Zum Inhalt springen

Radiomodulator

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie

Radiomodulatoren ({{#invoke:Vorlage:lang|full|CODE=en|SCRIPTING=Latn|SERVICE=englisch}}) sind Wirkstoffe, die bei der Strahlentherapie zur Anwendung kommen können und nach ihrer Verabreichung die Wirkung ionisierender Strahlung auf Körpergewebe gezielt beeinflussen. Sie können dabei entweder die Strahlungempfindlichkeit von bösartigen Zellen (Krebs) erhöhen (Radiosensitizer) oder die Strahlungempfindlichkeit des Normalgewebes reduzieren (Radioprotektoren).

Die Radiomodulatoren werden in folgende Gruppen eingeteilt:<ref name="schmoll">W. Rhomberg, J. Dunst: Radiosensitizer. In: H. J. Schmoll, K. Höffken, K. Possinger (Hrsg.): Kompendium Internistische Onkologie Standards in Diagnostik und Therapie. Springer, 2005, ISBN 3-540-20657-4, S. 619 ({{#if: YIKk5BxGeJQC | {{#if: {{#if: ||1}} {{#if: YIKk5BxGeJQC ||1}} | <0|&pg={{#if:|RA{{{Band}}}-}}PA619|&pg=619}}{{#if:|&q=}}#v=onepage|{{#if:|&pg=|}}{{#if:|&q=}}}}{{#if:|q=%7B%7B%7BSuchbegriff%7D%7D%7D}}|{{#if:|q=%7B%7B%7BSuchbegriff%7D%7D%7D}}}} {{#if:|{{#invoke:WLink|getEscapedTitle|{{{Linktext}}}}}|eingeschränkte Vorschau}}{{#if:|| in der Google-Buchsuche}}{{#ifeq:|US|-USA}}{{#if: YIKk5BxGeJQC |{{#invoke: Vorlage:GoogleBook|fine |id=YIKk5BxGeJQC |errN=Parameter „BuchID“ hat falsche Länge |errC=Parameter „BuchID“ enthält ungültige Zeichen |errH=# in der „BuchID“ |errP=Parameterzuweisungen in der „BuchID“ |class=editoronly |cat={{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Google Buch}} |template= Vorlage:Google Buch}} }} | Es darf nur genau einer der beiden Parameter „Suchbegriff“ oder „BuchID“ ausgefüllt werden. Bitte beachte die in der Vorlage:Google Buch befindliche Dokumentation und prüfe die verwendeten Parameter.{{#ifeq: 0 | 0 | }}}} | Es muss mindestens einer der beiden Parameter „Suchbegriff“ oder „BuchID“ ausgefüllt werden. Bitte beachte die in der Vorlage:Google Buch befindliche Dokumentation und prüfe die verwendeten Parameter.{{#ifeq: 0 | 0 | }}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= |opt= Suchbegriff= BuchID= Seite= Band= SeitenID= Hervorhebung= Linktext= Land= KeinText= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Google Buch}} |template= Vorlage:Google Buch |format= }}{{#if:|{{#if:{{#invoke:WLink|isBracketedLink|{{{Linktext}}}}}|}}}}).</ref>

}}{{#ifeq:0|1

        |{{#switch:00
                  |11= (print/online)
                  |10= (print)
                  |01= (online)
          }}

}}{{#ifeq:0|0

        |{{#ifeq:0|0
              |{{#if:{{#invoke:URIutil|isISSNvalid|1=0030-2414}}
                    |
                    |{{#invoke:TemplUtl|failure|ISSN ungültig}}}}}}

}}, S. 445–449. PMID 1281535 (Review).</ref> Interleukin-2 oder Gestagene

}}{{#ifeq:0|1

        |{{#switch:00
                  |11= (print/online)
                  |10= (print)
                  |01= (online)
          }}

}}{{#ifeq:0|0

        |{{#ifeq:0|0
              |{{#if:{{#invoke:URIutil|isISSNvalid|1=1756-9966}}
                    |
                    |{{#invoke:TemplUtl|failure|ISSN ungültig}}}}}}

}}, S. 1, doi:10.1186/1756-9966-28-1. PMID 19126230, }} PMC 2648943 (freier Volltext{{#if:|, PDF}}).</ref>, Krebsimmuntherapien oder Apoptoseinduktoren

  • Radioprotektoren, wie beispielsweise Amifostin,<ref>R. Roth: Supportive onkologische Therapie: Zytoprotektion mit Amifostin. In: Deutsches Ärzteblatt. 93, 1996, A-331/B-281/C-263</ref> Serotonin,<ref>J. R. Maisin, C. Albert, A. Henry: Reduction of short-term radiation lethality by biological response modifiers given alone or in association with other chemical protectors. In: Radiation research. Band 135, Nummer 3, September 1993, {{#invoke:URIutil|{{#ifeq:1|1|linkISSN|targetISSN}}|0033-7587|0}}{{#ifeq:1|0|[!]

