhe Datei:RouteIndustriekultur Siedlung Symbol.svg | Krupp-Familienfriedhof | Verbandsgebäude des Regionalverband Ruhr | Abtei Werden | Horster Mühle | Stammhaus Krupp | Zeche Zollverein Schacht XII | Gasometer Oberhausen | St. Antony-Hütte Datei:RouteIndustriekultur Ankerpunkt Symbol.svg | Siedlung Eisenheim Datei:RouteIndustriekultur Siedlung Symbol.svg | Landschaftspark Duisburg-Nord Datei:RouteIndustriekultur Ankerpunkt Symbol.svg | Alte Thyssen-Hauptverwaltung | Alsumer Berg Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Haniel Museum | Rheinorange | Siedlung Rheinpreußen Datei:RouteIndustriekultur Siedlung Symbol.svg | Krupp Hüttenwerke Tor 1 | Hafenmund des Werkshafen der Hüttenwerke Krupp Mannesmann | Kloster Kamp | Streithof | Schloss Landsberg | Henrichshütte Datei:RouteIndustriekultur Ankerpunkt Symbol.svg | Zeche Hannover I / II / V | Glocke des Bochumer Vereins vor dem Rathaus | Kortum-Park | Grab Heinrich Kämpchen | Zeche Nachtigall Datei:RouteIndustriekultur Ankerpunkt Symbol.svg | Denkmal des Ministers Stein am Rathaus Wetter | Burg Wetter | Haus Schede | Haus Harkorten | Hohenhof Datei:RouteIndustriekultur Ankerpunkt Symbol.svg | Borsigplatz | Bergbaugedenkstätten auf dem Ostfriedhof | Gräber der Familie Hoesch auf dem Ostfriedhof | Märzgefallenen-Denkmal auf dem Nordfriedhof in Eving (Ruhraufstand) | Zeche Zollern Datei:RouteIndustriekultur Besucherzentrum Symbol.svg Datei:RouteIndustriekultur Ankerpunkt Symbol.svg | Alte Reichsstraße 1 | Emscherquelle | Gedenkstätte Zeche Radbod | Schloss Cappenberg | Halde Schwerin Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Haus Goldschmieding | Hammerkopfturm Zeche Erin 3 | Kunstwald Zeche Teutoburgia | Hauptbahnhof Herne-Wanne-Eickel | Halde Haniel Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Dreieck-Siedlung Hochlarmark | Glückauf-Kampfbahn | Zeche Graf Bismarck 1 / 4 | Schurenbachhalde Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg
}} Vorlage:Klappleiste/Ende}}{{#if:Navigationsleiste Route der Industriekultur – Themenroute 25: Panoramen und Landmarken |{{safesubst:#ifeq:0|10| {{#switch: Alsumer Berg |Navigationsleiste|NaviBlock|0=|#default= Vorlage:Templatetransclusioncheck Vorlage:Dokumentation/ruler }}}}Vorlage:Klappleiste/Anfang {{#if: Rheinorange

|

Westpol | Förderturm Bönen – Ostpol | Halde Norddeutschland | Halde Pattberg Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Halde Rheinpreußen Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Rheinorange | Tiger & Turtle Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg auf der Heinrich-Hildebrand-Höhe im Angerpark | Alsumer Berg Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Landschaftspark Duisburg-Nord Datei:RouteIndustriekultur Ankerpunkt Symbol.svg | Knappenhalde | Gasometer Oberhausen Datei:RouteIndustriekultur Ankerpunkt Symbol.svg | Halde Haniel Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Tetraeder Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg auf der Halde Beckstraße | Schurenbachhalde Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Weltkulturerbe Zeche Zollverein XII Datei:RouteIndustriekultur Besucherzentrum Symbol.svg Datei:RouteIndustriekultur Ankerpunkt Symbol.svg | Weltkulturerbe Kokerei Zollverein Datei:RouteIndustriekultur Besucherzentrum Symbol.svg Datei:RouteIndustriekultur Ankerpunkt Symbol.svg | Landschaftspark Mechtenberg | Halde Rungenberg Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Halde Rheinelbe Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg und Skulpturenpark | Nordsternturm "NT2" | Landschaftspark Hoheward Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg mit den Halden Hoppenbruch/Hoheward | Tippelsberg Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Halde Lothringen | Halde Schwerin Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Dortmunder U | Fernsehturm Florian Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Hohensyburg Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Berger-Denkmal Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg auf dem Hohenstein | Harkortturm | Eugen-Richter-Turm | Halde Brockenscheidt mit dem Spurwerkturm | Kissinger Höhe Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Halde Großes Holz Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Lindenbrauerei Datei:RouteIndustriekultur Ankerpunkt Symbol.svg | Halde Sachsen 

 |

Westpol | Förderturm Bönen – Ostpol | Halde Norddeutschland | Halde Pattberg Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Halde Rheinpreußen Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Rheinorange | Tiger & Turtle Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg auf der Heinrich-Hildebrand-Höhe im Angerpark | Alsumer Berg Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Landschaftspark Duisburg-Nord Datei:RouteIndustriekultur Ankerpunkt Symbol.svg | Knappenhalde | Gasometer Oberhausen Datei:RouteIndustriekultur Ankerpunkt Symbol.svg | Halde Haniel Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Tetraeder Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg auf der Halde Beckstraße | Schurenbachhalde Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Weltkulturerbe Zeche Zollverein XII Datei:RouteIndustriekultur Besucherzentrum Symbol.svg Datei:RouteIndustriekultur Ankerpunkt Symbol.svg | Weltkulturerbe Kokerei Zollverein Datei:RouteIndustriekultur Besucherzentrum Symbol.svg Datei:RouteIndustriekultur Ankerpunkt Symbol.svg | Landschaftspark Mechtenberg | Halde Rungenberg Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Halde Rheinelbe Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg und Skulpturenpark | Nordsternturm "NT2" | Landschaftspark Hoheward Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg mit den Halden Hoppenbruch/Hoheward | Tippelsberg Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Halde Lothringen | Halde Schwerin Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Dortmunder U | Fernsehturm Florian Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Hohensyburg Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Berger-Denkmal Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg auf dem Hohenstein | Harkortturm | Eugen-Richter-Turm | Halde Brockenscheidt mit dem Spurwerkturm | Kissinger Höhe Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Halde Großes Holz Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Lindenbrauerei Datei:RouteIndustriekultur Ankerpunkt Symbol.svg | Halde Sachsen  }} Vorlage:Klappleiste/Ende}}{{#if:Navigationsleiste Route der Industriekultur - Themenroute 27: Eisen & Stahl

|Vorlage:Navigationsleiste Route der Industriekultur - Themenroute 27: Eisen & Stahl}}{{#if:|{{{{{7}}}}}}}{{#if:|{{{{{8}}}}}}}{{#if:|{{{{{9}}}}}}}{{#if:|{{{{{10}}}}}}}{{#if:|{{{{{11}}}}}}}{{#if:|{{{{{12}}}}}}}{{#if:|{{{{{13}}}}}}}{{#if:|{{{{{14}}}}}}}{{#if:|{{{{{15}}}}}}}{{#if:|{{{{{16}}}}}}}{{#if:|{{{{{17}}}}}}}{{#if:|{{{{{18}}}}}}}{{#if:|{{{{{19}}}}}}}{{#if:|{{{{{20}}}}}}}{{#if:|
Zu viele Navigationsleisten (>20)
}}