Notice: Unexpected clearActionName after getActionName already called in /var/www/html/includes/context/RequestContext.php on line 338
Zentralkraft – Wikipedia Zum Inhalt springen

Zentralkraft

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie
(Weitergeleitet von Zentralpotential)
Datei:Zentralkraft.svg
Die Gravitationskraft stellt im Planetensystem eine Zentralkraft dar

Eine Zentralkraft ist eine Kraft, die immer auf einen festen Punkt, das Kraftzentrum <math>Z</math>, bezogen ist, also auf <math>Z</math> zu bzw. von <math>Z</math> weg zeigt.<ref name="wolfram"> {{#if:Vorlage:Cite book/URL|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:{{#if:

               |  
               | {{#if: Eric W. Weisstein
                 | {{#if: Eric W. Weisstein
                     |  [[Eric W. Weisstein|Vorlage:Cite book/Name]]
                     | Vorlage:Cite book/Name
                   }}
                 }}{{#if: 
                     | {{#if:  
                         | , [[|Vorlage:Cite book/Name]]
                         | Vorlage:Cite book/Name
                        }}
                 }}{{#if: 
                     | {{#if:  
                         | , [[|Vorlage:Cite book/Name]]
                         | Vorlage:Cite book/Name
                       }}
                 }}{{#if: 
                     | {{#if:  
                         | , [[|Vorlage:Cite book/Name]]
                         | Vorlage:Cite book/Name
                       }}
                 }}{{#if: 
                     | {{#if:  
                         | , [[|Vorlage:Cite book/Name]]
                         | Vorlage:Cite book/Name
                       }}
                 }}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}
             }}Vorlage:Cite book/Name|{{#if: 
               |  
               | {{#if: Eric W. Weisstein
                 | {{#if: Eric W. Weisstein
                     |  [[Eric W. Weisstein|Vorlage:Cite book/Name]]
                     | Vorlage:Cite book/Name
                   }}
                 }}{{#if: 
                     | {{#if:  
                         | , [[|Vorlage:Cite book/Name]]
                         | Vorlage:Cite book/Name
                        }}
                 }}{{#if: 
                     | {{#if:  
                         | , [[|Vorlage:Cite book/Name]]
                         | Vorlage:Cite book/Name
                       }}
                 }}{{#if: 
                     | {{#if:  
                         | , [[|Vorlage:Cite book/Name]]
                         | Vorlage:Cite book/Name
                       }}
                 }}{{#if: 
                     | {{#if:  
                         | , [[|Vorlage:Cite book/Name]]
                         | Vorlage:Cite book/Name
                       }}
                 }}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}
             }}Vorlage:Cite book/Name: }}{{#if:Vorlage:Cite book/URL|{{#if:{{#if: Central Force | {{#invoke: WLink|getEscapedTitle|1=Central Force}} | ? }}|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1=Vorlage:Cite book/URL}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#if: Central Force | {{#invoke: WLink|getEscapedTitle|1=Central Force}} | ? }}}}]{{#if:| ()}}{{#if:{{#if:  | ( }}{{#if:  | Originaltitel: {{{script-title}}} }}{{#if:   | {{#if:  | ,  }}deutsch: {{{trans-title}}} }}{{#if:  | ) }}| {{#if:  | ( }}{{#if:  | Originaltitel: {{{script-title}}} }}{{#if:   | {{#if:  | ,  }}deutsch: {{{trans-title}}} }}{{#if:  | ) }}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{#if:  | ( }}{{#if:  | Originaltitel: {{{script-title}}} }}{{#if:   | {{#if:  | ,  }}deutsch: {{{trans-title}}} }}{{#if:  | ) }}}}}}}}|{{#if:https://scienceworld.wolfram.com/physics/CentralForce.html%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7CVorlage:Cite book/URL}}|{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1={{#if: Central Force | {{#invoke: WLink|getEscapedTitle|1=Central Force}} | ? }}}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=https://scienceworld.wolfram.com/physics/CentralForce.html}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1={{#if: Central Force | {{#invoke: WLink|getEscapedTitle|1=Central Force}} | ? }}}}}}]}}{{#if:| ({{#if:{{#if:  | ( }}{{#if:  | Originaltitel: {{{script-title}}} }}{{#if:   | {{#if:  | ,  }}deutsch: {{{trans-title}}} }}{{#if:  | ) }}Vorlage:Cite book/URLScienceWorldWolfram Research {{#if:  | via {{{via}}} }}Vorlage:Cite book/DateVorlage:Cite book/URL{{#if: {{#if: 2013-04-02
