Zum Inhalt springen

Urban Loritz

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie

Vorlage:Österreichbezogen

Datei:Urban Loritz Denkmal 02.JPG
Denkmal für Urban Loritz am Urban-Loritz-Platz in Wien-Neubau

Urban Loritz OSB (* 1. Jänner 1807 in Wien; † 30. September 1881 ebenda; eigentlich Joseph Loritz) war ein österreichischer Benediktiner und Seelsorger.

Leben

Loritz, der Sohn eines Uhrmachers, trat nach dem Besuch des Wiener Schottengymnasiums 1825 in die Schottenabtei ein, absolvierte das Studium der Theologie an der Universität Wien und wurde 1830 zum Priester geweiht. 1831 meldete er sich freiwillig zur Seelsorge im Gumpendorfer Choleraspital. Auch als Kooperator in Eggendorf im Thale ab 1832 kümmerte er sich um Infektionskranke, erkrankte aber selbst an den Blattern. Von 1836 bis 1841 war er an der Katholisch-Theologischen Fakultät der Wiener Universität supplierender Professor für Pädagogik und Pastoraltheologie sowie akademischer Prediger. 1841 wurde er Kooperator in Schottenfeld unter Honorius Kraus, dem er 1850 als Pfarrer nachfolgte.<ref>Im Taufbuch der Pfarre Schottenfeld unterfertigt Loritz am 27. Juni 1850 noch als Kooperator, am 29. Juni 1850 bereits als Pfarrer.</ref> Dieses Amt bekleidete er bis zu seinem Lebensende 1881.

Dem Vorbild seines Amtsvorgängers Kraus folgend, engagierte er sich für die sozial Schwächeren, besonders die Kinder und Jugendlichen, und bemühte sich um eine Überwindung der sozialen Unterschiede und Spannungen. 1853 gründete er eine Kleinkinderbewahranstalt für verwahrloste Kinder. Darüber hinaus war er auch schriftstellerisch tätig. Aufgrund seiner volkstümlichen und originellen Art entwickelte er sich zu einer der populärsten Seelsorgerpersönlichkeiten im Wien des 19. Jahrhunderts.

Datei:W13-FriedhofHietzing Urban Loritz Gr10Nr145.jpg
Das Grab am Hietzinger Friedhof

Für seine Verdienste erhielt Loritz 1867 das Goldene Verdienstkreuz mit der Krone und 1869 die Goldene Salvator-Medaille der Stadt Wien; die Universität Wien ernannte ihn 1880 zum Ehrendoktor. 1892 wurde in Wien-Neubau (7. Bezirk) der Urban-Loritz-Platz nach ihm benannt, 1901 ebenda eine Bronzebüste mit der Aufschrift „Dem Menschenfreunde Pater Urban Loritz“ aufgestellt.

Urban Loritz wurde in Wien auf dem Hietzinger Friedhof in einem ehrenhalber gewidmeten Grab (Gruppe 10, Nummer 145) bestattet.

Werke (Auswahl)

  • Der Herr sei mit Euch! Gebeth- und Erbauungsbuch für katholische Christen. Wien 1844 (6. Aufl. 1860).
  • Des Kindes Engel. Gebeth- und Erbauungsbuch für christkatholische Jugend. Wien 1846.
  • Blätter aus dem Tagebuch meiner Pilgerreise in das heilige Land im Jahre 1855. Wien 1856 (4. Aufl. 1862).

Literatur

  • Scriptores Ordinis S. Benedicti, qui 1750–1880 fuerunt in Imperio Austriaco-Hungarico. Wien 1881, S. 279 f.
  • {{#if: Ekkart Sauser|Ekkart Sauser: }}Loritz, Urban (Joseph). In: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL){{#if:22|. Band 22, Bautz, {{#switch:22

