Zum Inhalt springen

Xanthindehydrogenase

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie
{{#if: | {{#if: 2ckj, 2e1q| {{#if:12805| {{#if: 146 kDa / 1332 Aminosäuren | {{#if: Homodimer | {{#if: 2 (2Fe-2S), FAD, Molybdopterin | {{#if: | {{#if: | {{#if: XDHXO, XS, XDHAP47989Vorlage:CASRN60763398973 | {{#if: XDHXO, XS, XDHA | {{#if: P47989Vorlage:CASRN60763398973 | {{#if: | {{#if:| {{#if: | {{#if: 1.17.3.2OxidoreduktaseHydroxylierungXanthin + 2 NAD+ + 2 H2OHarnsäure + 2 NADH + 2 H+ | {{#if: 1.17.3.2Oxidoreduktase| {{#if: | {{#if: | {{#if: Hydroxylierung| {{#if: Xanthin + 2 NAD+ + 2 H2O| {{#if: Harnsäure + 2 NADH + 2 H+| {{#if: Lebewesen{{#if: P47989 | {{#ifeq: Xanthindehydrogenase | NV ||1}}|}}| {{#if: P47989 | {{#ifeq: Xanthindehydrogenase | NV || | style="background:#C3FDB8; color:#000000;" | Homologie-Familie {{#if: Lebewesen | | style="background:#C3FDB8; color:#000000;" | Übergeordnetes Taxon {{#if: | | style="background:#C3FDB8; color:#000000;" | Ausnahmen {{#if: {{#if: Hausmaus | | colspan="3" style="background:#90EE90; color:#202122; text-align:center;" | Orthologe {{#if: ENSG00000158125ENSMUSG00000024066
{{#if: | | Xanthindehydrogenase }}
Xanthindehydrogenase }}
Bändermodell des Monomer der Xanthinoxidase aus Rind, pdb 1FIQ. Gebundene Cofaktoren, FAD (rot), FeS-cluster (orange), Molybdän-Cofactor mit Molybdän (gelb) und der gebundene Inhibitor Salicylat (blau), sind hervorgehoben.
Xanthindehydrogenase }}
Andere Namen

{{{Andere Namen}}} }}

Vorhandene Strukturdaten: 2ckj, 2e1q }}

Eigenschaften des menschlichen Proteins

}}

Masse/Länge Primärstruktur 146 kDa / 1332 Aminosäuren

}}

Sekundär- bis Quartärstruktur Homodimer

}}

Kofaktor 2 (2Fe-2S), FAD, Molybdopterin

}}

Präkursor

}}

Isoformen

}}

Bezeichner
{{#if:XO, XS, XDHA | Gen-Namen | Gen-Name}} | Gen-Name(n) }}
Externe IDs 0 | }} - = – valid|1|2=/^[1-9]%d?%d?%d?%d?%d?%d?%d?%d?$/ 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:PubChem}} template= Vorlage:PubChem format=

}} }}{{#invoke:TemplatePar|check

all= 1= opt= 2= 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:PubChem}} template= Vorlage:PubChem format=

}}{{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}}||{{#ifeq: 0 | 0 | }} }}}}{{#if:Vorlage:CASRN |

 }}

}}

Arzneistoffangaben
ATC-Code
 }}
 {{#if:|
DrugBank
Wirkstoffklasse
 }}

}}

Transporter-Klassifikation
TCDB
Bezeichnung {{{TranspText}}}
 }}

}}

{{#if:|Inhibitorklassifikation|{{#if:|Enzymklassifikationen|Enzymklassifikation}}}}
EC, Kategorie
MEROPS
MEROPS
Reaktionsart Hydroxylierung
 }}
Substrat Xanthin + 2 NAD+ + 2 H2O
 }}
Produkte Harnsäure + 2 NADH + 2 H+
 }}


}}

Vorkommen
{{#if: Xanthindehydrogenase|Hovergen}}] Xanthindehydrogenase|Hovergen}}]}} }} }}
Lebewesen }}
}}