                 | {{#iferror: {{#invoke:DateTime|format|2013-04-02|ISO}}
                     | 0001-01-01
                   }}
                 | 0001-01-01
               }} | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|{{#if: 2013-04-02
                         | {{#if: {{#invoke:DateTime|format|2013-04-02 |ISO|noerror=1}} || 1 }}
                         | 1
                       }}}}||1}}}}
          | )
          | {{#if:{{#ifeq:|de||{{#if:|1}}}}{{#if:  | {{{at}}}{{#if:  | ,  }}}}{{#if:  | {{{id}}}{{#if:  | ,  }}}}{{#if:  | {{{doi}}}{{#if:  | ,  }}}}{{#if:  | PMID {{{pmid}}}{{#if:  | ,  }}}}{{#if:  | {{{arxiv}}}{{#if:  | ,  }}}}{{#if:  | Bibcode: {{{bibcode}}}{{#if:  | ,  }}}}{{#if:  | Volltext bei PMC: {{{pmc}}}{{#if:  | ,  }}}}| ; 
              | )}}}}}}{{#if:{{#if:  | ( }}{{#if:  | Originaltitel: {{{script-title}}} }}{{#if:   | {{#if:  | ,  }}deutsch: {{{trans-title}}} }}{{#if:  | ) }}| {{#if:  | ( }}{{#if:  | Originaltitel: {{{script-title}}} }}{{#if:   | {{#if:  | ,  }}deutsch: {{{trans-title}}} }}{{#if:  | ) }}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{#if:  | ( }}{{#if:  | Originaltitel: {{{script-title}}} }}{{#if:   | {{#if:  | ,  }}deutsch: {{{trans-title}}} }}{{#if:  | ) }}}}}}}}}}{{#if:https://scienceworld.wolfram.com/physics/CentralForce.html%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=https://scienceworld.wolfram.com/physics/CentralForce.html}}%7C%7C}}}}{{#if:{{#if: Central Force | {{#invoke: WLink|getEscapedTitle|1=Central Force}} | ? }}|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1={{#if: Central Force | {{#invoke: WLink|getEscapedTitle|1=Central Force}} | ? }}|lines=0}}||}}}}{{#if: ScienceWorld| In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=ScienceWorld}}}}{{#if: Wolfram Research {{#if:  | via {{{via}}} }}| Wolfram Research {{#if:  | via {{{via}}} }}{{#if: Vorlage:Cite book/DateVorlage:Cite book/URL|,|{{#if: {{#if: 2013-04-02
                 | {{#iferror: {{#invoke:DateTime|format|2013-04-02|ISO}}
                     | 0001-01-01
                   }}
                 | 0001-01-01
               }} | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|{{#if: 2013-04-02
                         | {{#if: {{#invoke:DateTime|format|2013-04-02 |ISO|noerror=1}} || 1 }}
                         | 1
                       }}}}|;|,}}}}}}}}{{#if: Vorlage:Cite book/Date| {{#if:{{#invoke:DateTime|format|Vorlage:Cite book/Date|noerror=1}}
            |{{#invoke:DateTime|format|Vorlage:Cite book/Date|T._Monat JJJJ}}
            |{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum=Vorlage:Cite book/Date|class=Zitationswartung}} }}{{#if: Vorlage:Cite book/URL|,|{{#if: {{#if: 2013-04-02
                 | {{#iferror: {{#invoke:DateTime|format|2013-04-02|ISO}}
                     | 0001-01-01
                   }}
                 | 0001-01-01
               }} | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|{{#if: 2013-04-02
                         | {{#if: {{#invoke:DateTime|format|2013-04-02 |ISO|noerror=1}} || 1 }}
                         | 1
                       }}}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | S. {{#if: Vorlage:Cite book/URL|,|{{#if: {{#if: 2013-04-02
                 | {{#iferror: {{#invoke:DateTime|format|2013-04-02|ISO}}
                     | 0001-01-01
                   }}
                 | 0001-01-01
               }} | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|{{#if: 2013-04-02
                         | {{#if: {{#invoke:DateTime|format|2013-04-02 |ISO|noerror=1}} || 1 }}
                         | 1
                       }}}}|;|,}}}}}}}}{{#if: Vorlage:Cite book/URL{{#invoke:TemplUtl|faculty|Vorlage:Cite book/URL}}| {{#if:Vorlage:Cite book/DateWolfram Research {{#if:  | via {{{via}}} }}|{{#if:Vorlage:Cite book/URL|archiviert|ehemals}}|{{#if:Vorlage:Cite book/URL|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:Vorlage:Cite book/URL|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|Vorlage:Cite book/URL}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: Vorlage:Cite book/URL| am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|Vorlage:Cite book/URL{{#if:496096||(?)}}}}}}{{#if: {{#if: 2013-04-02
