Zum Inhalt springen

Maximilian Hell

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie
Datei:Hell, PA03744.jpg
Maximilian Hell

Maximilian Hell (* 15. Mai 1720 in Schemnitz; † 14. April 1792 in Wien) war ein Jesuit und Astronom aus dem Königreich Ungarn.

Datei:Hell Observatio transitus Veneris ante discum Solis 1770.jpg
Observatio transitus Veneris ante discum Solis von Maximilian Hell (1770)

Leben und Wirken

Hell trat 1738 den Jesuiten bei und studierte Mathematik und Philosophie an der Universität Wien. Seit 1745 assistierte er dem Astronomen Joseph Franz (1704–1776), in den Jahren 1746 bis 1747 arbeitete er als Lehrer in Leutschau. Er studierte dann in Wien Theologie und erhielt im Jahr 1752 die Priesterweihe. Danach arbeitete er als Lehrer in Klausenburg, wo er auch mit dem Aufbau einer Sternwarte beauftragt wurde. Hell war als Nachfolger des Hofastronoms Johann Jakob Marinoni (1676–1755) ab 1755 Direktor der Universitätssternwarte Wien. Ab 1758 war er Mitglied der Académie des sciences in Paris.<ref>{{#if:|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:|{{{autor}}}: }}{{#if:|{{#if:Verzeichnis der Mitglieder seit 1666: Buchstabe H|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1={{{archiv-url}}}}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Verzeichnis der Mitglieder seit 1666: Buchstabe H}}]{{#if:| ({{{format}}})}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}|{{#if:https://www.academie-sciences.fr/fr/Liste-des-membres-depuis-la-creation-de-l-Academie-des-sciences/les-membres-du-passe-dont-le-nom-commence-par-h.html%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C{{#invoke:Vorlage:Internetquelle%7CTitelFormat%7Ctitel={{#invoke:WLink%7CgetEscapedTitle%7C1=Verzeichnis der Mitglieder seit 1666: Buchstabe H}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=https://www.academie-sciences.fr/fr/Liste-des-membres-depuis-la-creation-de-l-Academie-des-sciences/les-membres-du-passe-dont-le-nom-commence-par-h.html}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1=Verzeichnis der Mitglieder seit 1666: Buchstabe H}}}}]}}{{#if:| ({{{format}}}{{#if:Académie des sciences{{#if: 2019-11-26 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}

          | )
          | {{#if:{{#ifeq:fr|de||{{#if:fr|1}}}}| ; 
              | )}}}}}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}}}{{#if:https://www.academie-sciences.fr/fr/Liste-des-membres-depuis-la-creation-de-l-Academie-des-sciences/les-membres-du-passe-dont-le-nom-commence-par-h.html%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=https://www.academie-sciences.fr/fr/Liste-des-membres-depuis-la-creation-de-l-Academie-des-sciences/les-membres-du-passe-dont-le-nom-commence-par-h.html}}%7C%7C}}}}{{#if:Verzeichnis der Mitglieder seit 1666: Buchstabe H|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=Verzeichnis der Mitglieder seit 1666: Buchstabe H|lines=0}}||}}}}{{#if: | In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{{werk}}}}}}}{{#if: Académie des sciences| Académie des sciences{{#if: |,|{{#if: 2019-11-26 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|noerror=1}}
            |{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|T._Monat JJJJ}}
            |{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum={{{datum}}}|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2019-11-26 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: |,|{{#if: 2019-11-26 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| {{#if:Académie des sciences|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:471696||(?)}}}}}}{{#if: 2019-11-26|;}}}}{{#if: 2019-11-26| {{#if:Académie des sciences{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2019-11-26 |ISO|noerror=1}} }}
       |4=im Jahr
       |7=im
       |10=am
       |#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2019-11-26|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2019-11-26|T._Monat JJJJ}}
    | {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:fr|de||{{#if:fr|1}}}}|{{#if:Académie des sciences{{#if: 2019-11-26 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
       |  (
       | {{#if: | |  (}}
       }}{{#ifeq:{{#if:fr|fr|de}}|de||
          {{#invoke:Multilingual|format|fr|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:fr|fr|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: {{#if: 2019-11-26 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}fr|{{#if: |: {{
 #if: 
 | {{
     #ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | Vorlage:Str trim
     | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
     }}
 | {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | „Vorlage:Str trim“
     | {{#invoke:Text|quote
         |1={{#if: 
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
         |2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
         |3=1}} }}

}}{{#if:

   |  (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if:  | :  }}{{#if:  | , deutsch: „“ }})
   | {{#if: 
       |  ({{#if:  | , deutsch: „“ }})
       | {{#if:  |  (deutsch: „“) }}
 }}

}}{{#if: {{{zitat}}}

   | {{#if: 
       | {{#if: {{{zitat}}}
           | Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
   | Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if:  | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
             | Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
             | {{{ref}}} }}

}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:||{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:

   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.academie-sciences.fr/fr/Liste-des-membres-depuis-la-creation-de-l-Academie-des-sciences/les-membres-du-passe-dont-le-nom-commence-par-h.html
       | {{#if:  | [1] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://www.academie-sciences.fr/fr/Liste-des-membres-depuis-la-creation-de-l-Academie-des-sciences/les-membres-du-passe-dont-le-nom-commence-par-h.html
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.academie-sciences.fr/fr/Liste-des-membres-depuis-la-creation-de-l-Academie-des-sciences/les-membres-du-passe-dont-le-nom-commence-par-h.html}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.academie-sciences.fr/fr/Liste-des-membres-depuis-la-creation-de-l-Academie-des-sciences/les-membres-du-passe-dont-le-nom-commence-par-h.html Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://www.academie-sciences.fr/fr/Liste-des-membres-depuis-la-creation-de-l-Academie-des-sciences/les-membres-du-passe-dont-le-nom-commence-par-h.html
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.academie-sciences.fr/fr/Liste-des-membres-depuis-la-creation-de-l-Academie-des-sciences/les-membres-du-passe-dont-le-nom-commence-par-h.html}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://www.academie-sciences.fr/fr/Liste-des-membres-depuis-la-creation-de-l-Academie-des-sciences/les-membres-du-passe-dont-le-nom-commence-par-h.html }}|{{#switch: 
   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.academie-sciences.fr/fr/Liste-des-membres-depuis-la-creation-de-l-Academie-des-sciences/les-membres-du-passe-dont-le-nom-commence-par-h.html
       | {{#if:  | [2] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://www.academie-sciences.fr/fr/Liste-des-membres-depuis-la-creation-de-l-Academie-des-sciences/les-membres-du-passe-dont-le-nom-commence-par-h.html
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.academie-sciences.fr/fr/Liste-des-membres-depuis-la-creation-de-l-Academie-des-sciences/les-membres-du-passe-dont-le-nom-commence-par-h.html}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.academie-sciences.fr/fr/Liste-des-membres-depuis-la-creation-de-l-Academie-des-sciences/les-membres-du-passe-dont-le-nom-commence-par-h.html Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://www.academie-sciences.fr/fr/Liste-des-membres-depuis-la-creation-de-l-Academie-des-sciences/les-membres-du-passe-dont-le-nom-commence-par-h.html
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.academie-sciences.fr/fr/Liste-des-membres-depuis-la-creation-de-l-Academie-des-sciences/les-membres-du-passe-dont-le-nom-commence-par-h.html}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://www.academie-sciences.fr/fr/Liste-des-membres-depuis-la-creation-de-l-Academie-des-sciences/les-membres-du-passe-dont-le-nom-commence-par-h.html }} }}}}}}}}}}{{#if:|
        {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}

}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}</ref> 1774 wurde er zum auswärtigen Mitglied der Göttinger Akademie der Wissenschaften gewählt.<ref>Holger Krahnke: Die Mitglieder der Akademie der Wissenschaften zu Göttingen 1751–2001 (= Abhandlungen der Akademie der Wissenschaften zu Göttingen, Philologisch-Historische Klasse. Folge 3, Bd. 246 = Abhandlungen der Akademie der Wissenschaften in Göttingen, Mathematisch-Physikalische Klasse. Folge 3, Bd. 50). Vandenhoeck & Ruprecht, Göttingen 2001, ISBN 3-525-82516-1, S. 109.</ref>

Hell veröffentlichte die astronomischen Tafeln „Ephemerides astronomicae ad meridianum Vindobonensem“, ein Werk in 37 Bänden, in dem die Ephemeriden für die Jahre 1757 bis 1792 veröffentlicht wurden.

In Vardø (Nord-Norwegen) beobachtete er 1769 auf Einladung des dänischen Königs Christian VII. den Venusdurchgang. Aus den weltweit gesammelten Beobachtungen der Venustransits von 1761 und 1769 berechnete Hell den Abstand zwischen Sonne und Erde zu 152 Millionen Kilometer (moderner Wert 149,6 Millionen Kilometer).<ref>siehe auch seine Schrift Supplementum dissertationis De parallaxi solis. A r.p. Maximiliano Hell, e S.J. (1773, Digitalisat online) </ref> In Vardø gibt es für ihn zwei Gedenktafeln. Das von Hell dort aufgebaute Observatorium existiert nicht mehr. In Österreich wurde Hell zu seiner Berechnung Betrug vorgeworfen, hundert Jahre nach seinem Tod wurde der von ihm berechnete Abstand zwischen Sonne und Erde aber bestätigt.

Hell wurde in Maria Enzersdorf in Niederösterreich begraben.<ref name="nön">Niederösterreichische Nachrichten Woche 25/2010</ref>

Sein Bruder Jozef Karol Hell (1713–1789) erfand 1755 eine neuartige Wasserpumpe.

Würdigung

Datei:Maximilian Hell 4941.jpg
Büste am Maria Enzersdorfer Romantikerfriedhof

1773 stellten Franz Messmer und Jakob Kohl das Gemälde fertig, das Kaiser Franz I. Stephan von Lothringen mit seinen wissenschaftlichen Beratern zeigt, nach seinem Tod im Auftrag von Maria Theresia entstand und seit 1889 im Naturhistorischen Museum Wien an der Prunkstiege ausgestellt ist. Bei einer Untersuchung des Gemäldes wurde 1992 festgestellt, dass das Bild mehrmals übermalt wurde und dabei drei Personen aus dem Bild entfernt wurden. 2013 konnte festgestellt werden, dass einer der Übermalten Maximilian Hell war, der auf dem Bild ursprünglich neben Johann Ritter von Baillou stehen sollte.<ref>Das Phantom des Naturhistorischen Museums, in: Tageszeitung Der Standard, Wien, 8. Oktober 2014, S. 13</ref>