}}

Mensch Hausmaus
Entrez
 {{ #if: 7498
7498 }}
 {{ #if: 22436
22436 }}
style="background:#C3FDB8; color:#202122;" | Ensembl
    {{ #if: ENSG00000158125
ENSG00000158125 }}
    {{ #if: ENSMUSG00000024066
ENSMUSG00000024066 }}

}

 |-
 | style="background:#C3FDB8; color:#202122;" | UniProt
 {{ #if: P47989
    | | {{#if: kurz| | UniProt }} {{#if:|{{{titel}}}|P47989}}{{#if:|Vorlage:Abrufdatum}}
    | |  }}
 {{ #if: Q00519
    | | {{#if: kurz| | UniProt }} {{#if:|{{{titel}}}|Q00519}}{{#if:|Vorlage:Abrufdatum}}
    | |  }}
 |-
 {{#if: NM_000379NM_011723
    | | style="background:#C3FDB8; color:#202122;" | Refseq (mRNA)
      {{ #if: NM_000379
         | | NM_000379
         | |  }}
      {{ #if: NM_011723
         | | NM_011723
         | |  }}
    |}}
 |-
 {{#if: NP_000370NP_035853
    | | style="background:#C3FDB8; color:#202122;" | Refseq (Protein)
      {{ #if: NP_000370
         | | NP_000370
         | |  }}
      {{ #if: NP_035853
         | | NP_035853
         | |  }}
    |}}
 |-
 {{#if: 23133430931414749177388389573950196
    | | style="background:#C3FDB8; color:#202122;" | Genlocus
      {{#if: 2 
        | {{#if: 31334309 
            | {{#if: 31414749 
                | |  #if:  |?db=|}}&position=chr2:31334309-31414749 Chr 2: {{#expr: 31334309 / 1000000 round 2}} – {{#expr: 31414749 / 1000000 round 2}} Mb 
                | |  }}
            | |  }}
        | |  }}
      {{#if: 17 
        | {{#if: 73883895 
            | {{#if: 73950196 
                | |  #if:  |?db=|}}&position=chr17:73883895-73950196 Chr 17: {{#expr: 73883895 / 1000000 round 2}} – {{#expr: 73950196 / 1000000 round 2}} Mb 
                | |  }}
           | |  }}
       | |  }}
    |}}
 |-
 | style="background:#C3FDB8; color:#202122;" | PubMed-Suche 
 {{ #if: 7498
    | | 7498
    | |  }}
 {{ #if: 22436
    | | 22436
    | |  }}

| |- | colspan="3" style="background:#90EE90; color:#202122; text-align:center;" | Orthologe (Mensch) |- | style="background:#C3FDB8; color:#202122;" | Entrez | colspan="2" | 7498

 {{#if: ENSG00000158125
    | |-

| style="background:#C3FDB8; color:#202122;" | Ensembl | colspan="2" | ENSG00000158125 }} |- | style="background:#C3FDB8; color:#202122;" | UniProt | colspan="2" | {{#if: kurz| | UniProt }} {{#if:|{{{titel}}}|P47989}}{{#if:|Vorlage:Abrufdatum}}

 {{#if: NM_000379
    | |-

| style="background:#C3FDB8; color:#202122;" | Refseq (mRNA) | colspan="2" | NM_000379 }}

 {{#if: NP_000370
    | |-

| style="background:#C3FDB8; color:#202122;" | Refseq (Protein) | colspan="2" | NP_000370 }}

 {{#if: 2 
   | {{#if: 31334309 
       | {{#if: 31414749 
           | |-

| style="background:#C3FDB8; color:#202122;" | Genlocus | colspan="2" | #if: |?db=|}}&position=chr2:31334309-31414749 Chr 2: {{#expr: 31334309 / 1000000 round 2}} – {{#expr: 31414749 / 1000000 round 2}} Mb

           |  }}
       |  }}
   |  }}

|- | style="background:#C3FDB8; color:#202122;" | PubMed-Suche | colspan="2" | 7498 }} {{#if: Hausmaus

    | {{#if: 22436ENSMUSG00000024066NM_011723NP_035853177388389573950196Q00519 
        |
        |  Spezies2= ist definiert, es sind jedoch keine weiteren Angaben zu Spezies2 vorhanden.{{#ifeq:0|0| }} }}
    | {{#if: 22436ENSMUSG00000024066NM_011723NP_035853177388389573950196Q00519 
        |  Es sind Angaben zu Spezies2 vorhanden, Spezies2= ist jedoch nicht definiert.{{#ifeq:0|0| }}
        |}}