                 | {{#iferror: {{#invoke:DateTime|format|2013-04-02|ISO}}
                     | 0001-01-01
                   }}
                 | 0001-01-01
               }}|;}}}}{{#if: {{#if: 2013-04-02
                 | {{#iferror: {{#invoke:DateTime|format|2013-04-02|ISO}}
                     | 0001-01-01
                   }}
                 | 0001-01-01
               }}| {{#if:Vorlage:Cite book/DateWolfram Research {{#if:  | via {{{via}}} }}Vorlage:Cite book/URL{{#invoke:TemplUtl|faculty|Vorlage:Cite book/URL}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| {{#if: 2013-04-02
                 | {{#iferror: {{#invoke:DateTime|format|2013-04-02|ISO}}
                     | 0001-01-01
                   }}
                 | 0001-01-01
               }} |ISO|noerror=1}} }}
       |4=im Jahr
       |7=im
       |10=am
       |#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf={{#if: 2013-04-02
                 | {{#iferror: {{#invoke:DateTime|format|2013-04-02|ISO}}
                     | 0001-01-01
                   }}
                 | 0001-01-01
               }}|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|{{#if: 2013-04-02
                 | {{#iferror: {{#invoke:DateTime|format|2013-04-02|ISO}}
                     | 0001-01-01
                   }}
                 | 0001-01-01
               }}|T._Monat JJJJ}}
    | {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:|de||{{#if:|1}}}}{{#if:  | {{{at}}}{{#if:  | ,  }}}}{{#if:  | {{{id}}}{{#if:  | ,  }}}}{{#if:  | {{{doi}}}{{#if:  | ,  }}}}{{#if:  | PMID {{{pmid}}}{{#if:  | ,  }}}}{{#if:  | {{{arxiv}}}{{#if:  | ,  }}}}{{#if:  | Bibcode: {{{bibcode}}}{{#if:  | ,  }}}}{{#if:  | Volltext bei PMC: {{{pmc}}}{{#if:  | ,  }}}}|{{#if:{{#if:  | ( }}{{#if:  | Originaltitel: {{{script-title}}} }}{{#if:   | {{#if:  | ,  }}deutsch: {{{trans-title}}} }}{{#if:  | ) }}Vorlage:Cite book/URLScienceWorldWolfram Research {{#if:  | via {{{via}}} }}Vorlage:Cite book/DateVorlage:Cite book/URL{{#if: {{#if: 2013-04-02
                 | {{#iferror: {{#invoke:DateTime|format|2013-04-02|ISO}}
                     | 0001-01-01
                   }}
                 | 0001-01-01
               }} | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|{{#if: 2013-04-02
                         | {{#if: {{#invoke:DateTime|format|2013-04-02 |ISO|noerror=1}} || 1 }}
                         | 1
                       }}}}||1}}}}
       |  (
       | {{#if: | |  (}}
       }}{{#ifeq:{{#if:||de}}|de||
          {{#invoke:Multilingual|format||slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: {{#if:  | {{{at}}}{{#if:  | ,  }}}}{{#if:  | {{{id}}}{{#if:  | ,  }}}}{{#if:  | {{{doi}}}{{#if:  | ,  }}}}{{#if:  | PMID {{{pmid}}}{{#if:  | ,  }}}}{{#if:  | {{{arxiv}}}{{#if:  | ,  }}}}{{#if:  | Bibcode: {{{bibcode}}}{{#if:  | ,  }}}}{{#if:  | Volltext bei PMC: {{{pmc}}}{{#if:  | ,  }}}}|{{#ifeq:{{#if:||de}}|de||, }}{{#if:  | {{{at}}}{{#if:  | ,  }}}}{{#if:  | {{{id}}}{{#if:  | ,  }}}}{{#if:  | {{{doi}}}{{#if:  | ,  }}}}{{#if:  | PMID {{{pmid}}}{{#if:  | ,  }}}}{{#if:  | {{{arxiv}}}{{#if:  | ,  }}}}{{#if:  | Bibcode: {{{bibcode}}}{{#if:  | ,  }}}}{{#if:  | Volltext bei PMC: {{{pmc}}}{{#if:  | ,  }}}}}})}}{{#if: Vorlage:Cite book/DateVorlage:Cite book/URL{{#if: {{#if: 2013-04-02
                 | {{#iferror: {{#invoke:DateTime|format|2013-04-02|ISO}}
                     | 0001-01-01
                   }}
                 | 0001-01-01
               }} | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|{{#if: 2013-04-02
                         | {{#if: {{#invoke:DateTime|format|2013-04-02 |ISO|noerror=1}} || 1 }}
                         | 1
                       }}}}||1}} }}{{#if:  | {{{at}}}{{#if:  | ,  }}}}{{#if:  | {{{id}}}{{#if:  | ,  }}}}{{#if:  | {{{doi}}}{{#if:  | ,  }}}}{{#if:  | PMID {{{pmid}}}{{#if:  | ,  }}}}{{#if:  | {{{arxiv}}}{{#if:  | ,  }}}}{{#if:  | Bibcode: {{{bibcode}}}{{#if:  | ,  }}}}{{#if:  | Volltext bei PMC: {{{pmc}}}{{#if:  | ,  }}}}|{{#if: |: {{
 #if: 
 | {{
     #ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | Vorlage:Str trim
     | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
     }}
 | {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | „Vorlage:Str trim“
     | {{#invoke:Text|quote
         |1={{#if: 
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
         |2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
         |3=1}} }}