|1=Hamm 1975. 2., unveränderte Auflage. Hamm 1990, ISBN 3-88309-013-1 |2=Hamm 1990, ISBN 3-88309-032-8 |3=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-035-2 |4=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-038-7 |5=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-043-3 |6=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-044-1 |7=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-048-4 |8=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-053-0 |9=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-058-1 |10=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-062-X |11=Herzberg 1996, ISBN 3-88309-064-6 |12=Herzberg 1997, ISBN 3-88309-068-9 |13=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-072-7 |14=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-073-5 |15=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-077-8 |16=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-079-4 |17=Herzberg 2000, ISBN 3-88309-080-8 |18=Herzberg 2001, ISBN 3-88309-086-7 |19=Nordhausen 2001, ISBN 3-88309-089-1 |20=Nordhausen 2002, ISBN 3-88309-091-3 |21=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-110-3 |22=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-133-2 |23=Nordhausen 2004, ISBN 3-88309-155-3 |24=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-247-9 |25=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-332-7 |26=Nordhausen 2006, ISBN 3-88309-354-8 |27=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-393-2 |28=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-413-7 |29=Nordhausen 2008, ISBN 978-3-88309-452-6 |30=Nordhausen 2009, ISBN 978-3-88309-478-6 |31=Nordhausen 2010, ISBN 978-3-88309-544-8 |32=Nordhausen 2011, ISBN 978-3-88309-615-5 |33=Nordhausen 2012, ISBN 978-3-88309-690-2 |34=Nordhausen 2013, ISBN 978-3-88309-766-4 |35=Nordhausen 2014, ISBN 978-3-88309-882-1 |36=Nordhausen 2015, ISBN 978-3-88309-920-0 |37=Nordhausen 2016, ISBN 978-3-95948-142-7 |38=Nordhausen 2017, ISBN 978-3-95948-259-2 |39=Nordhausen 2018, ISBN 978-3-95948-350-6 |40=Nordhausen 2019, ISBN 978-3-95948-426-8 |41=Nordhausen 2020, ISBN 978-3-95948-474-9 |42=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-505-0 |43=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-536-4 |44=Nordhausen 2022, ISBN 978-3-95948-556-2 |45=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-584-5 |46=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-590-6 |47=Nordhausen 2024, ISBN 978-3-689-11006-2 |48=Nordhausen 2025, ISBN 978-3-689-11017-8 }}{{#if:|, Sp. }}{{#if:793–794|, Sp. {{#iferror:{{#expr:793–794}}|793–794|{{#expr:1*793–794*0}}–{{#expr:-(0*793–794*1)}}}}}}}}{{#if:|}}{{#if:|}}.{{#if: 22 | |{{#ifeq:||}}}}

Weblinks

[{{canonicalurl:Commons:Category:{{#if:|{{{1}}}|Urban Loritz}}|uselang=de}} Commons: {{#if:|{{{2}}}|{{#if:|{{{1}}}|{{#invoke:WLink|getArticleBase}}}}}}]{{#switch:1

|X|x= |0|-= |S|s= – Sammlung von Bildern |1|= – Sammlung von Bildern{{#if:

    | {{#switch: {{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}/{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}
        |1/=  und Videos
        |1/1=, Videos und Audiodateien
        |/1=  und Audiodateien}}
    | , Videos und Audiodateien
  }}

|#default= – }}{{#if:

   | {{#ifeq: {{#invoke:Str|left||9}} 
       | category: 
| FEHLER: Ohne Category: angeben!}}}}

Vorlage:Wikidata-Registrierung

| 1 = 1957 | 2 = 1959 | 3 = 1965 | 4 = 1969 | 5 = 1972 | 6 = 1975, ISBN 3-7001-0128-7 | 7 = 1978, ISBN 3-7001-0187-2 | 8 = 1983, ISBN 3-7001-0187-2 | 9 = 1988, ISBN 3-7001-1483-4 | 10 = 1994, ISBN 3-7001-2186-5 | 11 = 1999, ISBN 3-7001-2803-7 | 12 = 2005, ISBN 3-7001-3580-7 | 13 = 2010, ISBN 978-3-7001-6963-5 | 14 = 2015, ISBN 978-3-7001-7794-4 | 15 = 2018, ISBN 978-3-7001-8383-9 | 16 = 2019– | #default = 1957 ff. }}, S. 324{{#if: 325 | {{#ifeq: 324 | 325 | | {{#ifexpr: 324 + 1 = 325 |  f. | –325 }}{{#ifexpr: 324 < 325 | (Direktlinks auf S. 324, 324 + 1 }}.pdf S. {{#expr: 324 + 1 }}{{#ifexpr: 324 + 1 < 325 | , 324 + 2 }}.pdf S. {{#expr: 324 + 2 }}{{#ifexpr: 324 + 2 < 325 | , 324 + 3 }}.pdf S. {{#expr: 324 + 3 }} }} }}) }} }} }}.{{#ifexpr: 5 >= 14 and 324 > 240 | }}