}} | {{#if: Hausmaus | | colspan="3" style="background:#90EE90; color:#202122; text-align:center;" | Orthologe

 |-
 | style="background:#C3FDB8; color:#202122;" |
 | style="background:#C3FDB8; color:#202122; text-align:center;" | Mensch
 | style="background:#C3FDB8; color:#202122; text-align:center;" | Hausmaus
 |-
 | style="background:#C3FDB8; color:#202122;" | Entrez
 {{ #if: 7498
    | | 7498
    | |  }}
 {{ #if: 22436
    | | 22436
    | |  }}
 |-
 {{#if: ENSG00000158125ENSMUSG00000024066
    | | style="background:#C3FDB8; color:#202122;" | Ensembl
    {{ #if: ENSG00000158125
       || ENSG00000158125
       ||  }}
    {{ #if: ENSMUSG00000024066
       || ENSMUSG00000024066
       ||  }}
  |}}
 |-
 | style="background:#C3FDB8; color:#202122;" | UniProt
 {{ #if: P47989
    | | {{#if: kurz| | UniProt }} {{#if:|{{{titel}}}|P47989}}{{#if:|Vorlage:Abrufdatum}}
    | |  }}
 {{ #if: Q00519
    | | {{#if: kurz| | UniProt }} {{#if:|{{{titel}}}|Q00519}}{{#if:|Vorlage:Abrufdatum}}
    | |  }}
 |-
 {{#if: NM_000379NM_011723
    | | style="background:#C3FDB8; color:#202122;" | Refseq (mRNA)
      {{ #if: NM_000379
         | | NM_000379
         | |  }}
      {{ #if: NM_011723
         | | NM_011723
         | |  }}
    |}}
 |-
 {{#if: NP_000370NP_035853
    | | style="background:#C3FDB8; color:#202122;" | Refseq (Protein)
      {{ #if: NP_000370
         | | NP_000370
         | |  }}
      {{ #if: NP_035853
         | | NP_035853
         | |  }}
    |}}
 |-
 {{#if: 23133430931414749177388389573950196
    | | style="background:#C3FDB8; color:#202122;" | Genlocus
      {{#if: 2 
        | {{#if: 31334309 
            | {{#if: 31414749 
                | |  #if:  |?db=|}}&position=chr2:31334309-31414749 Chr 2: {{#expr: 31334309 / 1000000 round 2}} – {{#expr: 31414749 / 1000000 round 2}} Mb 
                | |  }}
            | |  }}
        | |  }}
      {{#if: 17 
        | {{#if: 73883895 
            | {{#if: 73950196 
                | |  #if:  |?db=|}}&position=chr17:73883895-73950196 Chr 17: {{#expr: 73883895 / 1000000 round 2}} – {{#expr: 73950196 / 1000000 round 2}} Mb 
                | |  }}
           | |  }}
       | |  }}
    |}}
 |-
 | style="background:#C3FDB8; color:#202122;" | PubMed-Suche 
 {{ #if: 7498
    | | 7498
    | |  }}
 {{ #if: 22436
    | | 22436
    | |  }}

| |- | colspan="3" style="background:#90EE90; color:#202122; text-align:center;" | Orthologe (Mensch) |- | style="background:#C3FDB8; color:#202122;" | Entrez | colspan="2" | 7498

 {{#if: ENSG00000158125
    | |-

| style="background:#C3FDB8; color:#202122;" | Ensembl | colspan="2" | ENSG00000158125 }} |- | style="background:#C3FDB8; color:#202122;" | UniProt | colspan="2" | {{#if: kurz| | UniProt }} {{#if:|{{{titel}}}|P47989}}{{#if:|Vorlage:Abrufdatum}}