}}{{#if:

   |  (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if:  | :  }}{{#if:  | , deutsch: „“ }})
   | {{#if: 
       |  ({{#if:  | , deutsch: „“ }})
       | {{#if:  |  (deutsch: „“) }}
 }}

}}{{#if:

   | {{#if: 
       | {{#if: 
           | Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
   | Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if:  | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
             | Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
             | {{{ref}}} }}

}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|Vorlage:Cite book/URL}}|{{#if:Vorlage:Cite book/URL||{{#ifeq: Vorlage:Cite book/URL | JaKeinHinweis |{{#switch:

   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://scienceworld.wolfram.com/physics/CentralForce.html
       | {{#if:  | [1] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://scienceworld.wolfram.com/physics/CentralForce.html
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://scienceworld.wolfram.com/physics/CentralForce.html}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://scienceworld.wolfram.com/physics/CentralForce.html Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://scienceworld.wolfram.com/physics/CentralForce.html
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://scienceworld.wolfram.com/physics/CentralForce.html}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://scienceworld.wolfram.com/physics/CentralForce.html }}|{{#switch: 
   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://scienceworld.wolfram.com/physics/CentralForce.html
       | {{#if:  | [2] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://scienceworld.wolfram.com/physics/CentralForce.html
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://scienceworld.wolfram.com/physics/CentralForce.html}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://scienceworld.wolfram.com/physics/CentralForce.html Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://scienceworld.wolfram.com/physics/CentralForce.html
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://scienceworld.wolfram.com/physics/CentralForce.html}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://scienceworld.wolfram.com/physics/CentralForce.html }} }}}}}}}}}}{{#if:|
        {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp=|text={{#if:Vorlage:Cite book/URL|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}

}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}{{#invoke:TemplatePar|check

