Crustumerium
Crustumerium (auch Crustumeria) war eine antike Stadt in Latium, die unweit Roms an der Via Salaria im Hügelland zwischen Fidenae, Nomentum und Eretum im Bereich des heutigen römischen Stadtteils Marcigliana lag.
Ihre erst spät erfundene Gründungssage bezieht flüchtige Trojaner oder Sikeler ein und bringt den Namen mit Klytaimnestra in Verbindung.<ref>Servius, Aeneis-Kommentar VII 631.</ref> Sie wird auch von einigen Autoren als athenische Kolonie bezeichnet.<ref>Dionysios von Halikarnassos II 36. 53. Diodor u. a.</ref>
Die Stadt Crustumerium wird im Zusammenhang mit der römischen Gründungssage, Königszeit und frühen Republik genannt, etwa beim Raub der Sabinerinnen des Romulus. Dionysios berichtet (III 49) die Unterwerfung der Stadt durch Rom unter dessen König Lucius Tarquinius Priscus, Titus Livius<ref>Titus Livius, Ab urbe condita 2,19: T. Aebutius deinde et C. Vetusius. His consulibus Fidenae obsessae, Crustumeria capta, (...)</ref> dagegen verlegt die Einnahme der Stadt in das Jahr 499 v. Chr.<ref>Siehe aber auch Liv. 1,38,3–4: Bello Sabino perfecto Tarquinius [Priscus] triumphans Romam redit. Inde Priscis Latinis bellum fecit; ubi nusquam ad universae rei dimicationem ventum est, ad singula oppida circumferendo arma omne nomen Latinum domuit. Corniculum, Ficulea vetus, Cameria, Crustumerium, Ameriola, Medullia, Nomentum, haec de Priscis Latinis aut qui ad Latinos defecerant, capta oppida. Pax deinde est facta. </ref> Moderne Historiker datieren diese Ereignisse noch später: Laut Klaus Bringmann (2002)<ref>Klaus Bringmann: Geschichte der römischen Republik. Von den Anfängen bis Augustus. C. H. Beck, München 2002, ISBN 3-406-49292-4, S. 35.</ref> wurde Crustumerium (zusammen mit Fidenae und Ficulea) „der Tradition nach im Jahre 426“ erobert, woraufhin das Gebiet als „tribus Crustumeria“ besiedelt worden sei, während Hermann Bengtson (1982)<ref>Hermann Bengtson: Grundriß der römischen Geschichte mit Quellenkunde. 1. Band: Republik und Kaiserzeit bis 284 n. Chr. (= Handbuch der Altertumswissenschaft III.5). 3. Auflage. C. H. Beck, München 1982, ISBN 3-406-08617-9, S. 61.</ref> die endgültige Eroberung der Stadt und die Schaffung der „tribus Clustumina“ („nach einer 20-jährigen Waffenruhe“) erst ins Jahr 405 v. Chr. bzw. kurz danach legt.
Die spärlichen Erwähnungen in der republikanischen Zeit und Plinius des Älteren Bericht, die Stadt sei neben einigen anderen latinischen Städten vernichtet worden, passen zusammen.
Seit 1982 wird im Gebiet der antiken Stadt gegraben. Dabei wurden vor allem circa 200 Gräber, teilweise mit Grabbeigaben, freigelegt.