}}{{#ifeq:0|1

        |{{#switch:00
                  |11= (print/online)
                  |10= (print)
                  |01= (online)
          }}

}}{{#ifeq:0|0

        |{{#ifeq:0|0
              |{{#if:{{#invoke:URIutil|isISSNvalid|1=0033-7587}}
                    |
                    |{{#invoke:TemplUtl|failure|ISSN ungültig}}}}}}

}}, S. 332–337. PMID 8397428.</ref> Melatonin<ref>A. Shirazi, G. Ghobadi, M. Ghazi-Khansari: A radiobiological review on melatonin: a novel radioprotector. In: Journal of radiation research. Band 48, Nummer 4, Juli 2007, {{#invoke:URIutil|{{#ifeq:1|1|linkISSN|targetISSN}}|0449-3060|0}}{{#ifeq:1|0|[!] }}{{#ifeq:0|1

        |{{#switch:00
                  |11= (print/online)
                  |10= (print)
                  |01= (online)
          }}

}}{{#ifeq:0|0

        |{{#ifeq:0|0
              |{{#if:{{#invoke:URIutil|isISSNvalid|1=0449-3060}}
                    |
                    |{{#invoke:TemplUtl|failure|ISSN ungültig}}}}}}

}}, S. 263–272. PMID 17641465 (Review).</ref> oder Pyridoxin<ref>D. Thotala, S. Chetyrkin, B. Hudson, D. Hallahan, P. Voziyan, E. Yazlovitskaya: Pyridoxamine protects intestinal epithelium from ionizing radiation-induced apoptosis. In: Free Radical Biology and Medicine. Band 47, Nummer 6, September 2009, {{#invoke:URIutil|{{#ifeq:1|1|linkISSN|targetISSN}}|1873-4596|0}}{{#ifeq:1|0|[!] }}{{#ifeq:0|1

        |{{#switch:00
                  |11= (print/online)
                  |10= (print)
                  |01= (online)
          }}

}}{{#ifeq:0|0

        |{{#ifeq:0|0
              |{{#if:{{#invoke:URIutil|isISSNvalid|1=1873-4596}}
                    |
                    |{{#invoke:TemplUtl|failure|ISSN ungültig}}}}}}

}}, S. 779–785, doi:10.1016/j.freeradbiomed.2009.06.020. PMID 19540915, }} PMC 2739572 (freier Volltext{{#if:|, PDF}}).</ref>

Die meisten Radiomodulatoren haben noch keine Zulassung als Arzneimittel. Einige Wirkstoffe sind für andere Indikationen zugelassen.

Literatur

  • A. J. Chalmers, S. M. Bentzen, F. M. Buffa: A general framework for quantifying the effects of DNA repair inhibitors on radiation sensitivity as a function of dose. In: Theoretical biology & medical modelling. Band 4, 2007, {{#invoke:URIutil|{{#ifeq:1|1|linkISSN|targetISSN}}|1742-4682|0}}{{#ifeq:1|0|[!]

}}{{#ifeq:0|1

        |{{#switch:00
                  |11= (print/online)
                  |10= (print)
                  |01= (online)
          }}

}}{{#ifeq:0|0

        |{{#ifeq:0|0
              |{{#if:{{#invoke:URIutil|isISSNvalid|1=1742-4682}}
                    |
                    |{{#invoke:TemplUtl|failure|ISSN ungültig}}}}}}

}}, S. 25, doi:10.1186/1742-4682-4-25. PMID 17640390, }} PMC 1950494 (freier Volltext{{#if:|, PDF}}).

}}{{#ifeq:0|1

        |{{#switch:00
                  |11= (print/online)
                  |10= (print)
                  |01= (online)
          }}

}}{{#ifeq:0|0

        |{{#ifeq:0|0
              |{{#if:{{#invoke:URIutil|isISSNvalid|1=0360-3016}}
                    |
                    |{{#invoke:TemplUtl|failure|ISSN ungültig}}}}}}

}}, S. 459–462. PMID 1735678.

  • J. F. Fowler: Eighth annual Juan del Regato lecture. Chemical modifiers of radiosensitivity–theory and reality: a review. In: International journal of radiation oncology, biology, physics. Band 11, Nummer 4, April 1985, {{#invoke:URIutil|{{#ifeq:1|1|linkISSN|targetISSN}}|0360-3016|0}}{{#ifeq:1|0|[!]

}}{{#ifeq:0|1

        |{{#switch:00
                  |11= (print/online)
                  |10= (print)
                  |01= (online)
          }}

}}{{#ifeq:0|0

        |{{#ifeq:0|0
              |{{#if:{{#invoke:URIutil|isISSNvalid|1=0360-3016}}
                    |
                    |{{#invoke:TemplUtl|failure|ISSN ungültig}}}}}}

}}, S. 665–674. PMID 3884559 (Review).

  • T. L. Phillips: Chemical modifiers of cancer treatment. In: International journal of radiation oncology, biology, physics. Band 10, Nummer 9, September 1984, {{#invoke:URIutil|{{#ifeq:1|1|linkISSN|targetISSN}}|0360-3016|0}}{{#ifeq:1|0|[!]

}}{{#ifeq:0|1

        |{{#switch:00
                  |11= (print/online)
                  |10= (print)
                  |01= (online)
          }}

}}{{#ifeq:0|0

        |{{#ifeq:0|0
              |{{#if:{{#invoke:URIutil|isISSNvalid|1=0360-3016}}
                    |
                    |{{#invoke:TemplUtl|failure|ISSN ungültig}}}}}}

}}, S. 1791–1794. PMID 6480462.

Einzelnachweise

<references />