   |all     = url= title=
   |opt     =  script-title= trans-title= archive-url= archiveurl= archive-date= archivedate= authors= vauthors= author= author1= authorlink= authorlink1= author-link= author-link1= author2= author-link2= author3= author-link3= author4= author-link4= author5= author-link5= author6= author7= author8= author9= last= first= last1= first1= last2= first2= last3= first3= last4= first4= last5= first5= last6= first6= last7= first7= last8= first8= last9= first9= others= language= lang= format= website= work= publisher= via= pages= page= at= date= year= id= bibcode= doi= pmid= pmc= arxiv= archivedate= archive-date= archivebot= accessdate= access-date= quote= comment= url-status=  ref= url-access= orig-year= editor= editor-link= editor-last= editor-first= editor1-link= editor1-last= editor1-first= editor2= editor2-last= editor2-first= editor2-link= department= series= agency= location= place= publication-place= publication-date= type= asin= doi-broken-date= isbn= issn= jfm= jstor= lccn= mr= oclc= ol= osti= rfc= ssrn= zbl= postscript= df= mode= display-authors= display-editors= book-title= contribution-url=  offline= coauthors= month= authorlink2= authorlink3= authorlink4= authorlink5= last10= first10= last11= first11= last12= first12= last13= first13= last14= first14= last15= first15= last16= first16= last17= first17= last18= first18= last19= first19= last20= first20= last21= first21=
   |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Cite web
   |errNS    = 0
   |template = Vorlage:Cite web
   |format   = 
   |preview  = 1
  }}Vorlage:Cite book/URL{{#if: Vorlage:Cite book/Webarchiv
    | Vorlage:Cite book/Meldung
  }}{{#if:  | Vorlage:Cite book/Meldung }}Vorlage:Cite book/Meldung2{{#if: Vorlage:Cite book/ParamBool
    | Vorlage:Cite book/Meldung
  }}{{#if: Vorlage:Cite book/ParamBool
    | Vorlage:Cite book/Meldung
  }}{{#if: Vorlage:Cite book/ParamBool
    | Vorlage:Cite book/Meldung
  }}{{#if: Vorlage:Cite book/ParamBool
    | Vorlage:Cite book/Meldung
  }}{{#if: Vorlage:Cite book/ParamBool
     | Vorlage:Cite book/Meldung
  }}{{#ifexpr: {{#ifeq:^^|^^|0|1}}{{#ifeq:^^|^^||+1}}{{#ifeq:Eric W. Weisstein|^^||+1}}{{#ifeq:^^|^^||+1}} > 1
    | Vorlage:Cite book/Meldung
  }}{{#ifexpr: {{#ifeq:Eric W. Weisstein|^^|0|1}}{{#ifeq:^^|^^||+1}}{{#ifeq:^^|^^||+1}}{{#ifeq:^^|^^||+1}} > 1
    | Vorlage:Cite book/Meldung
  }}{{#ifexpr: {{#ifeq:^^|^^|0|1}}{{#ifeq:ScienceWorld|^^||+1}} > 1
    | Vorlage:Cite book/Meldung
  }}{{#ifexpr: {{#ifeq:^^|^^|0|1}}{{#ifeq:^^|^^||+1}} > 1
    | Vorlage:Cite book/Meldung
  }}{{#ifexpr: {{#ifeq:^^|^^|0|1}}{{#ifeq:^^|^^||+1}} > 1
    | Vorlage:Cite book/Meldung
  }}{{#ifexpr: {{#ifeq:^^|^^|0|1}}{{#ifeq:^^|^^||+1}} > 1
    | Vorlage:Cite book/Meldung
  }}{{#ifexpr: {{#ifeq:^^|^^|0|1}}{{#ifeq:2013-04-02|^^||+1}} > 1
    | Vorlage:Cite book/Meldung
  }}{{#ifexpr: {{#ifeq:^^|^^|0|1}}{{#ifeq:^^|^^||+1}} > 1
    | Vorlage:Cite book/Meldung
  }}{{#ifexpr: {{#ifeq:^^|^^|0|1}}{{#ifeq:^^|^^||+1}} > 1
    | Vorlage:Cite book/Meldung
  }}

</ref>

Viele Zentralkräfte sind (konservative) Gradientenfelder zu einem kugelsymmetrischen Zentralpotential (auch Zentralfeld, siehe unten). In diesem Artikel werden jedoch auch nichtkonservative Zentralkräfte behandelt, die insbesondere keine Radialsymmetrie aufweisen müssen.

Die Gravitation und die Coulomb-Kraft sind Beispiele für konservative Zentralkräfte. Genau genommen hängt es vom Bezugssystem ab, ob die genannte Definition zutrifft; so ist etwa die Gravitation nur im Schwerpunktsystem (und allen relativ zu ihm ruhenden Systemen) eine Zentralkraft.

Drehimpulserhaltung

Unter dem Einfluss einer allgemeinen Zentralkraft bleibt der Drehimpuls <math>\vec {L}</math> eines Massenpunktes im Bezugssystem mit dem Ursprung <math>Z</math> erhalten. Für den Drehimpuls

<math>\vec {L} := \vec{r} \times \vec{p} = \vec {r} \times m\;\dot{\vec {r}}</math>

gilt nämlich

<math>\frac{\mathrm d \vec {L}}{\mathrm d t} = m\left(\dot\vec {r} \times \dot\vec{r} +\vec{r} \times \ddot\vec{r}\right) = \vec{r} \times \vec{F} = \vec 0</math>,

wobei im letzten Schritt verwendet wird, dass die Kraft

<math> \vec{F}(\vec{r}) = F(r) \frac{\vec{r}}{r} = F(r) \vec e_r</math>

parallel zum Ortsvektor liegt.