Im Jahr 1894 wurde in Wien-Ottakring (16. Bezirk) die Hellgasse nach ihm benannt. Das Hell-Tor am Campus der Universität Wien trägt seit 1998 seinen Namen.<ref>{{#if:|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:Herbert Posch|Herbert Posch: }}{{#if:|{{#if:Tore der Erinnerung am Campus der Universität Wien|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1={{{archiv-url}}}}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Tore der Erinnerung am Campus der Universität Wien}}]{{#if:| ({{{format}}})}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}|{{#if:https://geschichte.univie.ac.at/de/artikel/tore-der-erinnerung-am-campus-der-universitaet-wien%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C{{#invoke:Vorlage:Internetquelle%7CTitelFormat%7Ctitel={{#invoke:WLink%7CgetEscapedTitle%7C1=Tore der Erinnerung am Campus der Universität Wien}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=https://geschichte.univie.ac.at/de/artikel/tore-der-erinnerung-am-campus-der-universitaet-wien}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1=Tore der Erinnerung am Campus der Universität Wien}}}}]}}{{#if:| ({{{format}}}{{#if:650 plus – Geschichte der Universität WienUniversität Wien2017-03-07{{#if: 2021-09-01 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}

          | )
          | {{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}| ; 
              | )}}}}}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}}}{{#if:https://geschichte.univie.ac.at/de/artikel/tore-der-erinnerung-am-campus-der-universitaet-wien%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=https://geschichte.univie.ac.at/de/artikel/tore-der-erinnerung-am-campus-der-universitaet-wien}}%7C%7C}}}}{{#if:Tore der Erinnerung am Campus der Universität Wien|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=Tore der Erinnerung am Campus der Universität Wien|lines=0}}||}}}}{{#if: 650 plus – Geschichte der Universität Wien| In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=650 plus – Geschichte der Universität Wien}}}}{{#if: Universität Wien| Universität Wien{{#if: 2017-03-07|,|{{#if: 2021-09-01 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: 2017-03-07| {{#if:{{#invoke:DateTime|format|2017-03-07|noerror=1}}
            |{{#invoke:DateTime|format|2017-03-07|T._Monat JJJJ}}
            |{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum=2017-03-07|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2021-09-01 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: |,|{{#if: 2021-09-01 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| {{#if:2017-03-07Universität Wien|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:471696||(?)}}}}}}{{#if: 2021-09-01|;}}}}{{#if: 2021-09-01| {{#if:2017-03-07Universität Wien{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2021-09-01 |ISO|noerror=1}} }}
       |4=im Jahr
       |7=im
       |10=am
       |#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2021-09-01|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2021-09-01|T._Monat JJJJ}}
    | {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}|{{#if:650 plus – Geschichte der Universität WienUniversität Wien2017-03-07{{#if: 2021-09-01 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
       |  (
       | {{#if: | |  (}}
       }}{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||
          {{#invoke:Multilingual|format|{{{sprache}}}|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: 2017-03-07{{#if: 2021-09-01 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}|{{#if: |: {{
 #if: 
 | {{
     #ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | Vorlage:Str trim
     | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
     }}
 | {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | „Vorlage:Str trim“
     | {{#invoke:Text|quote
         |1={{#if: 
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
         |2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
         |3=1}} }}

}}{{#if:

   |  (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if:  | :  }}{{#if:  | , deutsch: „“ }})
   | {{#if: 
       |  ({{#if:  | , deutsch: „“ }})
       | {{#if:  |  (deutsch: „“) }}
 }}

}}{{#if: {{{zitat}}}

   | {{#if: 
       | {{#if: {{{zitat}}}
           | Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
   | Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if:  | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
             | Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
             | {{{ref}}} }}

}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:||{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:

   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://geschichte.univie.ac.at/de/artikel/tore-der-erinnerung-am-campus-der-universitaet-wien
       | {{#if:  | [3] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://geschichte.univie.ac.at/de/artikel/tore-der-erinnerung-am-campus-der-universitaet-wien
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://geschichte.univie.ac.at/de/artikel/tore-der-erinnerung-am-campus-der-universitaet-wien}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://geschichte.univie.ac.at/de/artikel/tore-der-erinnerung-am-campus-der-universitaet-wien Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://geschichte.univie.ac.at/de/artikel/tore-der-erinnerung-am-campus-der-universitaet-wien
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://geschichte.univie.ac.at/de/artikel/tore-der-erinnerung-am-campus-der-universitaet-wien}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://geschichte.univie.ac.at/de/artikel/tore-der-erinnerung-am-campus-der-universitaet-wien }}|{{#switch: 
   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://geschichte.univie.ac.at/de/artikel/tore-der-erinnerung-am-campus-der-universitaet-wien
       | {{#if:  | [4] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://geschichte.univie.ac.at/de/artikel/tore-der-erinnerung-am-campus-der-universitaet-wien
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://geschichte.univie.ac.at/de/artikel/tore-der-erinnerung-am-campus-der-universitaet-wien}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://geschichte.univie.ac.at/de/artikel/tore-der-erinnerung-am-campus-der-universitaet-wien Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://geschichte.univie.ac.at/de/artikel/tore-der-erinnerung-am-campus-der-universitaet-wien
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://geschichte.univie.ac.at/de/artikel/tore-der-erinnerung-am-campus-der-universitaet-wien}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://geschichte.univie.ac.at/de/artikel/tore-der-erinnerung-am-campus-der-universitaet-wien }} }}}}}}}}}}{{#if:|
        {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}

}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}</ref> Im Jahr 2010 wurde eine Büste von ihm am Maria Enzersdorfer Friedhof aufgestellt,<ref name="nön"/> nachdem er zwar hier begraben war, das Grab aber schon im 19. Jahrhundert bereits anheimgefallen war und neu belegt wurde.

Der Mondkrater Hell ist nach ihm benannt. Der Asteroid (3727) Maxhell ist ebenfalls nach ihm benannt. Das Museum der Universitätssternwarte Wien trägt seit 2012 den Namen „Astronomische Schausammlung ‚Maximilian Hell‘“.