Literatur
- {{ #if:Christian Hülsen|Christian Hülsen: |}}{{ #if:RE:Crustumerium|{{ #if:Crustumerium|Crustumerium|Crustumerium }}.|{{ #if:Crustumerium|Crustumerium|Crustumerium }}.}} In: Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft (RE). {{#switch: IV,2
| S I | Suppl. I = Supplementband I | S II | Suppl. II = Supplementband II | S III | Suppl. III = Supplementband III | S IV | Suppl. IV = Supplementband IV | S V | Suppl. V = Supplementband V | S VI | Suppl. VI = Supplementband VI | S VII | Suppl. VII = Supplementband VII | S VIII | Suppl. VIII = Supplementband VIII | S IX | Suppl. IX = Supplementband IX | S X | Suppl. X = Supplementband X | S XI | Suppl. XI = Supplementband XI | S XII | Suppl. XII = Supplementband XII | S XIII | Suppl. XIII = Supplementband XIII | S XIV | Suppl. XIV = Supplementband XIV | S XV | Suppl. XV = Supplementband XV | R=Registerband | #default = Band IV,2 }}, Stuttgart {{#switch: IV,2 | I,1=1893 | I,2=1894 | II,1=1895 | II,2=1896 | III,1=1897 | III,2=1899 | IV,1=1900 | IV,2=1901 | V,1=1903 | V,2=1905 | VI,1=1907 | VI,2=1909 | VII,1=1910 | VII,2=1912 | VIII,1=1912 | VIII,2=1913 | IX,1=1914 | IX,2=1916 | X,1=1918 | X,2=1919 | XI,1=1921 | XI,2=1922 | XII,1=1924 | XII,2=1925 | XIII,1=1926 | XIII,2=1927 | XIV,1=1928 | XIV,2=1930 | XV,1=1931 | XV,2=1932 | XVI,1=1933 | XVI,2=1935 | XVII,1=1936 | XVII,2=1937 | XVIII,1=1939 | XVIII,2=1942 | XVIII,3=1949 | XVIII,4=1949 | XIX,1=1937 | XIX,2=1938 | XX,1=1941 | XX,2=1950 | XXI,1=1951 | XXI,2=1952 | XXII,1=1953 | XXII,2=1954 | XXIII,1=1957 | XXIII,2=1959 | XXIV=1963
| I A,1=1914 | I A,2=1920 | II A,1=1921 | II A,2=1923 | III A,1=1927 | III A,2=1929 | IV A,1=1931 | IV A,2=1932 | V A,1=1934 | V A,2=1934 | VI A,1=1936 | VI A,2=1937 | VII A,1=1939 | VII A,2=1948 | VIII A,1=1955 | VIII A,2=1958 | IX A,1=1961 | IX A,2=1967 | X A=1972
| Suppl. I=1903 | Suppl. II=1913 | Suppl. III=1918 | Suppl. IV=1924 | Suppl. V=1931 | Suppl. VI=1935 | Suppl. VII=1940 | Suppl. VIII=1956 | Suppl. IX=1962 | Suppl. X=1965 | Suppl. XI=1968 | Suppl. XII=1970 | Suppl. XIII=1973 | Suppl. XIV=1974 | Suppl. XV=1978
|S I=1903 |S II=1913 |S III=1918 |S IV=1924 |S V=1931 |S VI=1935 |S VII=1940 |S VIII=1956 |S IX=1962 |S X=1965 |S XI=1968 |S XII=1970 |S XIII=1973 |S XIV=1974 |S XV=1978 |R=1980
| #default = 1893ff. }}{{#if:1727|, {{#ifeq: IV,2|R|S.|Sp.}} 1727{{#if:1728|{{#ifexpr:1727<>1728|{{#ifexpr: 1727+1=1728| f{{#if:|.}}|–1728}}}} |}}|}}{{#if:|, |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{#invoke:TemplatePar|match |template=Vorlage:RE |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:RE |format=@@@ |1=1=+ |2=2=N>0 |3=3=n |4=4=* |5=5=* |6=6=* |7=7=* |8=Fundstelle=*}}{{#if:IV,2|{{#switch: IV,2 | I,1 | I,2 | II,1 | II,2 | III,1 | III,2 | IV,1 | IV,2 | V,1 | V,2 | VI,1 | VI,2 | VII,1 | VII,2 | VIII,1 | VIII,2 | IX,1 | IX,2 | X,1 | X,2 | XI,1 | XI,2 | XII,1 | XII,2 | XIII,1 | XIII,2 | XIV,1 | XIV,2 | XV,1 | XV,2 | XVI,1 | XVI,2 | XVII,1 | XVII,2 | XVIII,1 | XVIII,2 | XVIII,3 | XVIII,4 | XIX,1 | XIX,2 | XX,1 | XX,2 | XXI,1 | XXI,2 | XXII,1 | XXII,2 | XXIII,1 | XXIII,2 | XXIV