  • Eintrag zu {{#if: Loritz, Urban Joseph |Loritz, Urban Joseph|Urban Loritz }} im Austria-Forum{{#if: |, Autor/Redaktion: |}}{{#if: |, }}{{#ifeq:{{#invoke:Str|left|AEIOU/Loritz,_Urban_Joseph|21}}|Wissenssammlungen/ABC| (im ABC zur Volkskunde Österreichs)}}{{#ifeq:{{#invoke:Str|left|AEIOU/Loritz,_Urban_Joseph|22}}|Wissenssammlungen/Bild| (im Fotoalbum)}}{{#ifeq:{{#invoke:Str|left|AEIOU/Loritz,_Urban_Joseph|21}}|Wissenssammlungen/Bio| (Biographie)}}{{#ifeq:{{#invoke:Str|left|AEIOU/Loritz,_Urban_Joseph|23}}|Wissenssammlungen/Brief| (als Briefmarkendarstellung)}}{{#ifeq:{{#invoke:Str|left|AEIOU/Loritz,_Urban_Joseph|22}}|Wissenssammlungen/Münz| (im Münzenalbum)}}{{#ifeq:{{#invoke:Str|left|AEIOU/Loritz,_Urban_Joseph|22}}|Wissenssammlungen/Denk| (Denkmäler, Freiplastik und andere bedeutende Kunstwerke)}}{{#ifeq:{{#invoke:Str|left|AEIOU/Loritz,_Urban_Joseph|24}}|Wissenssammlungen/Essays| (in der Essaysammlung)}}{{#ifeq:{{#invoke:Str|left|AEIOU/Loritz,_Urban_Joseph|23}}|Wissenssammlungen/Fauna| (Österreichische Fauna)}}{{#ifeq:{{#invoke:Str|left|AEIOU/Loritz,_Urban_Joseph|23}}|Wissenssammlungen/Flora| (Österreichische Flora)}}{{#ifeq:{{#invoke:Str|left|AEIOU/Loritz,_Urban_Joseph|23}}|Wissenssammlungen/Musik| (im Musik-Lexikon)}}{{#ifeq:{{#invoke:Str|left|AEIOU/Loritz,_Urban_Joseph|24}}| Wissenssammlungen/Sakral| (Kapitel Sakralbauten)}}{{#ifeq:{{#invoke:Str|left|AEIOU/Loritz,_Urban_Joseph|27}}|Wissenssammlungen/Symbole| (in der Sammlung Symbole Österreichs)}}{{#ifeq:{{#invoke:Str|left|AEIOU/Loritz,_Urban_Joseph|5}}|AEIOU| (im AEIOU-Österreich-Lexikon)}}{{#ifeq:{{#invoke:Str|left|AEIOU/Loritz,_Urban_Joseph|6}}|Heimat| (im Heimatlexikon)}}{{#ifeq:{{#invoke:Str|left|AEIOU/Loritz,_Urban_Joseph|50}}|Wissenssammlungen/Bibliothek/Österreichisches_Pers| (im Österreichischen Personenlexikon der Ersten und Zweiten Republik)}}{{#ifeq:{{#invoke:Str|left|AEIOU/Loritz,_Urban_Joseph|9}}|Web_Books| (als E-Book)}}
  • Vorlage:Wien Geschichte Wiki

Einzelnachweise

<references />

{{#ifeq: p | p | | {{#if: 12395887362468687 | |

}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 123958873 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 123958873 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 62468687 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 62468687 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung

{{#if: Loritz, Urban | {{#if: Loritz, Joseph (wirklicher Name) | {{#if: österreichischer Benediktiner und Seelsorger | {{#if: 1. Januar 1807 | {{#if: Wien | {{#if: 30. September 1881 | {{#if: Wien |

Vorlage:Wikidata-Registrierung