Literatur

  • {{
  1. if:Hell, Maximilian | {{
#if:8  | {{
  #if: | Wurzbach: | Constantin von Wurzbach:}} {{#if:|{{#if:||Hell, Maximilian }}.|{{
   #if:||Hell, Maximilian }}.}}{{#if:| Nr. .}} In: {{
  #if: | Biographisches Lexikon. |Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich.}} 8. Theil. {{#if: | | {{#switch: 8

|1=Universitäts-Buchdruckerei L. C. Zamarski (vormals J. P. Sollinger) |2=Verlag der typografisch-literarisch-artistischen Anstalt (L. C. Zamarski, C. Dittmarsch & Comp.) |3 |4=Verlag der typogr.-literar.-artist. Anstalt (L. C. Zamarski, C. Dittmarsch & Comp.) |5=Verlag der typogr.-literar.-artist. Anstalt (L. C. Zamarski & C. Dittmarsch.) |6 |7 |8 |9 |10 |11 |12 |13 |14 |15 |16 |17 |18 |18 |19 |20 |21 |22 |23 |24 |25 |26 |27 |28 |29 |30 |31 |32 |33 |34 |35 |36 |37 |38 |39 |40 |41 |42 |43 |44 |45 |46 |47 |48 |49 |50 |51 |52 |53 |54 |55 |56 |57 |58 |59 |60=Kaiserlich-königliche Hof- und Staatsdruckerei }}, }} Wien {{#switch: 8 | 1=1856 | 2=1857 | 3=1858 | 4=1858 | 5=1859 | 6=1860 | 7=1861 | 8=1862 | 9=1863 | 10=1863 | 11=1864 | 12=1864 | 13=1865 | 14=1865 | 15=1866 | 16=1867 | 17=1867 | 18=1868 | 19=1868 | 20=1869 | 21=1870 | 22=1870 | 23=1872 | 24=1872 | 25=1873 | 26=1874 | 27=1874 | 28=1874 | 29=1875 | 30=1875 | 31=1876 | 32=1876 | 33=1877 | 34=1877 | 35=1877 | 36=1878 | 37=1878 | 38=1879 | 39=1879 | 40=1880 | 41=1880 | 42=1880 | 43=1881 | 44=1882 | 45=1882 | 46=1882 | 47=1883 | 48=1883 | 49=1884 | 50=1884 | 51=1885 | 52=1885 | 53=1886 | 54=1886 | 55=1887 | 56=1888 | 57=1889 | 58=1889 | 59=1890 | 60=1891 | #default = Bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben! }}{{#if:262|, S. 262{{ #if:266 | {{ #if: {{#iferror:{{#ifexpr:{{#switch: | R+ = abs | R- = -abs | Z = trunc | Z+ | N = abs trunc | Z- = -abs trunc}}( 262) = ( 262) {{#if: | round ({{{3}}}) }} | 1 }} }} | {{ #ifexpr: 262 != 266 |{{ #ifexpr: 266 = {{ #expr: 262 + 1 }}| f.|–266}}|}}|{{ #ifeq: 262 | 266 ||–266}}}}|}} (Digitalisat{{#if:|. }}).}}