 {{#if: NM_000379
    | |-

| style="background:#C3FDB8; color:#202122;" | Refseq (mRNA) | colspan="2" | NM_000379 }}

 {{#if: NP_000370
    | |-

| style="background:#C3FDB8; color:#202122;" | Refseq (Protein) | colspan="2" | NP_000370 }}

 {{#if: 2 
   | {{#if: 31334309 
       | {{#if: 31414749 
           | |-

| style="background:#C3FDB8; color:#202122;" | Genlocus | colspan="2" | #if: |?db=|}}&position=chr2:31334309-31414749 Chr 2: {{#expr: 31334309 / 1000000 round 2}} – {{#expr: 31414749 / 1000000 round 2}} Mb

           |  }}
       |  }}
   |  }}

|- | style="background:#C3FDB8; color:#202122;" | PubMed-Suche | colspan="2" | 7498 }} {{#if: Hausmaus

    | {{#if: 22436ENSMUSG00000024066NM_011723NP_035853177388389573950196Q00519 
        |
        |  Spezies2= ist definiert, es sind jedoch keine weiteren Angaben zu Spezies2 vorhanden.{{#ifeq:0|0| }} }}
    | {{#if: 22436ENSMUSG00000024066NM_011723NP_035853177388389573950196Q00519 
        |  Es sind Angaben zu Spezies2 vorhanden, Spezies2= ist jedoch nicht definiert.{{#ifeq:0|0| }}
        |}}

}} }}

|}{{#if:XanthineOxidase-1FIQ.png||}}

Xanthindehydrogenase (XDH) und Xanthinoxidase (XO, manchmal auch XAO) sind zwei unterschiedliche Formen desselben Metalloenzyms (eine Hydroxylase), welches die zweistufige Oxidation von Hypoxanthin über Xanthin zur Harnsäure katalysiert. Im Menschen findet es sich hauptsächlich in der Leber, im Dünndarm und in Brustdrüsenzellen<ref>The Human Protein Atlas: XHD Eintrag zu Xanthindehydrogenase im Human Protein Atlas. Abgerufen am 13. März 2024.</ref>. In seiner XDH-Form nutzt es in beiden Reaktionen bevorzugt NAD+ als Elektronenakzeptor.<ref>UniProt: XDH_HUMAN Eintrag zu humaner Xanthindehydrogenase/oxidase in UniProt. Abgerufen am 9. März 2024.</ref><ref>{{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}</ref>

Oxidation von Hypoxanthin zu Xanthin durch XDH<ref>KEGG: Reaktion R01768 Eintrag zu Hypoxanthin: NAD+ Oxidoreduktase in KEGG. Abgerufen am 9. März 2024.</ref>:

Datei:Hypoxanthin - Hypoxanthine.svg + NAD+ + H2O → Datei:Xanthin - Xanthine.svg + NADH + H+

Oxidation von Xanthin zu Harnsäure durch XDH<ref>KEGG: Reaktion R02103 Eintrag zu Xanthin: NAD+ Oxidoreduktase in KEGG. Abgerufen am 9. März 2024.</ref>:

Datei:Xanthin - Xanthine.svg + NAD+ + H2O → Datei:Harnsäure Ketoform.svg + NADH + H+

Das in vivo ursprünglich als XDH vorliegende Enzym<ref>{{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}</ref> kann leicht in XO umgewandelt werden (z. B. bei einer Hypoxie).<ref>{{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}</ref> In dieser Form bevorzugt es molekularen Sauerstoff als Elektronenakzeptor<ref>{{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}</ref>.