Das ist gerade der Inhalt des zweiten Keplerschen Gesetzes, das besagt, dass der Ortsvektor pro Zeit die gleiche Fläche überstreicht. Denn für eine kleine Änderung der Zeit <math> \mathrm dt</math> gilt:

<math> \frac 1{2m} ||\vec L||

= \frac 12 \left \Vert \vec r \times \frac {\mathrm d \vec r}{\mathrm dt}\right \Vert = \frac 1 {\mathrm dt}\cdot \frac 12 ||\vec r \times \mathrm d\vec r || = \text{const.}</math>

Beim letzten Ausdruck ist ablesbar, dass die Fläche des überstrichenen Dreiecks <math display="inline"> A=\frac 12 ||\vec r \times \mathrm d\vec r ||</math> pro Zeit konstant ist (der Kreissektor kann durch ein Dreieck angenähert werden, da es sich um eine infinitesimale Änderung in <math> \vec r</math> handelt). Die einzige Voraussetzung für das zweite Keplersche Gesetz ist also nur, dass die Kraft in Radialrichtung zeigt.

Aus der Drehimpulserhaltung folgt auch, dass die Bewegung in der Ebene bleibt, in der die Anfangswerte von <math>\vec {r}</math> und <math>\dot{\vec {r}}</math> liegen. Der Drehimpulsvektor <math> \vec L</math> muss nämlich immer senkrecht auf dem Ortsvektor <math display="inline"> \vec r</math> stehen, was daraus folgt, dass das Spatprodukt mit zwei gleichen Vektoren immer null ist: <math display="inline"> 0 =\vec r \cdot (\vec r \times \dot \vec r )= \vec r \cdot \frac 1m \vec L</math>.

Zentralpotential

Unter einem Zentralpotential versteht man ein Potential, das nur vom Abstand <math>r</math> zum Kraftzentrum abhängt. Es gilt also <math> V(\vec r) = V(|\vec r|) = V(r) </math>. Von einem Zentralpotential lassen sich nur Zentralkraftfelder ableiten, die keine Winkelabhängigkeit besitzen, die also kugelsymmetrisch sind.

Das wird klar, wenn man sich den Nabla-Operator <math>\vec \nabla</math> in Kugelkoordinaten ansieht:

<math>\vec\nabla = \vec e_r \frac{\partial}{\partial r} + \vec e_\theta \frac{1}{r} \frac{\partial}{\partial\theta} + \vec e_\varphi \frac{1}{r \sin\theta} \frac{\partial}{\partial\varphi}</math>.

Damit ein Kraftfeld <math>\vec F = -q\vec \nabla \Phi</math> nur in Radialrichtung zeigt, müssen <math>\tfrac{\partial}{\partial\theta}\Phi = 0</math> und <math>\tfrac{\partial}{\partial\varphi} \Phi = 0</math> sein. Wenn <math>\Phi</math> aber nicht von den Winkeln abhängt, dann wird es auch <math>\vec F</math> nicht.

Winkelabhängige Zentralkraftfelder

Eine Konsequenz aus dem vorigen Abschnitt ist, dass winkelabhängige Zentralkraftfelder nicht konservativ sind; es gibt kein Zentralpotential, aus dem sie abgeleitet werden können. In ihnen hängt die verrichtete Arbeit vom Weg ab. Es gilt dann zwar der Flächensatz (Drehimpulserhaltung), nicht aber die Energieerhaltung.

Zentralbewegung

Die Bahn eines Massenpunktes in einem Zentralfeld liegt bei Gültigkeit der klassischen Mechanik in einer Ebene. Wichtige Systeme, die mit einer Zentralbewegung modelliert werden, sind:

Kraftzentrum

Das (physikalische) Kraftzentrum liegt

  • für Ellipsen-, Parabel- und Hyperbelbahnen in einem der Brennpunkte der Bahn. Die zum Brennpunkt gerichtete Zentralkraft ist aufzuteilen in
  • für Kreisbahnen im Mittelpunkt des Kreises und damit auch des Krümmungskreises; in diesem Fall stimmt die Zentralkraft mit der Zentripetalkraft der Bahn überein.

Abgrenzung von der Zentripetalkraft

Die Zentripetalkraft wird ermittelt aus der Geschwindigkeit und der Bahnkrümmung der Bewegung eines Körpers an seinem aktuellen Ort und weist zum Mittelpunkt des (lokalen) Krümmungskreises, der nicht mit dem physikalischen Kraftzentrum übereinstimmen muss.

Siehe auch

Einzelnachweise

<references />