 | Vorlage:BLKÖ - Parameterfehler Bandnummer nicht angegeben → Hilfe 
 }}

| Vorlage:BLKÖ - Parameterfehler Linkziel nicht angegeben → Hilfe }}

| 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }} | 0 | {{ #if:Hell, Maximilian|Hell, Maximilian|Maximilian Hell }} | [https://daten.digitale-sammlungen.de/~db/bsb000{{#switch: 11 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }}/images/index.html?seite={{#switch: 11 | 1={{ #expr: 691 + 16 }} | 2={{ #expr: 691 + 2 }} | 3={{ #expr: 691 + 2 }} | 4={{ #expr: 691 + 2 }} | 5={{ #expr: 691 + 2 }} | 6={{ #expr: 691 + 2 }} | 7={{ #expr: 691 + 2 }} | 8={{ #expr: 691 + 2 }} | 9={{#switch: 691 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 691 < 449 | {{ #expr: 691 + 2 }} | {{ #expr: 691 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 691 + 2 }} | 11={{ #expr: 691 + 2 }} | 12={{ #expr: 691 + 2 }} | 13={{ #expr: 691 + 2 }} | 14={{ #expr: 691 + 2 }} | 15={{ #expr: 691 + 2 }} | 16={{ #expr: 691 + 2 }} | 17={{ #expr: 691 + 2 }} | 18={{ #expr: 691 + 2 }} | 19={{ #expr: 691 + 2 }} | 20={{ #expr: 691 + 2 }} | 21={{ #expr: 691 + 2 }} | 22={{ #expr: 691 + 2 }} | 23={{ #expr: 691 + 2 }} | 24={{ #expr: 691 + 2 }} | 25={{ #expr: 691 + 2 }} | 26={{ #expr: 691 + 2 }} | 27={{ #expr: 691 + 2 }} | 28={{ #expr: 691 + 2 }} | 29={{ #expr: 691 + 2 }} | 30={{ #expr: 691 + 2 }} | 31={{ #expr: 691 + 2 }} | 32={{ #expr: 691 + 2 }} | 33={{ #expr: 691 + 2 }} | 34={{ #expr: 691 + 2 }} | 35={{ #expr: 691 + 2 }} | 36={{ #expr: 691 + 2 }} | 37={{ #expr: 691 + 2 }} | 38={{ #expr: 691 + 2 }} | 39={{ #expr: 691 + 2 }} | 40={{ #expr: 691 + 2 }} | 41={{ #expr: 691 + 2 }} | 42={{ #expr: 691 + 2 }} | 43={{ #expr: 691 + 2 }} | 44={{ #expr: 691 + 2 }} | 45={{ #expr: 691 + 6 }} | 46={{ #expr: 691 + 2 }} | 47={{ #expr: 691 + 2 }} | 48={{ #expr: 691 + 2 }} | 49={{ #expr: 691 + 2 }} | 50={{ #expr: 691 + 2 }} | 51={{ #expr: 691 + 2 }} | 52={{ #expr: 691 + 2 }} | 53={{ #expr: 691 + 2 }} | 54={{ #expr: 691 + 2 }} | 55={{ #expr: 691 + 3 }} | 56=691 | #default = 691 }} {{ #if:Hell, Maximilian|Hell, Maximilian|Maximilian Hell }}] }} }}{{#ifeq:Vorlage:Str rightc|.||.}} In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 11, Duncker & Humblot, Leipzig {{#switch: 11 | 1=1875 | 2=1875 | 3=1876 | 4=1876 | 5=1877 | 6=1877 | 7=1877 | 8=1878 | 9=1879 | 10=1879 | 11=1880 | 12=1880 | 13=1881 | 14=1881 | 15=1882 | 16=1882 | 17=1883 | 18=1883 | 19=1884 | 20=1884 | 21=1885 | 22=1885 | 23=1886 | 24=1887 | 25=1887 | 26=1888 | 27=1888 | 28=1889 | 29=1889 | 30=1890 | 31=1890 | 32=1891 | 33=1891 | 34=1892 | 35=1893 | 36=1893 | 37=1894 | 38=1894 | 39=1895 | 40=1896 | 41=1896 | 42=1897 | 43=1898 | 44=1898 | 45=1900 | 46=1902 | 47=1903 | 48=1904 | 49=1904 | 50=1905 | 51=1906 | 52=1906 | 53=1907 | 54=1908 | 55=1910 | 56=1912 | #default = Vorlage:ADB – bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben{{#ifeq:0|0|}} }}, S. 691{{ #if:693 | {{ #ifexpr: {{#switch: 11 | 1={{ #expr: 691 + 16 }} | 2={{ #expr: 691 + 2 }} | 3={{ #expr: 691 + 2 }} | 4={{ #expr: 691 + 2 }} | 5={{ #expr: 691 + 2 }} | 6={{ #expr: 691 + 2 }} | 7={{ #expr: 691 + 2 }} | 8={{ #expr: 691 + 2 }} | 9={{#switch: 691 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 691 < 449 | {{ #expr: 691 + 2 }} | {{ #expr: 691 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 691 + 2 }} | 11={{ #expr: 691 + 2 }} | 12={{ #expr: 691 + 2 }} | 13={{ #expr: 691 + 2 }} | 14={{ #expr: 691 + 2 }} | 15={{ #expr: 691 + 2 }} | 16={{ #expr: 691 + 2 }} | 17={{ #expr: 691 + 2 }} | 18={{ #expr: 691 + 2 }} | 19={{ #expr: 691 + 2 }} | 20={{ #expr: 691 + 2 }} | 21={{ #expr: 691 + 2 }} | 22={{ #expr: 691 + 2 }} | 23={{ #expr: 691 + 2 }} | 24={{ #expr: 691 + 2 }} | 25={{ #expr: 691 + 2 }} | 26={{ #expr: 691 + 2 }} | 27={{ #expr: 691 + 2 }} | 28={{ #expr: 691 + 2 }} | 29={{ #expr: 691 + 2 }} | 30={{ #expr: 691 + 2 }} | 31={{ #expr: 691 + 2 }} | 32={{ #expr: 691 + 2 }} | 33={{ #expr: 691 + 2 }} | 34={{ #expr: 691 + 2 }} | 35={{ #expr: 691 + 2 }} | 36={{ #expr: 691 + 2 }} | 37={{ #expr: 691 + 2 }} | 38={{ #expr: 691 + 2 }} | 39={{ #expr: 691 + 2 }} | 40={{ #expr: 691 + 2 }} | 41={{ #expr: 691 + 2 }} | 42={{ #expr: 691 + 2 }} | 43={{ #expr: 691 + 2 }} | 44={{ #expr: 691 + 2 }} | 45={{ #expr: 691 + 6 }} | 46={{ #expr: 691 + 2 }} | 47={{ #expr: 691 + 2 }} | 48={{ #expr: 691 + 2 }} | 49={{ #expr: 691 + 2 }} | 50={{ #expr: 691 + 2 }} | 51={{ #expr: 691 + 2 }} | 52={{ #expr: 691 + 2 }} | 53={{ #expr: 691 + 2 }} | 54={{ #expr: 691 + 2 }} | 55={{ #expr: 691 + 3 }} | 56=691 | #default = 691 }} != {{#switch: 11 | 1={{ #expr: 693 + 16 }} | 2={{ #expr: 693 + 2 }} | 3={{ #expr: 693 + 2 }} | 4={{ #expr: 693 + 2 }} | 5={{ #expr: 693 + 2 }} | 6={{ #expr: 693 + 2 }} | 7={{ #expr: 693 + 2 }} | 8={{ #expr: 693 + 2 }} | 