Oxidation von Hypoxanthin zu Xanthin durch XO<ref>KEGG: Reaktion R01769 Eintrag zu Hypoxanthin: Oxygen Oxidoreduktase in KEGG. Abgerufen am 9. März 2024.</ref>:

Datei:Hypoxanthin - Hypoxanthine.svg + O2 + H2O → Datei:Xanthin - Xanthine.svg + H2O2

Oxidation von Xanthin zu Harnsäure durch XO<ref>KEGG: Reaktion R02107 Eintrag zu Xanthin: Oxygen Oxidoreduktase in KEGG. Abgerufen am 9. März 2024.</ref>:

Datei:Xanthin - Xanthine.svg + O2 + H2O → Datei:Harnsäure Ketoform.svg + H2O2

Das Enzym besteht aus zwei identischen Untereinheiten, deren aktive Zentren je ein Molybdänatom, gebunden in Form des Molybdän-Cofaktors (MoCo), aufweisen.<ref>{{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}</ref> Jede Untereinheit enthält zudem zwei unterscheidbare Zwei-Eisen-zwei-Schwefel-Cluster (2Fe-2S) und ein FAD-Molekül. In Prokaryoten werden die MoCo-, (2Fe-2S)- und FAD-Domäne von zwei bzw. drei Genen kodiert, in Eukaryoten sind die Domänen in einem Gen fusioniert. Das Enzym kommt daher in Eukaryoten als Homodimer vor, in Prokaryoten als Heterotetramer bzw. Heterohexamer.

Erhöhter Harnsäurespiegel ist als Gicht bekannt. Gicht kann daher auch mit einem Inhibitor der Xanthinoxidase behandelt werden; zum Beispiel Allopurinol oder Febuxostat. Allopurinol bindet sich fest an die reduzierte Form der Xanthinoxidase und inaktiviert sie somit. Dadurch wird die Produktion der schwerlöslichen Harnsäure verringert und die Konzentration der besser löslichen Verbindungen Xanthin und Hypoxanthin erhöht.

Literatur

  • L. G. Nagler und L. S. Vartanyan: Subunit structure of bovine milk xanthine oxidase. Effect of limited cleavage by proteolytic enzymes on activity and structure. Biochim Biophys Acta. 427/1/1976:78-90-PMID 1260010
  • J. J. Truglio et al.: Crystal structures of the active and alloxanthine-inhibited forms of xanthine dehydrogenase from Rhodobacter capsulatus. Structure. 10/1/2002:115-25. PMID 11796116
  • S. T. Smith et al.: Purification and properties of xanthine dehydroganase from Micrococcus lactilyticus. J Biol Chem. 242/18/1976:4108-4117. PMID 6061702

Weblinks

[[b:{{#if:|{{{lang}}}:}}{{#if:Biochemie und Pathobiochemie: Purinabbau|Biochemie und Pathobiochemie: Purinabbau|Xanthindehydrogenase}}|Wikibooks: {{#if:|{{{2}}}|{{#if:Biochemie und Pathobiochemie: Purinabbau|Biochemie und Pathobiochemie: Purinabbau|Xanthindehydrogenase}}}}]]{{#switch: 1

|1|= – Lern- und Lehrmaterialien |0|-= |X|x={{#switch: 0

      |0|4|10|12|14|100=}}

|#default= – {{{suffix}}}

}}{{#if: | ({{#invoke:Multilingual|format|{{{lang}}}|slang=!|shift=m}}) }}

{{#invoke:TemplatePar|check

  |opt= 1= 2= lang= suffix=
  |template=Vorlage:Wikibooks
  |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Schwesterprojekt
  }}
[[b:{{#if:|{{{lang}}}:}}{{#if:Biochemie und Pathobiochemie: Purin-Stoffwechsel|Biochemie und Pathobiochemie: Purin-Stoffwechsel|Xanthindehydrogenase}}|Wikibooks: {{#if:|{{{2}}}|{{#if:Biochemie und Pathobiochemie: Purin-Stoffwechsel|Biochemie und Pathobiochemie: Purin-Stoffwechsel|Xanthindehydrogenase}}}}]]{{#switch: 1

|1|= – Lern- und Lehrmaterialien |0|-= |X|x={{#switch: 0

      |0|4|10|12|14|100=}}

|#default= – {{{suffix}}}

}}{{#if: | ({{#invoke:Multilingual|format|{{{lang}}}|slang=!|shift=m}}) }}

{{#invoke:TemplatePar|check

  |opt= 1= 2= lang= suffix=
  |template=Vorlage:Wikibooks
  |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Schwesterprojekt
  }}

Einzelnachweise

<references />