| I A,1 | I A,2 | II A,1 | II A,2 | III A,1 | III A,2 | IV A,1 | IV A,2 | V A,1 | V A,2 | VI A,1 | VI A,2 | VII A,1 | VII A,2 | VIII A,1 | VIII A,2 | IX A,1 | IX A,2 | X A
| Suppl. I | Suppl. II | Suppl. III | Suppl. IV | Suppl. V | Suppl. VI | Suppl. VII | Suppl. VIII | Suppl. IX | Suppl. X | Suppl. XI | Suppl. XII | Suppl. XIII | Suppl. XIV | Suppl. XV
|S I |S II |S III |S IV |S V |S VI |S VII |S VIII |S IX |S X |S XI |S XII |S XIII |S XIV |S XV |R= | #default = Vorlage:RE: Ungültige Bandnummer. }}|}}
- Lorenzo Quilici, Stefania Quilici Gigli: Crustumerium (= Latium vetus. Band 3). CNR, Rom 1980.
Anmerkungen
<references/>
Weblinks
- Soprintendenza per i Beni Archeologici di Roma (italienisch)
{{Coordinate{{#ifeq:|y|Simple|Complex}}|NS=42.006352|EW=12.543039|type=city|region=IT-RM|globe=|dim=|elevation=|pop=|lw=|name={{#invoke:Coordinates/kml|kmlTitle|1=}}|article=|text=|sortkey=|tooltip=|tooltipformat=|map=|mapsize=|maplevel=|maptype=|maplabel=|maplayer=|mapcaption=}}{{#if:|{{#switch:5
|1 = Gradzahl-Fehler: {{#iferror:{{{1}}} | NS: {{{1}}} | }} {{#iferror: | EW: | }}{{#switch:0 |0|6|14= }} |2 = nicht im Bereich von {{{1}}}{{#switch:0 |0|6|14= }} |3 = {{#switch: {{{type}}} |country|state|adm1st|adm2nd|city|isle|airport|mountain|waterbody|forest|landmark= |example={{#if: | | falscher Wert ›example‹ im Artikelnamensraum }} |#default= {{#ifeq:{{{type}}}| | kein Wert | falscher Wert ›{{{type}}}‹ }} in type-Parameter{{#switch:0 |0|6|14= }} }} {{#if: {{{rg}}} | | region-Parameter fehlt{{#if: | | }} }} {{#iferror: {{{elevation}}} | {{{elevation}}}{{#switch:0 |0|6|14= }} | }} {{#iferror: {{{pop}}} | {{{pop}}}{{#switch:0 |0|6|14= }} | }} |5 = unbenannte Parameter 1:{{{1}}}{{#if:|, 2:}}{{#if:|, 3:}}{{#if:|, 4:}} {{#if:|usw.}}{{#switch:0 |0|6|14= }} |8 = Parameter name fehlt in Fließtextkoordinate{{#switch:0 |0|6|14= }} |10= |#default=coordinates error
}}}}
{{#ifeq: g | p | | {{#if: 1051117550308709725 | |
}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: g | p | {{#if: 1051117550 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: g | p | {{#if: 1051117550 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: g | p | {{#if: | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: g | p | {{#if: | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: g | p | {{#if: 308709725 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: g | p | {{#if: 308709725 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:RE
- Wikipedia:Koordinaten-Parameterfehler
- Wikipedia:GND fehlt
- Wikipedia:Normdaten-TYP falsch oder fehlend
- Wikipedia:GND in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:GND in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Archäologischer Fundplatz im Latium
- Antike italische Stadt
- Geschichte Roms
- Municipio III