9={{#switch: 693 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 693 < 449 | {{ #expr: 693 + 2 }} | {{ #expr: 693 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 693 + 2 }} | 11={{ #expr: 693 + 2 }} | 12={{ #expr: 693 + 2 }} | 13={{ #expr: 693 + 2 }} | 14={{ #expr: 693 + 2 }} | 15={{ #expr: 693 + 2 }} | 16={{ #expr: 693 + 2 }} | 17={{ #expr: 693 + 2 }} | 18={{ #expr: 693 + 2 }} | 19={{ #expr: 693 + 2 }} | 20={{ #expr: 693 + 2 }} | 21={{ #expr: 693 + 2 }} | 22={{ #expr: 693 + 2 }} | 23={{ #expr: 693 + 2 }} | 24={{ #expr: 693 + 2 }} | 25={{ #expr: 693 + 2 }} | 26={{ #expr: 693 + 2 }} | 27={{ #expr: 693 + 2 }} | 28={{ #expr: 693 + 2 }} | 29={{ #expr: 693 + 2 }} | 30={{ #expr: 693 + 2 }} | 31={{ #expr: 693 + 2 }} | 32={{ #expr: 693 + 2 }} | 33={{ #expr: 693 + 2 }} | 34={{ #expr: 693 + 2 }} | 35={{ #expr: 693 + 2 }} | 36={{ #expr: 693 + 2 }} | 37={{ #expr: 693 + 2 }} | 38={{ #expr: 693 + 2 }} | 39={{ #expr: 693 + 2 }} | 40={{ #expr: 693 + 2 }} | 41={{ #expr: 693 + 2 }} | 42={{ #expr: 693 + 2 }} | 43={{ #expr: 693 + 2 }} | 44={{ #expr: 693 + 2 }} | 45={{ #expr: 693 + 6 }} | 46={{ #expr: 693 + 2 }} | 47={{ #expr: 693 + 2 }} | 48={{ #expr: 693 + 2 }} | 49={{ #expr: 693 + 2 }} | 50={{ #expr: 693 + 2 }} | 51={{ #expr: 693 + 2 }} | 52={{ #expr: 693 + 2 }} | 53={{ #expr: 693 + 2 }} | 54={{ #expr: 693 + 2 }} | 55={{ #expr: 693 + 3 }} | 56=693 | #default = 693 }} |{{ #ifexpr: {{#switch: 11 | 1={{ #expr: 693 + 16 }} | 2={{ #expr: 693 + 2 }} | 3={{ #expr: 693 + 2 }} | 4={{ #expr: 693 + 2 }} | 5={{ #expr: 693 + 2 }} | 6={{ #expr: 693 + 2 }} | 7={{ #expr: 693 + 2 }} | 8={{ #expr: 693 + 2 }} | 9={{#switch: 693 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 693 < 449 | {{ #expr: 693 + 2 }} | {{ #expr: 693 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 693 + 2 }} | 11={{ #expr: 693 + 2 }} | 12={{ #expr: 693 + 2 }} | 13={{ #expr: 693 + 2 }} | 14={{ #expr: 693 + 2 }} | 15={{ #expr: 693 + 2 }} | 16={{ #expr: 693 + 2 }} | 17={{ #expr: 693 + 2 }} | 18={{ #expr: 693 + 2 }} | 19={{ #expr: 693 + 2 }} | 20={{ #expr: 693 + 2 }} | 21={{ #expr: 693 + 2 }} | 22={{ #expr: 693 + 2 }} | 23={{ #expr: 693 + 2 }} | 24={{ #expr: 693 + 2 }} | 25={{ #expr: 693 + 2 }} | 26={{ #expr: 693 + 2 }} | 27={{ #expr: 693 + 2 }} | 28={{ #expr: 693 + 2 }} | 29={{ #expr: 693 + 2 }} | 30={{ #expr: 693 + 2 }} | 31={{ #expr: 693 + 2 }} | 32={{ #expr: 693 + 2 }} | 33={{ #expr: 693 + 2 }} | 34={{ #expr: 693 + 2 }} | 35={{ #expr: 693 + 2 }} | 36={{ #expr: 693 + 2 }} | 37={{ #expr: 693 + 2 }} | 38={{ #expr: 693 + 2 }} | 39={{ #expr: 693 + 2 }} | 40={{ #expr: 693 + 2 }} | 41={{ #expr: 693 + 2 }} | 42={{ #expr: 693 + 2 }} | 43={{ #expr: 693 + 2 }} | 44={{ #expr: 693 + 2 }} | 45={{ #expr: 693 + 6 }} | 46={{ #expr: 693 + 2 }} | 47={{ #expr: 693 + 2 }} | 48={{ #expr: 693 + 2 }} | 49={{ #expr: 693 + 2 }} | 50={{ #expr: 693 + 2 }} | 51={{ #expr: 693 + 2 }} | 52={{ #expr: 693 + 2 }} | 53={{ #expr: 693 + 2 }} | 54={{ #expr: 693 + 2 }} | 55={{ #expr: 693 + 3 }} | 56=693 | #default = 693 }} = {{ #expr: {{#switch: 11 | 1={{ #expr: 691 + 16 }} | 2={{ #expr: 691 + 2 }} | 3={{ #expr: 691 + 2 }} | 4={{ #expr: 691 + 2 }} | 5={{ #expr: 691 + 2 }} | 6={{ #expr: 691 + 2 }} | 7={{ #expr: 691 + 2 }} | 8={{ #expr: 691 + 2 }} | 9={{#switch: 691 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 691 < 449 | {{ #expr: 691 + 2 }} | {{ #expr: 691 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 691 + 2 }} | 11={{ #expr: 691 + 2 }} | 12={{ #expr: 691 + 2 }} | 13={{ #expr: 691 + 2 }} | 14={{ #expr: 691 + 2 }} | 15={{ #expr: 691 + 2 }} | 16={{ #expr: 691 + 2 }} | 17={{ #expr: 691 + 2 }} | 18={{ #expr: 691 + 2 }} | 19={{ #expr: 691 + 2 }} | 20={{ #expr: 691 + 2 }} | 21={{ #expr: 691 + 2 }} | 22={{ #expr: 691 + 2 }} | 23={{ #expr: 691 + 2 }} | 24={{ #expr: 691 + 2 }} | 25={{ #expr: 691 + 2 }} | 26={{ #expr: 691 + 2 }} | 27={{ #expr: 691 + 2 }} | 28={{ #expr: 691 + 2 }} | 29={{ #expr: 691 + 2 }} | 30={{ #expr: 691 + 2 }} | 31={{ #expr: 691 + 2 }} | 32={{ #expr: 691 + 2 }} | 33={{ #expr: 691 + 2 }} | 34={{ #expr: 691 + 2 }} | 35={{ #expr: 691 + 2 }} | 36={{ #expr: 691 + 2 }} | 37={{ #expr: 691 + 2 }} | 38={{ #expr: 691 + 2 }} | 39={{ #expr: 691 + 2 }} | 40={{ #expr: 691 + 2 }} | 41={{ #expr: 691 + 2 }} | 42={{ #expr: 691 + 2 }} | 43={{ #expr: 691 + 2 }} | 44={{ #expr: 691 + 2 }} | 45={{ #expr: 691 + 6 }} | 46={{ #expr: 691 + 2 }} | 47={{ #expr: 691 + 2 }} | 48={{ #expr: 691 + 2 }} | 49={{ #expr: 691 + 2 }} | 50={{ #expr: 691 + 2 }} | 51={{ #expr: 691 + 2 }} | 52={{ #expr: 691 + 2 }} | 53={{ #expr: 691 + 2 }} | 54={{ #expr: 691 + 2 }} | 55={{ #expr: 691 + 3 }} | 56=691 | #default = 691 }} + 1 }} | f|–693}}|}} |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{ #if:ADB:Hell, Maximilian||{{#ifeq:0|0|}}}}

  • {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}{{#ifeq: 0 | 0
   | {{#if: 473
       |
       | Vorlage:NDB – bitte Seitenzahl(en) angeben
     }}{{#if: 119502208
         | {{#if: {{#invoke:URIutil|isDNBvalid|119502208}}
             | {{#if: 
                 | Vorlage:NDB – Wenn GND dann kein SFZ angeben
               }}
             | Vorlage:NDB – GND unzulässig
           }}
         | {{#if: 
             | {{#if: 
                 | {{#ifeq: 471693 | 4526413
                     |
                     | Vorlage:NDB7= ist obsolet, jetzt SFZ=
                   }}
               }}
             | {{#ifeq:  | 1
                 | 
                 | 
               }}
           }}
     }}{{#if: 
         | {{#ifeq: 471693 | 11376103
             |
             | Vorlage:NDBWerktitel= war ein Irrtum, jetzt Werkliste=
           }}
       }}

}}{{#if:

   | {{#if: 
       |
       | 
     }}

}}

|1=Hamm 1975. 2., unveränderte Auflage. Hamm 1990, ISBN 3-88309-013-1 |2=Hamm 1990, ISBN 3-88309-032-8 |3=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-035-2 |4=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-038-7 |5=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-043-3 |6=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-044-1 |7=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-048-4 |8=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-053-0 |9=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-058-1 |10=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-062-X |11=Herzberg 1996, ISBN 3-88309-064-6 |12=Herzberg 1997, ISBN 3-88309-068-9 |13=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-072-7 |14=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-073-5 |15=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-077-8 |16=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-079-4 |17=Herzberg 2000, ISBN 3-88309-080-8 |18=Herzberg 2001, ISBN 3-88309-086-7 |19=Nordhausen 2001, ISBN 3-88309-089-1 |20=Nordhausen 2002, ISBN 3-88309-091-3 |21=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-110-3 |22=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-133-2 |23=Nordhausen 2004, ISBN 3-88309-155-3 |24=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-247-9 |25=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-332-7 |26=Nordhausen 2006, ISBN 3-88309-354-8 |27=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-393-2 |28=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-413-7 |29=Nordhausen 2008, ISBN 978-3-88309-452-6 |30=Nordhausen 2009, ISBN 978-3-88309-478-6 |31=Nordhausen 2010, ISBN 978-3-88309-544-8 |32=Nordhausen 2011, ISBN 978-3-88309-615-5 |33=Nordhausen 2012, ISBN 978-3-88309-690-2 |34=Nordhausen 2013, ISBN 978-3-88309-766-4 |35=Nordhausen 2014, ISBN 978-3-88309-882-1 |36=Nordhausen 2015, ISBN 978-3-88309-920-0 |37=Nordhausen 2016, ISBN 978-3-95948-142-7 |38=Nordhausen 2017, ISBN 978-3-95948-259-2 |39=Nordhausen 2018, ISBN 978-3-95948-350-6 |40=Nordhausen 2019, ISBN 978-3-95948-426-8 |41=Nordhausen 2020, ISBN 978-3-95948-474-9 |42=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-505-0 |43=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-536-4 |44=Nordhausen 2022, ISBN 978-3-95948-556-2 |45=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-584-5 |46=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-590-6 |47=Nordhausen 2024, ISBN 978-3-689-11006-2 |48=Nordhausen 2025, ISBN 978-3-689-11017-8 }}{{#if:|, Sp. }}{{#if:632–636|, Sp. {{#iferror:{{#expr:632–636}}|632–636|{{#expr:1*632–636*0}}–{{#expr:-(0*632–636*1)}}}}}}}}{{#if:|}}{{#if:|}}.{{#if: 17 | |{{#ifeq:||}}}}

  • Alexander Moutchnik: Forschung und Lehre in der zweiten Hälfte des 18. Jahrhunderts. Der Naturwissenschaftler und Universitätsprofessor Christian Mayer SJ (1719–1783) (= Algorismus. Studien zur Geschichte der Mathematik und der Naturwissenschaften. Band 54). Rauner, Augsburg 2006, ISBN 3-936905-16-9 (Inhaltsverzeichnis).
  • Eckart Roloff: Der Venus zuliebe nach Vardø. Anno 1768 reiste ein Jesuit von Wien aus ins nördlichste Norwegen. Warum? Ausgerechnet dort ermittelte er die Entfernung zwischen Erde und Sonne. In: dialog. Mitteilungen der Deutsch-Norwegischen Gesellschaft e. V. 28. Jahrgang, Nr. 35, Bonn 2009, S. 39–42.
  • Nora Pärr: Maximilian Hell und sein wissenschaftliches Umfeld im Wien des 18. Jahrhunderts. Dissertation. Universität Wien 2011, ISBN 978-3-88309-490-8 (online, PDF; 10,6 MB).
  • Per Pippin Aspaas: Maximilian Hell (1720–92) and the ends of Jesuit science in Enlightenment Europe, Leiden: Brill 2019 (Jesuit Studies; 27), ISBN 978-90-04-36135-5.

Weblinks

[{{canonicalurl:Commons:Category:{{#if:|{{{1}}}|Maximilian Hell}}|uselang=de}} Commons: {{#if:|{{{2}}}|{{#if:|{{{1}}}|{{#invoke:WLink|getArticleBase}}}}}}]{{#switch:1

|X|x= |0|-= |S|s= – Sammlung von Bildern |1|= – Sammlung von Bildern{{#if:

    | {{#switch: {{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}/{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}
        |1/=  und Videos
        |1/1=, Videos und Audiodateien
        |/1=  und Audiodateien}}
    | , Videos und Audiodateien
  }}

|#default= – }}{{#if:

   | {{#ifeq: {{#invoke:Str|left||9}} 
       | category: 
| FEHLER: Ohne Category: angeben!}}}}

Vorlage:Wikidata-Registrierung

  • Maximilian Hell (engl.)
  • Handschriftlicher Nachlass an der Universitätssternwarte Wien
  • Archiv der Universitätssternwarte Wien
  • Elektronische Facsimile-Editionen der Buchsammlung der Universitätssternwarte Wien
  • Eintrag zu {{#if: ||Maximilian Hell }} im Austria-Forum{{#if: |, Autor/Redaktion: |}}{{#if: |, }}{{#ifeq:{{#invoke:Str|left|AEIOU/Hell,_Maximilian|21}}|Wissenssammlungen/ABC| (im ABC zur Volkskunde Österreichs)}}{{#ifeq:{{#invoke:Str|left|AEIOU/Hell,_Maximilian|22}}|Wissenssammlungen/Bild| (im Fotoalbum)}}{{#ifeq:{{#invoke:Str|left|AEIOU/Hell,_Maximilian|21}}|Wissenssammlungen/Bio| (Biographie)}}{{#ifeq:{{#invoke:Str|left|AEIOU/Hell,_Maximilian|23}}|Wissenssammlungen/Brief| (als Briefmarkendarstellung)}}{{#ifeq:{{#invoke:Str|left|AEIOU/Hell,_Maximilian|22}}|Wissenssammlungen/Münz| (im Münzenalbum)}}{{#ifeq:{{#invoke:Str|left|AEIOU/Hell,_Maximilian|22}}|Wissenssammlungen/Denk| (Denkmäler, Freiplastik und andere bedeutende Kunstwerke)}}{{#ifeq:{{#invoke:Str|left|AEIOU/Hell,_Maximilian|24}}|Wissenssammlungen/Essays| (in der Essaysammlung)}}{{#ifeq:{{#invoke:Str|left|AEIOU/Hell,_Maximilian|23}}|Wissenssammlungen/Fauna| (Österreichische Fauna)}}{{#ifeq:{{#invoke:Str|left|AEIOU/Hell,_Maximilian|23}}|Wissenssammlungen/Flora| (Österreichische Flora)}}{{#ifeq:{{#invoke:Str|left|AEIOU/Hell,_Maximilian|23}}|Wissenssammlungen/Musik| (im Musik-Lexikon)}}{{#ifeq:{{#invoke:Str|left|AEIOU/Hell,_Maximilian|24}}| Wissenssammlungen/Sakral| (Kapitel Sakralbauten)}}{{#ifeq:{{#invoke:Str|left|AEIOU/Hell,_Maximilian|27}}|Wissenssammlungen/Symbole| (in der Sammlung Symbole Österreichs)}}{{#ifeq:{{#invoke:Str|left|AEIOU/Hell,_Maximilian|5}}|AEIOU| (im AEIOU-Österreich-Lexikon)}}{{#ifeq:{{#invoke:Str|left|AEIOU/Hell,_Maximilian|6}}|Heimat| (im Heimatlexikon)}}{{#ifeq:{{#invoke:Str|left|AEIOU/Hell,_Maximilian|50}}|Wissenssammlungen/Bibliothek/Österreichisches_Pers| (im Österreichischen Personenlexikon der Ersten und Zweiten Republik)}}{{#ifeq:{{#invoke:Str|left|AEIOU/Hell,_Maximilian|9}}|Web_Books| (als E-Book)}}
  • Eintrag zu (3727) Maxhell im Minor Planet Center der IAU

Einzelnachweise

<references/>

{{#ifeq: p | p | | {{#if: 119502208n/86/5809432035360 | |

}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 119502208 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 119502208 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n/86/58094 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n/86/58094 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 32035360 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 32035360 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung

{{#if: Hell, Maximilian | {{#if: | {{#if: österreichischer Astronom und Jesuit | {{#if: 15. Mai 1720 | {{#if: Schemnitz | {{#if: 14. April 1792 | {{#if: Wien |

Vorlage:Wikidata-Registrierung